သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဆယ္စုႏွစ္ေက်ာ္ ဆံုးရႈံးေနတဲ့ အခြင့္အေရးတရပ္ျဖစ္တဲ့ လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားစည္းရံုးခြင့္ တနည္းအားျဖင့္ အလုပ္သမားဖြဲ႔စည္းခြင့္ဆုိတာကို လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးရင္ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြ အျပည့္အဝ ရရွိၾကေတာ့မယ္လို႔ ေမွ်ာ္မွန္းေျပာဆိုခ်က္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပိုမုိသိရွိႏိုင္ဖို႔ ဒီတပတ္ ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ဦးသန္းလြင္ထြန္း က ျမန္မာႏိုင္ငံအလုပ္သမားမ်ား သမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဳး ဦးေမာင္ေမာင္ ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အလုပ္သမားေတြအေနနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ စည္းရံုးလႈပ္ရွားပိုင္ခြင့္ဆုိတဲ့ အခြင့္ေရးတခုကို ဆံုးရႈံးေနခဲ့တာ ဆယ္စုႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ မၾကာေသးခင္က ႏိုင္ငံတကာ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီး (International Labor Organization) ရဲ ႔ တိုက္တြန္းခ်က္ေတြနဲ႔အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ ျပန္လည္ဖြဲ႔ခြင့္ရမယ့္ အလားအလာေတြ ေပၚေနပါတယ္။ လက္ေတြ႔ေတာ့ ျဖစ္မလားေသးပါဘူး။ ဦးေမာင္ေမာင္ ကို က်ေနာ္ ပထမဦးဆံုး ေမးခ်င္တဲ့ ေမးခြန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အလုပ္သမားေတြအေနနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ စည္းရံုးလႈပ္ရွားပိုင္ခြင့္ဆုိတဲ့ အလုပ္သမဂၢဖြဲ႔စည္းပိုင္ခြင့္ ဆံုးရႈံးေနရတာ ဘယ္ေလာက္အထိ ၾကာသြားခဲ့ၿပီလဲ။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ က်ေနာ္တို႔ မွတ္မိသေလာက္ကေတာ့ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း အာဏာသိမ္းကတည္းက လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ကို အလုပ္သမားသမဂၢ၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြကို ပိတ္ပင္ထားခဲ့တာ အဲဒီအခ်ိန္ကတည္းက ဆံုးရႈံးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ႏွစ္ေပါင္းဆုိရင္ ဆယ္စုႏွစ္ ေတာ္ေတာ္ေလးၾကာေနၿပီဆုိေတာ့ သမဂၢ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ဆိုတာကို ဗမာျပည္အတြင္းမွာ ေတာင္းဆိုတိုက္ပြဲ ဝင္မႈေတြ မရွိခဲ့ဘူးလား။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဦးေနဝင္း လက္ထက္တုန္းက ဆင္မလိုက္ သေဘၤာက်င္း ေတာင္းဆုိတဲ့ကိစၥ၊ ဆန္ကိစၥ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ သို႔ေသာ္ အျပင္ျပင္ဆုိင္ရာရဲ ႔ မီဒီယာကို ပိတ္ထားတဲ့အတြက္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာက မသိတဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အခုဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ မီဒီယာေတြမွာ ေနာက္ပိုင္း ၾကားလာခဲ့ရတာေတာ့ မၾကာေသးခင္ကဘဲ ႏိုင္ငံတကာအလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီး (ILO) ရဲ ႔ တိုက္တြန္းမႈနဲ႔အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အလုပ္သမား သမဂၢေတြ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းခြင့္ အလားအလာေတြ ေပၚေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲသတင္းေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေရွ ႔ေန ဦးပိုးျဖဴတို႔လို အဖြဲ႔အစည္းေတြကေန အလုပ္သမား သမဂၢ တည္ေထာင္ခြင့္ မွတ္ပံုတင္ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ အာဏာပိုင္ေတြက ခြင့္မျပဳဘူးလို႔ ၾကားသိရတယ္။ ဒါေတြက ဘာျဖစ္လို႔ ေလာေလာဆယ္ ခြင့္မျပဳေသးတာလဲ။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ ခြင့္မျပဳႏိုင္တာကေတာ့ အခုမွ မဟုတ္ပါဘူး ၆၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ပိတ္ပင္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ တခါ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တုန္းကလည္း ၆/၈၈ ဥပေဒကို ထုတ္ျပန္ၿပီး သူတို႔က အလုပ္သမား သမဂၢ အစည္းအရံုးေတြကို ပိတ္ပင္ထားတယ္။ ေနာက္တခါ ေထာင္ဒဏ္ (၅) ႏွစ္အထိ ခ်မယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ထားတာေတြ ရွိတယ္။ လက္ေတြ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ အဖြဲ႔အစည္းက လူ (၃၃) ေယာက္က ေထာင္ထဲမွာ ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒါေတြက ဘာျဖစ္လို႔ ပိတ္ထားတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ နအဖ သိတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ ေၾကာက္လို႔ ျဖစ္တယ္။ တကယ္ၾကေတာ့ ILO ကမာၻ႔အလုပ္သမား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကေန ၁၉၈၉ ကတည္းက ဒါကို ဗမာျပည္မွာ အလုပ္သမား သမဂၢေတြ လြတ္လပ္စြာ ရွိသင့္တယ္လို႔ ေတာင္းဆိုေနပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ILO နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆက္သြယ္လႈပ္ရွားမႈေတြကို မသြားခင္မွာ ဒီထက္ပိုၿပီး ရိုးရွင္းတဲ့ အေမးတခု၊ ထင္သာျမင္သာ ရွိသြားေအာင္ ျပန္ၿပီး ရွင္းျပေပးေစခ်င္တာက အလုပ္သမားေတြအေနနဲ႔ အလုပ္သမား သမဂၢ ဖြဲ႔စည္းပိုင္ခြင့္ဆိုတာ ဘာအတြက္ေၾကာင့္ အေရးႀကီးခြင္က်ယ္ကိစၥတခုလို႔ ယူဆရသလဲ။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ အလုပ္သမားေတြက သူတုိ႔ကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး ေျပာဖို႔လူ လိုပါတယ္။ အလုပ္ရွင္ေတြကေတာ့ ပိုက္ဆံေပးတဲ့လူ အုပ္ခ်ဳပ္လူေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သူတို႔ လိုအပ္တာေတြကို ဆံုးျဖတ္ၿပီး လုပ္တာျဖစ္ေပမယ့္ အလုပ္သမားေတြရဲ ႔ အေျခခံအခြင့္အေရး စားဝတ္ေနေရး ျပႆနာ၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ျပႆနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ သူတို႔ရဲ ႔ ဝင္ေငြ မေလာက္ဘူးဆုိတဲ့ကိစၥ၊ လုပ္ငန္းခြင္မွာ အခက္အခဲျဖစ္တဲ့ကိစၥ၊ လုပ္ငန္းခြင္မွာ က်န္းမာေရး အခက္အခဲျဖစ္တာေတြ အားလံုးကို ေျပာဖို႔က စုေပါင္းေတာင္းဆိုဖို႔ အဂၤလိပ္လို႔ collective bargaining လုပ္ဖို႔အတြက္ကို က်ေနာ္တုိ႔မွာ အစုအဖြဲ႔ မရွိပါဘူး။ ဒါက အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လက္ခံထားတဲ့အခ်က္ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လုပ္ထံုလုပ္နည္းနဲ႔ အတူ ရွိဖို႔သင့္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အလုပ္သမားေတြကို ကိုယ္စားျပဳဖို႔ လြတ္လပ္တဲ့ အလုပ္သမား သမဂၢေတြ ဖြဲ႔ဖုိ႔ရွိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ သေဘာကေတာ့ အလုပ္သမားေတြၾကားထဲမွာ သာေရးနာေရး ကိစၥေတြထက္ပိုတဲ့ တျခား စုေပါင္းၿပီးေတာ့ အခြင့္အေရး ေတာင္းဆုိမႈေတြရွိဖုိ႔ သမဂၢလို႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြ လုိတဲ့သေဘာေပါ့။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ ႔ အဓိက စီးပြားေရး၊ လႈမႈေရး အခက္အခဲေတြကို စုေပါင္းေတာင္းဆိုဖို႔ လုိတာပါ။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ျမန္မာဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္တုန္းကေတာ့ အလုပ္သမားအစည္းအရံုး၊ လယ္သမားအစည္းအရံုးေတြ ရွိခဲ့ၾကတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း စစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ ေစ်းကြက္ဖြင့္စီးပြားေရးေခတ္ထဲကုိ ဝင္လာတဲ့အခါၾကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက လုပ္ငန္းရွင္ေတြလည္း ဝင္လာတယ္။ စက္ရံု အလုပ္ရံုေတြ ပိုေပၚလာတယ္။ ပုဂၢလိကက႑ ပိုက်ယ္ျပန္႔လာတယ္။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ ပုဂၢလိကက႑ေတြမွာ ဒီလို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စည္းရံုးပိုင္ခြင့္က အခုေလာေလာဆယ္ မရွိႏိုင္ေသးဘူးလား။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ လူက ပိတ္ပင္ထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ခြင့္ျပဳမယ္ဆုိရင္ေတာင္ လုပ္လုိ႔ မရေသးဘူး။ လူ (၅) ဦးထက္ ပိုမစုရဘူးဆုိတဲ့ ကိစၥ - ၆/၈၈ နဲ႔ ပိတ္ပင္ထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အလုပ္ရွင္ နဲ႔ အလုပ္သမား ေျပလည္ရင္ေတာင္မွ က်ေနာ္ႏိုင္ငံမွာ ဖြဲ႔လို႔မရေသးဘူးဆိုတဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနပါေသးတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး ပတ္သက္လို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီး (ILO) ရဲ ႔ ပါဝင္ လုပ္ေဆာင္ေပးခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နည္းနည္းေလာက္ ေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္။ ILO အဖြဲ႔ႀကီး အေနနဲ႔က ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ နဂိုတုန္းက က်ေနာ္တို႔ ၾကားၾကားေနရတာကေတာ့ အတင္းအဓမၼ အလုပ္သမား ခုိင္းေစမႈ ပေပ်ာက္ေရးကိစၥကိုပဲ ေတာ္ေတာ္ေလး ဦးတည္ၿပီး ဖိအားေပးေျပာဆုိမႈေတြ ရွိတာကိုိ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္ပိုင္းမွာေတာ့ အလုပ္သမားသမဂၢ ဖြဲ႔စည္းေရးဆုိတဲ့ အပိုင္းဘက္ကို နည္းနည္းအသံထြက္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုိတာကို နည္းနည္းေလး ေျပာျပေပးပါ။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ အဓိကကေတာ့ အဓမၼလုပ္အားေပးမႈ ပေပ်ာက္ေစဖို႔ အလုပ္သမားေတြ၊ လယ္သမားေတြက စုေပါင္းၿပီးေတာ့ က်ဴးလြန္မႈကို တိုင္တည္ဖို႔ အာဏာပိုင္ေတြကို အေၾကာင္းၾကားဖို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ကမာၻ႔အလုပ္သမား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို အေၾကာင္းၾကားဖို႔ျဖစ္ျဖစ္ အစုအဖြဲ႔ ရွိဖို႔လုိပါတယ္။ သူတုိ႔ကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး ေျပာေပးမယ္လူ။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆုိေတာ့ တကယ္ အခုိင္းခံရတဲ့လူေတြက ေတာေတြ၊ ေဝးလံတဲ့ေနရာေတြျဖစ္ေတာ့ ၿမိဳ ႔ေပၚလာၿပီး တိုင္ၾကားဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ဒီလူေတြကို ကိုယ္စားျပဳဖို႔ အစုအဖြဲ႔ေတြ လုိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ILO နဲ႔ ILO မွာ ပါတဲ့ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား အစုိးရဆိုတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ သံုးပြင့္စလံုးက ဗမာျပည္မွာ အဓိကၾကတာကေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ ရွိဖို႔လိုတယ္။ ဒါမွ အေျခခံမွာ ကိုယ္စားျပဳႏိုင္မယ္။ အေျခခံ ကိုယ္စားျပဳႏိုင္မွ အဓမၼ အလုပ္ၾကမ္းခိုင္းေစမႈေတြ ေပ်ာက္မယ္ဆိုတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ILO မွာ အေျခခံ အခြင့္အေရးျဖစ္တဲ့ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းမႈကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာကို တြန္းတင္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ သေဘာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဓမၼ အလုပ္ၾကမ္းခုိင္းေစမႈ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ တိုင္တန္းမႈေတြ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ တိုင္တန္းသူေတြကို ကိုယ္စားျပဳမယ့္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ေဒသဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြလို အလုပ္သမားသမဂၢဆုိတာ ေဒသဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနနဲ႔ ေပၚေပါက္လာဖို႔ လုိတဲ့သေဘာေပါ့။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ အေျခခံမွာ ေဒသဆုိင္ရာမွာျဖစ္ျဖစ္၊ နယ္ေျမ၊ ၿမိဳ ႔နယ္ေတြမွာျဖစ္ျဖစ္၊ ဗဟုိမွာျဖစ္ျဖစ္ ဒါေတြက အစုအဖြဲ႔ေတြကို ကိုယ္စားျပဳႏို္င္တဲ့ အေနအထားေရာက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔က အေျခခံ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ ရွိဖုိ႔လိုတယ္။ လြတ္လပ္တဲ့ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ အေျခခံမွာ ဖြဲ႔ဖို႔ဆိုတာကို ေတာင္းဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီး (ILO) ရဲ ႔ ေဆြးေႏြးပြဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထပ္ၿပီးေမးရမယ့္ ေမးခြန္းေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏွစ္စဥ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်တယ္၊ ေဆြးေႏြးမႈေတြလုပ္တယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ILO ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား၊ အစိုးရဆုိတဲ့ သံုးပြင့္ဆိုင္လာၿပီး ကိုယ္စားျပဳရမယ့္ အေနအထားေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခု အလုပ္သမားသမဂၢ မရွိဘူးဆုိေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ အရင္ႏွစ္ေတြတုန္းက ျမန္မာျပည္က ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ဒီလုိသံုးပြင့္ဆိုင္ စံုညီတက္ေရာက္ႏိုင္ျခင္း မရွိဘူးေပါ့။ တက္ေရာက္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တာေတြ ရွိပါသလား။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ တက္ေရာက္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္ အေနအထားနဲ႔ လာတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္ အစစ္ေတြ မဟုတ္ခဲ့ဘူး။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္ကေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဖိုမင္ အဆင့္ေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီအခါမွာ ပိုၿပီဆိုးတာက ဘာလည္းဆုိေတာ့ အလုပ္ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဥပမာ ဌာနဆိုင္ရာ ၫႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ဳပ္က ဦးေဆာင္ၿပီး “ေဟ့ေကာင္ မင္းလာခဲ့ အလုပ္သမားအေနနဲ႔ လိုက္သြား” - ဒီလူက အလုပ္သမားအစစ္ေတာ့ ျဖစ္တယ္။ သို႔ေသာ္ လြတ္လပ္စြာ ေရြးေကာက္ထားတဲ့ အလုပ္သမားသမဂၢက လာတာမဟုတ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ILO က ႏွစ္စဥ္ credential challenge ဆိုတဲ့ အရည္းအခ်င္းစစ္တဲ့ အဖြဲ႔ကေန စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ အၿမဲတမ္း ရႈံးသြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဗမာႏိုင္ငံ အရွက္ကြဲခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ၂၀၁၀ မွာေတာ့ နအဖ က အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္ ေခၚမလာေတာ့ပါဘူး။ ေခၚမလာေတာ့ ဘာဆံုးရႈံးသြားသလည္းဆုိေတာ့ အလုပ္ရွင္ကိုယ္စားလွယ္ကလည္း ILO ထဲမွာ မဲထဲခြင့္ မရခဲ့ဘူး။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ မျပည့္စံုခဲ့ဘူး။ အစိုးရက တာဝန္ခံလာတဲ့ေနရာမွာ အလုပ္သမားသမဂၢ ပါမလာဘူး။ မပါတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အျပစ္ဒဏ္အေနနဲ႔ အစိုးရက ေခၚလာတဲ့ အလုပ္ရွင္က မဲေပးခြင့္မရတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အမ်ားႀကီး ဆံုးရႈံးခဲ့တဲ့ အေနအထားေတြ ရွိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္ေတြလာေတာ့ အလုပ္သမားေတြကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ အလုပ္သမားေတြ ပါမလားဘူး။ အလုပ္ရွင္နဲ႔ အစိုးရပဲ ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ျပည္ပမွာ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ဦးေမာင္ေမာင္တို႔ရဲ ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအလုပ္သမား သမဂၢမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (FTUB - Federation of Trade Unions of Burma) အခန္းက႑က ILO အစည္းအေဝးပြဲေတြမွာ ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ က်ေနာ္တို႔က ယိုးဒယား-ဗမာ နယ္စပ္မွာ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ အခုန တင္ျပခဲ့သလို က်ေနာ္တို႔ ရဲေဘာ္ရဲေမ (၃၃) ေယာက္ က အခုအခ်ိန္အထိ နအဖ အခ်ဳပ္ထဲမွာ ရွိေနပါတယ္။ အမ်ားဆံုး က်ေနသူက ကိုမ်ဳိးေအာင္သိုက္၊ ျမစ္ႀကီးနားေထာင္မွာ ရွိတယ္။ တသက္တကြ်န္း က်ေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ျပည္ပမွာ ကိုယ္စားျပဳလႈပ္ရွားေပမယ့္ ျပည္တြင္းမွာ အစုအဖြဲ႔ေတြ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္း ဝန္ထမ္းေတြျဖစ္ျဖစ္၊ ပုဂၢလိတဦးခ်င္း က်ေနာ္တို႔ အဖြဲ႔ဝင္ေတြ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ေနရာမွာ ITUC ေခၚတဲ့ ကမာၻ႔အလုပ္သမား သမဂၢအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ ႔ အဖြဲ႔ဝင္တဦးအေနနဲ႔ အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္မွာ ႏွစ္စဥ္တက္ေရာက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ကတည္းက အခုအထိ ႏွစ္စဥ္ ဗမာျပည္ကိုယ္စား၊ ဗမာျပည္ အလုပ္သမားေတြ ကိုယ္စား ဝင္ေရာက္ေဆြးေႏြးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ တကယ္လို႔မ်ား အခုထြက္ေနတဲ့ သတင္းေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲက က်င္းပၿပီးစီးသြားၿပီေပါ့။ တကယ္ျဖစ္မျဖစ္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ မသိေသးဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးစီးသြားၿပီ အေျခခံဥပေဒသစ္ ေပၚလာၿပီဆုိရင္ ဒီ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒေအာက္မွာ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ရလို႔ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ ေပၚလာခဲ့ရင္ ဥပမာအားျဖင့္ ၂၀၁၁ ILO ညီလာခံမွာ ျမန္မာအစိုးရကေန အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား၊ အစိုးရ အလုပ္သမား ကုိယ္စားလွယ္ေပါင္းစံုနဲ႔ တက္ေရာက္လာခဲ့ရင္ ဦးေမာင္ေမာင္ တို႔ရဲ ႔ အခန္းက႑က ေမွးမွိန္သြားစရာ ရွိလား။ ေပ်ာက္ကြယ္သြားစရာ ရွိလား။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ မရွိပါဘူး။ အလုပ္သမားသမဂၢေလာကမွာ pluralism အမ်ားပါဝင္ရမယ္ဆုိတာ ရွိပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ ဖြဲ႔တဲ့ သမဂၢေတြ ေပၚလာလို႔ရွိရင္ ျပည္တြင္းမွာ ရွိသလို။ တခုေတာ့ ရွိပါတယ္ လြတ္လပ္လာတဲ့အခါ သမဂၢေတြ ေပၚလာရင္ က်ေနာ္တုိ႔က ဖ်က္ေပးသင့္ရင္ ဖ်က္ေပးမယ္၊ ေနာက္ဆုတ္သင့္ရင္ ေနာက္ဆုတ္မယ့္ အေနအထားမွာ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဆံုးျဖတ္ထားၿပီသာပါ။ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက နအဖ ရဲ ႔ ေရြးေကာက္ပြဲပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲကို ယံုဖို႔ ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ခက္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အခုန တင္ျပသလို ၁၉၈၉ ခုနွစ္ကတည္းက freedom of associations လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းမႈကို ILO က ေတာင္းဆိုထားခဲ့တယ္။ ၂၀၀၉ မွာလည္း မျဖစ္ခဲ့ဘူး။ အႏွစ္ (၃၀) ရွိခဲ့ၿပီ။ မျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ ယံုၾကည္စရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ ေနာက္တခ်က္ သူတုိ႔ တခ်ိန္လံုး ျပင္မယ္ဆုိၿပီး မျပင္ခဲ့ဘူး။ ေနာက္တခ်က္က ၆/၈၈ ဆိုတာနဲ႔ ပိတ္ထားေတာ့ ဒီ ဥပေဒေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီလုိ ဥပေဒေတြနဲ႔ အလားသ႑ာန္တူတဲ့ အေၾကာင္းရာ ထုတ္တာေတြကို ဖ်က္သိမ္းေပးမွ တကယ္ လြတ္လပ္တဲ့ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ ေပၚမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး ျဖစ္သည္တုိင္ေအာင္ လြတ္လပ္တဲ့ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ ေပၚျခင္းမေပၚျခင္းကုိ ILO နဲ႔ အလုပ္သမားသမဂၢတို႔က ဝိုင္းဆံုးျဖတ္ၾကမွာပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသြားလို႔ ဒါေတာ့ ၿပီးသြားၿပီလို႔ လက္ခံမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ၂၀၀၈ က အတည္ျပဳခဲ့တဲ့ အေျခခံ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒီ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ အလုပ္သမားေတြရဲ ႔ လြတ္လပ္စြာ စည္းရံုး လႈပ္ရွားပိုင္ခြင့္၊ အလုပ္သမားသမဂၢ ဖြဲ႔ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ခုိင္ခိုင္မာမာ ျပဌာန္းထားတဲ့ အခ်က္ေတြ ရွိရဲ ႔လား။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ ILO က အခုေျပာတာကေတာ့ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ အလုပ္သမားသမဂၢ ဖြဲ႔ဖို႔ေပၚတယ္ ဒါေၾကာင့္မို႔ အားရွိတယ္လို႔ ေျပာသလို။ က်ေနာ္ ျပန္တင္ျပခ်င္တာကေတာ့ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၉ ILO ညီလာခံမွာ က်ေနာ္ တင္ျပထားတာ ရွိပါတယ္။ နအဖ ေရးဆြဲထားတဲ့ အေျခခံဥပေဒ အပုိဒ္ (၃၅၄) မွာ ေရးဆြဲထားတာက freedom of associations လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ကို ပိတ္ပင္ထားတယ့္ အေနအထားရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ျပင္ေပးပါ။ တဆက္တည္းမွာ ၆/၈၈ နဲ႔ ၂/၈၈ တို႔ကို ျပင္ေပးပါဆုိတာေတြကို ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဒီဟာေတြကို ျပင္ေပးဖုိ႔က အဓိကက်တယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ရင္လည္း အေျခခံဥပေဒမွာ ဒီအပိုဒ္ေတြ ျပင္ဖို႔လိုတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔။ ေနာက္တခုက အဓမၼလုပ္အားေပးနဲ႔ ဆုိရင္လည္း နအဖရဲ ႔ အေျခခံဥပေဒ အပိုဒ္ (၁၅) အပိုဒ္ခြဲ (၈) မွာပါတာကလည္း အဓမၼလုပ္အားေပးကို အားေပးသလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီ (၂) ခ်က္ကို ျပင္ေပးပါလုိ႔ ILO ေတာင္းဆိုထားတာရွိေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔က ယံုၾကည္မႈ ခဲယဥ္းတယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ျဖစ္မယ္မထင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အခုနေျပာသလို ဘယ္ေလာက္ပဲ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးၿပီ ဒီ ဥပေဒေတြ မျပင္ေသးရင္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာက လက္ခံမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အလုပ္သမားေတြရဲ ႔ အခြင့္အေရး၊ အတင္းအဓမၼ အလုပ္ၾကမ္း ခိုင္းေစမႈ ပေပ်ာက္ေရးဆုိတာက ေရြးေကာက္ပြဲ၊ အသစ္လာမယ့္ အေျခခံ ဥပေဒသစ္ေတြ ျပဌာန္းလာၿပီ၊ အတည္ျပဳလာၿပီဆိုရင္ေတာင္ အေတာ္ေလးကို လႈပ္ရွားတိုက္တြန္းေပးရအုန္းမယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားေပါ့။

ဦးေမာင္ေမာင္ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ က်ေနာ္ တင္ျပခ်င္တာကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ လုပ္ေပးမယ္ ေျပာေျပာ ဒါေတြ အားလံုးကို ကိုယ့္ဘာသာတိုက္မွ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အခုလည္း လုပ္ေပးမယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ေနစရာ မလုိပါဘူး။ ၆/၈၈ ကို ဒီေန႔ ဖ်က္ခ်င္ရင္ ဖ်က္လိုရပါတယ္။ ဒါကို က်ေနာ္တို႔ တိုက္ဖို႔လိုတယ္၊ ဒါကို က်ေနာ္တို႔က ဆက္ၿပီးတိုက္ပြဲ ဝင္သြားမယ္။ ၿပီးေတာ့ ကိုယ္လိုခ်င္တာကိုေတာ့ ေတာင္းမွရမယ္။ ကိုယ္တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ လုပ္မွရမယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG