သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ MPC ရဲ႕ အႀကံေပးအဖြဲ႔၀င္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ခ်င္းအမ်ိဳးသား ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး ငြန္က်ံဳးလ်န္ က သူ Managing Director တစ္ဦးအျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပထမဦးဆံုး ဖြင့္လွစ္တည္ေထာင္လုိက္တဲ့ Herzfeld Rubin Meyer & Rose အေမရိကန္ ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အခြင့္အလန္းေတြကို ကမၻာကသိေအာင္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းမွာ ျမန္မာဘက္က ပိုၿပီး အက်ိဳးအျမတ္ မ်ားမ်ားရႏုိင္ေစဖို႔ ဥပေဒအႀကံေပးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးေနတယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္း
ေျပာျပပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အင္ဒီးယားနားျပည္နယ္ကို ေခတၱ
ျပန္လည္ေရာက္ရွိေနတဲ့ ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး ငြန္က်ံဳးလ်န္ ကို ဗြီအိုေအက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာပါ။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ ဒီ Herzfeld Rubin Meyer & Rose က အေမရိကန္မွာ သူတုိ႔႐ံုး ႏွစ္ခုရွိတယ္။ နယူးေယာက္မွာရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကယ္လီဖိုးနီးယားမွာရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အစၥေရးလ္မွာရွိတယ္။ ႐ိုေမးနီးယားမွာရွိတယ္။ အခုက ျမန္မာျပည္က နံပါတ္ ၅ ေပ့ါ။ ႐ံုးအေနနဲ႔ စၿပီးေတာ့ ဖြင့္တာျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ အဲ့ဒီ ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔အေနနဲ႔က ဘယ္လိုကိစၥေတြကို အဓိကထားၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္သလဲခင္ဗ်။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၊ ၃၀ အတြင္းမွာ ႏုိင္ငံျခားေတြကေန စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ လုပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ႏုိင္ငံျခားကို တင္ပို႔မယ့္ကုန္ပစၥည္းေတြ မတင္ပို႔ႏုိင္တဲ့ကိစၥကို တင္ပို႔ႏုိင္ေအာင္ က်ေနာ္က ကူညီခ်င္တယ္။ ဥပမာဆုိပါစို႔ - ေရလုပ္ငန္းကေန တစ္ႏွစ္ တစ္ႏွစ္ကို သူတို႔ ႏုိင္ငံျခားကို ပို႔ေနတဲ့ဟာက ေဒၚလာ သန္း ၅၀၀ ကေန သန္း ၇၀၀ ေလာက္ ရွိပါတယ္။ သူတို႔ပို႔တဲ့ဟာက အိႏၵိယနဲ႔ တ႐ုတ္ကို သူတို႔ ပို႔ပါတယ္။ Europe နဲ႔ အေမရိကန္ကို သူတုိ႔ ပို႔လို႔ မရပါဘူး။ ဒီစီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈေၾကာင့္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ပို႔လို႔ရွိရင္ သူတို႔ရမယ့္ပိုက္ဆံထက္ ပိုၿပီးေတာ့ ရႏုိင္မယ့္လမ္းေၾကာင္းကို က်ေနာ္တုိ႔က သိပါတယ္။ အဲ့ဒီလမ္းေၾကာင္းထဲကို သူတို႔ေရာက္ႏုိင္ေအာင္ သူတို႔ကိုလည္း ကူညီရင္း က်ေနာ္တုိ႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔တတ္တဲ့ ဒီဥပေဒပညာနဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ EU ေတြကို ဘယ္လို ဘယ္လို ခ်ဥ္းကပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳးကို က်ေနာ္တုိ႔က လုပ္ေပးခ်င္ပါတယ္။ အဲ့ဒါက ေရလုပ္ငန္းနဲ႔ ဟိုဟာပဲျဖစ္ပါတယ္။ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းလည္းရွိပါတယ္။ ဆန္လုပ္ငန္းလည္း ရွိပါတယ္။ တျခားလုပ္ငန္းရွင္ေတြ အမ်ားႀကီး ျမန္မာျပည္မွာ ရွိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို တင္ပို႔ေပးႏုိင္တဲ့ အခြင့္အေရးဆုိတာက အခု ဒီႏွစ္ပိုင္းကာလအတြင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းေတြ ရွိေနၿပီဆိုၿပီးေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔ အေနာက္ဥပေရာပႏုိင္ငံေတြကေန အသိအမွတ္ျပဳၿပီးေတာ့ ပိတ္ဆို႔ထားတာေတြကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးလိုက္တဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္လာတာ မဟုတ္ဘူးလား။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အေမရိကန္ကေန ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ေျဖေလွ်ာ့မႈ မလုပ္လို႔ရွိရင္လည္း က်ေနာ္တုိ႔က လုပ္လို႔ မရပါဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တခုရွိတာက အခုအခ်ိန္ထိ အေမရိကန္ရဲ႕ ဒီဘဏ္လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို အေမရိကန္ Bankers Association က ျမန္မာျပည္ကို ပိုက္ဆံလႊဲလို႔ရတယ္ဆုိတာ Treasury Department က သူတို႔ေျပာထားတဲ့ဟာကို အခုခ်ိန္ထိ Bankers Association အမ်ားႀကီးက မသိပါဘူး။ အဲ့ဒါမ်ိဳးေတြကို က်ေနာ္တို႔ေတြက တခုၿပီးတခု လိုက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးေနပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ သမၼတ အိုဘားမားကေန သူက ခြင့္ျပဳလိုက္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တု႔ိ ပိုက္ဆံကို လႊဲလို႔ရပါၿပီဆုိတဲ့ဟာကို က်ေနာ္တုိ႔က အဲ့ဒါမ်ိဳးေတြကို လိုက္လုပ္ေပးေနပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ ဆိုေတာ့ လုိက္လုပ္ေပးေနပါတယ္ဆုိတာက သာမန္လူ အျမင္အရဆိုရင္ အထူးသျဖင့္ေပါ့ေနာ္ ဒီအေမရိကန္ကေနၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔ထားတာေတြ၊ ဥပမာ - ေငြေရးေၾကးေရးစနစ္အရ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြကို တားျမစ္ထားတာေတြကို ဖယ္ရွားေပးလုိက္တယ္ဆုိတဲ့ တခါတည္းနဲ႔ မၿပီးဘူးလား။ မၿပီးဘဲနဲ႔ ဒီဥပေဒေၾကာင္းအရ တျခား ဘာလုပ္စရာေတြ က်န္ေနေသးလို႔ အခုလို ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူးတုိ႔ရဲ႕ Law Firm က အက်ိဳးေဆာင္ေပးေနတာလဲ။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ ဟုတ္ကဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ အက်ိဳးေဆာင္ေပးတယ္ဆုိတာက နံပါတ္တစ္က ဒီအေမရိကန္ Bankers Association က အစိုးရကေန ေပၚလစီ ခ်မွတ္လိုက္ေပမဲ့ အသစ္ကို လုပ္လိုက္ေပမဲ့ ဒီ Bankers Association ေအာက္ေျခက လူေတြက နားမလည္ပါဘူး။ ျမန္မာျပည္ဆုိတာနဲ႔ သူတို႔က လန္႔ၿပီးေတာ့ ဒါ ပိတ္ဆို႔မႈလုပ္ထားတဲ့ တုိင္းျပည္ပဲ။ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတုိင္းျပည္ပဲဆုိၿပီးေတာ့ နားမလည္ဘဲနဲ႔ အေပၚက နားမလည္တဲ့ဟာကို နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပတယ္။ ပထမအခ်က္ေပ့ါ။
ဒုတိယအခ်က္က က်ေနာ္တုိ႔ အစိုးရဘက္ကေနလည္းပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရဘက္ကေနလည္းပဲ ဒီ အေမရိကန္ Bankers Association ေတြ၊ ေနာက္ၿပီး ဒီ Treasury Department ေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တျခား သက္ဆုိင္ရာဌာနေတြကို ခ်ဥ္းကပ္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဒါေတြ ဖ်က္ၿပီးပါၿပီဆိုတဲ့ဟာကို သူတို႔နားလည္ေအာင္ ေျပာေပးဖို႔၊ အဲ့ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီ Law Firm ကေန ဒါမ်ိဳးေတြ လိုက္လုပ္ေပးေနတယ္။
တတိယအခ်က္က ဒီျမန္မာႏုိင္ငံကေန ႏုိင္ငံျခားကို တင္ပို႔တဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကို ျမန္မာဆိုတဲ့ တံဆိပ္ပါတာနဲ႔ ဟိုဘက္ကေန ဒါ ပိတ္ဆု႔ိမႈထဲမွာ ပါေနလား၊ မပါေနလား မရွင္းတဲ့လူေတြကို ရွင္းေအာင္လို႔ က်ေနာ္တို႔က ၾကားကေန အက်ိဳးေဆာင္လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေပးပါတယ္။
နံပါတ္ေလးက က်ေနာ္တုိ႔ Law Firm မွာ အဓိကအေရးႀကီးတာ ျမန္မာျပည္မွာ အစဥ္အလာ ေပ်ာက္သြားတဲ့ ဒီအလကားအမႈလိုက္ေပးတဲ့စနစ္ေပါ့။ Pro Bono စနစ္ကို ျပန္ၿပီးေတာ့ မ တည္ႏုိင္ေအာင္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔က လုပ္ေပးပါတယ္။ အခု က်ေနာ္ မလာခင္မွာလည္းပဲ က်ေနာ္တုိ႔ Law Firm ကေန ဒီပိုက္ဆံမရွိတဲ့သူေတြကို ေရွ႕ေနမငွားႏုိင္တဲ့သူေတြေပါ့ေနာ္ အဲ့ဒီလို ေရွ႕ေနမငွားႏုိင္တဲ့သူေတြကို အလကား ေရွ႕ေနလုိက္ေပးဖို႔အတြက္ အမႈေတြကို တန္းစီၿပီးေတာ့ ခ်ေပးထားပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးစနစ္ေတြကို အေမရိကန္ Bar Association ရဲ႕စနစ္အဆင့္ေလာက္ကိုရွိေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္မွာ လုပ္ေနပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ အမႈကို အလကားလိုက္ေပးတယ္ဆုိတာထက္ အမႈႏုိင္မွ ပိုက္ဆံေပးရမယ္ဆုိတဲ့ စနစ္မ်ိဳးကို ေျပာခ်င္တာမဟုတ္လား။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ အာ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ အဲ့ဒီအမႈကို အဲ့လိုမ်ိဳး Pro Bono လုပ္ေပးတယ္ဆုိတာက ပိုက္ဆံတျပားမွ မယူပါဘူး။ ႏုိင္ရင္လည္း မယူဘူး။ ႐ံႈးရင္လည္း မယူဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔က ေရွ႕ေနမငွားႏုိင္တဲ့ အမႈသည္ေတြအတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာ လုပ္ေနတဲ့ ဒီ ေရွ႕ေန ၆ ေယာက္ကေန အလကားလုပ္ေပးပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ အဲ့ဒါက ဘယ္လို အမႈမ်ိဳးေတြကို ေျပာခ်င္တာလဲ။ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ အမႈေတြကို ေျပာတာလား။ ရာဇ၀တ္ဆုိင္ရာ အမႈေတြကို ေျပာတာလား။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ အဓိကကေတာ့ဆရာ က်ေနာ္တုိ႔ ဟို နံပါတ္တစ္ ဦးစားေပးတာက ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အမႈေတြပဲ နံပါတ္တစ္ ဦးစားေပးပါတယ္။ ဒုတိယက ပုဂၢလိကနဲ႔ဆိုင္တဲ့ တရားမမႈ ကိစၥေတြကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ဆက္လုပ္ေပးပါတယ္။
တတိယက အခုနလို စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္ေပမဲ့ အဲ့ဒီစီးပြားေရးက ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔ အစည္းအေ၀း ထုိင္ပါတယ္။ ေရွ႕ေနေတြ အကုန္လံုးနဲ႔ အစည္းအေ၀းထုိင္ၿပီးေတာ့ ဒီအမႈက စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္သလား၊ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္သလား၊ ပုဂၢိဳလ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္သလား။ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီဟာကို အလကား ပိုက္ဆံမယူဘဲနဲ႔ အမႈလိုက္ေပးသင့္သလား ဆုိၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာ အမ်ားက သေဘာတူတယ္ဆုိရင္ ေရွ႕ေနတေယာက္ကို ခင္ဗ်ား ဒီအမႈကို ယူမလား။ ဘယ္သူ ဒီအမႈကို ယူမလဲဆိုၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးပါတယ္။ ဒီစနစ္ေလးကို ျမန္မာျပည္မွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ ရွင္သန္လာေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔က စၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ အဲေတာ့ ဒီ HRMR ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔အေနနဲ႔ အခုဆုိရင္ ဖြဲ႔စည္းပံုအင္အား ဘယ္ေလာက္ရွိေနၿပီလဲ အခု။ အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံျခားသားေရွ႕ေန၊ ျပည္တြင္းက ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္ေတြ ဘယ္ေလာက္ေလာက္မ်ား ရွိေနပါၿပီလဲ။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ျပည္တြင္းက ေရွ႕ေနက ၄ ေယာက္ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံျခားေရွ႕ေနက ၁၀ ေယာက္ေလာက္ရွိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ ေစာေစာတုန္းက က်ေနာ္တုိ႔ေျပာခဲ့တဲ့ စီးပြားေရး ပို႔ကုန္၊ သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းေတြမွာ အကူအညီေပးတဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေပါ့ေနာ္ အဲ့ဒီမွာ အခု ေလာေလာဆယ္ ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ရရွိထားတဲ့ Client ေတြေပါ့ေနာ္ ရရွိထားတဲ့ ေဖာက္သည္ေတြက ဘယ္လိုႏုိင္ငံမ်ိဳးေတြ၊ ဘယ္လိုလုပ္ငန္းေတြမ်ိဳးမွာ ရွိေနၿပီလဲ။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ အခုေလာေလာဆယ္မွာ က်ေနာ္တုိ႔က လုပ္ငန္းစတင္တာ သိပ္မၾကာေသးဘူး။ မၾကာေသးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ငါးလုပ္ငန္းနဲ႔ေတြ႔တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းနဲ႔ေတြ႔တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီ ဆန္စပါးလုပ္ငန္းနဲ႔ေတြ႔တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီ UMFCCI လို႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းက လူႀကီးေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔က အဆက္အသြယ္ရွိပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ေတြ႔ၿပီးေတာ့ သူတို႔ ဒါလုပ္လုိ႔ရွိရင္ ဒါျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဒီလိုလုပ္လို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီဘက္ကေန ကူညီႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့့ အဆင့္ကိုပဲ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ထားပါတယ္။ အခုအခ်ိန္ထိ သူတို႔ဆီကေန အမႈသည္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ယူထားတ့ဲဟာ နည္းနည္းပဲရွိေသးတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က အခုက ရွင္းျပတဲ့အဆင့္ပဲရွိေသးတယ္။ သူတို႔ဘက္ကလည္း ဘယ္လိုပို႔ရမလဲ။ အရင္တုန္းက ႏုိင္ငံျခားကို အထည္ပို႔ခ်င္တယ္ဆုိရင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေန GSP အမွတ္သားေတြယူၿပီးေတာ့ ပို႔တဲ့ဟာမ်ိဳး၊ ယိုးဒယားကေန ပို႔တဲ့ဟာမ်ိဳး၊ ဒီအဆင့္ကို အခုအခ်ိန္မွာ မရွိေတာ့ဘူး။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီလို ဒီလုိ လုပ္လို႔ရတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ရွင္းျပႏုိင္တဲ့အဆင့္ပဲ က်ေနာ္တုိ႔က အခု ေလာေလာဆယ္မွာ လုပ္ေနပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အခုလုပ္ေနတဲ့ဟာက ဥပမာဆုိပါစို႔ GE တို႔ ဘာတုိ႔ အႀကီးစား ကုမၸဏီေတြ၀င္လာတယ္။ ၀င္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ Foreign Direct Investment Law နဲ႔ သူတို႔က ဘယ္နည္းနဲ႔ ဟိုဟာေပါ့ ပံုမွန္ သူတို႔လုပ္ႏုိင္မယ္ဆိုတဲ့ကိစၥေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ကို လာၿပီးေတာ့ ငွားပါတယ္။ အဲ့ဒါမ်ိဳးေတြလည္း က်ေနာ္တုိ႔ အႀကံေပးထားတာရွိပါတယ္။ ဥပမာဆိုၾကပါစို႔ - လွ်ပ္စစ္ျဖန္႔ျဖဴးေရးလုပ္ငန္းဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီ အႀကီးစားတည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္း ဟိုဟာေပါ့ Construction နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ကိစၥမ်ိဳး၊ ဒါမ်ိဳးေတြမွာ က်ေနာ္တို႔ကို အႀကံလာေတာင္းတာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါမ်ိဳးအမႈေတြ ယူထားတာရွိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ အဲေတာ့ ႏွစ္ဘက္ရွင္းျပရတာေပါ့။ ျပည္တြင္းက လုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုက်ေတာ့ ျပည္ပပို႔ကုန္လုပ္ငန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တဘက္မွာရွိေနတဲ့ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ၊ တဘက္မွာရွိေနတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ ဘယ္လို လြန္ေျမာက္ႏုိင္မလဲဆုိတာ ေျပာရသလို၊ ျပင္ပကလာမယ့္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိေနတဲ့ FDI လို႔ေခၚတဲ့ ႏုိင္ငံရပ္ျခား တိုက္႐ိုက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒနဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ရွင္းျပရတာေပါ့။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ ဟုတ္ကဲ့။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ အဲေတာ့ အဲ့ဒီေနရာမွာ FDI ႏုိင္ငံရပ္ျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒအေနအထားကေရာ ဘယ္လိုရွိသလဲခင္ဗ်။ ႏုိင္ငံရပ္ျခား ဒီ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ သေဘာက်ေလာက္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားရွိၿပီလား။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ ဘယ္လိုေျပာရမလဲဆိုရင္ ၁၀၀ မွာ ၁၀၀ ေတာ့ သေဘာက်ႏုိင္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳး မရွိေသးပါဘူး။ FDI တုန္းကလည္း က်ေနာ္ကိုယ္တုိင္လည္း အဲ့ဒီတုန္းက CSP မွာ ၀င္ပါေနတယ္ဆုိေတာ့ က်ေနာ္လည္း အဲ့ဒီ FDI နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အႀကံေပးတဲ့အခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ အႀကံေပးသေလာက္လည္း မရခဲ့သလို၊ က်ေနာ္တုိ႔ မရသင့္ဘူးလို႔ ထင္တဲ့ဟာေတြလည္း ရပါတယ္။ ဥပမာ - ဒီ New York Convention 1959 ေပါ့ Arbitration ကိစၥကို က်ေနာ္တုိ႔က FDI ၿပီးတာနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ Law Firm ကေန အစိုးရကို တင္ျပပါတယ္။ ဒီဟာကို လက္မခံလို႔ရွိရင္ ဒီဟာကို လက္မွတ္မထုိးလို႔ရွိရင္ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္မွာမဟုတ္ဘူး။ ဘာလို႔လဲဆုိေတာ့ ျပႆနာျဖစ္တာနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ တရား႐ံုး တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီကို လက္မခံတဲ့အတြက္ ဒါကို လက္ခံေပးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ အစိုးရကို က်ေနာ္တို႔ ေျပာေပးပါတယ္။ အဲ့ဒါ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာသလိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အစိုးရဘက္က နားလည္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီ New York Convention 1959 Arbitration ကို သူတုိ႔က လက္ခံလိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ အခု ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြက စိတ္လက္ခ်မ္းသာစြာနဲ႔ လာၿပီးေတာ့ လုပ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ သေဘာက ျပႆနာျဖစ္လုိ႔ရွိရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက တရား႐ံုးေတြရဲ႕ စီရင္ခ်က္ေတြကို မယူဘဲနဲ႔ New York Arbitration နယူးေယာက္ခံု႐ံုးကေန ဆံုးျဖတ္ေပးတာကို လိုက္နာရမယ္ဆိုတဲ့

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ နယူးေယာက္ခံု႐ံုးမဟုတ္ပါဘူး။ နယူးေယာက္ရဲ႕ Convention 1959 အရ တျခားႏုိင္ငံတခုခုကေန ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ယူေပးရပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္လည္း Coca-Cola တို႔၀င္လာတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္လည္း Ford ကလည္း ၀င္လာတယ္။ Chevrolet ကလည္း ၀င္လာတယ္။ Toyota ကလည္း ၀င္လာတယ္။ အျခား ကုမၸဏီအႀကီးႀကီးေတြ ၀င္လာတယ္ဆိုတဲ့ကိစၥက အဲ့ဒီဟာမ်ိဳး အစိုးရဘက္ကေန သူတို႔ လိုက္ေလ်ာေပးတဲ့အတြက္ သူတို႔မွာ လံုၿခံဳမႈ ရွိတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ၀င္လာတာျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ ဒါေပမဲ့လည္း ႏိႈင္းယွဥ္လိုက္လို႔ရွိရင္ေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ စစ္အစိုးရကာလတေလွ်ာက္လံုး အခုအခ်ိန္ထိ အေမရိကန္ဘက္ကဆိုရင္ အထူးသျဖင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈက ေဒၚလာမွ သန္းေပါင္း ၂၅၀ ေလာက္ပဲရွိေသးတယ္။ အဓိကက အာရွဘက္က ဥပမာ - တ႐ုတ္ဘက္ကနဲ႔ ယွဥ္လိုက္လို႔ရွိရင္ ဟိုဘက္က ၁၄ ဘီလီယံခြဲေလာက္ ရွိေနတဲ့အေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္လိုက္ရင္ အပံုႀကီး ကြာေနေသးတယ္ေလ။ အဲေတာ့ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္အပါအ၀င္ အေနာက္ဥေရာပႏုိင္ငံေတြက ဗမာျပည္ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သြားသာၾကည့္ေနၾကတယ္။ လက္ရွိ မ၀င္ႏုိင္ေသးတဲ့ အတားအဆီးက ဘာေၾကာင့္လဲခင္ဗ်။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ က်ေနာ့္အျမင္မွာေတာ့ အခ်က္ ၂ ခ်က္ရွိပါတယ္ဆရာ။ နံပါတ္တစ္အခ်က္က ဒီအေရွ႕ႏုိင္ငံက လူေတြေပါ့ေနာ္ ဒီတ႐ုတ္တို႔ က်ေနာ္တုိ႔ အိမ္နီးခ်င္းတုိင္းျပည္ေတြက ဒါမ်ိဳး လုပ္ရဲတယ္ဆိုတာ သူတို႔က သတၱိရွိလို႔ပါ။ ႐ံႈးရင္လည္း ႐ံႈး၊ ႏိုင္ရင္လည္း ႏုိင္။ ဒါေပမဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ကုမၸဏီတခုရဲ႕ Share Holder ေတြရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္က ေတာ္ေတာ္ အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ အဲ့ဒီကုမၸဏီတခုမွာ ရွယ္ယာကို ယူထားတဲ့သူေတြရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ တေျဖးေျဖးနဲ႔ သြားရတဲ့အတြက္ အခုအခ်ိန္ထိ နည္းနည္း ဒီ EU နဲ႔ US တို႔က တျခားတုိင္းျပည္ေတြထက္ နည္းနည္း ေႏွးေကြးေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီ ရွယ္ယာပိုင္ရွင္ေတြရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို နားလည္လာႏုိင္ေအာင္ ေျပာႏုိင္တဲ့သူ ရွိလာတဲ့အခါက်လို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြက အမ်ားႀကီး ၀င္လာလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ အဲ့ဒီေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ႏွစ္အပိုင္းအျခား ဘယ္ေလာက္အတြင္းမွာ ဒီလို ယံုၾကည္မႈ တိုးပြားလာၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ခုိင္ခိုင္မာမာ ၀င္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါသလဲ။

ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး။ ။ ဆရာ အဲ့ဒါကေတာ့ ဒါမ်ိဳးေတြ ဒီလိုျဖစ္ပါတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနကို ဖြင့္ေျပာႏုိင္တဲ့သူေတြ မ်ားမ်ားရွိေလေလ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြက ပိုၿပီးေတာ့ မ်ားမ်ား၀င္လာႏုိင္ေလ ျဖစ္ပါမယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔အခု HRMR Law Firm လိုဟာမ်ိဳး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ Law Firm ၁၀ ခု၊ အခု ၂၀၊ ၅၀၊ ၁၀၀ ေလာက္ ျဖစ္လာတဲ့အခါက်ရင္ သူတို႔က ေျပာမယ္။ ဒါျဖစ္တယ္၊ ဟိုဟာျဖစ္တယ္၊ FDI က ဒါျဖစ္တယ္။ New York Convention ကို သူတို႔က လက္မွတ္ထုိးထားတယ္။ အရင္တုန္းက ျပႆနာျဖစ္တဲ့ကိစၥ ဒါေၾကာင့့္ျဖစ္တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာေပးႏုိင္တ့ဲ ၾကားလူက လိုေနပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ ေဒါက္တာ အန္ဒ႐ူး ငြန္က်ံဳးလ်န္ ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာျဖစ္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG