သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ပညာေရးက႑ကို မတိုက္ခိုက္ေရး ကမာၻလံုးဆိုင္ရာကြန္ရက္ ေတာင္းဆို


ေနာင္ခ်ဳိ ပညာေရးမွဴး႐ုံး ေပါက္ကဲြ မီးေလာင္ကၽြမ္းမႈ။ (Photo : C J )

[[ ZAWGYI / UNICODE ]]

ပညာေရးက႑ကို မတိုက္ခိုက္ေရး ကမာၻလံုးဆိုင္ရာကြန္ရက္ ေတာင္းဆို

စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးအေနနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္းေတြကို မိမိတို႔စစ္ေရးအတြက္ အသုံးျပဳတာကိုေရာ ၊ ေက်ာင္းေတြကို တိုက္ခိုက္ေနတာ မ်ဳိးကိုပါ ေရွာင္ၾကဥ္ၾကဖို႔ GCPEA ေခၚ ပညာေရးက႑ တိုက္ခိုက္ခံရမႈ-ကာကြယ္ေရး ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ ၫႊန႔္ေပါင္းအဖြဲ႔က တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့(၂)ႏွစ္အတြင္း ကမာၻတလႊား ပညာေရးက႑ တိုက္ခိုက္ခံရမႈ ပိုတိုးလာတယ္ဆိုတဲ့ GCPEA ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ ထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္ တာဝန္ရွိသူေတြက အခုလို ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က တင္ျပထားပါတယ္။


ကမာၻ့ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ယာယီ ပိတ္ခဲ့ဖူးရာက ၊ တပူေပၚႏွစ္ပူဆင့္ ဆိုသလို တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္အတြင္း တကမာၻလုံးမွာ စာသင္ေက်ာင္း တိုက္ခိုက္ခံရမႈေပါင္း (၅,၀၀၀)ေက်ာ္ ရွိလာတယ္လို႔ (Global Coalition to Protect Education from Attack - GCPEA) ရဲ႕ ဇြန္လ(၁)ရက္ေန႔ထုတ္ Education Under Attack 2022 အစီရင္ခံစာသစ္မွာ ေဖၚျပလိုက္တာပါ။

အဲဒီလို တိုက္ခိုက္မႈေတြအတြင္း တကမာၻလုံးက ဆရာ/ဆရာမ ေက်ာင္းသားနဲ႔ ပညာေရးဝန္ထမ္း စုစုေပါင္း(၉,၀၀၀)ေက်ာ္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာ ဒါမွမဟုတ္ ေသဆုံးခဲ့ရတာမ်ဳိး ရွိခဲ့တယ္လို႔လည္း စာမ်က္ႏွာ(၂၆၅)ရွိတဲ့ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။

အဲဒီလို ကမာၻတလႊား စာသင္ေက်ာင္းေတြ တိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ ႏိုင္ငံစာရင္းထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလည္း ထည့္သြင္းေဖၚျပထားပါတယ္။ GCPEA အဖြဲ႔ရဲ႕ ေလ့လာမႈအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္အတြင္း အထူးသျဖင့္ စစ္တပ္ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း စာသင္ေက်ာင္းေတြကို တိုက္ခိုက္တာ၊ စစ္စခန္းေတြအျဖစ္ အသုံးခ်တာ စတဲ့ လုပ္ရပ္ေပါင္း(၂၀၀)ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ ဒီအစီရင္ခံစာ ျပဳစုရာမွာပါဝင္တဲ့ သုေတသီ Dr. Marika Tsolakis က ရွင္းျပပါတယ္။

" ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေရာ အျခားႏိုင္ငံတခ်ဳိ႕မွာပါ အစိုးရတပ္ဖြဲ႔ကေရာ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြကပါ ပညာေရးက႑ကို တိုက္ခိုက္ေနတာ ေတြ႕ရၿပီး၊ စာသင္းေက်ာင္းနဲ႔ တကၠသိုလ္ေတြကို စစ္ေရးစခန္းေတြအျဖစ္ အသုံးခ်ေန ၾကတာပါ။ ဒါက တကယ့္ျပသနာႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ပညာေရးက႑ တိုက္ခိုက္ခံရမႈေပါင္း (၂၂၀)ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ "

ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္ PDF နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႕ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ စစ္ေကာင္စီတပ္ရဲ႕ လက္နက္ႀကီး ပစ္ခတ္မႈနဲ႔ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈအတြင္း စာသင္ေက်ာင္းေတြ ပ်က္စီးခဲ့ရတယ္လို႔ ျပစ္တင္ ေျပာဆိုသလို၊ PDF အဖြဲ႔ေတြဟာ စာသင္ေက်ာင္းနဲ႔ ပညာေရးမႉး႐ုံးေတြကို ဗုံးေထာင္တိုက္ခိုက္တာ ေဖါက္ခဲြတာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ စစ္ေကာင္စီဘက္က ျပန္လည္ စြပ္စဲြခဲ့ပါတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္း ဆန္႔က်င္တဲ့အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ေဖါက္ခဲြတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အခုခ်ိန္ထိ စာသင္ေက်ာင္းေပါင္း (၃၀၀)ေက်ာ္ပ်က္စီးခဲ့ရၿပီး ပညာေရးဝန္ထမ္း (၃၀)ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့ရတယ္လို႔ စစ္ေကာင္စီက သူတို႔ရဲ႕ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲေတြမွာ ေဖၚျပခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီတိုက္ခိုက္မႈေတြမွာ ဘယ္ဖက္ကပဲ တာဝန္ရွိသည္ျဖစ္ေစ GCPEA အဖြဲ႔အေနနဲ႔ က်ဴးလြန္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြကို ျပစ္တင္ေျပာဆိုဖို႔ ရည္ရြယ္တာ မဟုတ္ပဲ၊ စစ္ေရးပဋိပကၡေၾကာင့္ ပညာေရးက႑ ထိခိုက္ေနရပုံကို မီးေမာင္းထိုးျပခ်င္တာလို႔ GCPEA အဖြဲ႔ သုေတသီ Dr. Marika Tsolakis က ေျပာပါတယ္။

" ဒီ အစီရင္ခံစာရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုက တဖက္ဖက္ကို အျပစ္တင္ ေျပာဆိုဖို႔ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္သူေတြက ဒါကို က်ဴးလြန္ေနပါတယ္ဆိုၿပီး ေဖၚထုတ္ဖို႔လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ စစ္ေရးပဋိပကၡေၾကာင့္ ပညာသင္ယူႏိုင္ခြင့္ ကိစၥမွာ ဘယ္ေလာက္ ထိခိုက္ေနရသလဲ ဆိုတာကိုသာ ေျပာခ်င္တာပါ။ "

ပညာေရးက႑ တိုက္ခိုက္မႈတြေၾကာင့္ လူငယ္ေတြ ပညာသင္ၾကားပိုင္ခြင့္ ဆုံးရႈံးသြားေစတယ္လို႔ သူက ေထာက္ျပပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းေတြကို တိုက္ခိုက္တာမ်ဳိး ေရွာင္ၾကဥ္ၾကဖို႔ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ အသီးသီးကို GCPEA က တိုက္တြန္းေၾကာင္း Dr. Marika Tsolakis က ေျပာပါတယ္။

" တပ္မေတာ္လို အစိုးရ တပ္ဖြဲ႔ကိုေရာ ၊ အစိုးရတပ္ဖဲြ႕မဟုတ္တဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြကိုပါ ေတာင္းဆိုခ်င္တာက ေက်ာင္းေတြကို မိမိတို႔ စစ္စခန္းေတြအျဖစ္ အသုံးျပဳတာကို ေရွာင္ၾကဥ္ၾကပါ ၊ စာသင္ေက်ာင္းေတြ တိုက္ခိုက္တာမ်ဳိးကိုလည္း ေရွာင္ၾကဥ္ၾကပါလို႔ ေတာင္းဆိုခ်င္ပါတယ္။ "

အဲဒီလို တိုက္ခိုက္မႈေတြအတြက္ ဘယ္သူ႔မွာ တာဝန္ရွိသလဲဆိုတာ စုံစမ္းေဖၚထုတ္ၿပီး ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူသင့္တယ္လို႔လည္း သက္ဆိုင္ရာအစိုးရေတြကို တိုက္တြန္းေၾကာင္း GCPEA အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

တကၠသိုလ္ေကာလိပ္အပါအဝင္ တကမာၻလုံးက စာသင္ေက်ာင္းေတြကို ေဖာက္ခြဲ တိုက္ခိုက္တာနဲ႔ တပ္စြဲတာေတြဟာ ၂၀၁၉ နဲ႔ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္အတြင္း သုံးပုံတစ္ပုံ ျမင့္တက္သြားခဲ့ၿပီး၊ မႏွစ္ ၂၀၂၁ တုန္းကလည္း ကိုဗစ္ကာလ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ မ်ားတဲ့ ၾကားထဲက အလားတူႏႈန္းမ်ဳိး ဆက္ရွိေနတယ္လို႔ GCPEA အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

စာသင္ေက်ာင္း တိုက္ခိုက္ခံရမႈမ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ ျမန္မာအပါအဝင္ အာဖဂနစၥတန္၊ ကိုလံဘီယာ၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား၊ အီသီယိုပီးယား၊ မိုဇမ္ဘစ္၊ ဘာကီနာ ဖာဆို၊ မာလီ၊ အဇာဘိုင္ဂ်န္တို႔ျဖစ္ၾကတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာကေရးပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

==========================

{{ UNICODE }}

ပညာရေးကဏ္ဍကို မတိုက်ခိုက်ရေး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကွန်ရက် တောင်းဆို

စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးအနေနဲ့ စာသင်ကျောင်းတွေကို မိမိတို့စစ်ရေးအတွက် အသုံးပြုတာကိုရော ၊ ကျောင်းတွေကို တိုက်ခိုက်နေတာ မျိုးကိုပါ ရှောင်ကြဉ်ကြဖို့ GCPEA ခေါ် ပညာရေးကဏ္ဍ တိုက်ခိုက်ခံရမှု-ကာကွယ်ရေး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ညွှန့်ပေါင်းအဖွဲ့က တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့(၂)နှစ်အတွင်း ကမ္ဘာတလွှား ပညာရေးကဏ္ဍ တိုက်ခိုက်ခံရမှု ပိုတိုးလာတယ်ဆိုတဲ့ GCPEA ရဲ့ အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် တာဝန်ရှိသူတွေက အခုလို ပြောဆိုလိုက်တာပါ။ ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားတဲ့ ကိုဉာဏ်ဝင်းအောင်က တင်ပြထားပါတယ်။


ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအတော်များများမှာ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကြောင့် စာသင်ကျောင်းတွေ ယာယီ ပိတ်ခဲ့ဖူးရာက ၊ တပူပေါ်နှစ်ပူဆင့် ဆိုသလို တချို့နိုင်ငံတွေမှာ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေကြောင့် လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ နှစ်အတွင်း တကမ္ဘာလုံးမှာ စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုပေါင်း (၅,၀၀၀)ကျော် ရှိလာတယ်လို့ (Global Coalition to Protect Education from Attack - GCPEA) ရဲ့ ဇွန်လ(၁)ရက်နေ့ထုတ် Education Under Attack 2022 အစီရင်ခံစာသစ်မှာ ဖေါ်ပြလိုက်တာပါ။

အဲဒီလို တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်း တကမ္ဘာလုံးက ဆရာ/ဆရာမ ကျောင်းသားနဲ့ ပညာရေးဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း(၉,၀၀၀)ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာ ဒါမှမဟုတ် သေဆုံးခဲ့ရတာမျိုး ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း စာမျက်နှာ(၂၆၅)ရှိတဲ့ အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။

အဲဒီလို ကမ္ဘာတလွှား စာသင်ကျောင်းတွေ တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ နိုင်ငံစာရင်းထဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုလည်း ထည့်သွင်းဖေါ်ပြထားပါတယ်။ GCPEA အဖွဲ့ရဲ့ လေ့လာမှုအရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ နှစ်အတွင်း အထူးသဖြင့် စစ်တပ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စာသင်ကျောင်းတွေကို တိုက်ခိုက်တာ၊ စစ်စခန်းတွေအဖြစ် အသုံးချတာ စတဲ့ လုပ်ရပ်ပေါင်း(၂၀၀)ကျော်ရှိတယ်လို့ ဒီအစီရင်ခံစာ ပြုစုရာမှာပါဝင်တဲ့ သုတေသီ Dr. Marika Tsolakis က ရှင်းပြပါတယ်။

" မြန်မာနိုင်ငံမှာရော အခြားနိုင်ငံတချို့မှာပါ အစိုးရတပ်ဖွဲ့ကရော အစိုးရမဟုတ်တဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကပါ ပညာရေးကဏ္ဍကို တိုက်ခိုက်နေတာ တွေ့ရပြီး၊ စာသင်းကျောင်းနဲ့ တက္ကသိုလ်တွေကို စစ်ရေးစခန်းတွေအဖြစ် အသုံးချနေ ကြတာပါ။ ဒါက တကယ့်ပြသနာကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ပညာရေးကဏ္ဍ တိုက်ခိုက်ခံရမှုပေါင်း (၂၂၀)ကျော်ရှိပါတယ်။ "

ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် PDF နဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ တချို့ကတော့ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုနဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စာသင်ကျောင်းတွေ ပျက်စီးခဲ့ရတယ်လို့ ပြစ်တင် ပြောဆိုသလို၊ PDF အဖွဲ့တွေဟာ စာသင်ကျောင်းနဲ့ ပညာရေးမှူးရုံးတွေကို ဗုံးထောင်တိုက်ခိုက်တာ ဖေါက်ခွဲတာတွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီဘက်က ပြန်လည် စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်တဲ့အဖွဲ့တွေရဲ့ ဖေါက်ခွဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အခုချိန်ထိ စာသင်ကျောင်းပေါင်း (၃၀၀)ကျော်ပျက်စီးခဲ့ရပြီး ပညာရေးဝန်ထမ်း (၃၀)ကျော် သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက သူတို့ရဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွေမှာ ဖေါ်ပြခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေမှာ ဘယ်ဖက်ကပဲ တာဝန်ရှိသည်ဖြစ်စေ GCPEA အဖွဲ့အနေနဲ့ ကျူးလွန်တဲ့ အဖွဲ့တွေကို ပြစ်တင်ပြောဆိုဖို့ ရည်ရွယ်တာ မဟုတ်ပဲ၊ စစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ပညာရေးကဏ္ဍ ထိခိုက်နေရပုံကို မီးမောင်းထိုးပြချင်တာလို့ GCPEA အဖွဲ့ သုတေသီ Dr. Marika Tsolakis က ပြောပါတယ်။

" ဒီ အစီရင်ခံစာရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကိုက တဖက်ဖက်ကို အပြစ်တင် ပြောဆိုဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်သူတွေက ဒါကို ကျူးလွန်နေပါတယ်ဆိုပြီး ဖေါ်ထုတ်ဖို့လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ စစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ပညာသင်ယူနိုင်ခွင့် ကိစ္စမှာ ဘယ်လောက် ထိခိုက်နေရသလဲ ဆိုတာကိုသာ ပြောချင်တာပါ။ "

ပညာရေးကဏ္ဍ တိုက်ခိုက်မှုတွကြောင့် လူငယ်တွေ ပညာသင်ကြားပိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးသွားစေတယ်လို့ သူက ထောက်ပြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျောင်းတွေကို တိုက်ခိုက်တာမျိုး ရှောင်ကြဉ်ကြဖို့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အသီးသီးကို GCPEA က တိုက်တွန်းကြောင်း Dr. Marika Tsolakis က ပြောပါတယ်။

" တပ်မတော်လို အစိုးရ တပ်ဖွဲ့ကိုရော ၊ အစိုးရတပ်ဖွဲ့မဟုတ်တဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကိုပါ တောင်းဆိုချင်တာက ကျောင်းတွေကို မိမိတို့ စစ်စခန်းတွေအဖြစ် အသုံးပြုတာကို ရှောင်ကြဉ်ကြပါ ၊ စာသင်ကျောင်းတွေ တိုက်ခိုက်တာမျိုးကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ကြပါလို့ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။ "

အဲဒီလို တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွက် ဘယ်သူ့မှာ တာဝန်ရှိသလဲဆိုတာ စုံစမ်းဖေါ်ထုတ်ပြီး ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူသင့်တယ်လို့လည်း သက်ဆိုင်ရာအစိုးရတွေကို တိုက်တွန်းကြောင်း GCPEA အစီရင်ခံစာမှာ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။

တက္ကသိုလ်ကောလိပ်အပါအဝင် တကမ္ဘာလုံးက စာသင်ကျောင်းတွေကို ဖောက်ခွဲ တိုက်ခိုက်တာနဲ့ တပ်စွဲတာတွေဟာ ၂၀၁၉ နဲ့ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်း သုံးပုံတစ်ပုံ မြင့်တက်သွားခဲ့ပြီး၊ မနှစ် ၂၀၂၁ တုန်းကလည်း ကိုဗစ်ကာလ ကျောင်းပိတ်ရက် များတဲ့ ကြားထဲက အလားတူနှုန်းမျိုး ဆက်ရှိနေတယ်လို့ GCPEA အဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုများတဲ့ နိုင်ငံတွေထဲမှာ မြန်မာအပါအဝင် အာဖဂနစ္စတန်၊ ကိုလံဘီယာ၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ အီသီယိုပီးယား၊ မိုဇမ်ဘစ်၊ ဘာကီနာ ဖာဆို၊ မာလီ၊ အဇာဘိုင်ဂျန်တို့ဖြစ်ကြတယ်လို့ အစီရင်ခံစာကရေးပါတယ်။

XS
SM
MD
LG