သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဖန္လုံအိမ္ဓါတ္ေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈေလွ်ာ့ခ်ေရး နည္းပညာသစ္မ်ား


ကမာၻကို အဓိကပူေႏြးလာေစတဲ့ ဖန္လုံအိမ္ဓာတ္ေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈကို သုံညထိေလ ွ်ာ့ခ်ေရး ကမာၻ႔ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ျပည့္မွီေအာင္ေဆာင္႐ြက္ေပးႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ နည္းပညာသစ္ေတြ တမ်ိဳးၿပီး တမ်ိဳးထြက္ေပၚလာေနပါတယ္။

ကမာၻကို အဓိကပူေႏြးလာေစတဲ့ ဖန္လုံအိမ္ဓာတ္ေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈကို သုံညထိေလ ွ်ာ့ခ်ေရး ကမာၻ႔ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ျပည့္မွီေအာင္ေဆာင္႐ြက္ေပးႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ နည္းပညာသစ္ေတြ တမ်ိဳးၿပီး တမ်ိဳးထြက္ေပၚလာေနပါတယ္။ လ ွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေတြကိုထုတ္ယူတဲ့ေနရာမွာ ေရအား၊ ေနအားနဲ႔ေလစြမ္းအားသာမက န်ဴကလီးယားစြမ္းအင္အပါအဝင္ အျခားနည္းလမ္းမ်ိဳးစုံနဲ႔က်ိဳးပမ္းခ်က္ေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈေတြလုပ္ဖို႔ေတာ့ အပ္ေနပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ကမာၻအရပ္ရပ္က အစိုးရေတြအေနနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ပထဝီဝင္ေျမအေနအထားနဲ႔ ဘ႑ေငြအေပၚမူတည္ၿပီး သင့္ေတာ္သလိုရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံေနၾကရတာပါ။ ေအပီသတင္းကိုအေျခခံၿပီး နန္းေလာင္ဝ္က တင္ျပထားပါတယ္။

ကမာၻ႔ေလထုထဲက ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ေငြ႕ေတြကို စုပ္ယူမယ့္နည္းပညာသစ္ေတြ လစဥ္လို ထြက္လာေနပါတယ္။ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းက Thermonuclear လို႔ေခၚတဲ့ အပူခ်ိန္ျမင့္ န်ဴကလီးယား ဓာတ္ေပါင္းဖို International Thermonuclear Experimental Reactor (ITER) မွာေတာ့ Nuclear Fusion လို႔ေခၚတဲ့ ယူေရနီယံ အက္တမ္ေလးေတြကြဲသြားေအာင္ ခြဲထုတ္ေပးတဲ့န်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုျဖစ္ပါတယ္။ ေစ်းႏႈန္းသက္သာတဲ့စြမ္းအင္ထုတ္ယူႏိုင္ဖို႔ က်ိဳးပမ္းေနတဲ့ ITER ဓာတ္ေပါင္းဖိုမွာလည္း ကမာၻ႔အႀကီးဆုံးလို႔ဆိုတဲ့ သံလိုက္စက္ကြင္း လ ွ်ပ္ကူးပစၥည္းတခုကို စမ္းသပ္ေနပါတယ္။ ITER က သိပၸံပညာရွင္ေတြရဲ ့ အႏၲိမရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ န်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုကေန လ ွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားထုတ္ယူတဲ့အခါ ေရဒီယိုသတၱိႂကြ ေဘးထြက္ ပစၥည္းေတြထြက္မလာေရး ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ Massachusetts နည္းပညာ တကၠသိုလ္ MIT က သိပၸံပညာရွင္ေတြနဲ႔ ပုဂၢလိကကုမၸဏီတို႔ကလည္း ကမာၻေပၚက အ႐ြယ္အစားအႀကီးဆုံးဆိုတဲ့ High temperature superconducting magnet အပူခ်ိန္ျမင့္တဲ့ အထူးသံလိုက္လ ွ်ပ္ကူးပစၥည္းတမ်ိဳးကို ေအာင္ျမင္စြာ စမ္းသပ္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သီးျခားစီ ေၾကျငာခဲ့ၾကပါတယ္။ လက္ရွိခ်ိန္ထိ အားအေကာင္းဆုံးလို႔ဆိုရမယ့္ ဒီလ ွ်ပ္ကူးပစၥည္းေၾကာင့္ ITER ႏ္ဴကလီးယား သိပၸြံပညာရွင္ေတြရဲ႕ စြမ္းအင္ထုတ္ယူေရး စမ္းသပ္ခ်က္ေတြ အဆင့္ေက်ာ္ၿပီး တိုးတက္သြားေစပါတယ္။

ယူေကႏိုင္ငံ Cambridge တကၠသိုလ္ပါေမာကၡလည္းျဖစ္၊ အေမရိကန္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က သုေတသီလည္းျဖစ္တဲ့ Laura Diaz Anadon ကလည္း သန႔္ရွင္းစြမ္းအင္ကလာတဲ့ လ ွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကို အရင္းျပဳၿပီး ကမာၻတဝန္း စီးပါြးေရးလုပ္ကိုင္ၾကဖို႔ အႀကံျပဳေနပါတယ္။

“ နည္းပညာသစ္ေတြကို တီထြင္တဲ့အခါမွာေရာ၊ သုေတသနလုပ္ငန္းေတြကေန စီးပြါးျဖစ္ထုတ္လုပ္ၿပီး ျဖန႔္ျဖဴးေရာင္းခ်တဲ့ထိ လ ွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားက႑က သိပ္ကိုအဓိကက်ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အျခားကေ႑ပါင္းစုံမွာလည္း လ ွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားလိုပါတယ္။ ကိုယ္ပိုင္ကားေတြနဲ႔သြားလာတဲ့အခါ ညစ္ညမ္းေလထုမထြက္ေအာင္ လ ွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကို အသုံးခ်လာၾကဖို႔လည္းအေရးႀကီးတယ္။ သန႔္ရွင္းလ ွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ေတြမထုတ္လုပ္ႏိုင္ရင္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ေငြ႕လည္း ေလ ွ်ာ့ခ်ႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ စြမ္းအင္က႑မွာ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ေငြ႕ သိပ္မထြက္ေအာင္အရင္အာ႐ုံစိုက္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါမွသာ သန႔္ရွင္းစြမ္းအင္ထုတ္ယူဖို႔၊ စြမ္းအင္သိုေလွာင္ႏိုင္မယ့္ နည္းပညာေတြက႑ေတြသိပ္ကိုအေရးပါလာပါလိမ့္မယ္”

Iceland ကြၽန္းေပၚမွာေတာ့ ေလထုထဲက ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ေငြ႕ေတြကို တိုက္႐ိုက္ စုပ္ယူေနတဲ့ ကုမၸဏီႀကီးႏွစ္ခုကလည္း လုပ္ငန္းစတင္ေနပါၿပီ။ ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕ IPCC ကေတာ့ ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစိုးရရဲ႕ကတိစကားအတိုင္း ဒီေန႔ထိ အျပည့္အဝ ေဆာင္႐ြက္ေနၾကတယ္ဆိုရင္ေတာင္ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္အေရာက္မွာ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈ သုံညထိေလ ွ်ာ့ခ်ၿပီး ကမာၻ႔အပူခ်ိန္ကို ၁.၅ ဒီဂရီဆဲလ္စိယပ္ထက္ တိုးမလာေအာင္ ထိန္းထား ႏိုင္မယ့္ပုံမရွိဘူးလို႔ ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

Imperial College London ကေထာက္ပံ့ေငြနဲ႔လည္ပတ္ေနတဲ့ Grantham Institute က ေဒါကၱာ Ajay Gambhir ကေတာ့ လက္ရွိမွာ ေနစြမ္းအင္နဲ႔ေလစြမ္းအင္ထုတ္ယူေရး နည္းပညာေတြက အဆင့္အျမင့္ဆုံးျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ ဆိုလာျပားေတြ၊ ေလတာဘိုင္စက္ႀကီးေတြဟာ ကမာၻတဝန္းက စြမ္းအငၠ႑ထဲ ခပ္ျမန္ျမန္ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္လာၿပီး ကုန္က်စားရိတ္လည္း နည္းလာပါတယ္။ ဒါက ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဓ္ဓာတ္ေငြ႕ ေလ်ာ့ခ်ေရး အလားအလာေကာင္းတဲ့ နည္းလမ္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ “

လ ွ်ပ္စစ္ကား ထုတႅဳပၼႈမ်ားလာေၾကာင့္လည္း ဘထၳရီနည္းပညာေတြပိုေကာင္းေအာင္ လူေတြပိုၿပီးအာ႐ုံစိုက္လာၾကပါတယ္။

'လ ွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္သိုေလွာင္မယ့္ နည္းပညာပိုင္းမွာေတာ့ အဆင့္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ lithium သံနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ ဘထၳရီထုတ္လုပ္မႈက ေစ်းႏႈန္းလည္းသက္သာေနၿပီး နည္းပညာလည္း အေတာ္လည္း တိုးတက္ေနပါၿပီ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း လ ွ်ပ္စစ္ကားထုတ္လုပ္မႈတိုးလာတာနဲ႔အမ ွ် Lithium ဘထၳရီေတြရဲ႕ေစ်းႏႈန္းကလည္း ၈၀ ကေန ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းထိ က်ဆင္းလာပါတယ္။ အဲဒီက႑မွာေတာ့ အေတာ့္ကို တိုးတက္လာတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္လည္း ျပန္ျပည့္ၿမဲစြမ္းအင္က႑မွာ စြမ္းအင္ေၾတသိုေလွာင္ထားႏိုင္ဖို႔ကေတာ့ လိုအပ္ခ်က္ေတြရွိေနပါေသးတယ္။ စြမ္းအင္ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔လည္း သန႔္ရွင္းစြမ္းအင္ေတြကို အဆက္မျပတ္ထုတ္ယူၿပီး စိတ္ခ်လက္ခ် သိေလွာင္ထားႏိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။ လ ွ်ပ္စစ္ကားေတြအတြက္၊ အိမ္ေတြကို အပူေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ စိတ္ခ်ရတဲ့ စြမ္းအင္မ်ိဳးကိုပဲ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းက လိုလားၾကတာပါ။

“ ေဆာင္းတြင္းတတြင္းလုံး အသုံးျပဳႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အ႐ြယ္အစားႀကီးတဲ့ ဘထၳရီေတြ ရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ ေစ်းခ်ိဳတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ေရရွည္ အားသြင္းထားႏိုင္မယ့္ ဘထၳရီမ်ိဳးကို က်မတို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ေရစြမ္းအင္ထုတ္ယူဖို႔ ေရစုပ္ႏိုင္တဲ့ ဘထၳရီေတြေတာ့ရွိပါတယ္။ လက္ရွိနည္းပညာေတြကို ပိုေကာင္းေအာင္လုပ္ေနတာလည္းရွိသလို ဆက္ၿပီးတီထြင္ေနတာလည္းရွိပါတယ္။ ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္ဓာတ္ေငြ႕ေတြကို စြမ္းအင္အျဖစ္သိုေလွာင္ထားႏိုင္တဲ့ အလားအလာလည္းရွိပါတယ္။ ေရကေနရတဲ့ ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္စြမ္းအင္ေတြကို က႑ေအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အသုံးျပဳလို႔ရပါတယ္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးနဲ႔ အိမ္ကိုအေႏြးေပးဖို႔ ဆိုတာမ်ိဳးေတြေပါ့။ လိုအပ္လာရင္ လ ွ်ပ္စစ္စြမ္းအားအျဖစ္လည္း လုပ္လို႔ရပါတယ္။ “

ကမာၻ႔ပူေႏြးမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ ဓာတ္ေငြေလ ွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေအာင္ ေနစြမ္းအင္၊ ေလစြမ္းအင္နဲ႔ ေရစြမ္းအင္ကေန သန႔္ရွင္းစြမ္းအင္ေၾတ အဓိက ထုတ္ယူၾကဖို႔ ေထာက္ခံေျပာဆိုတာေတြ ပိုၾကားလာရသလို ႏုိ္င္ငံ တကာအႏုျမဴစြမ္းအင္ေအဂ်င္စီကလည္း Nuclear Fusion လို႔ေခၚတဲ့ ေပါင္းစည္းစြမ္းအင္ထုတ္ယူမႈလို အျခားနည္းပညာေတြသစ္ေတြကိုပါ ႐ြာေျဖႀကံေဆနၾကတာပါ။

လာမယ့္ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္အေရာက္မွာေတာ့ အဆင့္ျမင့္နည္းပညာေတြအသုံးျပဳရာက ထြက္လာတဲ့ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ေငြ႕ေတြကို တဝက္နီးပါးေလ ွ်ာ့ခ်ႏိုင္ဖို႔ခန႔္မွန္းထားၾကေပမယ့္လည္း လက္ရွိမွာေတာ့ စမ္းသပ္ေနၾကတဲ့အဆင့္ပဲရွိပါေသးတယ္။ ေလထုထဲကေန ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ေငြ႕ေတြကို တိုက္႐ိုက္စုပ္ယူတဲ့နည္းလမ္းေတြအျပင္ Fusion ေပါင္းစည္းစြမ္းအင္ထုတ္ယူမႈေတြကလည္း အလားအလာေကာင္းတဲ့ နည္းလမ္းတခုျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၅ ႏိုင္ငံတို႔ ပူးေပါင္းၿပီးလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ITER ဓာတ္ေပါင္းဖိုမွာေတာ့ Nuclaer Fusion Hydrogen နဲ႔ ဟီလီယမ္အက္တမ္ေတြကို အတင္းေပါင္းစပ္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ဒီေပါင္းစပ္မႈျဖစ္စဥ္ကို လိုသလိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္စမ္းသပ္ေနၾကတာပါ။ န်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုကေန စြမ္းအင္ထုတ္ယူတဲ့ေနရာမွာ အပူခ်ိန္အမ်ားႀကီးထြက္သလို ၊ ေရဒီယိုသတၱိႂကြ အႏၲရာယ္လည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ITER ဓာတ္ေပါင္းဖိုမွာေတာ့ အပူခ်ိန္ထြက္တာသိပ္မ်ားေပမယ့္ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ျဖာထြက္မႈကေတာ့ သိပ္ကိုနည္းပါတယ္။ (ITER) ရဲ႕ေျပာခြင့္ရသူ Laban Coblentz ကလည္း သန႔္ရွင္းစြမ္းအင္က႑မွာ ခပ္ျမန္ျမန္ရင္း ႏွီးျမႇပ္ႏွံၾကဖို႔တိုက္တြန္းေနပါတယ္။

“န်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုေဆာက္လုပ္ေရး ဥေရာပေငြေၾကး ဘီလီယံ၂၀ ေလာက္က်သင့္မယ္လို႔ ITER ကခန႔္မွန္းထားပါတယ္။ဥေရာပမွာ တရက္ကို ဥေရာပေငြေၾကး ၁ ဘီလီယံဖိုး ေလာင္စာေတြ ဝယ္ယူေနရတာပါ။ သုံးပတ္တခါ ေငြေခ်ေနရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက လက္ရွိ အဓီက ဦးစားေပးျဖစ္ေနပါတယ္”

ဓာတ္ဆီ၊ ဒီဇယ္ဆီနဲ႔ ေက်ာက္မီးေသြးေတြလို တြင္းထြက္ေလာင္စာေတြေၾကာင့္ကမာၻႀကီး တေန႔ထက္တေန႔ ပိုၿပီးပူေႏြးလာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပန္ျပည့္ၿမဲသန႔္ရွင္းစြမ္းအင္ေတြကိုသာ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းထုတ္ယူသုံးစြဲသင့္တယ္လို႔ အေတာ္မ်ားမ်ားက ယူဆေနၾကတယ္လို႔လည္း ပါေမာကၡ Gambhir ကေျပာပါတယ္။ န်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ထုတ္ယူေရး အကုန္အက်မ်ားလွေပမယ့္လည္း သန႔္ရွင္းစြမ္းအင္ထုတ္ယူေရးကေတာ့ အကုန္အက်အနည္းဆုံးနည္းလမ္း ျဖစ္ပါတယ္လို႔လည္း ပါေမာကၡ Gambhir ကေျပာပါတယ္။

ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ေပၚေပါက္လာတဲ့ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ေတြ တေန႔တျခားဆိုး႐ြားလာေနသလို ဒါကိုထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ေနာက္ျပန္လွည့္လို႔မရတဲ့ အေျခအေနဆိုးႀကီးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရေတာ့မယ္ လို႔လည္း သိပၸံပညာရွင္ေတြက သတိေပးေနၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း သန႔္ရွင္းစြမ္းအင္ထုတ္ယူေရး ကမာၻတဝန္းအၿပိဳင္လုပ္ကိုင္ေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံမွာက်င္းပေတာ့မယ့္ COP26 ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢညီလာခံမွာေတာ့ ကမာၻ႔ပူေႏြးမႈထိန္းခ်ဳပ္ေရး ႀကဳံေနရတဲ့အခက္အခဲေတြကို အျပင္းအထန္ေဆြးေႏြးၾကမယ္လို႔ ခန႔္မွန္းေနၾကပါတယ္။
XS
SM
MD
LG