သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေရြးေကာက္ပဲြအေပၚ အာဆီယံသေဘာထား လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္


ေရြးေကာက္ပဲြအေပၚ အာဆီယံသေဘာထား လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ လြတ္လပ္မွ်တမႈမရိွဘူးလို႔ အေနာက္ႏိုင္ငံအစိုးရေတြ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ အစိုးရပိုင္းက ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကေပမဲ့လို႔ ျမန္မာအိမ္နီးခ်င္း အာဆီယံေရာ တ႐ုတ္ကပါ ျမန္မာေရြးေကာက္ပဲြကို ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠဌရဲ႕ ျမန္မာေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေထာက္ခံတဲ့ ေၾကညာခ်က္ဟာ အာဆီယံပဋိဉာဏ္နဲ႔ မကိုက္ညီဘူးလို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ ေတြက ေ၀ဖန္ၾကေပမဲ့လည္း အာဆီယံ ကိုယ္တိုင္ဟာ ဒီမိုကရက္တစ္အစုအဖဲြ႔မဟုတ္တာေၾကာင့္ အာဆီယံေၾကာင့္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးေမွ်ာ္လင့္စရာဘာမွမရိွဘူးလို႔ ပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။ စံုစမ္းေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုသားညြန္႔ဦးက တင္ျပေပးပါမယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲအတြက္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြ အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္နဲ႔အာဆီယံဟာ အေရးပါတယ္ဆိုၿပီး ႏိုင္ငံတကာကေရာ လူ႕အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြကပါ တ႐ုတ္နဲ႔အာဆီယံကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲေရး အတြက္ တြန္းအားေတြ ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အာဆီယံအဖဲြ႔၀င္ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အာဆီယံအတြင္းမွာ ေဖ်ာင္းဖ်ေျပာဖို႔ ကုလသမဂၢေရာ အေနာက္ ႏိုင္ငံေတြကပါ ေနာက္ပိုင္းႀကိဳးစားခဲ့ၾကပါတယ္။

တေန႔က အင္ဒိုနီးရွားမွာရိွေနတဲ့ အေမရိကန္သမၼတအိုဘားမားကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနဟာ အာဆီယံ ေရာ ကမၻာကပါ ဆက္ၿပီး ရင္ဆိုင္သြားရမယ့္စိန္ေခၚမႈျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး သတိေပးခဲ့ပါတယ္။

“အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအဖြဲ႕ (ASEAN) နဲ႔ ကမၻာႀကီး ဆက္ၿပီး ရင္ဆုိင္သြားရမယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြ ထဲမွာ တခုကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကိစၥပါပဲ။ ျမန္မာလူထုနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြအတြက္ ရပ္တည္ ေျပာဆိုေပးတဲ့အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံကို က်ေနာ္ ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ လြတ္လပ္မႈ မရွိသလို မွ်တမႈလည္း မရွိပါဘူး။ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚ ျမန္မာႏုိင္ငံေရာက္ဖို႔နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ဖို႔ ကိစၥေတြအတြက္ က်ေနာ္တို႔ ဆက္ၿပီး ႀကိဳးပမ္း လုပ္ေဆာင္ သြားပါမယ္။ ပထမဆံုးအဆင့္ အေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အားလံုးကို ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြ ခ်က္ခ်င္းနဲ႔ ႁခြင္းခ်က္မရွိ လႊတ္ေပးသင့္ပါတယ္”

ဒါေပမယ့္ အခု အာဆီယံ အလွည့္က်ဥကၠဌ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ ျမန္မာေရြးေကာက္ပဲြ ကို ႀကိဳဆိုထားၿပီး ေရွ႕ဆက္အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီျဖစ္ထြန္းမႈေတြကို လုပ္သြား ႏုိင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါတယ္။ တကယ္တမ္း ေရြးေကာက္ပဲြရဲ႕ မမွ်မတျဖစ္မႈေတြ ေရြးေကာက္ပဲြအတြင္း မဲမသမာမႈအႀကီးအက်ယ္ရိွခဲ့တာေတြကို မ်က္ကြယ္ျပဳသြားပါတယ္။ ထိုင္း ႏိုင္ငံျခား ေရးဌာနက ထုတ္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ကလည္း အလားတူလိုပါ။

ဒီေရြးေကာက္ပဲြကေန အျပဳသေဘာႏိုင္ငံေရးအေျခအေနဆီကို ဦးတည္သြားမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြကေတာ့ အာဆီယံအစိုးရေတြရဲ႕ သေဘာထားနဲ႔ မတူပါဘူး။ အခု ေရြးေကာက္ပဲြကေန ဒီမိုကေရစီေရးကို ဦးတည္စရာလံုး၀မရိွဘူးလို႔ ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္ အေရးအဖဲြ႔ တခု ျဖစ္တဲ့ Forum Asia က အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမႈး Yap Swee Seng က ေျပာပါ တယ္။

“ဒီေရြးေကာက္ပဲြကေန ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီအသြင္ေျပာင္းေရးကို ဦးတည္သြားမယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ ေလးစား လိုက္နာသင့္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းစံထား မဲေပးခြင့္ေတြ ဘာတခုမွ မရိွပါဘူး။ လူထုက သူတို႔ လုိလားတဲ့ အစိုးရ တရပ္ကို သူတို႔ ကိုယ္ပိုင္စိတ္ဆႏၵနဲ႔ ေရြးခ်ယ္ခြင့္မရိွပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အခု ေရြးေကာက္ပဲြမ်ိဳး လုပ္တာနဲ႔ ဒီမို ကေရစီ အသြင္ေျပာင္းမယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ပါဘူး”

ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်ဳလာေလာင္ကြန္းတကၠသိုလ္က ႏိုင္ငံေရးသိပၸပါေမာကၡ တစ္တီနန္ကေတာ့ ဒီ ျမန္မာ့ ေရြးေကာက္ပဲြကို အာဆီယံနဲ႔ တ႐ုတ္တို႔က အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံတယ္ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ အံအားသင့္ စရာမဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူတို႔မွာ သက္ဆိုင္ရာ ေဒသတြင္း အက်ိဳး စီးပြားေတြ ရိွေနတာေၾကာင့္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာက ေမွ်ာ္လင့္သလို အာဆီယံေၾကာင့္ေတာ့ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးတိုးတက္လာဖြယ္ သူမျမင္ဘူးလို႔ ပါေမာကၡ တစ္တီနန္က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တ႐ုတ္အတြက္ေတာ့ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တ႐ုတ္ အတြက္ အိႏၵိယသမုဒၵရာဘက္ကို ထြက္ေပါက္ရေစတယ္။ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ေပါႂကြယ္၀တယ္။ ဒါေၾကာင့္ တ႐ုတ္ရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္ကေတာ့ နားလည္လို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဆီယက်ေတာ့ တမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ အာဆီယံ အေနနဲ႔ က အရွည္သျဖင့္ရိွလာခဲ့တဲ့ အျပဳသေဘာဆက္ဆံေရးမူကပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစမယ္လို႔ ျမင္ထားတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အာဆီယံကိုယ္တိုင္က ဒီမိုကရက္တစ္အဖဲြ႔အစည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒိမိုကရစီ ႏိုင္ငံေတြထဲမွာဆိုရင္ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ဖိလစ္ပိုင္ ရိွမယ္။ ထိုင္းနဲ႔မေလးရွားက တစိတ္တပိုင္း ရိွမယ္။ ထိုင္းႏုိင္ငံကိုယ္တိုင္ကကို ဒီမိုကေရစီက်င့္သံုးမႈမွာ ျပႆနာ ရိွတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဆီယံတခုလံုး အေနနဲ႔ ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ရည္တည္ခ်က္ ရိွမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ေ၀ဖန္မႈေတာင္ ရိွမွာ မဟုတ္ဘူး”

အာဆီယံ အလွည့္က်ဥကၠ႒ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ဟာ အာဆီယံ ပဋိဉာဏ္မွာ ပါရိွတဲ့ ဒီမိုကေရစီေရး တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရး အုပ္ခ်ဳပ္မႈေကာင္းေပၚထြန္းေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔လြတ္လပ္မႈေတြကို ေလးစားလိုက္နာ ရမယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္နဲ႔ မညီညြတ္ဘူးလို႔ ဗီယက္နမ္နုိင္ငံကို Forum Asia အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမွဴး Yap Swee Seng က အျပစ္တင္ပါတယ္။

“ေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္ခင္ကတည္းက စစ္အစိုးရက ျပင္ဆင္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြအရကို ခ်ဳပ္ကိုင္မႈေတြ ေအာက္မွာ ေရြးေကာက္ပဲြက လြတ္လပ္မွ်တမႈမရိွပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပဲြမတို္င္ခင္ကတည္းက ဒီေရြးေကာက္ပဲြမွာ မွ်တတဲ့ အေျခအေနမွာ မရိွပါဘူး။ လြတ္လပ္မႈမရိွပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ ရိွေနတယ္။ ေၾကာက္ရံြ႕မႈေတြ အစဥ္အလာျဖစ္ေအာင္ လုပ္ထားပါတယ္။ ဒီလို၀န္းက်င္ အေနအထားမ်ိဳး ေတြ လူေတြဟာ မဲ႐ံုေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မဲလာေပးဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။”

အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒ ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရခ်မွတ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးလမ္းျပေျမပံု ၇ ဆင့္ ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာ အခု ေရြးေကာက္ပဲြဟာ သိသာထင္ရွားတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္ ဆိုၿပီး ေရြး ေကာက္ပဲြကို ႀကိဳဆိုခဲ့တာပါ။ အာဆီယံအေနနဲ႔ နဂိုရ္ကတည္းက စစ္အစိုးရရဲ႕ လမ္းျပေျမပံုကို ေထာက္ခံထား ပါတယ္။ ေနာက္လာမယ့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က်ရင္ေတာ့ အာဆီယံမွာ အလွည့္က်ဥကၠ႒က အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံျဖစ္မွာ ပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း အင္ဒိုနီးရွားအေနနဲ႔ အာဆီယံထဲမွာ ျမန္မာ့အေရးအတြက္ ၾကား၀င္ညိႇေပးႏိုင္ရံုကလဲြၿပီး သူတာ၀န္ယူစဥ္မွာလည္း အာဆီယံအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးကို ထိထိ ေရာက္ေရာက္ လုပ္ေပးႏိုင္ဖြယ္ မျမင္ဘူး လို႔ ျမန္မာ့အေရးေစာင့္ၾကည့္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG