သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာအမ်ဳိးသမီး အခြင့္အေရး ကုလေကာ္မတီမွာ ေဆြးေႏြး


CEDAW ေကာ္မတီမွာ ျမန္မာ အစိုးရက တင္သြင္းတဲ႔ အစီရင္ခံစာကို ၾကားနာ။ (ဓာတ္ပံု-ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္း)

အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေရး ျမန္မာ အစိုးရရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ ခ်က္ေတြ ကို ဒီကေန႔ ဂ်ီနီဗာ ကုလသမဂၢဌာနမွာ ၾကားနာပါတယ္။ ျမန္မာ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ဘက္ကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္တြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္စားျပဳ ပါ၀င္ခြင့္ သိသိသာသာ တိုးလာပါတယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ကုလ ေကာ္မတီဘက္ကေတာ့ အေျခခံ ဥပေဒမွာ က်ားမခြဲျခား ထားတဲ႔ ျပဌာန္း ခ်က္၊ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ ဥပေဒအျပင္ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ သူေတြ ျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္း မခံရတဲ႔ အေျခအေနေတြ အေပၚ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ႔ၾကပါတယ္။ မသိဂၤ ီထုိက္ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ ဂ်ီနီဗာက ကုလသမဂၢ ဌာနခ်ဳပ္မွာ လက္ရွိ ျပဳလုပ္ေနတဲ႔ ၆၄ ႀကိမ္ေျမာက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ ဆိုင္ရာ CEDAW ေကာ္မတီမွာ ျမန္မာ အစိုးရက တင္သြင္းတဲ႔ အစီရင္ခံစာကို ၾကားနာပါတယ္။

ၾကားနာေနစဥ္
ၾကားနာေနစဥ္

ျမန္မာ အစိုးရဘက္ကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ မရွိေစေရး လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြကို အေလးထား ေျပာဆိုခဲ႔ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ ျမန္မာ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္တို႔တြင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္မႈ သိသိသာသာ တိုးတက္လာတယ္ လို႔လည္း ျမန္မာ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔၀င္ျဖစ္တဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေနာ္လွလွစိုးက ေျဖၾကားခဲ႔ပါတယ္။

"ၿပီးခဲ႔တဲ႔ လႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ ၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းဘဲ ရွိခဲ႔ရာကေန အခုဆုိရင္ ၁၃ ဒသမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ တုိးလာၿပီး ဒါဟာဆိုရင္ ၃ ဆ တက္လာတာ ျဖစ္တယ္ " လို႔ ေဒၚေနာ္လွလွစိုးက CEDAW ေကာ္မတီ ရဲ႕ ေမးခြန္း ကို ေျဖၾကားခဲ႔တာ ျဖစ္ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုၿပီး ပါ၀င္ေရး အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ လိုလားခ်က္ကို လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြၾကားမွာလည္း နားလည္း သိရွိထားၿပီ ျဖစ္ၿပီး ၂၀၂၀ အေရာက္မွာ လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာ အမ်ိဳးသမီး ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ပါ၀င္လာဖို႔ ဆိုတာ အခက္အခဲ ရွိမွာ မဟုတ္ပါဘူး လို႔ လည္း ေဒၚေနာ္လွလွစိုး က ေျဖၾကားသြားပါတယ္။

တက္ေရာက္လာတဲ့အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔နဲ႔ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚဆူဆန္နာ
တက္ေရာက္လာတဲ့အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔နဲ႔ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚဆူဆန္နာ

CEDAW ေကာ္မတီဘက္ကေတာ့ အေျခခံ ဥပေဒမွာ အမ်ိဳးသား အမ်ိဳးသမီး ခြဲျခားျခင္း မျပဳဖို႔ ျပဌာန္းထားေပမယ့္ အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္သာ ေလ်ာ္ကန္ သင့္ျမတ္တဲ႔ ရာထူးေနရာေတြမွာ အမ်ိဳးသားမ်ားအား ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္းကိုေတာ့ ဥပေဒက အဟန္႔အတား မျဖစ္ေစရလို႔ ထည့္သြင္းထားတဲ႔ အခ်က္ကို ေထာက္ျပ ပါတယ္။ ျမန္မာ အစိုးရဘက္ကေတာ့ စစ္တပ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္ဖို႔ အခ်ိန္မတန္ေသးဘူးလို႔ ေျဖၾကားခဲ႔တဲ႔ အေၾကာင္း အစည္းအေ၀းကို ကိုယ္တုိင္ တက္ေရာက္ေနသူ အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္း က ေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနက အခုအခ်ိန္ထိ လက္နက္ကိုင္ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနၾကတုန္း ဒါေၾကာင့္မို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ စစ္တပ္မွာ ပါ၀င္ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ေသးဘူး။ ဥပေဒ အရေရာ အေျခအေန အရေရာ မျဖစ္ႏုိင္ေသးဘူး ဆိုၿပီး ေျပာၾကားသြားခ်က္ အဲဒါေလး တင္ျပသြားတာ ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ထပ္ တခု လူကုန္ကူးခံရမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ခံရတဲ႔ သူေတြကို ကူညီမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေပး တဲ႔ ေနရာမွာ အခုခ်ိန္ထိဘဲ သိုးေမႊြး၊ အပ္ခ်ဳပ္ေနာ္ ထမင္းဟင္းခ်က္၊ မုန္႔ဖုတ္ဆိုတဲ႔ အရာမ်ိဳးဘဲ သင္ေနတယ္။ အဲဒါ ကိုယ္တုိင္ကလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ အိမ္တြင္းမႈဆိုတဲ႔ ကိစၥမ်ိဳးဘဲ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ႔ အခ်က္ေတြ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတယ္။ CEDAW ေကာ္မတီကလည္း အဲဒါကို ျပန္လည္ေထာက္ျပ ပါတယ္။"

အမ်ိဳးသမီးေတြ အေပၚ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ၾကသူေတြ ျပစ္ဒဏ္ေပးခံရျခင္းကေန လြတ္ကင္းေနတဲ႔ အေျခအေနေတြ အေပၚ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔က ရဲမွဴးႀကီး မင္းေက်ာ္သူက အခုလို ေျဖၾကားသြားပါတယ္။

"ဒီလို က်ဴးလြန္သူေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႔ကို အေရးယူ တုိင္ၾကားႏုိင္တယ္၊ ရဲတပ္ဖြဲ႔က စံုစမ္းစစ္ေဆးမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာဆိုၿပီး ဘယ္သူမွ တရားဥပေဒ အထက္မွာမရွိဘူး" လို႔လည္း ေျပာဆိုသြားတာပါ။

ဒီအေပၚမွာေတာ့ ျမန္မာ အစိုးရနဲ႔ စင္ၿပိဳင္ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းခဲ႔တဲ႔ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြက သေဘာမတူပါဘူး။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြ လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ရေနတဲ႔ အေျခအေနေတြ ရွိေနတယ္လို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ တဦးျဖစ္သူ ေဒၚေမစပါယ္ျဖဴက ေထာက္ျပပါတယ္။

"တိုင္ၾကားေပမယ့္လည္း ထိေရာက္တဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူမႈေတြ မရွိဘူး။ စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူ ေပးတယ္ဆိုရင္လည္း ဘယ္လို စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူမႈေတြ လုပ္ပါတယ္ဆိုတာကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိစြာ ဒီျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ခံရတဲ႔ မိသားစု၀င္ေတြကို အသိမေပးဘူးဆိုတဲ႔ ကိစၥရပ္ေတြကိုဘဲ က်မတို႔ကေတာ့ ေဖာ္ထုတ္ သိရွိခဲ႔ရပါတယ္။"

အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံမႈဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ CEDAW ေကာ္မတီ ညီလာခံေတြမွာ ျမန္မာ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ မရွိဘူးဆိုတာကိုဘဲ ဆက္တုိက္ ျငင္းဆိုလာခဲ႔ၾကေပမယ့္ အခု အစိုးရသစ္ လက္ထက္ ျမန္မာ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ဘက္ကေတာ့ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ မရွိေစေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို အေလးထား ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြကို အေလးေပး ေျပာဆိုခဲ႔တာေၾကာင့္ ျမန္မာ အစိုးရဟာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ ရွိေနတာကို အသိအမွတ္ျပဳထားတာကို ေတြ႔ရတယ္လု႔ိလည္း ညီလာခံ တက္ေရာက္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒါ႔အျပင္ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပူုးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး ဥပေဒ တခ်ိဳ႕ကို ျပင္ဆင္မယ္လုိ႔ ေျပာဆိုခဲ႔တာေတြက တုိးတက္မႈေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ေထာက္ျပၾကေပမယ့္ လက္ေတြ႔ ေဆာင္ရြက္ ခ်က္ေတြေတာ့ မရွိေသးဘူးလို႔လည္း ဆုိပါတယ္။

XS
SM
MD
LG