သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

က်န္းမာေရး ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈေပးေနတဲ့ Fever clinic ေဆးခန္းမ်ား


Fever clinic ရန္ကုန္ကြန္ယက္က ဆရာဝန္ ေဒါက္တာေက်ာ္မင္းထြန္း ကို မစုျမတ္မြန္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္း
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေဆး႐ံုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဆရာဝန္ေတြ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ အၾကမ္းမဖက္ အာဏာဖီဆန္ေရး CDM လႈပ္႐ွားမႈ လုပ္ေနၾကခ်ိန္မွာ ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ဖ်ားနာကု အခမဲ့ေဆးခန္း Fever clinic ေတြက ျပည္သူေတြက်န္းမာေရးအတြက္ တဘက္ကေန ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ေပးေနပါတယ္။ က်န္းမာေရး အေရးေပၚအေျခအေန ႀကံဳလာရင္ အကူအညီရေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ႏိုင္မလဲဆိုတာ Fever clinic ရန္ကုန္ကြန္ယက္က ဆရာဝန္ ေဒါက္တာေက်ာ္မင္းထြန္း ကို မစုျမတ္မြန္ က ဆက္သြယ္ေမးထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ VOA ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ကေန ႀကိဳဆုိပါတယ္။ အခုျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔မွာ ေဆးရံုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဆရာဝန္ေတြ၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ CDM လႈပ္ရွားမႈမွာ ပါဝင္ေနၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆရာတုိ႔လိုမ်ဳိး လူထုအေျချပဳတဲ့ ဖ်ားနာကုေဆးခန္း Fever Clinic ေတြက CDM လႈပ္ရွားမႈကို ဘယ္လိုမ်ဳိး ပံ့ပိုးေနတယ္ဆိုတာကို အရင္ဆံုး သိပါရေစရွင့္။

ေျဖ ။ ။ မဂၤလာပါ။ က်ေနာ္တို႔ Fever Clinic ေတြက ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔မွာဆိုရင္ (၂၉) ခု လက္ရိွရိွေနၿပီ။ အခုအခ်ိန္မွာ ျပည္သူလူထုေတြအေနနဲ႔ ေဆးရံု၊ ေဆးခန္း သြားလာဖို႔ ခက္ခဲေနတဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအေျခအေနမွာ က်ေနာ္တို႔ Fever Clinic ေတြက တစိတ္တပိုင္းနဲ႔ လူနာေတြကို ျပည္သူလူထုေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ကုသမႈေပးလို႔ရေအာင္ နာတာရွည္ေရာဂါ ေသြးတုိး၊ ဆီးခ်ဳိ၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ႏွလံုး အစရိွတဲ့ လူနာေတြကို ၾကည့္ရႈေပးတယ္။ ေစာင့္ေရွာက္ကုသေပးတယ္။ အဲဒါအျပင္ အခုဆိုရင္ အေရးေပၚလူနာေတြ injuries ျပဳတ္က်တယ္၊ ေခ်ာ္လဲတယ္၊ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း medical care cover အေနနဲ႔လည္း ဖြင့္ထားတယ္။ ဖြင့္ၿပီးေတာ့ လက္ရိွက်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ကိုင္ေနတာက ေစတနာရွင္ volunteer ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ကိုင္ေနပါတယ္။ Fever Clinic ဖြင့္ကတည္းက ေစတနာရွင္ volunteer ဆရာဝန္ေတြပါမယ္။ သူနာျပဳ၊ ၾကက္ေျခနီ၊ ပရဟိတအဖြဲ႔အစည္းေတြပါတယ္။ အဲဒီအင္အားစုနဲ႔ ရပ္တည္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း အစိုးရဆရာဝန္ မဟုတ္ဘူး။ အျပင္ကဆရာဝန္ေတြ။ ဒါေပမဲ့ ေစတနာရွင္ volunteer ဆရာဝန္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ျပည္သူလူထုေတြ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈရေအာင္ ကူညီပံ့ပိုးၿပီးေတာ့ ၾကည့္ရႈမႈေပးေနတာပါ။ အခုအခ်ိန္အထိလည္း လူနာေတြကို ၾကည့္ရႈေပးေနပါတယ္။

ေမး ။ ။ အခုလက္ရိွ ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔မွာရိွတဲ့ ေဆးရံုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဆရာဝန္ေတြ ေဆးဝန္ထမ္းေတြက CDM လႈပ္ရွားမႈမွာ ပါဝင္ေနၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆရာတို႔လိုမ်ဳိး ဖ်ားနာမႈ ေဆးခန္းေတြကေန Fever Clinic ေတြကေန လူနာေတြကို အခမဲ့ ကူညီ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ေပးေနတယ္ဆိုေတာ့ ေဆးရံုေတြမွာရိွတဲ့ facilities မ်ဳိး ပစၥည္းကိရိယာ ျပည့္စံုမႈပိုင္းေကာ လံုေလာက္မႈ ရိွတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္လား ဆရာ။

ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္တို႔က အဓိက Network လုပ္ထားတယ္။ Community Fever Clinic Yangon Network လုပ္ထားတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီကို လာျပတဲ့ လူနာေတြအေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ facilities ကေတာ့ ေဆးရံုေလာက္ေတာ့ မစံုဘူး။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ လူနာတစ္ေယာက္ကို အသက္မေသတဲ့အထိ ထိန္းႏုိင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေရာဂါကို emergency ကို အရွင္းမေပ်ာက္ေတာင္မွ ေရာဂါသက္သာေအာင္ ထိန္းေပးလို႔ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီလူနာကို refer ျပန္လႊဲမယ္ဆိုိရင္ Private ေဆးရံုေတြ၊ ေဆးခန္းေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီမွာဆိုရင္ ဆရာဝန္ႀကီးေတြ ထုိင္တယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဆရာဝန္ႀကီးေတြကို inform လုပ္တယ္။ ဆရာႀကီးေရ ဒီလူနာက ဒါျဖစ္တယ္။ ဆရာႀကီးတို႔ဆီ လႊဲခ်င္တယ္။ လူနာက ပိုက္ဆံသိပ္မတတ္ႏိုင္ဘူး။ ဆရာႀကီးတို႔ကတဆင့္ စရိတ္မွ်အေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးထားတဲ့ ေဆးရံုေတြ၊ ေဆးခန္းေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီကို က်ေနာ္တို႔က ျပန္လႊဲရတယ္။ ျပန္လႊဲတဲ့အခါမွာ လူနာအတြက္လည္း အဆင္ေျပသြားတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ေဆးရံုကားု standby ရိွတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ေဆးရံုကား ႏွစ္စီး၊ သံုးစီး အၿမဲအဆင္သင့္ ရိွတယ္။ လူနာတစ္ေယာက္ အေရးေပၚျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္းေဆးရံုကားေပၚတင္၊ ခ်က္ခ်င္လႊဲပို႔ၿပီး၊ ဆရာႀကီးေတြကို ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကားၿပီးေတာ့ ဆရာႀကီးတို႔ထံ လႊဲေပးတာမ်ဳိးေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ေျပာတဲ့ေနရာမွာ အေရးေပၚခြဲစိတ္ကုသမႈလိုတဲ့ လူနာမ်ဳိးေတြဆိုရင္ ဆရာတို႔ ဘယ္လိုမ်ဳိး ေဆာင္ရြက္ေပးပါသလဲရွင့္။

ေျဖ ။ ။ အေရးေပၚခြဲစိတ္ဖို႔ လူနာေတြဆိုရင္ ႏွစ္မ်ဳိးရိွတယ္။ ေမြးလူနာ ေမြးမယ္၊ ဗိုက္နာတယ္။ အေရးေပၚလူနာအျဖစ္ သတ္မွတ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခု ရုတ္တရက္ႀကီး ဗိုက္ေအာင့္တယ္။ အူအတတ္ေပါက္၊ ေယာင္တယ္။ ရုတ္တရက္ႀကီး အရမ္းအန္တယ္ျပဳတယ္။ အေရးေပၚျဖစ္တယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔က Private ေဆးရံုေတြ၊ ေဆးခန္းေတြကို ခ်ိတ္ထားတယ္။ ညပိုင္းဖြင့္ၾကတဲ့ ေဆးရံုေတြကို က်ေနာ္တို႔က ေဆးရံုကား ေထာက္ပံ့ေရးအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ထားတယ္။ လူနာေတြ တစ္ခုခုျဖစ္တယ္ဆိုရင္ Ambulance Service ေတြက ၿမိဳ ႔နယ္တုိင္း ရပ္ကြက္တိုင္းမွာ ရိွတယ္။ လူနာေကာက္တင္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို ဆက္သြယ္တယ္။ လွမ္းဖုန္းဆက္ၿပီးေတာ့ လူနာအေျခအေန ေျပာျပတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကတဆင့္ ခ်က္ခ်င္းတိုက္ရိုက္လႊဲလိုက္ရတယ္ဆိုရင္ တိုက္ရိုက္ေဆးရံုကို လႊဲတယ္။ တိုက္ရိုက္လႊဲလို႔မရတဲ့ Case ဆိုရင္ နည္းနည္းေလး အေရးေပၚ ရႈပ္ေထြးေနတဲ့ Case ဆိုရင္ ဆရာႀကီးေတြကို ဖုန္းဆက္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ေျပာတဲ့ ေဆးရံုကို ျပန္လႊဲရတဲ့အပိုင္းေတြ ရိွတယ္။

ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလဲ အခမဲ့ ပရဟိတေဆးရံုေတြ ရိွတယ္။ ဥပမာ ဘားလမ္းေဆးရံုမ်ဳိးဆိုရင္ မူစလင္ ကုသိုလ္ျဖစ္ ေဆးရံုမ်ဳိးဆိုရင္ ေမြးလူနာကို အေရးေပၚအေနနဲ႔ ေမြးဖြားလို႔ရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ထားတာ ရိွတယ္။ တခ်ဳိ ႔ၿမိဳ ႔နယ္ေတြ၊ ရပ္ကြက္ေတြဆိုရင္လဲ မ်ားေသာအားျဖင့္ Ambulance Service ေတြက သိတယ္။ အဲဒီမွာဆိုရင္ ေမြးလူနာအတြက္ေကာ၊ အေရးေပၚ emergency အတြက္ေကာ Fever Clinic က ညပိုင္းေတြ ပိတ္လိုက္ၿပီ။ ညပိုင္းေတြအတြက္ကို လူနာအေရးေပၚ Trauma Emergency ေတြ ရိွတယ္။ ပရဟိတအဖြဲ႔အစည္းေတြ ဖြင့္ထားတဲ့ ေဆးခန္းေလးေတြ ရိွတယ္။ ေဆးရံုအေသးေလးေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီမွာ ခြဲစိတ္ခန္းအေသးေလးေတြ ရိွတယ္။ ေမြးဖြားခန္းအေသးေလးေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီေနရာေတြကို ပရဟိတအဖြဲ႔ေတြ ခ်ိတ္ၿပီးေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ ႔နယ္နီးစပ္ရာေခၚသြားၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာ အေရးေပၚအေျခအေနမႈမ်ဳိး လုပ္ေဆာင္မႈေပးၿပီးေတာ့ အိမ္ျပန္ပို႔ေပးလိုက္တယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိးေတြ ေဆာင္ရြက္ထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ ေစာေစာက ေျပာသြားသလိုမ်ဳိး ပုဂၢလိက ေဆးရံု၊ ေဆးခန္းေတြကလည္း လူနာေတြကို အခမဲ့၊ တခ်ဳိ ႔ကလဲ စရိတ္မွ်ၿပီးေတာ့ ကုသေပးေနတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီလိုမ်ဳိး ကုသလို႔ရေအာင္ ဆရာတုိ႔က ဘယ္လိုမ်ဳိး ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ကူညီေပးလို႔ရတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ လုပ္ထားပါလဲရွင့္။

ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ တိုက္ရိုက္ အဲဒီေဆးရံုေတြကို တိုက္ရိုက္လႊတ္လို႔ မရဘူး။ က်ေနာ္တို႔က အျပင္က ဆရာဝန္ေတြ။ အစိုးရအဖြဲ႔ ဆရာဝန္ေတြ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေဆးရံုမွာ ပင္တိုင္ဆရာဝန္ေတြ ရိွတယ္။ အစိုးရ ဆရာဝန္ေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီဆရာဝန္ေတြကို က်ေနာ္တို႔က လွမ္းဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ အကူအညီေတာင္းရတယ္။ လူနာအေနအထားက ဒီလိုျဖစ္ေနၿပီ၊ အဲဒီမွာ ဆရာႀကီးနာမည္ျဖစ္ျဖစ္၊ ဆရာမႀကီးနာမည္ျဖစ္ျဖစ္ လႊဲလိုက္မယ္ဆိုရင္၊ ဆရာမႀကီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဆရာဝန္ႀကီးျဖစ္ျဖစ္တို႔က ေဆးရံုကို လွမ္းေျပာလိုက္တယ္။ ျပင္ဆင္ၿပီးေတာ့ ကုသမႈ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ လုပ္ေပးလိုက္ပါလို႔ ေျပာလိုက္ရင္ လက္ခံၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးတယ္။ တိုက္ရိုက္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဆင္ေျပမွာ မဟုတ္ေလာက္ဘူး။

Refer လုပ္တဲ့စနစ္နဲ႔ Networking နဲ႔ သြားေနတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီလိုသြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လူနာေတြအေနနဲ႔ အဆင္ေျပတယ္။ ဘယ္လိုမွ ခ်ိတ္ဆက္လို႔ မရတဲ့ အေျခအေနဆိုရင္ေတာ့ ပရဟိတအဖြဲ႔ေတြ ေထာင္ထားတဲ့ ေဆးခန္းေလးေတြ ရိွတယ္။ Emergency ဆိုရင္ အဲဒီကို ေခၚသြားၿပီး ခဏထိန္းထားၿပီးမွ မိုးလင္းေလာက္မွ သက္ဆိုင္ရာ ေဆးရံုေတြကို ျပန္လႊဲတဲ့အပိုင္းေတြလည္း ရိွပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး လူနာက တခ်ဳိ ႔အပိုင္းေတြမွာ တပ္မေတာ္စစ္ေဆးရံုကို လႊဲေပးလိုက္ရတဲ့ အပိုင္းေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီအပိုင္းေတြေတာ့ လူနာရဲ ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ လူနာကိုေမးတယ္။ က်ေနာ္တိုိ႔ ဘယ္လိုမွ မရဘူး။ တပ္မေတာ္ စစ္ေဆးရံုကို လႊဲေပးမယ္။ လူနာအေနနဲ႔ သြားခ်င္လား။ တခ်ဳိ ႔လူနာေတြက သြားခ်င္တယ္။ တခ်ဳိ ႔က မသြားခ်င္တဲ့အပိုင္းေတြ ရိွတယ္။ မသြားခ်င္တဲ့အပိုင္းၾကေတာ့ ေနာက္ဆံုးအဆင္ေျပေအာင္ လုပ္ရတဲ့အပိုိင္းေလးေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီအခါၾကေတာ့လဲ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ လူနာအဆင္ေျပေအာင္ ေဆာင္ရြက္လိုက္တာေတြ ရိွပါတယ္။

ေမး ။ ။ အခုနက ေဒါက္တာေက်ာ္မင္းထြန္း ေျပာတဲ့အထဲမွာ ဆရာႀကီးေတြ၊ ဆရာမႀကီးေတြဆိုတာက အထူးကုဆရာဝန္ႀကီးေတြကို ေျပာတယ္လို႔ နားလည္ပါတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ဆရာတို႔နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ လူနာေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေပးေနတဲ့ အထူးကုဆရာဝန္ေတြ၊ ဆရာဝန္ႀကီးေတြ၊ ဆရာဝန္မႀကီးေတြက အမ်ားႀကီးရိွပါသလားရွင့္။

ေျဖ ။ ။ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရိွပါတယ္။ CDM လက္ရိွ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဆရာႀကီးေတြ၊ ဆရာဝန္မႀကီးေတြ ရိွပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ကလဲ ဆရာမႀကီးေတြ၊ ဆရာဝန္မႀကီးေတြကိုလည္း တဘက္တလမ္းကေန Supporting အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔က ဝိုင္းဝန္းကူညီၿပီးေတာ့ ပံ့ပိုးေပးတဲ့ အေနနဲ႔လည္း လုပ္ေဆာင္ေနတယ္။ လူနာေတြကိုလည္း တဘက္တလမ္းကေန အျပင္ဆရာဝန္ေတြအေနနဲ႔ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအေနနဲ႔ တဘက္တလမ္းကေန ကူညီပံ့ပိုးေနတယ္။ အဓိက လူနာေတြကို မနစ္နာေအာင္။ လက္ရိွ ေဆးရံုေတြ ပိတ္ထားတဲ့အေပၚမွာ လူနာေတြအတြက္လဲ ေနာက္ဆံုး အသက္ဆံုးရႈံးမႈနည္းေအာင္၊ အသက္မဆံုးရႈံးရေအာင္ အဓိက အတတ္ႏုိင္ဆံုး၊ အေကာင္းဆံုး က်ေနာ္တို႔ ၾကားခံအေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးတယ္။ လူနာေတြအတြက္ကို အဓိက ၾကည့္ရႈၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဆရာေျပာသလို ကုသမႈလိုေနတဲ့ လူနာေတြကို ကူညီႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဆရာတို႔က လုပ္ေပးေနတယ္ဆိုေတာ့ ရန္ကုန္တၿမိဳ ႔လံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ လိုအပ္တဲ့လူနာနဲ႔ အခုေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးေနတဲ့ အင္အားမွ်တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရသလား။

ေျဖ ။ ။ အခုအေနအထားေတာ့ အဆင္ေျပေနေသးတယ္။ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ ရသေလာက္ လူနာေတြကို အစြမ္းကုန္ လက္ရိွလူအင္အားနဲ႔ ဆရာဝန္၊ ပရဟိတအဖြဲ႔အစည္းအင္အားနဲ႔ အလွဳရွင္အင္အားနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ရေအာင္ Run ေနတယ္။ အကုန္လံုး ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး Networking နဲ႔ သြားေနတယ္။ လူေတြက စည္းစည္းလံုးလံုးနဲ႔ ဆရာဝန္ေတြအားလံုးလည္း သြားၿပီးေတာ့ Teamwork တစ္ခု ဖြဲ႔ထားတဲ့အေပၚမွာ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ အဆင္ေျပေနပါေသးတယ္။

ေမး ။ ။ ဒီလိုမ်ဳိး CDM ကာလႀကီးမွာ လူနာေတြအေနနဲ႔ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လိုအပ္လာတယ္ဆိုရင္ ဘာလုပ္သင့္တယ္ဆိုတာကို ဆရာအေနနဲ႔ ေျပာႏိုင္ပါလဲရွင့္။

ေျဖ ။ ။ တစ္ခုခု နာမက်န္းမာတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရာဂါတစ္ခုခု ဆိုးဆုိးဝါးဝါး ျဖစ္ျဖစ္္၊ ၿပီးေတာ့ Trauma – major or minor ျဖစ္ျဖစ္ ရလာခဲ့ရင္ ၿမိဳ ႔နယ္ရပ္ကြက္ေတြမွာ Ambulance Service ေတြ ရိွတယ္။ ေဆးရံုကားကူညီမႈေတြကို ခ်က္ခ်င္းခ်ိတ္ဆက္ အကူအညီေတာင္း - သူတုိ႔ေတြက ခ်က္ခ်က္အကူအညီေပးတယ္။ အကုန္လံုးက ကူညီခ်င္ၾကတယ္။ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကူညီေပးတယ္။ ေဆးရံုကားေတြနဲ႔ လူနာအေျခအေန၊ ေရာဂါအေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ေမြးလူနာလား၊ ခြဲစိတ္ဖို႔လူနာလား။ Minor, Major သူတုိ႔ဘာသာ ခြဲၿပီးေတာ့ ဘယ္သြားရမယ္၊ ဘယ္ပို႔ရမယ္ဆိုတာကို သူတုိ႔ဘာသာ သူတုိ႔လမ္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ လူနာေတြ မနစ္နာေအာင္ အတတ္ႏုိင္ဆံုး Center ေတြကို လႊဲေျပာင္းေပးၿပီး လုပ္ေဆာင္ေပးတယ္။ အဲဒီ information ကို ေပးခ်င္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ေနာက္ဆံုးေမးခ်င္တာက အခုလက္ရိွ စစ္အာဏာရွင္ ဆန္႔က်င္တဲ့ CDM လႈပ္ရွားမႈမွာ ဆရာဝန္ေတြ၊ ေဆးဝန္ထမ္းေတြ ပါဝင္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအပိုင္းမွာ ထိခိုက္တယ္လို႔ ဆရာ့အေနနဲ႔ ျမင္ပါသလားရွင့္။

ေျဖ ။ ။ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအပိုင္းမွာေတာ့ အဓိက ကေလးေတြမွာဆိုရင္ ကေလးကာကြယ္ေဆး ထုိးတာ၊ တုိက္တာနဲ႔ တျခားေဒသႏၱရပိုင္းဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးအပိုင္းမွာေတာ့ နည္းနည္းေလးေတာ့ အားနည္းမႈ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကေလးၾကေတာ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ နည္းနည္းေလး အားနည္းခ်က္ ပံုစံေလး ေတြ႔ရတယ္။ လူႀကီးၾကေတာ့ အဆင္ေျပတယ္။ ကေလးၾကေတာ့ ေနာက္ဆံုး ကေလးေဆးရံု Private ကေလးေဆးရံုေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ျပန္လႊဲရတယ္။ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ကေလးေဆးရံုသြား လုပ္ရတယ္။ အခုဆိုရင္ ေခြးကိုက္တဲ့ လူနာေတြလည္း ရိွတယ္။ ေခြးရူးကာကြယ္ေဆး ထုိးဖို႔ အခက္ရိွတယ္။ ေနာက္ဆံုး စရိတ္မွ်အေနနဲ႔ Private ေဆးရံု၊ ေဆးခန္းေတြကို က်ေနာ္တို႔ကတဆင့္ ေျပာေပးတာ ရိွတယ္။ လူနာ မတတ္ႏိုင္ဘူး၊ တခ်ဳိ ႔လူနာကေတာ့ တတ္ႏုိင္တယ္။ Full Course ပိုက္ဆံအျပတ္ ကြက္တိေပးႏုိင္ၿပီး၊ တခ်ဳိ ႔ၾကေတာ့ မတတ္ႏိုင္ဘူး။ စရိတ္မွ် တစ္ဝက္ သို႔မဟုတ္ ခုႏွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီလိုေတြ ေပးသြားတာ ရိွတယ္။ အဓိက ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးအေနနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္တဲ့အပိုင္းနဲ႔ဆို ရေအာင္၊ အစြမ္းကုန္ လူနာေတြအတြက္ကို အေကာင္းဆံုး ၿမိဳ ႔နယ္က်န္းမာေရးဌာနကတဆင့္ ေမးၿပီးေတာ့ ဒီလူနာကေတာ့ ဒါျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆံုး အေကာင္းဆံုး စီစဥ္ေပးလိုက္တယ္။

အဓိကေတာ့ ကေလးလူနာေတြပါ။ ေမးခြန္းတာေတြက ကာကြယ္ေဆး ထိုးခ်င္တယ္။ ဘယ္ေန႔ထိုးလို႔ရသလဲ။ ေနာက္ သားအိမ္ေခါင္း ကာကြယ္ေဆးထိုးခ်င္တယ္။ ဘယ္ေန႔ထိုးလို႔ရသလဲ။ အဲဒီလိုမ်ဳိးေလးေတြ ရိွတယ္။ တီဘီေဆး ထုိးခ်င္တယ္။ ဘယ္ေန႔ထိုးလုိ႔ရသလဲ။ တီဘီေဆး ထိုးတဲ့အပိုင္းမွာဆိုရင္လဲ NGO အဖြဲ႔ေတြဆီက တီဘီေဆးထုတ္လို႔ရတဲ့ စင္တာေလးေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီမွာ ႏွစ္ပိုင္း ရိွတယ္။ ေဆးယဥ္းပါးတီဘီေဆး ေပးတဲ့ စင္တာရိွတယ္။ ေနာက္ တီဘီကုသတဲ့ စင္တာ ရိွတယ္။ အဲဒီႏွစ္ခုကိုပဲ ေနာက္ဆံုး ပရဟိတေတြ ဖြင့္ထားတဲ့ ေဆးခန္းေတြမွာ ျပန္ထုိင္ၿပီးေတာ့ တီဘီလူနာေတြကို ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ တီဘီေဆးထုတ္လုပ္ရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးတယ္။ အဓိကေၾကာက္တာက တီဘီေဆး ျပတ္သြားရင္ အစကေန ျပန္ထုိးရမယ္။ ေဆးယဥ္းပါးဘက္ကို ေျပာင္းသြားမယ္။ အဲဒီလိုေတြ ျဖစ္မွာစိုးလို႔ တီဘီေဆးကို ရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးၿပီးေတာ့ ေဆးထုတ္ေပးတဲ့ ဌာနေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ေပးတယ္။ တခ်ဳိ ႔လူနာေတြက ေသာက္လက္စ ေဆးထုတ္လို႔ မရေတာ့ဘူး။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ ေဆးထုတ္လို႔ရမယ့္ အပိုင္းေလးေတြကိုရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၿပီးေတာ့ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးတယ္။ အဲဒီလိုေတြ လုပ္ထားေပးတယ္။ ကေလးလူနာၾကေတာ့ ကေလးေဆးရံုေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေပးတယ္။ အဲဒီလိုေလးေတြ ျပည္သူေတြ မနစ္နာေအာင္ ေဆာင္ရြက္မႈအပိုင္းေတြလည္း လုပ္ေဆာင္ေပးေနပါတယ္။ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေအာင္ ဒီကာလမွာ ေနေကာင္းေအာင္ေနပါ။

ေမး ။ ။ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္ ေဒါက္တာေက်ာ္မင္းထြန္း။ အခုလိုမ်ဳိး အခ်ိန္ေပးၿပီး ေျဖေပးတဲ့အတြက္။

ေျဖ ။ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

==Unicode===

ရန်ကုန်မြို့ ဆေးရုံတော်တော်များများက ဆရာဝန်တွေ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန်ရေး CDM လှုပ်ရှားမှု လုပ်နေကြချိန်မှာ ပြည်သူလူထုအခြေပြု ဖျားနာကု အခမဲ့ဆေးခန်း Fever clinic တွေက ပြည်သူတွေကျန်းမာရေးအတွက် တဘက်ကနေ ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးနေပါတယ်။ ကျန်းမာရေး အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြုံလာရင် အကူအညီရအောင် ဘယ်လို လုပ်နိုင်မလဲဆိုတာ Fever clinic ရန်ကုန်ကွန်ယက်က ဆရာဝန် ဒေါက်တာကျော်မင်းထွန်း ကို မစုမြတ်မွန် က ဆက်သွယ်မေးထားပါတယ်။

မေး ။ ။ VOA မြန်မာပိုင်းအစီအစဉ်ကနေ ကြိုဆိုပါတယ်။ အခုမြန်မာနိုင်ငံမှာ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်မြို့မှာ ဆေးရုံတော်တော်များများက ဆရာဝန်တွေ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ CDM လှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်နေကြတဲ့အချိန်မှာ ဆရာတို့လိုမျိုး လူထုအခြေပြုတဲ့ ဖျားနာကုဆေးခန်း Fever Clinic တွေက CDM လှုပ်ရှားမှုကို ဘယ်လိုမျိုး ပံ့ပိုးနေတယ်ဆိုတာကို အရင်ဆုံး သိပါရစေရှင့်။

ဖြေ ။ ။ မင်္ဂလာပါ။ ကျနော်တို့ Fever Clinic တွေက ရန်ကုန်မြို့မှာဆိုရင် (၂၉) ခု လက်ရှိရှိနေပြီ။ အခုအချိန်မှာ ပြည်သူလူထုတွေအနေနဲ့ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း သွားလာဖို့ ခက်ခဲနေတဲ့ အချိန်ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီအခြေအနေမှာ ကျနော်တို့ Fever Clinic တွေက တစိတ်တပိုင်းနဲ့ လူနာတွေကို ပြည်သူလူထုတွေကို စောင့်ရှောက်ကုသမှုပေးလို့ရအောင် နာတာရှည်ရောဂါ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ ကျောက်ကပ်၊ နှလုံး အစရှိတဲ့ လူနာတွေကို ကြည့်ရှုပေးတယ်။ စောင့်ရှောက်ကုသပေးတယ်။ အဲဒါအပြင် အခုဆိုရင် အရေးပေါ်လူနာတွေ injuries ပြုတ်ကျတယ်၊ ချော်လဲတယ်၊ ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်တွေ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအတွက်လည်း medical care cover အနေနဲ့လည်း ဖွင့်ထားတယ်။ ဖွင့်ပြီးတော့ လက်ရှိကျနော်တို့ လုပ်ကိုင်နေတာက စေတနာရှင် volunteer ဆရာဝန်တွေနဲ့ ကျနော်တို့ လုပ်ကိုင်နေပါတယ်။ Fever Clinic ဖွင့်ကတည်းက စေတနာရှင် volunteer ဆရာဝန်တွေပါမယ်။ သူနာပြု၊ ကြက်ခြေနီ၊ ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းတွေပါတယ်။ အဲဒီအင်အားစုနဲ့ ရပ်တည်နေတယ်။ ကျနော်တို့လည်း အစိုးရဆရာဝန် မဟုတ်ဘူး။ အပြင်ကဆရာဝန်တွေ။ ဒါပေမဲ့ စေတနာရှင် volunteer ဆရာဝန်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ပြည်သူလူထုတွေ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုရအောင် ကူညီပံ့ပိုးပြီးတော့ ကြည့်ရှုမှုပေးနေတာပါ။ အခုအချိန်အထိလည်း လူနာတွေကို ကြည့်ရှုပေးနေပါတယ်။

မေး ။ ။ အခုလက်ရှိ ရန်ကုန်မြို့မှာရှိတဲ့ ဆေးရုံတော်တော်များများက ဆရာဝန်တွေ ဆေးဝန်ထမ်းတွေက CDM လှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်နေကြတဲ့အချိန်မှာ ဆရာတို့လိုမျိုး ဖျားနာမှု ဆေးခန်းတွေကနေ Fever Clinic တွေကနေ လူနာတွေကို အခမဲ့ ကူညီ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုတွေ ပေးနေတယ်ဆိုတော့ ဆေးရုံတွေမှာရှိတဲ့ facilities မျိုး ပစ္စည်းကိရိယာ ပြည့်စုံမှုပိုင်းကော လုံလောက်မှု ရှိတယ်လို့ ပြောနိုင်လား ဆရာ။

ဖြေ ။ ။ ကျနော်တို့က အဓိက Network လုပ်ထားတယ်။ Community Fever Clinic Yangon Network လုပ်ထားတယ်။ ကျနော်တို့ဆီကို လာပြတဲ့ လူနာတွေအနေနဲ့ ကျနော်တို့ဆီမှာ facilities ကတော့ ဆေးရုံလောက်တော့ မစုံဘူး။ ကျနော်တို့အနေနဲ့ လူနာတစ်ယောက်ကို အသက်မသေတဲ့အထိ ထိန်းနိုင်တယ်။ ပြီးတော့ ရောဂါကို emergency ကို အရှင်းမပျောက်တောင်မှ ရောဂါသက်သာအောင် ထိန်းပေးလို့ရတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီလူနာကို refer ပြန်လွှဲမယ်ဆိုရင် Private ဆေးရုံတွေ၊ ဆေးခန်းတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီမှာဆိုရင် ဆရာဝန်ကြီးတွေ ထိုင်တယ်။ ကျနော်တို့က ဆရာဝန်ကြီးတွေကို inform လုပ်တယ်။ ဆရာကြီးရေ ဒီလူနာက ဒါဖြစ်တယ်။ ဆရာကြီးတို့ဆီ လွှဲချင်တယ်။ လူနာက ပိုက်ဆံသိပ်မတတ်နိုင်ဘူး။ ဆရာကြီးတို့ကတဆင့် စရိတ်မျှအနေနဲ့ ဆောင်ရွက်ပေးထားတဲ့ ဆေးရုံတွေ၊ ဆေးခန်းတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီကို ကျနော်တို့က ပြန်လွှဲရတယ်။ ပြန်လွှဲတဲ့အခါမှာ လူနာအတွက်လည်း အဆင်ပြေသွားတယ်။ နောက်တစ်ခုက ကျနော်တို့ဆီမှာ ဆေးရုံကားု standby ရှိတယ်။ ကျနော်တို့ဆီမှာ ဆေးရုံကား နှစ်စီး၊ သုံးစီး အမြဲအဆင်သင့် ရှိတယ်။ လူနာတစ်ယောက် အရေးပေါ်ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ချက်ချင်းဆေးရုံကားပေါ်တင်၊ ချက်ချင်လွှဲပို့ပြီး၊ ဆရာကြီးတွေကို ကြိုတင်အကြောင်းကြားပြီးတော့ ဆရာကြီးတို့ထံ လွှဲပေးတာမျိုးတွေ လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။

မေး ။ ။ အဲဒီလိုမျိုး ပြောတဲ့နေရာမှာ အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှုလိုတဲ့ လူနာမျိုးတွေဆိုရင် ဆရာတို့ ဘယ်လိုမျိုး ဆောင်ရွက်ပေးပါသလဲရှင့်။

ဖြေ ။ ။ အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ဖို့ လူနာတွေဆိုရင် နှစ်မျိုးရှိတယ်။ မွေးလူနာ မွေးမယ်၊ ဗိုက်နာတယ်။ အရေးပေါ်လူနာအဖြစ် သတ်မှတ်တယ်။ နောက်တစ်ခု ရုတ်တရက်ကြီး ဗိုက်အောင့်တယ်။ အူအတတ်ပေါက်၊ ယောင်တယ်။ ရုတ်တရက်ကြီး အရမ်းအန်တယ်ပြုတယ်။ အရေးပေါ်ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့က Private ဆေးရုံတွေ၊ ဆေးခန်းတွေကို ချိတ်ထားတယ်။ ညပိုင်းဖွင့်ကြတဲ့ ဆေးရုံတွေကို ကျနော်တို့က ဆေးရုံကား ထောက်ပံ့ရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ ချိတ်ထားတယ်။ လူနာတွေ တစ်ခုခုဖြစ်တယ်ဆိုရင် Ambulance Service တွေက မြို့နယ်တိုင်း ရပ်ကွက်တိုင်းမှာ ရှိတယ်။ လူနာကောက်တင်ပြီးတော့ ကျနော်တို့ကို ဆက်သွယ်တယ်။ လှမ်းဖုန်းဆက်ပြီးတော့ လူနာအခြေအနေ ပြောပြတယ်။ ကျနော်တို့ကတဆင့် ချက်ချင်းတိုက်ရိုက်လွှဲလိုက်ရတယ်ဆိုရင် တိုက်ရိုက်ဆေးရုံကို လွှဲတယ်။ တိုက်ရိုက်လွှဲလို့မရတဲ့ Case ဆိုရင် နည်းနည်းလေး အရေးပေါ် ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ Case ဆိုရင် ဆရာကြီးတွေကို ဖုန်းဆက်ပြီးတော့ သူတို့ပြောတဲ့ ဆေးရုံကို ပြန်လွှဲရတဲ့အပိုင်းတွေ ရှိတယ်။

တော်တော်များများလဲ အခမဲ့ ပရဟိတဆေးရုံတွေ ရှိတယ်။ ဥပမာ ဘားလမ်းဆေးရုံမျိုးဆိုရင် မူစလင် ကုသိုလ်ဖြစ် ဆေးရုံမျိုးဆိုရင် မွေးလူနာကို အရေးပေါ်အနေနဲ့ မွေးဖွားလို့ရအောင် ဆောင်ရွက်ထားတာ ရှိတယ်။ တချို့မြို့နယ်တွေ၊ ရပ်ကွက်တွေဆိုရင်လဲ များသောအားဖြင့် Ambulance Service တွေက သိတယ်။ အဲဒီမှာဆိုရင် မွေးလူနာအတွက်ကော၊ အရေးပေါ် emergency အတွက်ကော Fever Clinic က ညပိုင်းတွေ ပိတ်လိုက်ပြီ။ ညပိုင်းတွေအတွက်ကို လူနာအရေးပေါ် Trauma Emergency တွေ ရှိတယ်။ ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းတွေ ဖွင့်ထားတဲ့ ဆေးခန်းလေးတွေ ရှိတယ်။ ဆေးရုံအသေးလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီမှာ ခွဲစိတ်ခန်းအသေးလေးတွေ ရှိတယ်။ မွေးဖွားခန်းအသေးလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီနေရာတွေကို ပရဟိတအဖွဲ့တွေ ချိတ်ပြီးတော့ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်နီးစပ်ရာခေါ်သွားပြီးတော့ အဲဒီမှာ အရေးပေါ်အခြေအနေမှုမျိုး လုပ်ဆောင်မှုပေးပြီးတော့ အိမ်ပြန်ပို့ပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီလိုမျိုးတွေ ဆောင်ရွက်ထားပါတယ်။

မေး ။ ။ စောစောက ပြောသွားသလိုမျိုး ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းတွေကလည်း လူနာတွေကို အခမဲ့၊ တချို့ကလဲ စရိတ်မျှပြီးတော့ ကုသပေးနေတာတွေ တွေ့ရပါတယ်ဆိုတော့ အဲဒီလိုမျိုး ကုသလို့ရအောင် ဆရာတို့က ဘယ်လိုမျိုး ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ ကူညီပေးလို့ရတဲ့ အစီအစဉ်တွေ လုပ်ထားပါလဲရှင့်။

ဖြေ ။ ။ ကျနော်တို့အနေနဲ့ တိုက်ရိုက် အဲဒီဆေးရုံတွေကို တိုက်ရိုက်လွှတ်လို့ မရဘူး။ ကျနော်တို့က အပြင်က ဆရာဝန်တွေ။ အစိုးရအဖွဲ့ ဆရာဝန်တွေ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီဆေးရုံမှာ ပင်တိုင်ဆရာဝန်တွေ ရှိတယ်။ အစိုးရ ဆရာဝန်တွေ ရှိတယ်။ အဲဒီဆရာဝန်တွေကို ကျနော်တို့က လှမ်းဆက်သွယ်ပြီးတော့ အကူအညီတောင်းရတယ်။ လူနာအနေအထားက ဒီလိုဖြစ်နေပြီ၊ အဲဒီမှာ ဆရာကြီးနာမည်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဆရာမကြီးနာမည်ဖြစ်ဖြစ် လွှဲလိုက်မယ်ဆိုရင်၊ ဆရာမကြီးဖြစ်ဖြစ်၊ ဆရာဝန်ကြီးဖြစ်ဖြစ်တို့က ဆေးရုံကို လှမ်းပြောလိုက်တယ်။ ပြင်ဆင်ပြီးတော့ ကုသမှု ဆောင်ရွက်မှုတွေ လုပ်ပေးလိုက်ပါလို့ ပြောလိုက်ရင် လက်ခံပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ပေးတယ်။ တိုက်ရိုက်သွားမယ်ဆိုရင်တော့ အဆင်ပြေမှာ မဟုတ်လောက်ဘူး။

Refer လုပ်တဲ့စနစ်နဲ့ Networking နဲ့ သွားနေတယ်ဆိုတော့ အဲဒီလိုသွားမယ်ဆိုရင်တော့ လူနာတွေအနေနဲ့ အဆင်ပြေတယ်။ ဘယ်လိုမှ ချိတ်ဆက်လို့ မရတဲ့ အခြေအနေဆိုရင်တော့ ပရဟိတအဖွဲ့တွေ ထောင်ထားတဲ့ ဆေးခန်းလေးတွေ ရှိတယ်။ Emergency ဆိုရင် အဲဒီကို ခေါ်သွားပြီး ခဏထိန်းထားပြီးမှ မိုးလင်းလောက်မှ သက်ဆိုင်ရာ ဆေးရုံတွေကို ပြန်လွှဲတဲ့အပိုင်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ နောက်ဆုံး လူနာက တချို့အပိုင်းတွေမှာ တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံကို လွှဲပေးလိုက်ရတဲ့ အပိုင်းတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီအပိုင်းတွေတော့ လူနာရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ လူနာကိုမေးတယ်။ ကျနော်တို့ ဘယ်လိုမှ မရဘူး။ တပ်မတော် စစ်ဆေးရုံကို လွှဲပေးမယ်။ လူနာအနေနဲ့ သွားချင်လား။ တချို့လူနာတွေက သွားချင်တယ်။ တချို့က မသွားချင်တဲ့အပိုင်းတွေ ရှိတယ်။ မသွားချင်တဲ့အပိုင်းကြတော့ နောက်ဆုံးအဆင်ပြေအောင် လုပ်ရတဲ့အပိုင်းလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီအခါကြတော့လဲ ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ လူနာအဆင်ပြေအောင် ဆောင်ရွက်လိုက်တာတွေ ရှိပါတယ်။

မေး ။ ။ အခုနက ဒေါက်တာကျော်မင်းထွန်း ပြောတဲ့အထဲမှာ ဆရာကြီးတွေ၊ ဆရာမကြီးတွေဆိုတာက အထူးကုဆရာဝန်ကြီးတွေကို ပြောတယ်လို့ နားလည်ပါတယ်။ အဲဒီလိုမျိုး ဆရာတို့နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ လူနာတွေကို ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးနေတဲ့ အထူးကုဆရာဝန်တွေ၊ ဆရာဝန်ကြီးတွေ၊ ဆရာဝန်မကြီးတွေက အများကြီးရှိပါသလားရှင့်။

ဖြေ ။ ။ ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ရှိပါတယ်။ CDM လက်ရှိ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ဆရာကြီးတွေ၊ ဆရာဝန်မကြီးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့ကလဲ ဆရာမကြီးတွေ၊ ဆရာဝန်မကြီးတွေကိုလည်း တဘက်တလမ်းကနေ Supporting အနေနဲ့ ကျနော်တို့က ဝိုင်းဝန်းကူညီပြီးတော့ ပံ့ပိုးပေးတဲ့ အနေနဲ့လည်း လုပ်ဆောင်နေတယ်။ လူနာတွေကိုလည်း တဘက်တလမ်းကနေ အပြင်ဆရာဝန်တွေအနေနဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအနေနဲ့ တဘက်တလမ်းကနေ ကူညီပံ့ပိုးနေတယ်။ အဓိက လူနာတွေကို မနစ်နာအောင်။ လက်ရှိ ဆေးရုံတွေ ပိတ်ထားတဲ့အပေါ်မှာ လူနာတွေအတွက်လဲ နောက်ဆုံး အသက်ဆုံးရှုံးမှုနည်းအောင်၊ အသက်မဆုံးရှုံးရအောင် အဓိက အတတ်နိုင်ဆုံး၊ အကောင်းဆုံး ကျနော်တို့ ကြားခံအနေနဲ့ ဆောင်ရွက်ပေးတယ်။ လူနာတွေအတွက်ကို အဓိက ကြည့်ရှုပြီးတော့ လုပ်ပေးပါတယ်။

မေး ။ ။ ဆရာပြောသလို ကုသမှုလိုနေတဲ့ လူနာတွေကို ကူညီနိုင်ဖို့အတွက် ဆရာတို့က လုပ်ပေးနေတယ်ဆိုတော့ ရန်ကုန်တမြို့လုံး အတိုင်းအတာနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် လိုအပ်တဲ့လူနာနဲ့ အခုစောင့်ရှောက်မှု ပေးနေတဲ့ အင်အားမျှတယ်လို့ ပြောလို့ရသလား။

ဖြေ ။ ။ အခုအနေအထားတော့ အဆင်ပြေနေသေးတယ်။ အခုအချိန်အထိတော့ ရသလောက် လူနာတွေကို အစွမ်းကုန် လက်ရှိလူအင်အားနဲ့ ဆရာဝန်၊ ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းအင်အားနဲ့ အလှုရှင်အင်အားနဲ့ ကျနော်တို့ ရအောင် Run နေတယ်။ အကုန်လုံး ချိတ်ဆက်ပြီး Networking နဲ့ သွားနေတယ်။ လူတွေက စည်းစည်းလုံးလုံးနဲ့ ဆရာဝန်တွေအားလုံးလည်း သွားပြီးတော့ Teamwork တစ်ခု ဖွဲ့ထားတဲ့အပေါ်မှာ အခုအချိန်အထိတော့ အဆင်ပြေနေပါသေးတယ်။

မေး ။ ။ ဒီလိုမျိုး CDM ကာလကြီးမှာ လူနာတွေအနေနဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်လာတယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်သင့်တယ်ဆိုတာကို ဆရာအနေနဲ့ ပြောနိုင်ပါလဲရှင့်။

ဖြေ ။ ။ တစ်ခုခု နာမကျန်းမာတာပဲဖြစ်ဖြစ် ရောဂါတစ်ခုခု ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဖြစ်ဖြစ်၊ ပြီးတော့ Trauma – major or minor ဖြစ်ဖြစ် ရလာခဲ့ရင် မြို့နယ်ရပ်ကွက်တွေမှာ Ambulance Service တွေ ရှိတယ်။ ဆေးရုံကားကူညီမှုတွေကို ချက်ချင်းချိတ်ဆက် အကူအညီတောင်း - သူတို့တွေက ချက်ချက်အကူအညီပေးတယ်။ အကုန်လုံးက ကူညီချင်ကြတယ်။ ထိထိရောက်ရောက် ကူညီပေးတယ်။ ဆေးရုံကားတွေနဲ့ လူနာအခြေအနေ၊ ရောဂါအခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီးတော့ မွေးလူနာလား၊ ခွဲစိတ်ဖို့လူနာလား။ Minor, Major သူတို့ဘာသာ ခွဲပြီးတော့ ဘယ်သွားရမယ်၊ ဘယ်ပို့ရမယ်ဆိုတာကို သူတို့ဘာသာ သူတို့လမ်းနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ လူနာတွေ မနစ်နာအောင် အတတ်နိုင်ဆုံး Center တွေကို လွှဲပြောင်းပေးပြီး လုပ်ဆောင်ပေးတယ်။ အဲဒီ information ကို ပေးချင်ပါတယ်။

မေး ။ ။ နောက်ဆုံးမေးချင်တာက အခုလက်ရှိ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်တဲ့ CDM လှုပ်ရှားမှုမှာ ဆရာဝန်တွေ၊ ဆေးဝန်ထမ်းတွေ ပါဝင်နေတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအပိုင်းမှာ ထိခိုက်တယ်လို့ ဆရာ့အနေနဲ့ မြင်ပါသလားရှင့်။

ဖြေ ။ ။ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအပိုင်းမှာတော့ အဓိက ကလေးတွေမှာဆိုရင် ကလေးကာကွယ်ဆေး ထိုးတာ၊ တိုက်တာနဲ့ တခြားဒေသန္တရပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအပိုင်းမှာတော့ နည်းနည်းလေးတော့ အားနည်းမှု ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။ ကလေးကြတော့ များသောအားဖြင့် နည်းနည်းလေး အားနည်းချက် ပုံစံလေး တွေ့ရတယ်။ လူကြီးကြတော့ အဆင်ပြေတယ်။ ကလေးကြတော့ နောက်ဆုံး ကလေးဆေးရုံ Private ကလေးဆေးရုံတွေကိုလည်း ကျနော်တို့ ပြန်လွှဲရတယ်။ ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ ကလေးဆေးရုံသွား လုပ်ရတယ်။ အခုဆိုရင် ခွေးကိုက်တဲ့ လူနာတွေလည်း ရှိတယ်။ ခွေးရူးကာကွယ်ဆေး ထိုးဖို့ အခက်ရှိတယ်။ နောက်ဆုံး စရိတ်မျှအနေနဲ့ Private ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းတွေကို ကျနော်တို့ကတဆင့် ပြောပေးတာ ရှိတယ်။ လူနာ မတတ်နိုင်ဘူး၊ တချို့လူနာကတော့ တတ်နိုင်တယ်။ Full Course ပိုက်ဆံအပြတ် ကွက်တိပေးနိုင်ပြီး၊ တချို့ကြတော့ မတတ်နိုင်ဘူး။ စရိတ်မျှ တစ်ဝက် သို့မဟုတ် ခုနှစ်ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ဖြစ် အဲဒီလိုတွေ ပေးသွားတာ ရှိတယ်။ အဓိက ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအနေနဲ့ ချိတ်ဆက်တဲ့အပိုင်းနဲ့ဆို ရအောင်၊ အစွမ်းကုန် လူနာတွေအတွက်ကို အကောင်းဆုံး မြို့နယ်ကျန်းမာရေးဌာနကတဆင့် မေးပြီးတော့ ဒီလူနာကတော့ ဒါဖြစ်တယ်။ နောက်ဆုံး အကောင်းဆုံး စီစဉ်ပေးလိုက်တယ်။

အဓိကတော့ ကလေးလူနာတွေပါ။ မေးခွန်းတာတွေက ကာကွယ်ဆေး ထိုးချင်တယ်။ ဘယ်နေ့ထိုးလို့ရသလဲ။ နောက် သားအိမ်ခေါင်း ကာကွယ်ဆေးထိုးချင်တယ်။ ဘယ်နေ့ထိုးလို့ရသလဲ။ အဲဒီလိုမျိုးလေးတွေ ရှိတယ်။ တီဘီဆေး ထိုးချင်တယ်။ ဘယ်နေ့ထိုးလို့ရသလဲ။ တီဘီဆေး ထိုးတဲ့အပိုင်းမှာဆိုရင်လဲ NGO အဖွဲ့တွေဆီက တီဘီဆေးထုတ်လို့ရတဲ့ စင်တာလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီမှာ နှစ်ပိုင်း ရှိတယ်။ ဆေးယဉ်းပါးတီဘီဆေး ပေးတဲ့ စင်တာရှိတယ်။ နောက် တီဘီကုသတဲ့ စင်တာ ရှိတယ်။ အဲဒီနှစ်ခုကိုပဲ နောက်ဆုံး ပရဟိတတွေ ဖွင့်ထားတဲ့ ဆေးခန်းတွေမှာ ပြန်ထိုင်ပြီးတော့ တီဘီလူနာတွေကို ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ တီဘီဆေးထုတ်လုပ်ရအောင် ဆောင်ရွက်ပေးတယ်။ အဓိကကြောက်တာက တီဘီဆေး ပြတ်သွားရင် အစကနေ ပြန်ထိုးရမယ်။ ဆေးယဉ်းပါးဘက်ကို ပြောင်းသွားမယ်။ အဲဒီလိုတွေ ဖြစ်မှာစိုးလို့ တီဘီဆေးကို ရအောင် ဆောင်ရွက်ပေးပြီးတော့ ဆေးထုတ်ပေးတဲ့ ဌာနတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ လုပ်ဆောင်ပေးတယ်။ တချို့လူနာတွေက သောက်လက်စ ဆေးထုတ်လို့ မရတော့ဘူး။ အဲဒီအခါကြတော့ ဆေးထုတ်လို့ရမယ့် အပိုင်းလေးတွေကိုရအောင် ဆောင်ရွက်ပြီးတော့ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးတယ်။ အဲဒီလိုတွေ လုပ်ထားပေးတယ်။ ကလေးလူနာကြတော့ ကလေးဆေးရုံတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးတယ်။ အဲဒီလိုလေးတွေ ပြည်သူတွေ မနစ်နာအောင် ဆောင်ရွက်မှုအပိုင်းတွေလည်း လုပ်ဆောင်ပေးနေပါတယ်။ အတတ်နိုင်ဆုံး ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျန်းမာအောင် ဒီကာလမှာ နေကောင်းအောင်နေပါ။

မေး ။ ။ ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ် ဒေါက်တာကျော်မင်းထွန်း။ အခုလိုမျိုး အချိန်ပေးပြီး ဖြေပေးတဲ့အတွက်။

ဖြေ ။ ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG