သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈေတြနဲ႔အတူ သတိထားရမယ့္ ကိစၥေတြလည္း အမ်ားအျပား ရွိေနပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔အတူ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ တုိးတက္မယ့္ အလားအလာေတြ ႀကီးႀကီးမားမား ေတြ႔ျမင္ေနရေပမဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အတိမ္းအေစာင္း မခံႏုိင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိေနတုန္းပဲလုိ႔ အာရွဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ADB) က ေျပာပါတယ္။ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြရဲ႔ စီးပြားေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏွစ္၀က္ အစီရင္ခံစာ အျဖစ္ ထုတ္ျပန္ရာမွာ ADB က ေျပာလုိက္တာပါ။ အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ စီးပြားေရး အလားအလာေတြနဲ႔ စိမ္ေခၚမႈေတြအေပၚ ဆန္းစစ္ ထားတာေတြကိုေတာ့ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦးက စုစည္းတင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ စီးပြားေရးဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြကစလုိ႔ သိသိသာသာ တုိးတက္လာေနသလုိ၊ ေရွ႔ေလွ်ာက္လည္း တုိးတက္ဦးမယ့္ အလားအလာေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ADB) ရဲ႔ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပထားေပမဲ့၊ မူ၀ါဒသစ္ေတြနဲ႔အတူ ကုန္သြယ္မႈ၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြမွာ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးလာရာက စီးပြားေရးမွာ တည္ၿငိမ္ေအာင္ ထိန္းေၾကာင္းရမယ့္ စိမ္ေခၚမႈေတြလည္း ရွိေနတယ္လုိ႔ သတိေပးလုိက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈႏႈန္းဟာ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ေအာက္မွာသာ ရွိေနရာကေန ေရအားလွ်ပ္စစ္၊ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔နဲ႔ ေရနံထုတ္လုပ္ေရးလုိ စြမ္းအင္က႑မွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔အတူ အစုိးရသစ္အျဖစ္ တက္လာတဲ့ ၂၀၁၁ ဘ႑ာေရးႏွစ္ကစလုိ႔ ခန္႔မွန္းေခ် ၅.၅ ရာခုိင္ႏႈန္း အထိ တုိးတက္လာတယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပထားတာပါ။ ဒီႏွစ္ဘ႑ာေရးႏွစ္မွာလည္း ၆ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ တုိးလာႏုိင္သလုိ၊ ေရွ႔လာမယ့္ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘ႑ာေရး ကာလမွာ ဆုိရင္ေတာ့ ၆.၃ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ရွိႏုိင္တယ္လုိ႔ ADB က ခန္႔မွန္းပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ေလွ်ာ့ေပါ့လာရာက ျပည္ပက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြလည္း ၀င္ေရာက္လာႏုိင္တာမုိ႔ တုိးတက္မယ့့္ အလားအလာေတြ ရွိေနတာလုိ႔ ADB ရဲ႔ ျမန္မာနဲ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ဌာေနကုိယ္စားလွယ္ ခရိဂ္ စတဖ္ဖန္ဆန္ (Craig Steffensen) က ေျပာပါတယ္။
“အတိမ္းအေစာင္း ဘာမွမရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈႏႈန္းဟာ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကိဳတင္ ခန္႔မွန္းထားတာေတြထက္ ပုိပါလိမ့္မယ္။ ၂၀၁၂ နဲ႔ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အတြက္ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြထက္ ေက်ာ္မယ္ဆုိရင္လည္း က်ေနာ္ေတာ့ မအံ့ၾသပါဘူး။”

ျမန္္မာႏုိင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း စြမ္းအင္က႑မွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြဟာဆုိရင္ ခန္႔မွန္းေခ် ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၂,၈၀၀ အထိ ရွိခဲ့သလုိ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ျပည္ပတင္ပုိ႔မႈဟာ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္း နီးပါးအထိ တုိးလာၿပီး ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၃ ေထာင္ေလာက္ တန္ဘုိး ရွိတဲ့ အေၾကာင္းလည္း ADB ရဲ႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ျပည္ပက စီးပြားေရးသမားေတြ လုပ္ငန္းေတြ စတင္၀င္ေရာက္ လုပ္ကုိင္ခ်ိန္မွာ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးဖုိ႔၊ ပုဂၢလိကပုိင္ေျမနဲ႔ အေဆာက္အဦးေတြ ငွားရမ္းခြင့္ေပးဖုိ႔ေတြလုိ အေျပာင္းအလဲေတြ ပါ၀င္လာမယ့္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒသစ္ တရပ္ကလည္း ေနာက္ထပ္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကုိ ဆဲြေဆာင္ႏုိင္မယ့္ အလားအလာေတြ အျဖစ္နဲ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက တြက္ဆေနၾကတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာအစုိးရအေပၚ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ခ်မွတ္ထားတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံက လုပ္ငန္းေတြ အေနနဲ႔ေတာ့ လတ္တေလာ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ဖုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္ေသးတဲ့ အေျခအေနမွာပဲ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သလုိ၊ ေဒသတြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးနဲ႔ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ အဖဲြ႔အစည္းေတြလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနတဲ့ အကူအညီေတြကုိ မေပးႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံက လက္ေတြ႔ အေျခအေနေတြကုိ အကဲျဖတ္ဖုိ႔၊ အစုိးရကုိ အႀကံေပးဖုိ႔နဲ႔ အနာဂတ္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာေတြ ခ်မွတ္ႏုိင္ဖုိ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ကစလုိ႔ ADB နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖဲြ႔ (IMF) တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္တာေတြ ရွိခဲ့ေပမဲ့လည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ေတာ့ ကူညီႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမွာ မရွိပဲ ျဖစ္ေနရတာပါ။

ADB အရာရွိ စတဖ္ဖန္ဆန္ ကေတာ့ နည္းပညာနဲ႔ ေငြေခ်းငွားမႈလုိ အကူအညီေတြ အျပည့္အ၀ ရႏုိင္ဖုိ႔ အတြက္ကေတာ့ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းဖုိ႔နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေပးစရာက်န္ေနတဲ့ ေဒၚလာသန္း ၅၀၀ ေလာက္ကုိ ဆပ္ၿပီးမွသာ ျဖစ္ႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
“အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ရွိေနဆဲမုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဘာမွ မ်ားမ်ားစားစား လုပ္လုိ႔ မရႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမွာပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုကစလုိ႔ေရွ႔မွာ အေျခအေနေတြ ေကာင္းလာမယ္၊ ဒဏ္ခတ္မႈေတြလည္း မၾကာခင္ လေတြအတြင္း ေလ်ာ့ပါးလာမယ္လုိ႔ ယူဆၿပီး ေျပာရမယ္ ဆုိရင္ေတာ့၊ ADB အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံထဲ၀င္ၿပီး က႑တခုကေန ပါ၀င္ႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားပါတယ္၊ အေကာင္းလည္း ျမင္ပါတယ္။”

ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရးမွာ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ေပးလာတာနဲ႔အမွ် ႏုိင္ငံတကာက ကမာၻလွည့္ ခရီးသြားေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ၀င္လာတဲ့ ႏႈန္းဟာလည္း ၂၆ ရာခုိင္ႏႈန္း ေလာက္အထိ တက္လာခဲ့တာမုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ေရႊတြင္းတတြင္း ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ေတာင္ ADB က ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ ဧၿပီလဆန္းပုိင္းမွာပဲ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းကို ႏႈန္းရွင္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ သတ္မွတ္ခဲ့တာဟာလည္း စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမွာ ထင္ထင္္ရွားရွား ေတြ႔လာရတဲ့ လုပ္ရပ္တခုအျဖစ္နဲ႔ သာမက ႏုိင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြ အတြက္ ပုိမုိ အဆင္ေျပလာေစမယ့္ အခရာက်တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္တခုအျဖစ္နဲ႔လည္း အစီရင္ခံစာထဲမွာ အသိအမွတ္ျပဳ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းကုိ ေပါင္းစည္းရာက အစုိးရပုိင္ လုပ္ငန္းေတြက ဖ႐ုိဖရဲ အေျခအေနေတြ၊ အ႐ႈံးေပၚေနတာေတြ သိသိသာသာ ေတြ႔လာရႏုိင္တယ္လုိ႔ သတိေပး ထားတာပါ၊ ဒီအတြက္လည္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ ႀကီးႀကီးမားမား ေနရာယူထားတဲ့ ႏုိင္ငံပုိင္ လုပ္ငန္းေတြကုိ ပိတ္ပစ္လုိက္ဖုိ႔၊ ျပည္သူပုိင္လက္ လႊဲေျပာင္းဖုိ႔ေတြလုိ လုပ္ဖုိ႔ေတြလည္း လုိလာႏုိင္တယ္လုိ႔ အႀကံျပဳ ထားတာပါ။ ဒီလုိပဲ ႏုိင္ငံျခား ရင္္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ မွန္းထားသေလာက္ ၀င္မလာရင္လည္း ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဘုိး က်ဆင္းလာမယ့္ အႏာၱရာယ္ ရွိေနသလုိ၊ အလြန္အကၽြံ ၀င္လာမယ္ ဆုိရင္လည္း ျပည္ပပုိ႔ကုန္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ တြက္ေခ်မကုိက္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အေရွ႔ေတာင္အာရွ ေဒသမွာ လူတဦးခ်င္း၀င္ေငြ အနိမ့္က်ဆုံးနဲ႔ လူဦးေရ သန္း ၆၀ ရဲ႔ ၂၆ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ ဆင္းရဲမဲြေတတဲ့ အဆင့္မွာ ရွိေနတဲ့ တုိင္းျပည္တခုအျဖစ္နဲ႔ မူ၀ါဒေရးရာ ခ်မွတ္သူေတြ အတြက္ စိမ္ေခၚမႈေတြ ရွိေနတာကုိလည္း ADB က သတိေပးထားတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလုိအေျခအေနကုိ ႏုိင္ငံတကာ အဖဲြ႔အစည္းေတြ အကူအညီနဲ႔ မူ၀ါဒေရးရာ ခ်မွတ္သူေတြက အေမွ်ာ္အျမင္ရွိရွိ စီမံခန္႔ခဲြႏုိင္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေအာင္ျမင္စရာေတြ ရွိပါတယ္လုိ႔ ADB ရဲ႔ ျမန္မာနဲ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ဌာေနကုိယ္စားလွယ္ စတဖ္ဖန္ဆန္ ကေျပာပါတယ္။
“တုိးတက္လာေတာ့မယ့္ အေျခအေနေတြက ကမာၻႀကီးရဲ႔ ေလးဖက္ေလးတန္က လူေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိလာၿပီး ဘယ္လုိ က႑ကေန ပါ၀င္ႏုိင္ၾကမလဲ ဆုိတာကုိ လာၾကည့္ေအာင္ ဆဲြြေဆာင္ေနပါတယ္။ တုိးတက္မႈေတြဟာ ပုဂၢလိက က႑မွာ အေျခခံမယ့္ အေပၚမွာ က်ေနာ္သိပ္ေတာ့ စိတ္မပူပါဘူး။ ADB လုိ အဖဲြ႔အစည္းေတြက ဒီလုိတုိးတက္မႈေတြမွာ ဆင္းရဲသားေတြအတြက္ လုိအပ္ခ်က္ေတြကုိ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖုိ႔၊ မေက်နပ္စရာ အေျခအေနမ်ဳိးေတြ ဖန္တီးႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းမ်ဳိးေတြ မျဖစ္ရေလေအာင္ သက္ဆုိင္ရာ အပုိင္းကေန စီစဥ္ၾကမွာပါ။”

ျမန္မာႏုိင္ငံ လူဦးေရ ထက္၀က္ေလာက္ လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ စုိက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းဟာ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈ အားေကာင္းလာႏုိင္တဲ့ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ က႑တခု အျဖစ္နဲ႔လည္း ADB က ေထာက္ျပထားတာပါ။ ဒီအတြက္လည္း လယ္သမားေတြအတြက္ ေငြေခ်းငွားတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ တုိးခ်ဲ႔တာ၊ ေက်းလက္ေဒသက အေျခခံ အေဆာက္အအုံ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ အစုိးရက ပုိမုိရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံတာ၊ အရည္အေသြးေကာင္းတဲ့ မ်ဳိးေစ့ေတြ၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာေတြ ရရွိေရး ပ့ံပုိးေပးတာမ်ဳိးေတြ လုပ္ဖုိ႔လည္း လုိမယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီလုိပဲ ဘဏ္ေတြကေန ေငြေတြကုိ ပုိမုိေခ်းငွားႏုိင္ေအာင္ စီစဥ္ဖုိ႔၊ ဘ႑ာေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ ႀကီးၾကပ္ႏုိင္ေအာင္ ဗဟုိဘဏ္ရဲ႔ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ရည္နဲ႔ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေတြကုိ ျပင္ဆင္ဖုိ႔ေတြလည္း လုိမယ္လုိ႔ အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ADB) ရဲ႔ ႏွစ္၀က္ အစီရင္ခံစာထဲမွာ တုိက္တြန္းထားတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG