သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာစစ္တပ္ ခံု႐ံုးဖဲြ႔စစ္မႈ မွန္ကန္တဲ့ေျခလွမ္းအျဖစ္ AI ႐ႈျမင္


ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ျပစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထပ္မံ စီစစ္ အတည္ျပဳႏိုင္ဖို႔ဆိုၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္က အဖဲြ႔၀င္ ၃ ဦးပါ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရးခံု႐ံုးကို ဖဲြ႔စည္းလိုက္တာဟာ မွန္ကန္တဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္ ျဖစ္ေပမယ့္ စစ္တပ္အေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ လုပ္ရပ္ကုိ အမွန္တကယ္ ေျပာင္းလဲျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ဆုိတာ ေျပာဖုိ႔ ေစေသးတယ္လုိ႔ Amnesty International ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႔ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရုံးက ထုန္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာလည္း AI အပါအ၀င္ ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ စြပ္စြဲ ေျပာဆုိခ်က္ေတြကုိ ေလ့လာ သုံးသပ္ၿပီး ျပန္လည္ တုန္႔ျပန္သြားမယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးပါမယ္။

အခု အသစ္ ဖြဲ႔စည္းလုိက္တဲ့ စုံစမ္း စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ကုိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ျမတ္ေက်ာ္က ဦးစီးၿပီး အဖြဲ႔၀င္ ၃ ဦးနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ကုိ “ခံု႐ံုး” လုိ႔ အမည္တပ္ထားေပမယ့္ ဘယ္လို လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ဘယ္ေလာက္ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္မလဲ ဆိုတဲ့ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုတာ မရွိေသးပါဘူး။

ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ဒီလုပ္ရပ္ဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္ေပမယ့္လည္း အမွန္တကယ္ ေျပာင္းလဲျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ဆုိတာ ေျပာဖုိ႔ ေစာေသးတယ္လုိ႔ Amnesty International ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွ Advocacy Manager ျဖစ္သူ Francisco Bencosme က ေျပာပါတယ္။

“ဒါဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ လုပ္ရပ္ပါ။ ဒါေပမယ့္ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ အျပဳအမူေတြကုိ အမွန္တကယ္ ေျပာင္းလဲမယ္၊ မေျပာင္းလဲဘူးဆုိတာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက အႀကံေပး ေျပာဆုိမႈေတြကုိ တကယ္ လက္ခံမယ္၊ လက္မခံဘူးဆုိတာ ေျပာဖုိ႔ ေစာပါေသးတယ္။ လုပ္စရာေတြက အမ်ားႀကီး က်န္ေနပါေသးတယ္။”

စစ္တပ္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေပးမႈေတြအေပၚ တုန္႔ျပန္လာသေယာင္ ေတြ႔ရတယ္လုိ႔လည္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“အေပၚယံပုိင္းအရ ၾကည့္ရင္ေတာ့ စစ္တပ္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေတြကုိ တုန္႔ျပန္လာတယ္လုိ႔ ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေလာက္နဲ႔ မလုံေလာက္ေသးပါဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ သီးျခား ဘက္မလုိက္တဲ့ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႈ အပါအ၀င္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေတြအေပၚ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အမ်ားႀကီး က်န္ေနပါေသးတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေတြ၊ ျဖစ္ေပၚေနတာေတြ အားလုံးကုိ တုန္႔ျပန္ဖုိ႔အတြက္ အခုလုိ ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔လုိက္ယုံနဲ႔ မျပည့္စုံႏုိင္ပါဘူး။”

ရခုိင္ျပည္နယ္အပါအ၀င္ စစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အမွန္တကယ္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚဖုိ႔ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ ေဒသေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ သြားေရာက္ စုံစမ္း စစ္ေဆးခြင့္ ျပဳသင့္တယ္လုိ႔ ထင္ေၾကာင္းလည္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းေဒသ အပါအ၀င္ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ပဋိပကၡေဒသေတြကုိ ကုလသမဂၢ အထူးစုံစမ္း စစ္ေဆးေရးမွဴးကုိ အတားအဆီးမရွိ သြားေရာက္ စုံစမ္း စစ္ေဆးခြင့္ ျပဳသင့္တဲ့အေၾကာင္း Amnesty International အဖြဲ႔က အစဥ္တစုိက္ ေတာင္းဆုိေနခဲ့တာပါ။

က်ေနာ္တုိ႔အဖြဲ႔ကလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ မွတ္တမ္း ျပဳစုထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္း၀ုိင္းအေနနဲ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ အပါအ၀င္ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေတြအေပၚ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္သင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္နဲ႔ တျခား အဆင့္ျမင့္ တပ္မေတာ္ အရာရွိေတြကုိ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ ရွိေစေရးနဲ႔ ထုိက္တန္တဲ့ အျပစ္ေပး အေရးယူမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေအာင္ ICC ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခုံရုံးကုိ လြဲေျပာင္းေပးဖုိ႔အတြက္လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္။”

တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရုံးက ဒီကေန႔ မတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔ ရက္စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ “ျဖစ္စဥ္မ်ားအား စံုစမ္းစစ္ေဆးခဲ့သည့္ စုံစမ္း စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔၏ အစီရင္ခံစာမ်ားအေပၚ စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္႐ံုးက ေလ့လာ သုံးသပ္ အႀကံျပဳ တင္ျပခ်က္မ်ားအရ လည္းေကာင္း၊ Human Rights Watch အဖြဲ႔၊ Amnesty International အဖြဲ႔ႏွင့္ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕Fact Finding Mission တို႔၏ စြပ္စဲြေရးသား ေဖာ္ျပေသာ အစီရင္ခံစာမ်ားအေပၚ စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္႐ံုးက ေလ့လာ သုံးသပ္ အႀကံျပဳ တင္ျပခ်က္မ်ား အရလည္းေကာင္း အစီရင္ခံစာ အသီးသီး၏ ေရးသား ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားကို ထပ္မံ စီစစ္ အတည္ျပဳရန္ လိုအပ္ပါသည္။” လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တပ္မေတာ္ ေျပာခြင့္ရသူေတြကို ဗီြအုိေအက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းလို႔ မရခဲ့ပါဘူး။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းေဒသမွာ အစြန္းေရာက္ ARSA အဖဲြ႔ရဲ႕တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ၿပီးေနာက္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးေတြ အတြင္း၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရိွခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ အစီရင္ခံစာ အသီးသီးမွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။

အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွနုိင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းထားတာေတြကို အေျခခံၿပီး၊ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ လူမ်ိဳးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈေတြ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔လည္း ႏိုင္ငံတကာ စြပ္စဲြခ်က္ေတြ ထြက္ခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ အစိုးရဘက္ကေရာ စစ္တပ္ဘက္ကပါ ႏိုင္ငံတကာ သံုးႏႈန္းတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အသံုးအႏႈန္းကို လက္မခံတဲ့အျပင္၊ ဒီ စြပ္စဲြခ်က္ေတြဟာလည္း အေျခအျမစ္ မရိွဘူးလို႔ ျငင္းဆန္ထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ဒီလို စြပ္စဲြခ်က္ေတြကို စံုစမ္းဖို႔ ျမန္မာအစိုးရက လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ ဖဲြ႔ထားသလို စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ခိုင္မာတဲ့ အေထာက္အထားေတြလည္း ေတာင္းခံထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG