သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္ျပည္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ပဋိပကၡဟာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံသား၊ တုိင္းရင္းသား ျပႆနာေတြအျပင္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈဆုိင္ရာ ျပႆနာပါ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အခ်ိန္ယူ ေျဖရွင္းရမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေလာေလာဆယ္မွာ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးသာ အဓိကျဖစ္ေၾကာင္း ပဋိပကၡ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး က ေျပာဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ဝါရွင္တန္ဒီစီကို ေခတၱေရာက္ရွိေနတဲ့ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ေလာေလာဆယ္အားျဖင့္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္က အစီရင္ခံစာ တင္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးဘူးခင္မ်ား။ ဒါက ဘာေၾကာင့္မ်ား ဒီလို အခုအခ်ိန္အထိ အစီရင္ခံစာ မတင္ႏိုင္ေသးတာလဲ။ တစံုတရာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ ၾကန္႔ၾကာမႈ ရွိေနတာလား။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ က်ေနာ္တို႔ကို ဘယ္လိုပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ေလ့လာစံုစမ္းမႈေတြ လုပ္ရမယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ေကာ္မရွင္မွာ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ထားတာရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကို တိတိက်က် ညႊန္းၾကားခ်က္ေတြ ေပးထားတာရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ကို စသျဖင့္ ေမးျမန္းစံုစမ္းရမယ္။ ရခိုင္လူမ်ဳိး ဘယ္ႏွစ္ေယာက္၊ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ စသျဖင့္ တျခားရခိုင္မွာရွိတဲ့ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းအသီးသီး ဒါေတြကို ေလ့လာစံုစမ္းရမယ္၊ ေမးျမန္းရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က ဒီဟာေပၚမွာ အေျခခံၿပီးမွ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဘယ္လိုပံုစံမ်ဳိးေတြနဲ႔ မျဖစ္ေအာင္လုပ္ရမယ္ဆိုတာကို ေျပာရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အခ်ိန္ယူၿပီးလုပ္ရမယ္။

ေနာက္တခုက လက္ေတြ႔ျပႆနာၾကေတာ့ ရခုိင္မွာက သြားေရးလာေရးကခက္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ေခ်ာင္းေတြ၊ ေျမာင္းေတြေပါတယ္။ လမ္းေတြက အရမ္းသြားရလာရခက္တယ္။ ေနရာတခုဆိုရင္ ဆယ္မိုင္ေလာက္ဆိုရင္ တနာရီေလာက္သြားရတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ေလာေလာဆယ္ ဒီ အစီရင္ခံစာက ဘယ္ေတာ့ေလာက္ ထြက္မလဲ။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ အခု က်ေနာ္တို႔ ဒီအပတ္ထဲမွာေတာ့ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာ ထြက္ဖုိ႔ရွိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဒါက အဆံုးသတ္ေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူးေပါ့။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ အဆံုးသတ္ေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ အဆံုးသတ္ကေတာ့ မတ္လမွာ ထြက္ပါမယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးကိုယ္တိုင္ ရခိုင္ဘက္ကို ဘယ္ႏွစ္ႀကိမ္ေလာက္ သြားၿပီးစံုစမ္းခဲ့သလဲ။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ က်ေနာ္ ႏွစ္ႀကိမ္သြားၿပီးပါၿပီ။ စုစုေပါင္း ၁၃-၄ ရက္ေလာက္ ၾကာပါတယ္။ ထပ္လည္း က်ေနာ္တို႔ သြားပါအုံးမယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီ စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့ေနရာေတြမွာ ေဒသခံေတြရဲ ႔ ကူညီမႈ ၊ အစိုးရရဲ ႔ ကူညီမႈ။ ဒါမွမဟုတ္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သီးျခားစံုစမ္းမႈေတြ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ရဲ ႔လား။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ တခုေတာ့ရွိတာေပါ့ အစိုးရကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ကို သြားခ်င္တဲ့ေနရာကို ႀကိဳေျပာရင္။ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကိဳေျပာရတာေပါ့။ လံုၿခံဳေရးကိစၥေတြ ရွိတဲ့အတြက္။ ေနာက္ၿပီး သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးကိစၥေတြ ရွိတဲ့အတြက္ - စစ္ေတြတဝိုက္ဆိုရင္ေတာ့ သြားမယ့္မနက္မွာ ဒီေနရာသြားခ်င္တယ္ဆိုရင္ ေကာက္သြားလိုက္လို႔ရတယ္။ ရဲက ေစာင့္ေရွာက္ေပးထားတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ခပ္ေဝးေဝးသြားဖို႔လိုတယ္။ ေလွတတန္း၊ ကုန္းတတန္းသြားဖို႔လိုတယ္။ ကားနဲ႔အေဝးႀကီးသြားဖို႔ လိုတယ္ဆိုရင္ေတာ့ နည္းနည္းေလးေတာ့ တရက္ႏွစ္ရက္ေလာက္ ႀကိဳျပင္ဆင္ရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ သြားခ်င္တဲ့ေနရာကို ဘာမွတားဆီးမႈမရွိဘူး။ ႀကိဳက္သလို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလို႔ရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ေမးျမန္းတဲ့အခါမွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေမးျမန္းတဲ့လူကလြဲလို႔ အစိုးရဘက္ကေရာ၊ မူစလင္ဘက္ကေရာ၊ ရခိုင္ဘက္ကေရာ အနားမွာလာထုိင္လို႔လည္း မရဘူး။ ဒါေတြအားလံုးကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္တယ္။ အဲဒီလိုပဲ လာၿပီးေတာ့ နားေထာင္တဲ့အတြက္ ေမာင္းထုတ္ရတာရွိတယ္။ တခါတေလၾကရင္ ေအာက္ေျခမွာရွိတဲ့ အရာရွိငယ္ေတြ နားမလည္းလို႔ လာတာမ်ဳိးရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ သူတုိ႔ကို ေျပေျပလည္လည္ ေျပာလုိက္ရတာရွိတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ ဒီေနရာမွာ အေစာကေျပာတာက ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးတို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူေတြဘက္ကေပါ့။ စံုစမ္းစစ္ေဆးခံရသူေတြဘက္ကေရာ ဒီ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ မွ်တမႈရွိတယ္လို႔ ယူဆၾကရဲ ႔လား။ အထူးသျဖင့္ေပါ့ ရခိုင္ေတြဘက္ကေရာ။ ဒါမွမဟုတ္ တဖက္က မူစလင္ေတြဘက္ကေရာ။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ အဲဒါကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔လည္း မေျပာႏိုင္ဘူး။ သူတုိ႔နဲ႔ပဲ ဆုိင္တာေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ႏွစ္ဘက္စလံုးမွာ သြားရမယ္။ ႏွစ္ဘက္စလံုးကို တိတိက်က်ေမးမယ္။ မူစလင္ဆုိရင္လည္း ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေသခ်ာသြားေမးတာရွိတယ္။ တေခါက္မဟုတ္ဘူး။ ႏွစ္ေခါက္သံုးေခါက္မကဘူး ထပ္ခါထပ္ခါ သြားခဲ့တယ္။ ရခုိင္ဆိုရင္လည္း ရခိုင္ရြာေတြ၊ ရခိုင္ဒုကၡသည္စခန္းေတြ ဒါမ်ဳိးေတြ က်ေနာ္တုိ႔ တိတိက်က် လုိက္ေမးတာရွိတယ္။ ေမးတဲ့ျမန္းတဲ့ဟာကလည္း နာရီဝက္ၾကာရင္ၾကာမယ္။ တခါတေလၾကရင္ တနာရီေလာက္ၾကာတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အကုန္ေမးရတာကို။ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ ျပႆနာျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာ၊ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္သလဲ။ ျပႆနာျဖစ္တုန္းက ရွိသလား စသျဖင့္ ေရွ ႔ေလွ်ာက္မွာ reconciliation အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကိစၥမ်ဳိးေတြ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုကိစၥမ်ဳိးေတြဟာ အေရးႀကီးသလဲဆိုတာမ်ဳိးေတြကအစ အမ်ားႀကီးေမးပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီလို ေမးတဲ့အခါၾကေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုအေျခခံေပၚမွာထားၿပီးေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးသလဲ။ ဥပမာအားျဖင့္ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡဟာ လူအုပ္စုႏွစ္စု၊ အသိုင္းအဝိုင္းႏွစ္ခု၊ ရြာတရြာနဲ႔တရြာ ျပႆနာျဖစ္တဲ့ အေျခအေနဆိုတဲ့ အေျခခံနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးသလား။ ဒါမွမဟုတ္လုိ႔ရွိရင္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာေတြနဲ႔ မူစလင္ေတြနဲ႔ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ ျပႆနာဆုိၿပီးေတာ့ ခံယူခ်က္ပံုစံမ်ုိးနဲ႔ အေျခခံသလား။ ဒါမွမဟုတ္လို႔ရွိရင္ ရခိုင္ေတြနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာလို ကိုယ့္ကိုယ္ကို အမည္ေခၚခ်င္ၾကတဲ့ ဒီဘက္က မူစလင္အင္အားအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ျဖစ္တဲ့ျပႆနာဆုိၿပီး အေျခခံၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆး ေမးျမန္းမႈေတြ လုပ္တာလား။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈက အရမ္းက်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီပဋိပကၡကို ၾကည့္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ဒီဘက္မွာ ရခိုင္ရွိမယ္၊ ဒီဘက္မွာ မူစလင္ရွိမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ျမင္ၾကမွာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ တျခား ပဋိပကၡထဲမွာပါေနတာေတြ ရွိတယ္။ ဟိႏၵဴေတြရွိမယ္။ မရမႀကီးေတြ ရွိမယ္။ ကနန္းေတြရွိမယ္ စသျဖင့္ ဒါေတြအမ်ားႀကီး ရွိတဲ့အျပင္ကို က်ေနာ္တို႔က ဒီ ပဋိပကၡႀကီး ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းက ဘာေၾကာင့္လဲ။ ဒီလို ႏွစ္ေယာက္ထခ်တဲ့အေၾကာင္းက immigration လား။ အခုန လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးကိစၥလား။ တဖက္ႏိုင္ငံက ခိုးဝင္လာတာလား။ ဒါမွမဟုတ္လို႔ရွိရင္ နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးလား။ ဒါမွမဟုတ္ ပင္လယ္ျပင္လံုၿခံဳေရးလား။ ဒါမွမဟုတ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေနာက္က်တာလား။ စီးပြားေရးလား အကုန္လံုး။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ႏိုင္ငံသား ျပႆနာလား၊ တုိင္းရင္းသား ျပႆနာလား။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ အကုန္ အဲဒီ issue အားလံုးကို က်ေနာ္တုိ႔ ၾကည့္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တို႔ရဲ ႔ စံုစမ္းေဆြးေႏြးမႈဟာ က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ၾကာၾကာေလး လုပ္တာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ထဲမွာလည္း လူမ်ဳိးစံုပါပါတယ္။ ဥပမာ တကယ့္ကို ဥပေဒအရ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ဥပေဒပညာရွင္ေတြပါတယ္။ စီးပြားေရးသမားေတြပါတယ္။ စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြပါတယ္ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ဒီဟာႀကီးတခုလံုးကုိ ဘယ္လိုေကာင္းသြားေအာင္ လုပ္မလဲဆိုတာမ်ဳိးကို ဘက္ေပါင္းစံုကို စဥ္းစားၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ က်ေနာ္ သတိထားမိတာ ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အခုေနာက္ပိုင္း အစိုးရက ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ေတြနဲ႔ အခု ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးနဲ႔ စကားေျပာေနခ်ိန္အထိ ဒီျပႆနာေနရာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ နံမည္ကို ထည့္မသံုးတာကို သတိထားမိတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္တဲ့ကိစၥေတြမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း communal riot လူထုၾကားမွာ ျပႆနာျဖစ္ပြားတဲ့ အဓိကရုဏ္းတခုအေနနဲ႔ပဲ သံုးႏႈန္းေနတာ ေတြ႔တယ္။ ဒါက တမင္တကာ ေရွာင္ၿပီးေတာ့ သံုးေနတဲ့အသံုးလား။ အေျခအေနလား။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ အဲဒါေတာ့ တေယာက္ခ်င္းနဲ႔ မူတည္တယ္ခင္မ်ား။ က်ေနာ္တို႔ထဲမွာလည္း ေကာ္မရွင္ထဲမွာလည္း ပံုစံမ်ဳိးစံုနဲ႔ ေခၚတာရွိတယ္။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က အေျဖကိုရွာေနတဲအခ်ိန္မွာ ဘယ္ဟာတိတိက်က်မွ အေျဖက မရွိေသးဘူး။ ဒီအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္က ဟိုဘက္ကို လိုက္ေျပာတာ၊ ဒီဘက္ကို လုိက္ေျပာတာတို႔ မလုပ္ခ်င္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ေယဘံုယ်ဆန္တဲ့ ၾကားက်တဲ့ စကားလံုးမ်ဳိးကို က်ေနာ္တို႔ သံုးတာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ သိသေလာက္ဆုိရင္ ဟိုအရင္ကတည္းက သံတမန္ေတြကဆုိလို႔ရွိရင္ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားကိုလည္း မသံုးဘူး။ ဘာကိုသံုးလဲဆိုေတာ့ ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္းက၊ ရခိုင္အေနာက္ပိုင္းက မူစလင္ျပႆနာဆိုၿပီးေတာ့ သံုးေလ့ရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီသေဘာပဲ generic အေျခခံေယဘုံယ်က်တဲ့ စကားကိုပဲ သံုးတာပါ။ အေျဖတခုခုရသြားရင္ေတာ့ ဒီအေျဖေပၚမွာ မူတည္ၿပီးမွ သံုးရမွာေပါ့။


ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဒါေပမဲ့ အခု ျပည္ပမွာရွိေနတဲ့ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္ကထြက္လာတဲ့ မူစလင္အဖြဲ႔အစည္းေတြက ဒါဟာ ရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာ ဆုိၿပီးေတာ့ သတ္သတ္မွတ္မွတ္နဲ႔ ေတာင္းဆိုေနၾကတာရွိတယ္။ အထူးသျဖင့္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ ကမာၻေပၚမွာ အဖိႏိွပ္အခံရဆံုး၊ အသိအမွတ္အျပဳ မခံရတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတခုအေနနဲ႔ သတ္မွတ္ၿပီး ေျပာဆိုေနတယ္။ ဒီအခ်က္ေပၚမွာလည္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြက သိပ္ခါးခါးသီးသီး ျဖစ္ေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးဆိုရင္ တခ်ိန္တုန္းကဆိုရင္ dialogue ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးစာအုပ္နဲ႔ ဒီကိစၥေတြကို ေသခ်ာေလ့လာလာခဲ့တယ့္ လူဆိုေတာ့ ဒီအဖြဲ႔အစည္းႏွစ္ခု၊ ဒီအသိုင္းအဝိုင္းႏွစ္ခု တဖတ္နဲ႔တဖတ္ ေျပလည္ေအာင္လုပ္ၾကဖို႔ဆိုရင္ တဖတ္နဲ႔တဖတ္ အသိအမွတ္မျပဳႏိုင္ေသးတဲ့ ကာလမ်ုိးမွာ ဘယ္လိုလုပ္ ေျပလည္ေအာင္ ညိွႏိႈင္းၾကမလဲ။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ က်ေနာ္တို႔ အဆင့္ဆင့္ေတာ့ သြားရမယ္။ အခုအေနအထားကေတာ့ ပထမဦးဆံုး လိုတာကေတာ့ လံုၿခံဳေရး။ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာရွိတဲ့ လံုၿခံဳေရး။ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ လံုၿခံဳေရးကို လုပ္ထားေပးဖို႔လုိတယ္။ ဒါကေတာ့ အခု အစုိးရလုပ္ထားတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ မူစလင္ အမ်ားစုက ထြက္ေျပးရတာရွိတယ္။ ရခိုင္ေတြလည္း ခံရတာရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီ ႏွစ္ဖက္စလံုးကို ဘယ္လိုပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ လိုအပ္တဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ အကူအညီေတြေပးမလဲေပါ့။ ဒါက ေလာေလာဆယ္ လုပ္ရမယ့္အရာ။ အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ့္တေယာက္ထဲအျမင္ ေျပာရလို႔ရွိရင္ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ဟိုဘက္မွာရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ဒီဘက္မွာရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေတြ႔ဆံုေပးခိုင္းတာ၊ စကားေျပာခိုင္းတာ စသျဖင့္ ကြန္ျမဴနီတီ တခုနဲ႔တခုကို ျပန္ၿပီးေတာ့ စကားေျပာလို႔ရေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့အဆင့္မ်ဳိးေတြ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ တဆင့္ခ်င္းတဆင့္ခ်င္း လုပ္သြားဖို႔လိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္ျမင္တာကေတာ့ ဒီဟာ ေျပလည္ဖို႔ဆုိရင္ ေလာေလာဆယ္ ဒါလုပ္ရမွာရွိတယ္။ ေနာက္တဆင့္မွာ ဒါလုပ္ရမယ္။ ေနာက္တဆင့္မွာ ဒါလုပ္ရမယ္ဆိုၿပီး ေလးငါးဆယ္ႏွစ္ေလာက္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ လုပ္ရမယ့္သေဘာ ရွိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အခု ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး အခု အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ဝါရွင္တန္ၿမိဳ ႔ေတာ္ကို ေရာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ရခိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုတာေတြ၊ ေမးျမန္းတာေတြ၊ အႀကံေပးတာေတြ ရွိသလား။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ အဲဒါေတာ့ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ေကာ္မရွင္မွာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို ေပးထားတဲ့ စာရြက္စာတမ္းဆိုလို႔ရွိရင္ ဗီြဒီယိုအခ်ပ္ဆိုရင္ (၆၀) ေက်ာ္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာ စာအုပ္စာတမ္းေတြဆိုရင္လည္း (၁၅၀) ေလာက္ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အႀကံျပဳစာတမ္းကလည္း ေနာက္ထပ္ (၁၅၀) ေလာက္ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တိုင္းစာလိုလုိ၊ အႀကံေပးစာလိုလို ေရးထားတာေတြလည္း (၁၅၀) ေလာက္ရွိတယ္။ က်ေနာ့္တေယာက္တည္းကိုပဲ ေပးထားတာ ရခုိင္ဘက္က ေပးထားတာလည္း ဒီေလာက္ေလာက္တပံု ရွိတယ္။ မူစလင္ဘက္ကလည္း ဒီေလာက္ေလာက္တပံု ရွိတယ္။ ဒီဟာေတြကိုပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ဖတ္ေနျပဳေနေျပာေနရတာ ရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ႏွစ္ဘက္စလံုးကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ input ေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ ႔ ျမင္တာေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ ႔ သမုိင္းဆုိင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကိစၥေတြ၊ ၈၂ နဲ႔ ပတ္သက္တာေတြ အမ်ားႀကီး က်ေနာ္တို႔ကို အခ်က္အလက္ေတြ ေပးထားပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ စိတ္ဝင္စားစရာတခ်က္ေလး ေမးခ်င္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အဲဒီေဒသထဲမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာမွာ ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြကို သြားေမးရင္ ရခုိင္အေနနဲ႔။ က်န္တဲ့ မူစလင္ေတြကို ေမးရင္ သူတုိ႔က ဘာလူမ်ဳိးလို႔ သူတုိ႔ကိုသူတုိ႔ ေျပာလဲ။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ အခုေလာေလာဆယ္မွာက သူတုိ႔ဟာ နည္းနည္းေတာ့ ပံုစံတမ်ုိးစီပဲရွိတယ္။ ဥပမာဆိုလို႔ရွိရင္ စစ္ေတြၿမိဳ ႔ထဲမွာ ေမးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူတုိ႔ဟာ ႏိုင္ငံသားေတြ။ အစကတည္းကိုက ႏိုင္ငံသားလိုဟာမ်ဳိး ေမးတာရွိတယ္။ နည္းနည္းအျပင္ေရာက္မယ္ဆုိရင္ maybe အမ်ားစုက ရိုဟင္ဂ်ာလုိ႔ ေျပာတာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါဟာ ဘယ္လိုလက္ေတြ႔ တိတိက်က် လုပ္ရမလဲဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မေျပာတတ္ဘူး။ အခုလည္း အစိုးရက သတင္းေတြၾကားေနရတာကေတာ့ သြားၿပီး registration လုပ္တယ္။ မွတ္ပံုတင္သြားလုပ္တဲ့အခါမွာ ရိုဟင္ဂ်ာပဲဆိုတဲ့ နံမည္ပဲ လက္ခံမယ္။ တျခားဟာ လက္မခံဘူးဆိုတဲ့ အေျပာအဆုိေတြလည္း ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ေတာ့ ျပႆနာရဲ ႔ အေနအထားက ပိုၿပီးေတာ့ ရုပ္လံုးေပၚလာတဲ့သေဘာေတာ့ ရွိတာေပါ့။ အင္မတန္လည္း ရႈပ္ေထြးပါတယ္။ အခုန က်ေနာ္ေျပာသလို မူစလင္နဲ႔ ရခုိင္ဗုဒၶဘာသာေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတာေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ ပဋိပကၡဟာ အရမ္းက်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ အခုနေျပာတဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေနာက္က်တာ။ စီးပြားေရး။ စီးပြားေရးဆိုရင္ ဘယ္သူမွ မေျပာၾကဘူး။ အခု ျပႆနာျဖစ္တဲ့အတြက္ ရခိုင္အစိုးရကလည္း စီးပြားေရး ဘာမွမလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အကုန္လံုး relief ကိစၥပဲ လုပ္ေနရတယ္။ က်ေနာ္ ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ စီးပြားေရးသမားေတြဆိုရင္ စီးပြားေရးအရ အရမ္းဆံုးရႈးရတာေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ တဖက္မွာလည္း လူမ်ဳိးေရးကိစၥေတြ ျမင့္တက္လာတာေတြလည္း ရွိတယ္။ တဖက္မွာၾကေတာ့လည္း ခံရတာမ်ားတဲ့အတြက္ မေက်နပ္ၿပီးေတာ့ ျပႆနာေတြရွိတယ္။ အဓိကေတာ့ ဒါေတြက ဘာေၾကာင့္ျဖစ္သလဲဆိုေတာ့ ဒီမုိကေရစီ အေျပာင္းအလဲမွာ ယူဂိုစလားဗီးယားကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔နဲ႔ တပံုစံတည္းပဲ။ ဒါေပမဲ့ ယူဂုိစလားဗီးယားမွာေတာ့ အရမ္းေသတာ။ ေထာင္ခ်ီေသာင္းခ်ီ ျပႆနာက ပိုႀကီးတယ္။ ေတာ္ေတာ္တူပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘာလဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က အာဏာရွင္စနစ္ရွိတယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွာ မညီမွ်မႈေတြရွိေနတာ။ အာဏာရွင္စနစ္ဆိုတဲ့ အဖံုးႀကီးကို လွန္လိုက္တဲ့အခါၾကေတာ့ အခုနေျပာတဲ့ မညီမွ်မႈေတြက ထြက္လာတယ္။ တဖြဲ႔တည္းမဟုတ္ဘူး အဖြဲ႔ေလးေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီ အဖြဲ႔ေလးေတြကလည္း ဒီအေျပာင္းအလဲမွာ သူတုိ႔ရဲ ႔ အခြင့္အေရးေတြ ေတာင္းဆိုဖို႔အတြက္ အခြင့္အေရးေလးေတြ ရလာတယ္။ ေတာင္းဆိုလာၾကတယ္။ နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ေတာင္းဆိုမယ္။ တခ်ဳိ ႔လည္း အၾကမ္းဖက္နည္းေတြ သံုးမယ္။ အဲဒါေတြ က်ေနာ္တုိ႔ စုေပါင္းလာတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ေျပာရင္ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ အခုျဖစ္ေနတဲ့ ဒီမုိကေရစီအေျပာင္းအလဲရဲ ႔ ႀကီးမားတဲ့ စိမ္ေခၚခ်က္တရပ္။ ဒါေပမဲ့ ႀကီးမားတဲ့ စိမ္ေခၚခ်က္တရပ္ ဆုိေပမဲ့လည္း ဒါ ဒီမုိကေရစီအေျပာင္းအလဲရဲ ႔ ျပယုဂ္တခု ျဖစ္တယ္။ မျဖစ္မေန ျဖစ္တတ္တဲ့ သဘာဝရွိတယ္ဆိုေတာ့ ဒါကို က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ အရင္ထက္ အရင္အေနအထားမွာျဖစ္ရင္ ဒီထက္ ပိုဆိုးႏိုင္တယ္။ အခုက ပြင့္လင္းလာၿပီ၊ မီဒီယာလည္း ျမင္ႏုိင္တယ္။ အစိုးရကလည္း က်ေနာ္တုိ႔လုိ လူမ်ဳိးေတြကိုေတာင္ ခန္႔ထားတာရွိတယ္ဆိုေတာ့ ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ အရင္ထက္စာရင္ အခုက ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းတယ္လို႔ထင္တယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ရခုိင္ျပည္ ပဋိပကၡ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဝင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအာင္ႏုိင္ဦး ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့တာပါ။
XS
SM
MD
LG