သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔ေတြပါဝင္ႏိုင္မႈ


ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ရက္အဖြဲ႔တာဝန္ခံ ေဒၚခြန္ဂ်ာ
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးခန္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္ခြင့္မရတဲ့ အကန္႔အသတ္ေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ရက္အဖြဲ႔တာဝန္ခံ ေဒၚခြန္ဂ်ာက ေျပာပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကို ေခတၱေရာက္႐ွိစဥ္မွာ ေဒၚခြန္ဂ်ာကို VOA Studio မွာ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ အခုဆိုရင္ တေက်ာ့ျပန္ စစ္ပြဲေတြ ျပန္ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနကိုၾကည့္ရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဘက္က အေရးကိစၥေတြၿပီးေတာ့ အခု ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ စစ္က ျပန္ပူလာသလို ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေဒၚခြန္ဂ်ာတို႔ရဲ ႔ အရပ္ဖက္လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္း (CSO) ေတြအေနနဲ႔က ဒီစစ္ပြဲေတြ ကယ္ဆယ္ေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုမ်ဳိး ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြ ရိွပါလဲ။ ဘယ္လိုမ်ဳိးအပိုင္းေတြ ရိွပါလဲ။

ေျဖ ။ ။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ အရပ္ဖက္လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ အတိုင္းအတာ ပမာဏ အင္မတန္နည္းပါတယ္။ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြက သူတုိ႔အေနနဲ႔ စုေပါင္းၿပီးေတာ့ Statement ေတြ ထုတ္ၿပီးေတာ့ သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြကို ပို႔ေပးတာေလာက္ပဲ ရိွပါတယ္။ ဒီထက္ပိုၿပီး လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔အတြက္လည္း လမ္းေၾကာင္းကေတာ့ မရိွဘူးဆိုတာကို ျမင္ရပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီေတာ့ ေဒၚခြန္ဂ်ာတုိ႔ရဲ ႔ အထူးသျဖင့္ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားေတြရဲ ႔ အရပ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအေနနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရျဖစ္ျဖစ္၊ ဗဟိုျပည္ေထာင္စု အစိုးရကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ခ်ည္းကပ္ၿပီးေတာ့မွ စစ္ပြဲေတြ ရပ္စဲေရးကိစၥ - ဒုကၡသည္ေတြကိစၥ ေျဖရွင္းေပးဖို႔ အဲဒီလို ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြ မလုပ္ဘူးလား။

ေျဖ ။ ။ ဒီဟာမ်ဳိးေတြကို ေတာက္ေလွ်ာက္လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ၂၀၁၁ ကတည္းက က်မတုိ႔ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔လည္းေကာင္း။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရလို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာန။ ဒါမွမဟုတ္လို႔ရိွရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဌာနေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့မွ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တဲ့ က႑လည္း ရိွသလို၊ တဘက္ကေန ဖိအားေပး၊ တြန္းအားေပးတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ျဖစ္ေအာင္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္တဲ့ လုပ္ငန္းမ်ဳိးေတြလည္း က်မတုိ႔ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဥပမာဆိုလို႔ရိွရင္ ၂၀၁၅ မတိုင္ခင္မွာ က်မတုိ႔ MPC ကို စာပို႔ုတာမ်ဳိး။ တဘက္ကေနလဲ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းဘက္ေတြဆိုရင္ UNFC ကို သြားၿပီးေတာ့မွ က်မတုိ႔ Advocacy, Lobby လုပ္တာမ်ဳိးေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္မ်ားစြာ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

သို႔ေသာ္လဲ ၂၀၁၆ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ က်မတုိ႔ ဒီလိုလုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္းေတြက အင္မတန္ နည္းပါးသြားပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ အရင္တုန္းက MPC မွာ လုပ္ႏုိင္သလို၊ အခုအခ်ိန္မွာ NRPC မွာ တန္းတူလုပ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ က်မတို႔ ဘယ္သူကို ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ရမလဲ ဆိုတာကိုက Contact point ကိုေတာင္မွ ေပ်ာက္ေနသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ တၿပိဳင္နက္ထဲမွာလည္း (၂၁) ရာစု ပင္လံု Process က သြားမယ္ဆိုရင္လဲ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ဒီဟာက show piece တခုလို ျဖစ္ေနတဲ့အခါ ထိေရာက္စြာ စစ္ရပ္စဲမႈေတြကို တားဆီးႏုိင္ဖို႔အထိ လႊမ္းမိုးႏုိင္မႈ မရိွဘူးဆိုတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ တၿပိဳင္နက္ထဲမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းလို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာေတာ့ UNFC က မရိွေတာ့ ဒီေလာက္ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းအားလံုးကို ဦးတည္ၿပီး က်မတို႔ Advocacy လုပ္ရမယ္ဆိုရင္၊ ဘယ္ကိုသြားလုပ္ရမလဲဆိုတဲ့ Contact Point စံုမက္တခုကေတာ့ ေပ်ာက္ဆံုးေနသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ အခုအခ်ိန္မွာ လုပ္ႏိုင္တာဆုိရင္ Statement ဝိုင္းထုတ္တာမ်ဳိး၊ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္တာမ်ဳိး, Open letter ေရးတာမ်ဳိး ဒီေလာက္ပဲ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီေတာ့ ဒီစစ္ပြဲေတြ အဓိကက ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနရတာက တခ်ဳိ ႔ေဝဖန္သံုးသပ္သူေတြ ေျပာတာက သယံဇာတေၾကာင့္လို႔ ေျပာတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္နဲ႔ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔တို႔က တကယ္ပဲ သယံဇာတေတြေပၚမွာ ပိုၿပီးေတာ့ အာရံုစိုက္ေနလို႔ ဒီစစ္ပြဲေတြက တကယ္ျဖစ္ေနတာလား။

ေျဖ ။ ။ အခုအခ်ိန္မွာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ သယံဇာတလို႔ ေျပာလို႔ရိွရင္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားစရာေတာင္ မလိုေတာ့ေလာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြက အကုန္လံုးရိွၿပီးသား ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ယူဆရတယ္။ သို႔ေသာ္လဲ ဒီသယံဇာတဟာ အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားႀကီးထဲက တခုေလာက္ပဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ တျခားအေၾကာင္းရင္းေတြ မ်ားစြာရိွပါေသးတယ္။ ဥပမာ ဒီတေခါက္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္သြားတဲ့ ဖားကန္႔ၿမိဳ ႔နယ္၊ မိုးေကာင္းၿမိဳ ႔နယ္၊ တႏိုင္းၿမိဳ ႔ေတြကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ တရုတ္ရဲ ႔ One Belt One Road စီမံကိန္းေတြ လမ္းေၾကာင္းစီမံကိန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တိုက္ရိုက္ထိဆက္ေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ က်မတို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ဟာ လူဦးေရအမ်ားႀကီးရိွတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ အိႏိၵယႏိုင္ငံ ႏွစ္ခုစလံုးကို ကုန္းလမ္းကေန အတိုဆံုးဆက္သြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္း၊ ေနရာေဒသတခု ျဖစ္ေနပါတယ္။ အခုတိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ေနရာတုိင္းဟာ အဲဒီလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ မလြတ္မကင္း ျဖစ္ေနတဲ့ ေနရာေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ ႔ လႈပ္ရွားမႈ၊ သူတို႔ရဲ ႔ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ၊ စိတ္ပါဝင္စားမႈကို က်မတို႔ ေမ့ထားလို႔ မရပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ေနာက္ဆံုးၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဒါက အေၾကာင္းရင္းေတြအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ သို႔ေသာ္လဲပဲ ေနာက္ဆံုး မိမိတို႔ရဲ ႔ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကသာ ဆႏၵရိွတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေျဖရွင္းလို႔ရတဲ့ ျပႆနာတခု ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ျမင္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီေတာ့ တခ်ဳိ ႔က ေဝဖန္သံုးသပ္တာေတြ ရိွပါတယ္။ NLD အစိုးရက တပ္မေတာ္ေပၚကို ၾသဇာမေညာင္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ဒီစစ္ပြဲေတြက ဆက္ရိွေနရတယ္လို႔ တခ်ဳိ ႔တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြက က်ေနာ္တုိ႔ကို ေျဖၾကားဖူးတာေတြ ရိွပါတယ္။ ဆိုေတာ့ လက္ေတြ႔အေျခအေနမွာ စစ္ပြဲေတြ တကယ္ရပ္သြားဖို႔က အဓိက ဘယ္လုိအခ်က္ေတြကို ေျဖရွင္းမယ္ဆိုရင္ ရႏို္င္မယ္လို႔ ျမင္မိပါသလဲ။

ေျဖ ။ ။ တကယ္တမ္းေတာ့ ေျဖရွင္းဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ တပ္မေတာ္၊ ၿပီးရင္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရ၊ ၿပီးေနာက္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအားလံုး သူတုိ႔ကိုယ္တုိင္ကိုယ္က ေျဖရွင္းလုိတဲ့ ဆႏၵတခုရိွရင္ေတာ့ ေျဖရွင္းလို႔ ရပါလိမ့္မယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒကို က်မတို႔ Excuse တခုအေနနဲ႔ ညႊန္ျပၿပီးေတာ့ ဒီဟာနဲ႔ပဲ ကိုင္ၿပီးေတာ့မွ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တာကို မလုပ္ဘဲနဲ႔ ထားထားလိုက္တယ္ဆိုတာကိုလည္း ျမင္သာပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဆႏၵတခုရိွမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အကုန္လံုးကို ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒေအာက္မွာပဲ အားလံုးေဆြးေႏြးၾကမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဆင္ေျပဆံုးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပန္ၿပီးေျပာမယ္ဆိုရင္လည္း ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒကို လံုးဝျပဳျပင္ၿပီးေတာ့မွ အရပ္သားအစိုးရေအာက္မွာ တပ္မေတာ္က နာခံတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ျဖစ္မွပဲ အဆင္ေျပပါလိမ့္မယ္။

ေမး ။ ။ အခုေျပာသြားသလို အရပ္သားအစိုးရေအာက္မွာ တပ္မေတာ္က ဝန္ထမ္းအဖြဲ႔အစည္းတရပ္အေနနဲ႔ လိုက္ပါၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ႏို္င္ဖို႔ တပ္မေတာ္ရဲ ႔ စိတ္ေနသေဘာထားက အဆင္သင့္အေနအထား ရိွေနတယ္လို႔ ျမင္မိပါသလား။

ေျဖ ။ ။ လက္ေတြ႔ က်မတို႔ရဲ ႔ေဒသမွာ ရိွေနတဲ့ ျပႆနာေတြကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီဆႏၵကိုေတာ့ က်မတုိ႔ မျမင္ရပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လဲ တပ္မေတာ္လို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ Institution ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီ Institution အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမူဝါဒ ေရးဆြဲထားသလဲဆိုတာကို တပ္မေတာ္ဘက္ကပဲ သိႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ သို႔ေသာ္လဲပဲ ဒီ Institution ထဲမွာ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ခ်င္းဆီရဲ ႔ စိတ္ဆႏၵေပၚမွာလည္း အမ်ားႀကီးမူတည္တယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ ႏိုင္ငံအမ်ားႀကီးထဲမွာလည္း ဒီလိုမ်ဳိး Institutionalize ျဖစ္ေနၿပီသား တပ္မေတာ္ေတြ အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြရဲ ႔ ဆႏၵေပၚမွာ မူတည္ၿပီး စစ္ပြဲနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတြ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ သာဓကေတြ အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီေတာ့ တပ္မေတာ္က ေျပာေလ့ေျပာထ ရိွပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ကို သူတုိ႔က ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္မွာ ပိုင္ဆိုင္တဲ့အရာေတြဟာ ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားေတြ အားလံုးအတြက္ ျဖစ္တာေၾကာင့္မို႔ ဒါကို သူတို႔က ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ လိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီလုိစစ္ပြဲေတြ ျဖစ္လာတာမ်ဳိးလို တခါတေလ ေျပာတတ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီအခ်က္ေပၚ ဘယ္လိုသံုးသပ္မိလဲ။

ေျဖ ။ ။ ကာကြယ္မႈလို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ ျပည္ပရန္ ကာကြယ္မႈတခုတည္း လိုအပ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ က်မတို႔အေနနဲ႔ ဒီလိုကာကြယ္ေရးလို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ က်မတုိ႔ လံုၿခံဳေရးကို ေျပာမယ္ဆိုရင္ တျခားက႑ေတြ အမ်ားႀကီး ရိွပါတယ္။ ဥပမာမွာဆိုရင္ က်မတုိ႔ Energy Security ဒါမ်ဳိးေတြပဲ စဥ္းစားၾကည့္ပါအံုး။ ၿပီးရင္ Food Security ဒါေတြအကုန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်မတို႔ ကာကြယ္ဖို႔ လိုအပ္တာဟာ ျပည္ပရန္က ကာကြယ္ဖို႔ လိုအပ္တာထက္ ျပည္တြင္းထဲမွာ တကယ္တမ္းရိွေနတဲ့အရာေတြကို ကာကြယ္ဖို႔ တကယ္လိုအပ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကာကြယ္ေရးလို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ အာရံုစိုက္တာကေတာ့ တပ္မေတာ္ရဲ ႔ အခန္းက႑နဲ႔ လက္နက္ကိုင္အခန္းက႑ တခုကိုပဲ က်မတို႔က အာရံုစိုက္ၿပီး ဒါကိုပဲ ႀကီးထြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။

သို႔ေသာ္လဲ အခုအခ်ိန္မွာ လယ္သမားေတြ လယ္သိမ္းခံေနရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေျမေနရာေတြက စီမံကိန္း မရိွတဲ့အခါမွာ ေရႊ ႔ေျပာင္းေပးေနရတာမုိ႔ ဒီေန႔ က်မတို႔ ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့အရာေတြ ကိုယ့္ရဲ ႔ေခၽြးနည္းစားနဲ႔ ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ အရာေတြက ေနာက္တေန႔မွာ ႏုိင္ငံေတာ္ကို ကာကြယ္တယ္ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္ထဲမွာ ဆံုးရႈံးရမယ့္အေျခအေနမွာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အာမခံခ်က္ မရိွပါဘူး။ ဒါကို ကာကြယ္တယ္လို႔ မဆိုလိုႏိုင္ပါဘူး။

ေမး ။ ။ လက္ေတြ႔အေျခအေနကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး၊ ရခိုင္အေရး ကိစၥေတြ ႏိုင္ငံတကာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရက ဖိအားေပး အေတာ္ေလးခံရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီလုိအခင္းအက်င္းေတြ အနည္းငယ္ ၿငိမ္သြားတဲ့အေျခအေနမွာ ကခ်င္ေဒသမွာ တေက်ာ့ျပန္ စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္လာတာကို သတိျပဳမိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္က ႏုိင္ငံေရးအရ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေရွ ႔ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ႏုိင္ငံေရးအရ ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ သြားႏုိင္ေအာင္လို႔ သူတုိ႔က ဒီေပၚမွာ သိပ္ၿပီးေတာ့ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္လိုတဲ့ ဆႏၵ မရိွတာမ်ဳိးလို႔ ေျပာႏိုင္ပါလား။

ေျဖ ။ ။ က်မအေနနဲ႔ကေတာ့ ကခ်င္စစ္ပြဲက ၂၀၁၁ ဇြန္လမွာ စတင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးၾကေတာ့ ၂၀၁၂ ဇြန္လမွာ ျပန္လည္ၿပီး ႀကီးထြားလာတဲ့ ျပႆနာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီႏွစ္ခုက တခုဘက္မွာ နည္းနည္းအားသာ၊ တိုက္ပြဲမ်ားလာရင္ ေနာက္တေနရာမွာ နည္းနည္းေအးတယ္။ ေနာက္တေနရာမွာ နည္းနည္းေအးတဲ့အခ်ိန္မွာ ေနာက္တေနရာမွာ ျပန္ဖိတိုက္တယ္။ တလွည့္ဆီ လုပ္ေဆာင္ေနတာ။ ဒါကို က်မတို႔ သတိျပဳမိၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီ Pattern ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သံုးစြဲၿပီးသား၊ ေအာင္ျမင္တဲ့ Pattern တခုလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဥပမာဆိုရင္ ၁၉၉၀ ေက်ာ္မွာ က်မတို႔ ကခ်င္ေဒသမွာ ေအးေအးေဆးေဆး က်မတုိ႔ KIO အပါအဝင္ ေအးေအးေဆးေဆး ေနထိုင္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ National Convention အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အေျခခံဥပေဒကို ေရးေနခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကရင္ေဒသနဲ႔ တျခားတုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ အမ်ားႀကီးတိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရပါတယ္။ တလွည့္ဆီေပါ့။ ၿပီးရင္ေတာ့ အဲဒီကာလအတြင္းမွာ ျမန္မာျပည္အတြင္းမွာ ဒီမုိကေရစီအေရးအတြက္ လႈပ္ရွားတဲ့လူေတြ နည္းနည္းအားေကာင္းလာရင္ နယ္စပ္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့အခါမွာ က်မတို႔ အာရံုေတြက အၿမဲတမ္း ကြဲျပားသြားတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ ဒီ Pattern မ်ဳိးပဲ ျပန္ေတြ႔တယ္။ ေနရာကြာသြားတယ္။ ေဒသကြာသြားတယ္။ အခ်ိန္ကြာသြားတယ္။ ဦးေဆာင္သူေတြ ကြာသြားတာပဲ ရိွပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီေတာ့ တခ်ိန္တခါတုန္းကေတာ့ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ အစိုးရဆိုတာထက္ တပ္မေတာ္အစိုးရတုိ႔ ညိွႏိႈင္းႏိုင္ခဲ့တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေျခအေနတခုကို ထိန္းထားႏိုင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဟာမ်ဳိးေတြက ျပန္မျဖစ္လာႏိုင္ေတာ့ဘူးလား။ ဘာေတြက လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျဖစ္ေနပါလဲ။

ေျဖ ။ ။ ျပန္ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဆႏၵရိွရင္ေတာ့ ျပန္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္လို႔ ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ KIO အေနနဲ႔ က်မ ျမင္တာကေတာ့ ပါဝင္ႏုိင္ဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔အနားမွာရိွတဲ့ မိတ္ေဆြေတြကိုပါ ေခၚမွရမယ့္ အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာဆိုရင္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းကိုၾကည့္ရေအာင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသား (၁၃၅) ဆိုၿပီးမွ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ လူမ်ဳိးေတြထဲက (၄၀) ရာခိုင္ႏႈန္းက အဲဒီေဒသမွာ ေနထိုင္ေနတာ ျဖစ္တယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြထဲမွာ Active ျဖစ္တယ္လို႔ေျပာတဲ့ အဖြဲ႔ေတြအားလံုးက အဲဒီေနရာမွာ ရိွေနတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိးမွာ KIO က လက္မွတ္ထိုးသြားၿပီး၊ ေဘးနားမွာရိွေနတဲ့ မိတ္ေဆြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ လက္မွတ္မထိုးထားဘူး။ လက္မွတ္ထုိးခြင့္ မရဘူးဆိုလို႔ရိွရင္ အဲဒီအေျခအေနနမွာ တကယ္တမ္း ျဖစ္ပြားမယ့္ Conflict ဟာ KIO နဲ႔ တပ္မေတာ္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ တပ္မေတာ္နဲ႔ တျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြလည္း မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီေဒသမွာရိွတဲ့ လက္မွတ္ထိုးအဖြဲ႔နဲ႔ လက္မွတ္မထိုးတဲ့ အဖြဲ႔ေတြၾကားထဲမွာ တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္လာမယ္လို႔ ျမင္တယ္။

ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုရင္ေတာ့ က်မတုိ႔ နယ္ေျမအေျခအေနကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ KIO တပ္ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ေနရာ၊ ၿပီးရင္ ရွမ္းတပ္၊ ပေလာင္တပ္ဆိုၿပီး ေနရာခြြဲျခားထားတာ မရိွဘူး။ ေနရာေတြက ေရာယွက္ေနတာေတြ ရွိတယ္။ ၿပီးရင္ ရွမ္းရြာ၊ ကခ်င္ရြာ၊ ပေလာင္ရြာေတြက အတူေရာယွက္ေနၾကတာ ျဖစ္တယ္။ ရွမ္းရြာနဲ႔ နီးတဲ့ေနရာမွာ ရွမ္းတပ္ရိွမယ္။ ကခ်င္ရြာနဲ႔ နီးတဲ့ေနရာမွာ ကခ်င္တပ္ရိွမယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိးေတြမွာ တဖြဲ႔က လက္မွတ္ထိုးသြားၿပီး က်န္တဲ့အဖြဲ႔ေတြ လက္မွတ္မထိုးဘူးဆိုရင္ ရိွေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကို္င္အခ်င္းခ်င္း တိုက္ပြဲျဖစ္တာတင္ မကဘဲ။ ေအာက္ေျခမွာရိွေနတဲ့ ရြာသူရြာသားေတြၾကားထဲမွာ စိတ္ဝမ္းကြဲျပားမႈေတြ ျဖစ္ၿပီးမွ Communal Conflict ပံုစံမ်ဳိး ျဖစ္သြားမွာကို က်မတို႔ အင္မတန္ စိုးရိမ္ေနပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီေတာ့ NLD အစိုးရက ေနာက္ထပ္ သက္တမ္း (၂) ႏွစ္ က်န္ပါေသးတယ္။ NLD အစိုးရရဲ ႔ ဒီသက္တမ္းအတြင္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တကယ္ ရမယ္လို႔ ေဒၚခြန္ဂ်ာ ခန္႔မွန္းမိပါလား။

ေျဖ ။ ။ အကယ္လို႔မ်ား ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လဲပဲ အခုအခ်ိန္အထိ လံုေလာက္တဲ့ အားစိုက္ထုတ္မႈကို မျမင္ရေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ NLD အစိုးရကို က်မတုိ႔ ေတာင္းဆိုခ်င္တာကလည္း ဒီ (၂) ႏွစ္ကာလအတြင္းမွာ Landmark အေနနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ဘာေတြမ်ား ရိွပါသလဲေပါ့။ အခုအခ်ိန္အတိုင္း ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္အရာကိုမွ ထိထိေရာက္ေရာက္ Landmark ျဖစ္ေအာင္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္တာကို မေတြ႔ဘူး။ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အစီအစဥ္ရိွတာကိုလည္း မေတြ႔ရတဲ့အခါမွာ က်မတုိ႔လည္း နည္းနည္းေတာ့ စိတ္ဓါတ္က်ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရိွအေျခအေနမွာ NLD အစိုးရဟာ (၆၅) ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ လႊတ္ေတာ္ေနရာကို ပိုင္ဆိုင္ထားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ တကယ္တမ္း လုပ္မယ္ဆိုရင္ လုပ္ေဆာင္လုိ႔ ရပါတယ္။

XS
SM
MD
LG