သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လက္ဆင့္ကမ္းဖုိ႔လိုေနတဲ့ ျမန္မာ့လက္မႈအႏုပညာ


ပန္းခ်ီပညာ နဲ႔ ေရႊခ်ည္ထိုးပညာရွင္ ဦးစိန္ျမင့္ (မႏၱေလး)

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအရင္မွာ ေရႊခ်ည္ထုိး၊ ေရႊဆိုင္း၊ ယက္ကန္း စတဲ့ ျမန္မာ့မိရိုးဖလာ လုပ္ကိုင္လာၾကတဲ့ လက္မႈအႏုပညာေတြကို မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြကို လက္ဆင့္ကမ္းေပးဖုိ႔ လက္ခံသင္ယူခ်င္သူေတြ ရွားပါးလာေနတယ္လို႔ မႏၱေလးၿမိဳ႕က ေရႊခ်ည္ထိုးပညာရွင္ ဦးစိန္ျမင့္က ေျပာဆိုပါတယ္၊ ဒီလို လက္မႈပညာမ်ဳိးေတြဟာ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီ အခ်ိန္ေပး ေလ့လာသင္ယူရတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာ့ေရွ႕ေဟာင္း အႏုပညာေတြကို အျမတ္တႏုိး ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေနတဲ့ ဦးစိန္ျမင့္က VOA နဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ ေျပာျပတာပါ၊ ပန္းဆယ္မ်ဳိးအႏုပညာ ထြန္းကားရာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အႏုပညာလက္ရာေတြ ႏိုင္ငံတကာေစ်းကြက္ထဲမွာ ခိုင္ခိုင္မာမာ ေနရာရလာဖုိ႔အတြက္ကလဲ ပစၥည္းတင္ပို႔မႈအပိုင္းမွာ ပိုၿပီး ျမန္ဆန္ အဆင္ေျပေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုေနတယ္လုိ႔ ဦးစိန္ျမင့္က ေျပာပါတယ္၊ ပန္းခ်ီပညာနဲ႔ ေရႊခ်ည္ထိုးပညာရွင္ ဦးစိန္ျမင့္ကို ရန္ကုန္ VOA ရံုးတာဝန္ခံ ေဒၚခင္စုိးဝင္းက မႏၱေလးၿမိဳ႕မွာ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ မဂၤလာပါ ဆရာဦးစိန္ျမင့္။ ဆရာက ဒီအႏုပညာလုပ္ငန္း ေရႊခ်ည္ထိုးလုပ္ငန္း၊ ပန္းခ်ီဆြဲတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ကိုင္လာတာ ေတာ္ေတာ္ေလးၾကာသြားပါၿပီ။ ပန္းခ်ီပညာကေတာ့ ေမြးကတည္းက။ ေရႊခ်ည္ထိုးလုပ္ငန္းကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ (၃၀) ေလာက္က။ က်မ သိခ်င္တာက ေရႊခ်ည္ထိုးလုပ္ငန္း၊ ျမန္မာ့လက္မႈအႏုပညာတို႔၊ ေရွ ႔ေဟာင္းပစၥည္းတုိ႔ကို မ်ားေသာအားျဖင့္ စိတ္ဝင္စားတာက ႏုိင္ငံျခားသားေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာလူထုအေနနဲ႔ ကိုယ့္ရဲ ႔လက္မႈပညာ အႏုပညာပစၥည္းေတြကို ျမတ္ႏိုးလာေအာင္ ဘယ္လိုမ်ား ဆရာအေနနဲ႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါလဲ။

ဦးစိန္ျမင့္ ။ ။ ဒါကေတာ့ ရိုးရွင္းပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ သဘာဝအေလ်ာက္ကိုက အေနာက္ႏုိင္ငံသားေတြက အခုလို အေရွ ႔ေတာင္ာအရွ အႏုပညာပစၥည္းေတြ သူတို႔ဘက္မွာ မရွိၾကဘူးေလ။ ေနာက္ ယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားတာကလဲ Generation အရ မတူၾကဘူး။ မတူၾကတဲ့အခါၾကေတာ့ တကယ့္ handicraft ေတြရဲ ႔ အရသာ အာရွႏိုင္ငံေတြ၊ ႏုိင္ငံတုိင္းႏိုင္ငံတုိင္းမွာရွိတယ္။ ရွိတဲ့အတြက္ သူတုိ႔တေတြ ဒီဘက္ကို လာတဲ့အခါ ဗမာႏိုင္ငံေရာက္ေတာ့ ဗမာတမ်ဳိး။ ထုိင္းႏိုင္ငံေရာက္ေတာ့ ထိုင္းကတမ်ဳိး မေလးရွားတမ်ဳိး စသည္ျဖင့္ ကၽြန္းစုႏိုင္ငံဆိုလဲ ကၽြန္းစုႏိုင္ငံက အႏုပညာေတြ Oceanic Arts တို႔ ဘာတို႔ရွိတာေပါ့။ ဗမာက ပိုထူးျခားေနတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔မွာ အႏုပညာရွိတဲ့အျပင္ ဒီအႏုပညာ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ပထမျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္တဲ့ ပုဂံေခတ္ မတိုင္မီကတည္းက ဒီအႏုပညာေတြက ထြန္းကားလာတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လို႔ မရွိသည္တုိင္ေအာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီေန႔ ထြန္းကားေနတဲ့ အႏုပညာလက္ရာေတြက ပ်ဴေခတ္ ပ်ဴကာလကတည္းက ရွိေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီဟာလဲ အေနာက္ႏိုင္ငံသားေတြ တနည္းအားျဖင့္ ဒီႏုိင္ငံေလးက ေသးေပမယ့္ ယဥ္ေက်းမႈက အလြန္ေဝးတဲ့ အခ်ိန္ကတည္းက ထြန္းကားေနတယ္ဟာလဲ က်ေနာ္တို႔က တနည္းအားျဖင့္ ဂုဏ္ယူစရာျဖစ္တယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံသားေတြလည္း ဒါကို impress ျဖစ္တာေပါ့။ အဲဒီသေဘာအရ ရွိတယ္။ ဒီဟာလဲ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ အႏုပညာ ပန္း (၁၀) မ်ဳိးဆုိတာ ရွိတယ္။ ပန္း (၁၀) မ်ဳိးကလဲ ပန္းခ်ီ၊ ပန္းပု စသည္ျဖင့္ ေၾကးသြန္တို႔ ဘာတို႔ ဒီဟာေတြ ပန္း (၁၀) မ်ဳိးဆိုၿပီး နံမည္လည္းရွိတယ္။ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ အတတ္ပညာလုပ္ငန္း ရွိတဲ့အခ်က္မွာ တခ်ဳိ ႔အႏုပညာလုပ္ငန္းေတြက ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ေတြအတြက္ လြယ္လြယ္ကူကူ သယ္သြားႏုိင္တဲ့ ပစၥည္းေလးေတြ ျဖစ္တယ္။ တခ်ဳိ ႔ဟာလဲ weight, volume အရ မသယ္ႏိုင္တာေတြ ရွိတာေပါ့။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ဒါေပမဲ့ အခု က်မ ေလ့လာလို႔ ရသေလာက္ ျမန္မာ့ေရွ ႔ေဟာင္း အႏုပညာလက္ရာေတြကို ႏိုင္ငံျခားကို ခိုးထုတ္ေနတဲ့ လူေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ခိုးထုတ္တဲ့ ျမန္မာ့အႏုပညာလက္ရာေတြကို ေမွာင္ခိုထုတ္သြားတဲ့ ကိစၥေတြမွာ ဆရာအေနနဲ႔ အဲဒါကို ဘယ္လိုမ်ား အႀကံေပးခ်င္ပါလဲ။ အဲဒီလိုမ်ဳိး မျဖစ္ေအာင္။

ဦးစိန္ျမင့္ ။ ။ အဲဒီလိုမ်ဳိး မျဖစ္ေအာင္ အဓိကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူလူထုဆိုတဲ့ စကားမ်ဳိးကို ေျပာရမွာျဖစ္တယ္။ အကုန္လံုးရဲ ႔ concept နဲ႔ အကုန္လံုးရဲ ႔ ကိုယ္ပိုင္အႏုပညာ၊ ကိုယ္ပိုင္အတတ္ပညာ၊ ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမႈကို ဘယ္ေလာက္အထိ ထဲထဲဝင္ဝင္ ျမတ္ျမတ္ႏိုးႏိုး ရွိသလဲ အဲဒီအေပၚမွာ စကားေျပာမွာေပါ့။ အခုနေျပာတဲ့ ခိုးထုတ္တဲ့ကိစၥ လူေတြကလဲ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံအသီးသီးမွာ ဒီလူေတြက သူနည္းသူဟန္နဲ႔ ရွိေနတာ။ သိတဲ့အတိုင္းပဲ Middle East မွာလဲ ဒီျပႆနာေတြ ရွိတာပဲ။ ေနာက္ဆံုးပိတ္ အခုေခတ္စားေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြေတာင္ ဒီလိုပစၥည္းေတြနဲ႔ ရွာၿပီးေတာ့ funding ေတြ လုပ္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ဖတ္ေနရတယ္။ ဒီပစၥည္းေတြက က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံမွ မဟုတ္ပါဘူး ႏိုင္ငံတကာမွာ အေၾကာင္းတရာအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ထြက္ေနတာ။ ဒါကို ဖိဖိစီးစီး၊ တားဖုိ႔ဆီးဖို႔ လုပ္ဖို႔ဆိုတာ ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္သူျပည္သားေတြ အသိတရားေတြနဲ႔ ဒါေတြကို သတင္းေပးျခင္းျပဳျခင္း လုပ္ျခင္းကိုင္ျခင္းနဲ႔လုပ္ရင္ မပေပ်ာက္ေတာင္ နည္းသြားမွာေပါ့။ လိုခ်င္တဲ့အား demand ကေတာ့ လိုခ်င္ေနမွာပဲ။ ဥပမာ က်ေနာ္တို႔က ဘာျဖစ္ေနလဲဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ ႔ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတႏုိင္ငံက က်ေနာ္တို႔ထက္ advance ျဖစ္တယ္။ ပစၥည္းတခုကို ဒီေန႔ဝယ္ ဒီေန႔ဝယ္တဲ့ လူအိမ္ကိုေရာက္ေအာင္ ပို႔ႏိုင္တဲ့အေနအထားမွာရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ အဲဒါမ်ဳိး မရွိဘူး။ မရွိေတာ့ သူတို႔ဆီမွာ rapid sale ျဖစ္ေတာ့ ပစၥည္းသာရွိ၊ ပစၥည္းသာေကာင္း ဝယ္မယ့္လူက အဆင္သင့္ဆိုတဲ့ အေနအထားမွာရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာ ပစၥည္းရွိတယ္၊ ပစၥည္းေကာင္းေပမယ့္ ပို႔ေရးျပဳေရး ထိန္းေရးသိမ္းေရး အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးရွိတာေပါ့။ ဟိုမွာေတာ့ establish ျဖစ္ေနေတာ့ ဒီကိစၥေတြလည္းရွိတယ္။ အဲဒီဘက္က ေတာင္းဆိုမႈေတြအရ ဒီဘက္က ခိုးမယ့္လူတို႔ဘာတုိ႔က ဒီဟာပဲ ႀကံစည္းၿပီးေတာ့ ဒီလမ္းေၾကာင္းအတိုင္း ထြက္သြားတာ။ ဘယ္လမ္းေၾကာင္းမွ မထြက္ဘူး။ ဟုိက ေတာင္းဆိုတဲ့ demand ရွိတယ္ ဒီကလဲ ရွာၿပီးလုပ္ေပးတယ္။ လုပ္ေနတဲ့လူေတြထဲမွာ လူမ်ဳိးျခားလဲပါတယ္။ ဗမာလည္း ပါတာေပါ့။ အမ်ုိးစံုပဲ။ ေျပာရင္ သူတုိ႔ကလဲ ဒါပဲ လုပ္စားတတ္တယ္ဆိုၿပီး လုပ္ေနၾကတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ဘုရားေက်ာင္းကန္ ေစတီေတြထဲမွာ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ်လိုလို ဘာသာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အႏုပညာပစၥည္းေတြ၊ သာသနာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ပစၥည္းေတြ ေရွ ႔ေဟာင္းပစၥည္းေတြက တနည္းမဟုတ္တနည္း တခုမဟုတ္တခု ထြက္ေနတာရွိတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အာဆီယံအသင္းဝင္ ႏိုင္ငံတခုျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ မွာ အာဆီယံလူ႔ေဘာင္ အသိုင္းအဝုိင္းကို ထူေထာင္ၾကမယ္။ အာဆီယံအသိုင္းအဝိုင္း ထူေထာင္ၾကမယ္လို႔ လုပ္ေနၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အႏုပညာလက္မႈပစၥည္းေတြ။ ထုိင္းမွာလည္း လက္မႈပစၥည္းေတြရွိတယ္။ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွားမွာလည္း ရွိတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အာဆီယံအသိုင္းအဝိုင္းမွာ ဘယ္လိုဝင္ဆန္႔ေအာင္ အႏုပညာအပိုင္းအေနနဲ႔ ဘယ္လုိ ပါဝင္ဖို႔ ရွိပါလဲ။

ဦးစိန္ျမင့္ ။ ။ အာဆီယံကြန္ျမဴနီတီ ဆုိၿပီးေတာ့ ဒီေခတ္ဒီကာလ သူ႔အခ်ိန္နဲ႔သူ ေရာက္လာတဲ့အခါၾကေတာ့ က်ေနာ္တို႔က participate လုပ္ရမွာပဲ။ မလုပ္လို႔ မရဘူး။ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ သူမ်ားနဲ႔ တန္တူလုပ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြရွိၿပီး၊ သူမ်ားနဲ႔တန္တူ လုပ္လုိ႔မရေသးတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ အခက္အခဲေတြလည္း ရွိေနေသးတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ အခုနေျပာတဲ့ Transportation ကိစၥေတြ။ အခုအခ်ိန္အထိ အေတာ္ခက္ခဲတဲ့ ဆဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ေစာေစာကေျပာသလို ပန္း (၁၀) မ်ဳိး အတတ္ပညာေတြရွိတယ္။ Basic handicraft ေတြျဖစ္တဲ့ village crafts ေတြ, Grassroots level crafts ေတြကလည္း ေတာင္းေတြျခင္းေတြ ရက္တာေတြ၊ အရုပ္ေတြလုပ္တာေတြ စတဲ့ Craftsmen ေတြရွိတယ္။ Highly decorative လုပ္ထားတဲ့ ယြန္ထည္ေတြ၊ ေရႊဆိုင္းေတြ အမ်ားႀကီး။ သစ္သားေရႊခ်တာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အေပၚမွာလဲ နန္းမႈနန္းရာဆန္တဲ့ အႏုပညာေတြကလဲ ဒီေန႔အထိ survive ျဖစ္ေနတယ္။ ေအာက္ေျခမွာလဲ အခုနေျပာသလို toys ေတြက စၿပီးေတာ့ ေက်းလက္အႏုပညာေတြကလည္း ရွိေနတဲ့အတြက္ ပစၥည္းပိုင္းအေနနဲ႔ ပူစရာကိုမလိုဘူး။ ဆက္သြယ္မႈကိစၥေလးေတြ၊ ေစ်းကြက္ရွာတဲ့ကိစၥေတြ၊ ေစ်းကြက္ကို ခိုင္မာေအာင္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ေစ်းကြက္ဆုိတာ လုေနၾကမွာပဲ။ ဒီေန႔ေခတ္စားေနတဲ့ hand phone ေတြလို ေစ်းကြက္က အဓိကက်တာေပါ့။ အဓိကက်ေတာ့ အဲဒီေစ်းကြက္ထဲကို ဝင္ႏုိင္ေအာင္ ကိုယ့္ပစၥည္းေတြကို အေရာင္းအေသြး၊ အဆင္း၊ အရြယ္အစား စသျဖင့္ advance ျဖစ္တဲ့ကိစၥေတြမွာ လိုအပ္သလို က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာ လုပ္ႏုိင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ တပိုင္းက အဆင္သင့္ျဖစ္ၿပီးသား အပိုင္းလည္းရွိတယ္။ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးတာလည္း ရွိေသးတယ္။ ဒါကေတာ့ ဆက္ႏႊယ္ၿပီးေတာ့၊ မီွၿပီးေတာ့ ယူသြားရမွာေပါ့။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အခု ဦးစိန္ျမင့္တို႔လို မ်ဳိးဆက္ေတြ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ မ်ဳိးဆက္ေတြလည္း ႀကီးလာၿပီဆုိေတာ့ ေနာင္လာမယ့္ မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြကို ဒီအႏုပညာေတြ လက္ဆင့္ကမ္းဖို႔ ဘယ္လို အစီအစဥ္ေတြ ရွိပါလဲရွင့္။ စိတ္ပူလုိ႔ပါ။

ဦးစိန္ျမင့္ ။ ။ လက္ဆင့္ကမ္းဆိုတာကေတာ့ ေပးတဲ့လူနဲ႔ ယူတဲ့လူ ႏွစ္ခု အဲဒီကြင္းကလဲ ခ်ိတ္ႏိုင္မွ ရတယ္။ ဘယ္ေလာက္ပဲေပးေပး ယူတဲ့လူက စိတ္မဝင္စားရင္ မရဘူး။ ဥပမာ ဒါေတြကေတာ့ က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ ဥပမာ ေက်းလက္ေတြမွာ လူမရွိေတာ့ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔ မရွိလဲဆိုရင္ ေက်းလက္ေဒသမွာ မီးရိုးဖလာ လုပ္ငန္းေတြက သင္ရတဲ့ဟာက (၂) ႏွစ္ သံုးႏွစ္သံုးမိုး အဲဒီလို သင္ရတဲ့ဟာေတြရွိတယ္။ ရက္ကန္းအတတ္ပညာတို႔ ၿမိဳ ႔ေပၚမွာဆိုရင္ ေရႊဆိုင္းတို႔ဘာတုိ႔ ေနာက္ အထည္ရက္လုပ္တာတုိ႔ေတြက သင္ရတာေတြရွိတယ္။ ေတာင္းပလံုးရက္တာေတြက ခ်က္ခ်င္းတတ္တာ မဟုတ္ဘူး။ (၂) ႏွစ္ (၃) ႏွစ္သင္ရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး။ ေရွ ႔တုန္းကေတာ့ ဒါပဲရွိေတာ့ ရြာေတြမွာ ေတာင္းပလံုးရက္တဲ့ ရြာေတြမွာ လုပ္သားေတြက အမ်ားႀကီးပဲ။ Generation by generation သင္လာတာေတြရွိတယ္။ အခုၾကေတာ့ အလြယ္လုိက္တဲ့ဟာေတြက ေပၚလာၿပီ။ Labor ေတြက အကုန္လံုးက migration labor ေတြ ျဖစ္ကုန္ၿပီ။ ေျပာသာေျပာတာ ႏိုင္ငံျခားေရာက္ေနတဲ့ အလုပ္သမားေတြ ၾကည့္လိုက္ရင္ ၿမိဳ ႔ေပၚကနည္းတယ္။ ေတာကလူေတြႀကီးပဲ။ ဘယ္ရြာက အုပ္လိုက္သြားၾကတာ။ တေယာက္ကေပါက္သြားရင္ လွမ္းေခၚလိုက္ရင္ တၿမိဳ ႔လံုးတရြာလံုး လိုက္သြားၾကတာ။ ရြာမွာ မိန္ခေလးနဲ႔ လူႀကီးေလာက္ပဲ က်န္တဲ့အခါၾကေတာ့ အဲဒီမွာ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရး အခက္အခဲေတြ၊ မီးရိုးဖလာလုပ္လာတဲ့ ေတာင္းပလံုး အထည္ရက္လုပ္မႈ၊ ထန္းညွက္ခ်က္လုပ္မႈေတြ၊ ႀကံသကာလုပ္တာေတြ စသည္ျဖင့္ ေက်းလက္ေဒသ production ေတြ အခက္အခဲေတြ လာျဖစ္တယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ဦးစိန္ျမင့္တို႔ လုပ္ေနတဲ့ အႏုပညာ လုပ္ငန္းပိုင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္း ႏုိင္ငံေတာ္အပိုင္းက ဘာေတြမ်ား ပံ့ပိုးမႈ ရွိပါသလဲ။

ဦးစိန္ျမင့္ ။ ။ ပံ့ပိုးမႈကေတာ့ ဒီေန႔ ပန္းခ်ီဆုိရင္ ဘာမွ သိပ္ၿပီးေတာ့ ပစၥည္းပစၥယ ရင္းႏီွးရတာ သိပ္မရွိဘူး။ သူက ေဆးနဲ႔ စကၠဴနဲ႔ canvas လူတေယာက္ရဲ ႔ intellectual property ေတြပဲ အဓိကက်တယ္။ သူ ဘယ္ေလာက္ interest ရွိသလဲ အဲဒီအေပၚမွာ ခြဲထြက္သြားတယ္။ တက္တဲ့ေကာင္တက္တယ္။ ေဘးေရာက္တဲ့ေကာင္ ေဘးေရာက္တယ္။ ေအာက္ေရာက္တဲ့ေကာင္ ေအာက္ဆင္းသြားတယ္။ ဒါက work of art ေပၚမွာ မူတည္တာေပါ့။ Craft နဲ႔ တြဲလာတဲ့ဟာေတြၾကေတာ့ ဥပမာ ေရႊခ်ည္ထိုး၊ ေရႊဆိုင္းလိုဟာမ်ဳိး၊ ပိုးထည္ရက္လုပ္တာမ်ဳိးဆိုရင္ သူက labor လိုလာတယ္။ အဲဒီ labor ကလဲ တႏွစ္တန္သည္ (၂) ႏွစ္တန္သည္ မေပ်ာ္ေပ်ာ္ေအာင္ထားၿပီး လုပ္မွ ဒါကေနတာ။ က်ေနာ့္ ေရႊထိုးလုပ္တဲ့ ကေလးေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္ Grassroots level က လာတယ္။ ပညာကလည္း ထိုက္သင့္ေလ်ာက္ပတ္တာနဲ႔ ပိုၿပီးတတ္တဲ့လူ မရွိဘူး။ အဲဒါ ဘာေကာင္းသလဲဆုိေတာ့ အရင္တုန္းက ေစာင္းသင္တဲ့လူလို။ နည္းနည္းတတ္ထားတဲ့ လူနဲ႔ လံုးဝ မတတ္တဲ့လူ။ လံုးဝမတတ္တဲ့လူကို သင္ရတာ ပိုျမန္တာေပါ့။ သူတုိ႔တေတြက အဲဒီလိုေလးေတြရွိတယ္။ ေရႊထိုးအေနနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ဳိးသမီးေလးေတြအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ အဆင္ေျပတယ္။ လုပ္ငန္းခြင္ အႏၱရာယ္ မရွိဘူး။ အပ္ကေလး သူတို႔ Nature အတုိင္း မိန္းခေလးဆိုတာ အခ်ဳပ္အလုပ္၊ အခ်က္အျပဳတ္ မူလနဂိုအတိုင္း ပါလာတဲ့သေဘာရွိေတာ့ တစ္ထြာျပရင္ တစ္ေတာင္ျမင္တယ္ေပါ့။ သူတုိ႔အတြက္ အခက္အခဲ မရွိဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ ပံ့ပိုးမႈဆိုတာကေတာ့ အသိအမွတ္ျပဳတာတုိ႔၊ အခက္အခဲရွိရင္ လုပ္တာတို႔။ Labor နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူမႈဝန္ထမ္းဌာနကေန medical cover ေပးတာတို႔ ဘာတုိ႔ အဲဒီလိုဟာမ်ဳိးေလးေတြ ရွိပါတယ္။ က်န္တာေတာ့ လုပ္ရင္လုပ္သလို တကယ့္တန္းဖိုးရွိတယ္ဆုိရင္ .. ဥပမာ ေရႊထိုးကားႀကီး UN ကို ပို႔တယ္။ အဲဒီမွာ ႏုိင္ငံေတာ္က ေရႊထိုးပညာရဲ ႔ တန္းဖိုးကို သူတုိ႔ကသိတယ္။ ဒီေန႔ဒီကာလမွာ ကမာၻမွာေခတ္စားေနတာ သိတဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္ကေန တျခားဟာေတြ ပို႔လဲရတာပဲ။ ဥပမာ ေငြထည္ေတြ ပို႔လဲ ရတယ္။ ယြန္ထည္ေတြ ပို႔လဲ ရတယ္။ ပန္းပုေတြပို႔လဲ ရတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ အဲဒီအခါက ေရႊထိုးကို အစိုးရက ဆံုးျဖတ္ၿပီး ေရႊထိုးကားခ်ပ္ႀကီးကို ပို႔တယ္။ ဒီလုိ တနည္းအားျဖင့္ လွည့္ၿပီးေတာ့ အႏုပညာ အတတ္ပညာေတြကို လွည့္ၿပီးေတာ့ ျမွင့္တင္ေပးတယ္။ အဲဒီအတြက္လဲ တႏြယ္ငင္ တစင္ပါ အမ်ားႀကီး အဆင္ေျပသြားတာေပါ့။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ဦးစိန္ျမင့္ရဲ ႔ ေရႊခ်ည္ထိုးကားႀကီးကို ကုလသမဂ ဌာနခ်ဳပ္မွာ ခ်ိတ္ထားတာကို ေတြ႔ဖူးပါတယ္။ အားလံုးကလည္း ဂုဏ္ယူၾကပါတယ္။ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီး တင္ပါတယ္ ဆရာ။

XS
SM
MD
LG