သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အေမရိကန္ျပည္ဝင္ခြင့္ ကန႔္သတ္ခ်က္ ႐ိုက္ခတ္မႈ


Elaisa Vahnie (ျမန္မာ-အေမရိကန္ လူမႈကူညီေရးအသင္း)
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ရွေ့ပြောင်းအခြေချနေထိုင်ခွင့် ကန့်သတ်စာရင်းထဲ မြန်မာနိုင်ငံပါဝင်ခဲ့တာကြောင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအပေါ် ဘယ်လို ရိုက်ခတ်မလဲဆိုတာ မြန်မာ-အမေရိကန် လူမှုကူညီရေးအသင်းက Elaisa Vahnie ကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းထားပါတယ်။

မေး ။ ။ ကျနော်တို့ကြားတာက ဒီမှာရှိနေတဲ့လူတွေနဲ့ မြန်မာပြည်မှာရှိတဲ့ လူတွေကို ကူညီနိုင်ဖို့ ကြိုးစားတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ ပညာရေးကဏ္ဍကလည်း အများကြီးပါတယ်လို့ သိရတယ်။ ပညာရေးပါဝင်ပတ်သက်မှုက ဘယ်လောက်ထိ ကြီးမာသလဲ။ ကို Elaisa တို့ရဲ့ လုပ်ငန်းတွေနဲ့ ဆက်စပ်လို့ရမလား။

ဖြေ ။ ။ ပညာရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့မှ ကျနော်တို့ Community ကို အကူအညီပေးလာတာ ဆယ်နှစ် ရှိပါပြီ။ အဲဒီမှာ Program and Services ဆိုပြီးတော့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့အချိန်မှာ ပထမအရေးကြီးတဲ့အချက်ကတော့ အောင်မြင်မှုအချက်။ အဲဒါကတော့ ကောလိပ်တက်နှုန်းက ပြီးခဲ့တဲ့ (၈) နှစ်မှာ (၁၀၀) မှာ (၄၃) ရာခိုင်နှုန်း ရှိတဲ့နေရာမှာ မနှစ်ကဆို (၉၀) ရာခိုင်နှုန်း တက်သွားပါပြီ။

မေး ။ ။ ဒါကတော့ အမေရိကန်မှာရှိနေတဲ့ မြန်မာအသိုင်းအဝိုင်းပေါ့။ မြန်မာပြည်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့သူတွေအတွက်ကော ကူညီလုပ်ဆောင်ပေးနေတာ ရှိပါသလား။ ပညာရေးအရဖြစ်ဖြစ်၊ အခြားကဏ္ဍတွေ …

ဖြေ ။ ။ ပထမဦးဆုံး အမေရိကန်နိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး၊ ဆက်သွယ်ရေး ကောင်းဖို့က အရေးကြီးတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ bilateral တနိုင်ငံနဲ့ တနိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေးကောင်းဖို့ လိုသလို၊ ကျနော်တို့ အရပ်ဘက်ကနေပြီးတော့ လူထုအနေနဲ့ ပါဝင်ကူညီဖို့လိုတယ်ဆိုတာကိုလည်း ကျနော်တို့ အသိအမှတ်ပြုတယ်။ အဲဒီမှာ BLCI (Burmese American Community Institute) မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ အမေရိကန်အစိုးရကနေ မြန်မာပြည်ပေါ်ထားတဲ့ မူဝါဒကောင်းအောင် Constructive ဖြစ်အောင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်သာမကဘဲ အမေရိကန်နိုင်ငံအတွက်လည်း ကောင်းမယ်။ Win-Win အားလုံးအတွက်ကောင်းတဲ့ဟာဖြစ်အောင် ကျနော်တို့ Adovacy ဝင်တာ ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံကဆိုရင် အခုဆိုရင် မြန်မာတွေ သုံးသိန်းလောက် ရှိနေပြီ။ ဒီသုံးသိန်းထဲမှာ ပညာလည်းရယူကြတယ်။ ကောလိပ်ဒီဂရီတွေလည်း ရကြတယ်။ စီးပွားရေးလုပ်တဲ့လူတွေလည်း ရှိကြတယ်။ အမျိုးမျိုးနဲ့ အောင်မြင်နေကြပါပြီ။ ဒီအောင်မြင်နေတဲ့ လူတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ Network ကို ပူးပေါင်းပြီးတော့ မြန်မာဘက်ကို Resource Recycling ကျနော်တို့ ဒီ Resources တွေကို မြန်မာအတွက် ဘယ်လိုပြန်အသုံးချရမလဲဆိုတာကို Machinism System ကို Design လုပ်နေပါတယ်။
အဲဒီတော့ အဲဒီမှာ ပညာရေးလည်းပါတယ်။ လူမှုရေးလည်းပါတယ်။ ပြီးတော့ Culture ယဉ်ကျေးမှုလည်း ပါတယ်။ ပြီးတော့ စီးပွားရေး - နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြုပ်နံှမှု၊ ကုန်သွယ်မှုတွေ ဒီဟာတွေအားလုံး ကျနော်တို့နိုင်ငံအတွက် အကျိုးပြုမယ့် အထူးသဖြင့် ဒီမိုကရက်တစ် လမ်းစဉ်ပေါ်မှာ သွားနေတဲ့အချိန်မှာ အရေးကြီးတယ်ဆိုပြီးတော့ လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး ။ ။ မူဝါဒ ရေးဆွဲနေတယ် ပြောတယ်။ အဲဒီဟာကော ဘယ်လောက်လောက်ဆို အကောင်အထည်ဖော်ပြီး မူဝါဒ ရေးဆွဲဖို့ ပြီးစီးမလဲ။ အကောင်အထည်ဖော်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ဘယ်တော့စနိုင်မလဲ။

ဖြေ ။ ။ မူဝါဒ ရေးဆွဲတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကို ကျနော်တို့ တနှစ်မှာ သုံးကြိမ်၊ လေးကြိမ်လောက် Recommendation ပေးပါတယ်။ ဆိုတော့ ဥပမာဖြင့် အခု ကျနော်တို့ တွေ့ကြုံနေရတဲ့ Peace process, ပြီးတော့ ခဏခဏပြောတာ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေကို Ethnic conflicts မှာပဲ မူတည်နေတယ်။ အဲဒီ တိုင်းရင်းသားပဋိပက္ခတွေကို မဖြေရှင်းနိုင်တဲ့အချက်က နိုင်ငံရေးပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံရေးပြဿနာ ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့က Constitution, Institution တွေကို ပြန်လုပ်ဖို့ လိုတယ်။ ဒီပြန်လုပ်ဖို့ လမ်းစဉ်အကောင်းဆုံးက (၂၁) ရာစု ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ ဒီလမ်းစဉ်အကောင်အထည်ဖော်ဖို့က ကျနော်တို့ အားလုံးဝိုင်းဝန်းလုပ်မှ ရမယ်။ ဝိုင်းဝန်းတယ်နေရာမှာ အမေရိကန်အစိုးရ တော်တော်လေး အရေးကြီးတယ်။ ပိုက်ဆံအင်အား၊ လူအင်အား Moral support အဲဒါတွေအားလုံး လုပ်ပေးဖို့ကို တောင်းဆိုထားတယ်။

မေး ။ ။ ဒါပေမဲ့ တခုရှိတာက Set-back နောက်ကြောင်းပြန်သွားစရာ အကြောင်းဖြစ်လာတာက ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ လကုန်မှာပဲ သမ္မတ Trump ကနေပြီး Presidential Proclamation ဆိုပြီးတော့ ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာ ကန့်သတ်တဲ့ သမ္မတအမိန့်ကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်လိုက်တော့ လူတွေတော်တော်လေး - အဲဒီထဲမှာ အရင်တုန်းကတော့ အာဖရိကနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံတွေ ကြေညာခဲ့တာ ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုအခေါက်မှာက မြန်မာနိုင်ငံလည်း ပါလာတော့ လူတိုင်းက တအံ့တသြ ဖြစ်သွားခဲ့တယ်။ ဆိုတော့ အဓိကတော့ သူက ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာ ကန့်သတ်တယ်ဆိုတာ ကဏ္ဍအလိုက်ပဲ ကန့်သတ်ထားတာ ဆိုပေမယ့်လဲ မြန်မာနိုင်ငံကို တိုက်ရိုက်ထိထိုက်စေတဲ့ဟာတွေ ပါလာတယ်ဆိုတော့ ဘယ်လိုဟာတွေကို ထိခိုက်စေတာလဲ။ ကျနော်တို့ကို နည်းနည်းရှင်းပြပေးပါ။

ဖြေ ။ ။ Presidential Proclamation အဲဒါက ဒီနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁) ရက်မှာ သမ္မတက ထုတ်ပြန်လိုက်တာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမှာ ကျနော်တို့မြန်မာလည်း ပါခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာပါတဲ့ ဗီဇာပိတ်ပင်မှု (Visa Ban) ဆိုတဲ့နေရာမှာ Restriction ပေးတာ Immigrant Visa - ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မယ့် ဗီဇာကို ပိတ်လိုက်တာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမှာလဲ Exception ရှိတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာလူမျိုး ဖြစ်သောလဲပဲ။ အမေရိကန်နိုင်ငံအတွက် အစိုးရအတွက် အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ လူတွေကို Exception ပေးတာတွေလည်း ရှိတယ်။ Religion ဘာသာရေးအတွက်နဲ့ အလုပ်လုပ်မယ့်လူတွေကို Exception ပေးတာတွေလည်း ရှိတယ်လို့ ကျနော်တို့ သိသလောက်တော့ အတည်ယူထားတယ်။ သို့သော်လဲပဲ အမေရိကန်မှာ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံကလူတွေ သုံးသိန်းလောက် ရှိနေပြီ။ ဒီမှာတော်တော်များများ တစ်ရာမှာ ခုနှစ်ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းလောက်က အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဖြစ်နေပြီ။ အဲဒီ နိုင်ငံသားတွေမှာ လင်မယားတွေ ရှိတယ်။ သားသမီးတွေလည်း ရှိတယ်။ သူတို့အဖေ၊ အမေတွေလည်း ရှိတယ်။ ဆိုတော့ သူတို့ိကို ခေါ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် အခါတိုင်းအားဖြင့်တော့ Migrant Visa နဲ့ပဲခေါ်တာ ဖြစ်တယ်။ ဆိုတော့ ဒီဟာတွေအားလုံး တိုက်ရိုက်ထိသွားတယ်။ ပိတ်သွားတယ်ဆိုတဲ့ဟာက သူတို့ကို သက်ရောက်တယ်။ အဲဒါတင်မကဘူး ဒီလို မြန်မာနဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ပြေလည်ဖို့၊ ကျနော်တို့ Resources တွေ တော်တော်လိုအပ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ဒီလိုဖြစ်သွားတော့ ရေရှည်များအကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ ရှိသွားနိုင်တယ်။

အဲဒီတော့ ဒီဟာတွေကို ကျနော်တို့ အမြန်ဆုံးနဲ့ … လုပ်နိုင်ဖို့ ခြေလှမ်းပြင်နေပါတယ်။ အဲဒီလုပ်ငန်းစဉ်တွေက ဘာတွေလဲဆိုတော့ ပထမအနေနဲ့ ဒီဟာ ဘယ်နှစ်ယောက် မိသားစုဘယ်နှစ်ယောက်လောက် အမေရိကန်မှာရှိတဲ့ မြန်မာတွေ ထိမလဲဆိုတာကို ကျနော်တို့ သိနားလည်ဖို့ ပထမ အရေးကြီးတယ်။ အဲဒီအတွက် ကျနော်တို့ စစ်တမ်းတွေ ရယူနေတယ်။ အဲဒီ စစ်တမ်းတွေယူပြီးနောက်မှ နံပတ်တွေနဲ့ တွဲပြီးတော့ အဲဒီပေါ်မှာ အခြေခံပြီးတော့ လုပ်ကိုင်မယ်ဆိုရင် အောက်လွှတ်တော်၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန နဲ့ ကွန်မြူနီတီအဖွဲ့ဝင်တွေ။ ပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရကိုလည်း ပါဝင်လာဖို့ လိုအပ်မယ်လို့ ကျနော်တို့ မြင်ပါတယ်။ အဲဒါတွေပေါင်းပြီးတော့ အမြန်ဆုံး Left ကင်းလွှတ်ခွင့် ရယူဖို့အတွက် လုပ်ရပါမယ်။

မေး ။ ။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump ရဲ့ ကြေညာချက်ထဲမှာ အသေးစိတ်ဖော်ပြထားတာက မြန်မာအစိုးရဘက်က အမေရိကန်အစိုးရက လိုချင်တဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို လိုက်နာခြင်းမရှိဘူး။ လုပ်ဆောင်ခြင်းမရှိဘူး ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေကို ကြေညာချက်ထဲမှာ အသေးစိတ်ဖော်ပြထားတယ်။ ယေဘုယျအားဖြင့်တော့ အမေရိကန်အစိုးရ ဖြစ်စေချင်တဲ့ ပုံစံတွေ၊ လုပ်သင့်တဲ့အလုပ်တွေကို မြန်မာအစိုးရဘက်က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိဘူး၊ လုပ်ဆောင်ခြင်း မရှိဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ မြန်မာနိုင်ငံကို ဒီစာရင်းထဲမှာ ထည့်ရတယ်လို့ သူပြောထားတော့ ဘာတွေမှာ မြန်မာအစိုးရဘက်က လိုအပ်ချက် ရှိနေတာလဲ။ ကို Eliasa ဘယ်လို နားလည်ထားသလဲ။

ဖြေ ။ ။ အဲဒီမှာ အတိအကျပြောထားတာကတော့ Security လုံခြုံရေးကို အကြောင်းပြထားတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလုံခြုံရေးမှာ ဆက်လက်ပြီးတော့ ပြောထားတာက … Management information လို မြန်မာအစိုးရက Electronically နဲ့ အမေရိကန်အစိုးရကို ပတ်စ်ပို့စ်၊ ဘာတို့မှာ … Management ဆိုတော့ အဲဒါတော့ သူတို့အကြောင်းပြတာလိုပဲ ကျနော်တို့က မြင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့ မြန်မာအစိုးရပိုင်းကနေ ထလုပ်ပြီးတော့ လုပ်ရမယ့်အပိုင်းတွေလည်း ရှိကောင်းရှိလာနိုင်မယ်။ ကျနော်တို့ အဲဒီအတွက်ဖို့လဲ ဆက်လက်ပြီးတော့ လက်တွဲပြီးတော့လုပ်ဖို့လဲ အဆင်သင့် ဖြစ်ပါတယ်။
အရေးကြီးဆုံးကတော့ ပေါ်လစီက အမြင်အရဆိုရင် မလိုလားအပ်တဲ့ ပြည်သူလူထုတွေကို တော်တော်လေး ထိပါးတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ မြန်မာနဲ့ အမေရိကန်အစိုးရတို့ရဲ့ ဆက်ဆံရေးကိုလည်း ထိပါးတယ်။ ဆိုတော့ ဒီဟာကို အမြန်ဆုံး ဖြုတ်နိုင်အောင် ကြိုးစားလုပ်သွားဖို့ ရှိပါတယ်။

မေး ။ ။ မကြာသေးခင် ရက်ပိုင်းအတွင်းကပဲ ကို Elisa တို့နေတဲ့ Indianapolics အိန္ဒိယပြည်နယ်က အိန္ဒိယပူးလစ်မြို့မှာ မြန်မာအသိုင်းအဝိုင်းတွေနဲ့ တွေ့ပြီးတော့ အခု သမ္မတ Trump’s ကြေညာချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ၊ သူတို့ သိချင်တာတွေကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ လုပ်ကြတယ်လို့ ပြောတယ်။ အဲဒီတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲမှာကော မြန်မာအသိုင်းအဝိုင်းကြားထဲမှာ ဒီဟာကို သူတို့ ဘယ်လိုနားလည်ထားသလဲ။ သွားပြီ ငါတို့တော့ လာလို့မရတော့ဘူး။ သမ္မတ Trump အစိုးရက ငါတို့က ဆွေမျိုးတွေ၊ ဘာတွေ လာလို့မရအောင် ပိတ်ပင်လိုက်ပြီလို့ ဒီလို Blanket ယေဘုယျအားဖြင့် အားလုံးသိမ်းကြုံးပြီး နားလည်တာလား။ ဒါမှမဟုတ် အသေးစိတ် နားလည်ကြသလား။ သူတို့ဘက်က စိုးရိမ်တဲ့ မေးခွန်းတာက ဘာတွေလဲ။

ဖြေ ။ ။ အဲဒီမှာ လူတွေတော်တော်လေး တက်လာတယ်။ ပြီးတော့ နေ့တိုင်းလိုလိုပဲ တယ်လီဖုန်းနဲ့ ခေါ်ကြတယ်။ မေးကြတယ်။ ပထမဦးဆုံးအနေနဲ့ ကျနော်တို့ ကွန်မြူနီတီကို PP ဆိုသည်မှာ Migrant visa ကိုပဲ ထိတယ်ဆိုတာကို ရှင်းပြနိုင်ဖို့၊ ကောင်းကောင်းနားလည်အောင်လုပ်ဖို့ လိုတယ်။ ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ လျှောက်တဲ့နေရာမှာ ကိုယ့်လင်မယားပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကိုယ့်မိသားစုဝင်တွေကို Petition လုပ်တဲ့နေရာမှာ ရပ်တည်မလား၊ မရပ်တည်ဘူးလားဆိုပြီးတော့ မေးတဲ့လူတွေလည်း ရှိတယ်။ မရပ်တင်ဘူး။ ဆက်လက်လုပ်ဖို့ပါပဲ။ ဒီဟာက ဘယ်လောက်ကြာမလဲ။ တနှစ်၊ နှစ်နှစ်ကြာမယ်။ ကျနော်တို့ အမြန်ဆုံး လက်တလော လုပ်နိုင်ဖို့ ဆောင်ရွက်သွားမယ်။ လက်တွဲပြီးတော့ လုပ်သွားမယ်။ ပြီးတော့ အမေရိကန်သံရုံး ရန်ကုန်နဲ့လည်း အဆက်အသွယ် ရှိတယ်။ သူတို့နဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ လုပ်မယ်။ အမြန်ဆုံး ဒီဟာကို Lift လုပ်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားဖို့ပဲရှိတယ်။ ဆိုတော့ တချို့လူတွေက သူတို့ရဲ့ အဖေ၊ အမေနဲ့ Petition လုပ်ထားပြီရှိတယ်။ တချို့လူတွေက သူတို့သားသမီးအတွက် File လုပ်ထားပြီဖြစ်တယ်။ တချို့တွေက သူတို့လင်မယားအတွက် တင်လျှောက်ထားတာ ရှိတယ်။ ဗီဇာရပြီလား။ ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ။ မျှော်လင့်လို့ ရသေးလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေလည်း ရှိကြတယ်။ မိသားစု မရှိကြသေးဘဲနဲ့ မိသားစု ကိုယ့်ရဲ့လင်မယားကို အမျိုးသမီးပဲဖြစ်ဖြစ် မြန်မာပြည်ကိုသွားပြီးတော့ လက်ထပ်ဖို့ စီစဉ်နေတဲ့လူတွေလည်း ရှိတယ်။ ဆိုတော့ ဒီမှာ ဒုက္ခသည်တွေဆိုရင် တော်တော်များများက Single အနေနဲ့ ရောက်လာကြတော့ ဟိုဘက်ကို လင်မယားသွားယူဖို့ စီစဉ်နေတဲ့လူတွေ အများကြီးရှိတယ်။ ကျနော်တို့ထင်ပါတယ် အခု အတိအကျတော့ ပြောလို့မရသေးဘူး ရာခိုင်နှုန်းတော်တော်များများ ထိတယ်လို့ ကျနော်တော့ မြင်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဖျက်သိမ်းဖို့ပဲ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။


==ZawGyi==


အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ေ႐ြ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္ခြင့္ ကန႔္သတ္စာရင္းထဲ ျမန္မာႏိုင္ငံပါဝင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးအေပၚ ဘယ္လို ႐ိုက္ခတ္မလဲဆိုတာ ျမန္မာ-အေမရိကန္ လူမႈကူညီေရးအသင္းက Elaisa Vahnie ကို ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ က်ေနာ္တို႔ၾကားတာက ဒီမွာရိွေနတဲ့လူေတြနဲ႔ ျမန္မာျပည္မွာရိွတဲ့ လူေတြကို ကူညီနိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားတယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ပညာေရးက႑ကလည္း အမ်ားႀကီးပါတယ္လို႔ သိရတယ္။ ပညာေရးပါဝင္ပတ္သက္မႈက ဘယ္ေလာက္ထိ ႀကီးမာသလဲ။ ကို Elaisa တို႔ရဲ ႔ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ဆက္စပ္လို႔ရမလား။

ေျဖ ။ ။ ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တုိ႔ Community ကို အကူအညီေပးလာတာ ဆယ္ႏွစ္ ရိွပါၿပီ။ အဲဒီမွာ Program and Services ဆိုၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ပထမအေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ကေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈအခ်က္။ အဲဒါကေတာ့ ေကာလိပ္တက္ႏႈန္းက ၿပီးခဲ့တဲ့ (၈) ႏွစ္မွာ (၁၀၀) မွာ (၄၃) ရာခိုင္ႏႈန္း ရိွတဲ့ေနရာမွာ မႏွစ္ကဆို (၉၀) ရာခိုင္ႏႈန္း တက္သြားပါၿပီ။

ေမး ။ ။ ဒါကေတာ့ အေမရိကန္မွာရိွေနတဲ့ ျမန္မာအသိုင္းအဝိုင္းေပါ့။ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ရိွေနတဲ့သူေတြအတြက္ေကာ ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးေနတာ ရိွပါသလား။ ပညာေရးအရျဖစ္ျဖစ္၊ အျခားက႑ေတြ …

ေျဖ ။ ။ ပထမဦးဆံုး အေမရိကန္ႏုိင္ငံနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး၊ ဆက္သြယ္ေရး ေကာင္းဖုိ႔က အေရးႀကီးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ bilateral တႏိုင္ငံနဲ႔ တႏုိင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရးေကာင္းဖုိ႔ လိုသလို၊ က်ေနာ္တုိ႔ အရပ္ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ လူထုအေနနဲ႔ ပါဝင္ကူညီဖို႔လိုတယ္ဆိုတာကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ အသိအမွတ္ျပဳတယ္။ အဲဒီမွာ BLCI (Burmese American Community Institute) မူဝါဒပိုင္းဆိုင္ရာ အေမရိကန္အစိုးရကေန ျမန္မာျပည္ေပၚထားတဲ့ မူဝါဒေကာင္းေအာင္ Constructive ျဖစ္ေအာင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္သာမကဘဲ အေမရိကန္ႏုိင္ငံအတြက္လည္း ေကာင္းမယ္။ Win-Win အားလံုးအတြက္ေကာင္းတဲ့ဟာျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ Adovacy ဝင္တာ ျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံကဆိုရင္ အခုဆိုရင္ ျမန္မာေတြ သံုးသိန္းေလာက္ ရိွေနၿပီ။ ဒီသံုးသိန္းထဲမွာ ပညာလည္းရယူၾကတယ္။ ေကာလိပ္ဒီဂရီေတြလည္း ရၾကတယ္။ စီးပြားေရးလုပ္တဲ့လူေတြလည္း ရိွၾကတယ္။ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေအာင္ျမင္ေနၾကပါၿပီ။ ဒီေအာင္ျမင္ေနတဲ့ လူေတြနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ ႔ Network ကို ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ျမန္မာဘက္ကို Resource Recycling က်ေနာ္တို႔ ဒီ Resources ေတြကို ျမန္မာအတြက္ ဘယ္လိုျပန္အသံုးခ်ရမလဲဆိုတာကို Machinism System ကို Design လုပ္ေနပါတယ္။
အဲဒီေတာ့ အဲဒီမွာ ပညာေရးလည္းပါတယ္။ လူမႈေရးလည္းပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ Culture ယဥ္ေက်းမႈလည္း ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ စီးပြားေရး - ႏုိင္ငံျခားရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ၊ ကုန္သြယ္မႈေတြ ဒီဟာေတြအားလံုး က်ေနာ္တို႔ႏုိ္င္ငံအတြက္ အက်ဳိးျပဳမယ့္ အထူးသျဖင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ လမ္းစဥ္ေပၚမွာ သြားေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အေရးႀကီးတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ မူဝါဒ ေရးဆြဲေနတယ္ ေျပာတယ္။ အဲဒီဟာေကာ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ဆို အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး မူဝါဒ ေရးဆြဲဖို႔ ၿပီးစီးမလဲ။ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ဘယ္ေတာ့စႏုိင္မလဲ။

ေျဖ ။ ။ မူဝါဒ ေရးဆြဲတယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနကို က်ေနာ္တို႔ တႏွစ္မွာ သံုးႀကိမ္၊ ေလးႀကိမ္ေလာက္ Recommendation ေပးပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဥပမာျဖင့္ အခု က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ႀကံဳေနရတဲ့ Peace process, ၿပီးေတာ့ ခဏခဏေျပာတာ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာေတြကို Ethnic conflicts မွာပဲ မူတည္ေနတယ္။ အဲဒီ တုိင္းရင္းသားပဋိပကၡေတြကို မေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့အခ်က္က ႏုိင္ငံေရးျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာ ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔က Constitution, Institution ေတြကို ျပန္လုပ္ဖို႔ လိုတယ္။ ဒီျပန္လုပ္ဖို႔ လမ္းစဥ္အေကာင္းဆံုးက (၂၁) ရာစု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ဒီလမ္းစဥ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔က က်ေနာ္တုိ႔ အားလံုးဝိုင္းဝန္းလုပ္မွ ရမယ္။ ဝိုင္းဝန္းတယ္ေနရာမွာ အေမရိကန္အစိုးရ ေတာ္ေတာ္ေလး အေရးႀကီးတယ္။ ပိုက္ဆံအင္အား၊ လူအင္အား Moral support အဲဒါေတြအားလံုး လုပ္ေပးဖို႔ကို ေတာင္းဆိုထားတယ္။

ေမး ။ ။ ဒါေပမဲ့ တခုရိွတာက Set-back ေနာက္ေၾကာင္းျပန္သြားစရာ အေၾကာင္းျဖစ္လာတာက ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလ လကုန္မွာပဲ သမၼတ Trump ကေနၿပီး Presidential Proclamation ဆိုၿပီးေတာ့ ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ကန္႔သတ္တဲ့ သမၼတအမိန္႔ေၾကညာခ်က္ကို ထုတ္ျပန္လုိက္ေတာ့ လူေတြေတာ္ေတာ္ေလး - အဲဒီထဲမွာ အရင္တုန္းကေတာ့ အာဖရိကနဲ႔ အေရွ ႔အလယ္ပိုင္းႏုိင္ငံေတြ ေၾကညာခဲ့တာ ရိွတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုအေခါက္မွာက ျမန္မာႏိုင္ငံလည္း ပါလာေတာ့ လူတုိင္းက တအံ့တၾသ ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ ဆိုေတာ့ အဓိကေတာ့ သူက ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ကန္႔သတ္တယ္ဆိုတာ က႑အလိုက္ပဲ ကန္႔သတ္ထားတာ ဆိုေပမယ့္လဲ ျမန္မာႏုိင္ငံကို တိုက္ရိုက္ထိထိုက္ေစတဲ့ဟာေတြ ပါလာတယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္လိုဟာေတြကို ထိခိုက္ေစတာလဲ။ က်ေနာ္တုိ႔ကို နည္းနည္းရွင္းျပေပးပါ။

ေျဖ ။ ။ Presidential Proclamation အဲဒါက ဒီႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ (၃၁) ရက္မွာ သမၼတက ထုတ္ျပန္လိုက္တာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္တုိ႔ျမန္မာလည္း ပါခဲ့တယ္။ အဲဒီမွာပါတဲ့ ဗီဇာပိတ္ပင္မႈ (Visa Ban) ဆိုတဲ့ေနရာမွာ Restriction ေပးတာ Immigrant Visa - ေရႊ ႔ေျပာင္းေနထိုင္မယ့္ ဗီဇာကို ပိတ္လုိက္တာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီမွာလဲ Exception ရိွတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမန္မာလူမ်ဳိး ျဖစ္ေသာလဲပဲ။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံအတြက္ အစိုးရအတြက္ အလုပ္လုပ္ခဲ့တဲ့ လူေတြကို Exception ေပးတာေတြလည္း ရိွတယ္။ Religion ဘာသာေရးအတြက္နဲ႔ အလုပ္လုပ္မယ့္လူေတြကို Exception ေပးတာေတြလည္း ရိွတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိသေလာက္ေတာ့ အတည္ယူထားတယ္။ သို႔ေသာ္လဲပဲ အေမရိကန္မွာ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကလူေတြ သံုးသိန္းေလာက္ ရိွေနၿပီ။ ဒီမွာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တစ္ရာမွာ ခုႏွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က အေမရိကန္ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ေနၿပီ။ အဲဒီ ႏုိင္ငံသားေတြမွာ လင္မယားေတြ ရိွတယ္။ သားသမီးေတြလည္း ရိွတယ္။ သူတုိ႔အေဖ၊ အေမေတြလည္း ရိွတယ္။ ဆိုေတာ့ သူတုိ႔ိကို ေခၚမယ္ဆိုလို႔ရိွရင္ အခါတိုင္းအားျဖင့္ေတာ့ Migrant Visa နဲ႔ပဲေခၚတာ ျဖစ္တယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီဟာေတြအားလံုး တိုက္ရိုက္ထိသြားတယ္။ ပိတ္သြားတယ္ဆိုတဲ့ဟာက သူတို႔ကို သက္ေရာက္တယ္။ အဲဒါတင္မကဘူး ဒီလို ျမန္မာနဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရး ေျပလည္ဖို႔၊ က်ေနာ္တုိ႔ Resources ေတြ ေတာ္ေတာ္လိုအပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီလိုျဖစ္သြားေတာ့ ေရရွည္မ်ားအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြ ရိွသြားႏုိင္တယ္။

အဲဒီေတာ့ ဒီဟာေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ အျမန္ဆံုးနဲ႔ … လုပ္ႏုိင္ဖို႔ ေျခလွမ္းျပင္ေနပါတယ္။ အဲဒီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြက ဘာေတြလဲဆိုေတာ့ ပထမအေနနဲ႔ ဒီဟာ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ မိသားစုဘယ္ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ အေမရိကန္မွာရိွတဲ့ ျမန္မာေတြ ထိမလဲဆိုတာကို က်ေနာ္တုိ႔ သိနားလည္ဖို႔ ပထမ အေရးႀကီးတယ္။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ စစ္တမ္းေတြ ရယူေနတယ္။ အဲဒီ စစ္တမ္းေတြယူၿပီးေနာက္မွ နံပတ္ေတြနဲ႔ တြဲၿပီးေတာ့ အဲဒီေပၚမွာ အေျခခံၿပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္မယ္ဆိုရင္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္၊ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန နဲ႔ ကြန္ျမဴနီတီအဖြဲ႔ဝင္ေတြ။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရကိုလည္း ပါဝင္လာဖို႔ လိုအပ္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒါေတြေပါင္းၿပီးေတာ့ အျမန္ဆံုး Left ကင္းလႊတ္ခြင့္ ရယူဖို႔အတြက္ လုပ္ရပါမယ္။

ေမး ။ ။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump ရဲ ႔ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ အေသးစိတ္ေဖာ္ျပထားတာက ျမန္မာအစိုးရဘက္က အေမရိကန္အစိုးရက လိုခ်င္တဲ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြကို လုိက္နာျခင္းမရိွဘူး။ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမရိွဘူး ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြကို ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ အေသးစိတ္ေဖာ္ျပထားတယ္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရ ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ ပံုစံေတြ၊ လုပ္သင့္တဲ့အလုပ္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရဘက္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း မရိွဘူး၊ လုပ္ေဆာင္ျခင္း မရိွဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဒီစာရင္းထဲမွာ ထည့္ရတယ္လို႔ သူေျပာထားေတာ့ ဘာေတြမွာ ျမန္မာအစိုးရဘက္က လိုအပ္ခ်က္ ရိွေနတာလဲ။ ကို Eliasa ဘယ္လို နားလည္ထားသလဲ။

ေျဖ ။ ။ အဲဒီမွာ အတိအက်ေျပာထားတာကေတာ့ Security လံုၿခံဳေရးကို အေၾကာင္းျပထားတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလံုၿခံဳေရးမွာ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ေျပာထားတာက … Management information လို ျမန္မာအစိုးရက Electronically နဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရကို ပတ္စ္ပို႔စ္၊ ဘာတို႔မွာ … Management ဆိုေတာ့ အဲဒါေတာ့ သူတုိ႔အေၾကာင္းျပတာလိုပဲ က်ေနာ္တုိ႔က ျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာအစိုးရပိုင္းကေန ထလုပ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ရမယ့္အပိုင္းေတြလည္း ရိွေကာင္းရိွလာႏိုင္မယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အဲဒီအတြက္ဖို႔လဲ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ လက္တြဲၿပီးေတာ့လုပ္ဖို႔လဲ အဆင္သင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
အေရးႀကီးဆံုးကေတာ့ ေပၚလစီက အျမင္အရဆုိရင္ မလိုလားအပ္တဲ့ ျပည္သူလူထုေတြကို ေတာ္ေတာ္ေလး ထိပါးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ျမန္မာနဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရတုိ႔ရဲ ႔ ဆက္ဆံေရးကိုလည္း ထိပါးတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီဟာကို အျမန္ဆံုး ျဖဳတ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားလုပ္သြားဖို႔ ရိွပါတယ္။

ေမး ။ ။ မၾကာေသးခင္ ရက္ပိုင္းအတြင္းကပဲ ကို Elisa တို႔ေနတဲ့ Indianapolics အိႏိၵယျပည္နယ္က အိႏိၵယပူးလစ္ၿမိဳ ႔မွာ ျမန္မာအသိုင္းအဝိုင္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ၿပီးေတာ့ အခု သမၼတ Trump’s ေၾကညာခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြရဲ ႔ စိုးရိမ္မႈေတြ၊ သူတုိ႔ သိခ်င္တာေတြကို ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ လုပ္ၾကတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အဲဒီေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲမွာေကာ ျမန္မာအသိုင္းအဝိုင္းၾကားထဲမွာ ဒီဟာကို သူတို႔ ဘယ္လိုနားလည္ထားသလဲ။ သြားၿပီ ငါတို႔ေတာ့ လာလို႔မရေတာ့ဘူး။ သမၼတ Trump အစိုးရက ငါတုိ႔က ေဆြမ်ဳိးေတြ၊ ဘာေတြ လာလို႔မရေအာင္ ပိတ္ပင္လိုက္ၿပီလို႔ ဒီလို Blanket ေယဘုယ်အားျဖင့္ အားလံုးသိမ္းႀကံဳးၿပီး နားလည္တာလား။ ဒါမွမဟုတ္ အေသးစိတ္ နားလည္ၾကသလား။ သူတုိ႔ဘက္က စိုးရိမ္တဲ့ ေမးခြန္းတာက ဘာေတြလဲ။

ေျဖ ။ ။ အဲဒီမွာ လူေတြေတာ္ေတာ္ေလး တက္လာတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေန႔တုိင္းလိုလိုပဲ တယ္လီဖုန္းနဲ႔ ေခၚၾကတယ္။ ေမးၾကတယ္။ ပထမဦးဆံုးအေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ကြန္ျမဴနီတီကို PP ဆိုသည္မွာ Migrant visa ကုိပဲ ထိတယ္ဆိုတာကို ရွင္းျပႏုိင္ဖို႔၊ ေကာင္းေကာင္းနားလည္ေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုတယ္။ ဒုတိယအခ်က္အေနနဲ႔ ေလွ်ာက္တဲ့ေနရာမွာ ကိုယ့္လင္မယားပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္မိသားစုဝင္ေတြကို Petition လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ရပ္တည္မလား၊ မရပ္တည္ဘူးလားဆိုၿပီးေတာ့ ေမးတဲ့လူေတြလည္း ရိွတယ္။ မရပ္တင္ဘူး။ ဆက္လက္လုပ္ဖို႔ပါပဲ။ ဒီဟာက ဘယ္ေလာက္ၾကာမလဲ။ တႏွစ္၊ ႏွစ္ႏွစ္ၾကာမယ္။ က်ေနာ္တို႔ အျမန္ဆံုး လက္တေလာ လုပ္ႏို္င္ဖို႔ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္။ လက္တြဲၿပီးေတာ့ လုပ္သြားမယ္။ ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္သံရံုး ရန္ကုန္နဲ႔လည္း အဆက္အသြယ္ ရိွတယ္။ သူတို႔နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ လုပ္မယ္။ အျမန္ဆံုး ဒီဟာကို Lift လုပ္ႏုိင္ဖို႔ ႀကိဳးစားဖို႔ပဲရိွတယ္။ ဆိုေတာ့ တခ်ဳိ ႔လူေတြက သူတုိ႔ရဲ ႔ အေဖ၊ အေမနဲ႔ Petition လုပ္ထားၿပီရိွတယ္။ တခ်ဳိ ႔လူေတြက သူတုိ႔သားသမီးအတြက္ File လုပ္ထားၿပီျဖစ္တယ္။ တခ်ဳိ ႔ေတြက သူတုိ႔လင္မယားအတြက္ တင္ေလွ်ာက္ထားတာ ရိွတယ္။ ဗီဇာရၿပီလား။ ဘယ္လိုျဖစ္မလဲ။ ေမွ်ာ္လင့္လို႔ ရေသးလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မႈေတြလည္း ရိွၾကတယ္။ မိသားစု မရိွၾကေသးဘဲနဲ႔ မိသားစု ကိုယ့္ရဲ ႔လင္မယားကို အမ်ဳိးသမီးပဲျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာျပည္ကိုသြားၿပီးေတာ့ လက္ထပ္ဖို႔ စီစဥ္ေနတဲ့လူေတြလည္း ရိွတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီမွာ ဒုကၡသည္ေတြဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက Single အေနနဲ႔ ေရာက္လာၾကေတာ့ ဟိုဘက္ကို လင္မယားသြားယူဖို႔ စီစဥ္ေနတဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီးရိွတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ထင္ပါတယ္ အခု အတိအက်ေတာ့ ေျပာလို႔မရေသးဘူး ရာခိုင္ႏႈန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထိတယ္လို႔ က်ေနာ္ေတာ့ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဖ်က္သိမ္းဖို႔ပဲ ေတာင္းဆိုခ်င္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG