သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

၂၀၀၈ ခုႏွစ္က ကြယ္လြန္သြားခဲ့တဲ့ မႏၱေလးၿမိဳ႕က စာေရးဆရာ၊ သတင္းစာ ဆရာမႀကီး လူထုေဒၚအမာရဲ႕ ႏွစ္ ၁၀၀ ျပည့္ေမြးေန႔ အခမ္းအနား မႏၱေလးၿမိဳ႕မွာ က်င္းပေနပါတယ္။ ဒီလို ေမြးေန႔ ရာျပည့္ အခမ္းအနား က်င္းပေနခ်ိန္ဟာ လူထုေဒၚအမာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစာင့္စားခဲ့တဲ့ အျပာင္းအလဲနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရည္မွန္းခ်က္ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေပၚေတာ့ မလား ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ျမင့္မားေနခ်ိန္နဲ႔လည္း တုိက္ဆုိင္ေနပါတယ္။ လူထုေဒၚအမာ မကြယ္လြန္ခင္ လပိုင္းအလို၊ တယ္လီဖုံးနဲ႔ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခဲ့တဲ့ ေျပာၾကားခ်က္တခ်ဳိ႕ကို စုစည္းၿပီး ကိုသိန္းထိုက္ဦး တင္ျပထားပါတယ္။

"အေမ့ေမြးေန႔က နက္ျဖန္ခါ ၉၂ ႏွစ္ျပည့္မွာကြ၊ ဘာမွ ခမ္းခမ္းနားနားလုပ္တာ မရွိပါဘူးကြာ၊ ႏွစ္တုိင္းလိုပါပဲ၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ ဆြမ္းေကၽြးမွာပါ။"

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ႏုိင္၀င္ဘာလ ၂ဂ ရက္ေန႔၊လူထုေဒၚအမာရဲ႕ ၉၂ ႏွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔ မတိုင္ခင္တရက္အလို၊ သူနဲ႔ ဆက္သြယ္ စကားေျပာျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္က ေနာက္ေန႔ က်ေရာက္မယ့္ သူ႔ေမြးေန႔အေၾကာင္းကို ေျပာသြား ခဲ့တာပါ။ အဲဒီ ေမြးေန႔ အခမ္းအနားဟာ လူထုေဒၚအမာ ထင္ရွိထင္ရွား ရွိေနခဲ့တဲ့ ေနာက္ဆုံး ေမြးေန႔ အခမ္းအနားလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

သူ႔ေမြးေန႔ဆုိရင္ သူကိုခ်စ္တဲ့၊ သူ႔စာေတြကို တန္ဘိုးထားတဲ့စာေပ အေပါင္းအသင္းေတြ မႏၱေလးမွာ ဆုံေတြ႔ေလ့ရွိတဲ့ အစဥ္အလာေၾကာင့္ ဧည့္သည္ေတြေရာ စုံေနၿပီလားလို႔ ေမးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

"ဧည့္သည္ေတြ ေရာက္တယ္ေတာ့။ ရန္ကုန္က မိတ္ေဆြေတြေလ၊ အေမကေလ အမ်ား ေမတၱာ ေစတနာနဲ႔ အခုလို အသက္ရွည္တယ္ဆိုၿပီး ၀မ္းသာၿပီး သာဓုေခၚေနပါတယ္။"

၁၉၁၅ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔က ေမြးဖြားခဲ့သူ၊ ေမြးခ်င္း ၁၂ ေယာက္ထဲက စတုထၳသမီး ငယ္နာမည္ အမာ၊ လူထုေဒၚအမာ ဟာ ဗုဒၶသာသာနာ့၊ နဂၢဟေက်ာင္း၊ အမ်ဳိးသမီးေနရွင္နယ္ေက်ာင္း၊ ABM (American Baptist Mission School)၊ မႏၱေလး ဗဟို အမ်ဳိးသားေက်ာင္းနဲ႔ မႏၱေလး ဥပစာေကာလိပ္ေတြမွာ ငယ္စဥ္က ပညာဆည္းပူးခဲ့သူပါ။

၁၉၃၆ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ ေက်ာင္းတက္တဲ့ အခ်ိန္၊ ဒုတိယေက်ာင္းသား သပိတ္ႀကီးမွာ ပါ၀င္ရင္း၊ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး တုိက္ပြဲေတြၾကား အင္းယ်ားေဆာင္ သဟာရနဲ႔ စာဖတ္အသင္း၊ အတြင္းေရးမွဴး အမာ၊သိပိတ္ေမွာက္ေက်ာင္းသူ အမာရယ္လုိ႔ လူသိမ်ားခဲ့တာပါ။ ေဒၚအမာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က ကြယ္လြန္ခဲ့တဲ့ စာေရးဆရာ၊ ကဗ်ာဆရာႀကီး ဒဂုန္တာရာ အခုလို ေျပာခဲ့ဘူးပါတယ္။

“၁၉၃၅-၃၆ ေက်ာင္းသား သပိတ္မွာ စၿပီး ေဒၚအမာကို က်ေနာ္ ျမင္ဖူးတာပါ။ အဲဒီ
အခ်ိန္တုန္း က က်ေနာ္ ဆယ္တန္းေက်ာင္းသားပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ဂ်ဴဗလီေဟာမွာ
က်င္းပတဲ့ ဗမာႏုိင္ငံလုံး ဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ ဖြဲ႕စည္းေရးညီလာခံမွာ
ေဒၚအမာ အဆုိတရပ ္တင္တယ္။ အဲဒီကစၿပီး သူ႕ကို ေတြ႕ဖူးတာပဲ။”

၁၉၃၈ ခုႏွစ္မွာ Maurice Collis ေရးတဲ့ Trials in Burma ကို ျမန္မာျပည္တြင္ စစ္ေဆးခဲ့ေသာ မႈခင္းမ်ားဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေဒၚအမာ ဘာသာျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္မွာ ႀကီးပြားေရး လူထုဦးလွနဲ႔ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ ေနာက္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ လူထုဂ်ာနယ္၊ ထုတ္ေ၀တဲ့အခါ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ၊ ေနာက္ ၁၉၄၆ လူထုသတင္းစာ ထုတ္ေ၀တဲ့အခါ အယ္ဒီတာ အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

သတင္းစာဆရာ၊ စာေရးဆရာ တေယာက္အေနနဲ႔ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္သူ အဆက္
ဆက္ရဲ႕ အၿငိဳအျငင္ေတြကိုလည္း ခံခဲ့ရသလို၊ မိသားစုေတြ အကြဲကြဲအျပားျပားျဖစ္၊ ခင္ပြန္းျဖစ္သူ လူထုဦးလွ ပုဒ္မ ၅ နဲ႔ အဖမ္းခံခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွလည္း လူထု သတင္းစာေခါင္းႀကီးေတြကို တာ၀န္ယူေရးသားခဲ့ပါတယ္။

"အေမတို႔ေခတ္တုန္းကေလ ျပည္သူေတြဘက္က ရပ္တည္တဲ့ သတင္းစာမွန္ရင္ ျပည္သူေတြမွာ ဘာျဖစ္ေနသလဲ၊ ဘာေတြလိုအပ္ေနသလဲ၊ ဘာေတြ ခံစားေနရသလဲ အဲဒါေတြကို အကုန္လုံးေဖၚထုတ္ေရးသားခြင့္ရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ေပးမွာ၊ ဘယ္လုိေဆာင္ရြက္ေပးပါ ဆုိတာလည္း အၾကံဥာဏ္ေပးခြင့္ရွိတယ္။ အခု ဒါမ်ဳိးေတြ ေရးလို႔မွ မရဘဲ။"

လူထု သတင္းစာတုိက္ရဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္းေတြကပဲ လူထုေဒၚအမာတို႔ မိသားစုရဲ႕ သမုိင္း၊ မႏၱေလးရဲ႕ သတင္းစာနဲ႔ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လႈပ္ရွားမႈ သမိုင္းလို႔ ခုိင္းႏိုင္းေျပာ ျပသူေတြ ရွိပါတယ္။ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ကဆုိရင္ လူထုသတင္းစာနဲ႔ ႀကီးပြားေရးပုံႏွိပ္စက္ေတြ ရွိတဲ့ အေဆာက္အအုံ ကို ေဖါက္ခြဲ တုိက္ခုိက္ ခံခဲ့ရဘူးပါတယ္။

ခင္ပြန္းျဖစ္သူအျပင္၊ သူကိုယ္တုိင္လည္း အထိမ္းသိမ္းခံရတာေတြ ရွိသလို၊ ေနာက္ပိုင္း သတင္စာတုိက္ ခ်ိပ္ပိတ္ခံရတာ၊ ေနာက္ သားျဖစ္သူ ဗဟာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကို ေတာခုိခဲ့တဲ့ အႀကီးဆုံးသား ကိုစိုး၀င္း ေတာထဲမွာပဲ ကြန္လြန္သြားခဲ့တဲ့ သမိုင္းေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ခရီးၾကမ္းမွာ ခံႏိုင္ရည္အျပည့္နဲ႔ မားမားမတ္မတ္ရပ္ခဲ့သူ အျဖစ္ ဂုဏ္ျပဳေျပာခံရတဲ့ စာေရးဆရာ၊ သတင္းစာ ဆရာ၊ အမ်ဳိးသမီးႀကီးကို သူ႔ဘ၀မွာ ဘယ္အခ်ိန္ေတြ ေပ်ာ္ခဲ့ဘူးသလဲလို႔ ေမးၾကည့္မိပါတယ္။

"ဟင္းဟင္း၊ အေမျပန္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ေလ၊ ဟို သတင္းစာထုတ္ေနတဲ့ ကာလကပဲ စိတ္ခ်မ္းသာ သလား မေျပာတတ္ဘူး။"

၁၉၆၄ ခုႏွစ္မွာ ျပည္သူခ်စ္ေသာ အႏုပညာသည္မ်ားစာအုပ္နဲ႔ စာေပဗိမာန္ အႏုပညာစာေပဆု ရရွိခဲ့ပါတယ္။ သတင္းစာဆရာမတဦးအေနနဲ႔ ဆိုဗီယက္ ရုရွား၊ ခ်က္ကိုစလုိ ဗက္ကီးယာ၊ အေရွ႕ဂ်ာမဏီ၊ တရုတ္ႏုိင္ငံေတြကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ ဆိုရွယ္လစ္တုိင္းျပည္မ်ားသို႔ ဆုိတဲ့စာအုပ္မ်ဳိးအျပင္၊ Edgar Snow ေရးတဲ့ The Other Side of the River ကို ဘ၀ခ်င္းမတူသည့္ တရုပ္ျပည္ဆုိၿပီး သဘာသာျပန္ခဲ့တာ၊ ေရႊေဒါင္းေတာင္ေဆာင္းပါးေတြနဲ႔ ဆရာႀကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္း စာအုပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့တာ၊ ေနာက္ပိုင္း ရတပုံ မႏၱေလး၊ က်မတို႔ မႏၱေလး ဆုိတဲ့ စာအုပ္ေတြ၊ ထုိင္း၀ထၳဳတိုေတြ၊ ႏုိင္ငံတကာ ေဆာင္းပါးေတြ အမ်ားအျပား ေရးသားခဲ့သူပါ။

ေဒၚအမာဟာ သတင္းစာဆရာမႀကီး တေယာက္အေနနဲ႔ တိုးတက္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးအယူဆရွိသူ၊ လူထုဘက္က ရပ္တည္ၿပီး အတိုက္အခံအျဖစ္ အျမဲတေစရပ္တည္ခဲ့သူလုိ႔ သူနဲ႔ နီးစပ္သူေတြ ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ကဆုိရင္ ခင္ပြန္းျဖစ္သူ လူထုဦးလွ၊ သား ကိုၿငိမ္းခ်မ္းတို႔နဲ႔အတူ သူကိုယ္တုိင္ အထိမ္းသိမ္းခံခဲ့ရဘူးပါတယ္။ အာဏာပိုင္ေတြ ဘက္က မလိုမက်ခဲ့တဲ့အတြက္ သူ႔စာေတြ ပိတ္ပင္ခံခဲ့ရတာ၊ ျဖတ္ေတာက္ခံခဲ့ရတာေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိခဲ့ပါတယ္။

သူမကြယ္လြန္ခင္ လပိုင္းအလုိ၊ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၀န္းက်င္က ျမန္မာႏုိင္ငံ အစိုးရထုတ္ သတင္းစာေတြမွာ သူ႔ကို ေ၀ဖန္၊ ထိုးႏွက္တဲ့ ေဆာင္းပါးတခ်ဳိ႕ ေဖၚျပေနခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ စစ္အစိုးရကို ေဖ၀န္သူေတြ ႏွစ္ရွည္ ေထာင္ဒဏ္ေတြ က်ခံေနရတဲ့အခ်ိန္မို႔ ထပ္ၿပီး အထိန္းသိမ္းခံရမွာကို မစိုးရိမ္ဘူးလားလို႔ ေမးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

"မေျပာႏုိင္ဘူး ဘာမွေတာ့ ဒါေပမယ္လို႔ အေမက အသက္ကႀကီးလွၿပီ ဟုတ္လား၊ လူကလည္း ေကာင္းေကာင္း သြားႏုိင္ လာႏုိင္တာမွ မရွိေတာ့ဘဲ၊ ဒါေၾကာင့္ မဖမ္းတာ ထင္တာပဲ။"

ကဗ်ာဆရာ ေမာင္သင္းခုိင္ကေတာ့ အေမဟာ ပင္လယ္ပါ၊ လူထုကေတာ့ ေလွာ္ခတ္ေနတဲ့ ေလွေတြပါလုိ႔ ျပည္သူခ်စ္ေသာ သူရဲေကာင္း ကဗ်ာမွာ တင္စားခဲ့ဘူးပါတယ္။ သားေသ လင္ဆုံးေပမယ့္၊ဘ၀ကို အရႈံးမေပးခဲ့သူ၊ ယုံၾကည္ရာကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္တည္သူတေယာက္ အျဖစ္ တျခား ကဗ်ာဆရာ၊ စာေရးဆရာေတြ ေဒၚအမာကို ဂုဏ္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း မိသားစုေတြ တကြဲတျပားျဖစ္၊ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ေတြ နဲ႔ ေပးဆပ္မႈေတြသက္သက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ခရီးမွာ၊ တုိင္းျပည္အတြက္ အေကာင္းျမင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ရွိပါေသး သလားဆုိၿပီး သူမကြယ္လြန္ခင္ လပိုင္းအလိုက ေမးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

"အေကာင္းဘက္ကေတာ့ အေမက ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ အေမတို႔ တခုခု အေျပာင္းအလဲေတာ့ ျဖစ္ခါနီးၿပီလို႔ေလ။ ဒါေပမယ့္ ဒီအတုိင္းႀကီးေတာ့ ျဖစ္လာမွ မဟုတ္ဘူး သားရဲ႕၊ လုပ္ၾကရဦးမွာပဲ။ တို႔ ဗမာေတြ အခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈနဲ႔ လက္တြဲၿပီးေတာ့ တေယာက္တေယာက္ သည္းညည္းခံၿပီးေတာ့ သြားၾကရမွာပဲလို႔ အေမက ေအာက္ေမ့တာပဲ။"

တခါက လူထုေဒၚအမာ ေျပာခဲ့ဘူးတဲ့ စကားေတြပါ။၂ဝဝ၈ ခု ဧၿပီ ၇ ရက္ အသက္ ၉၃ ႏွစ္အရြယ္မွာ လူထုေဒၚအမာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။ သူခ်စ္တဲ့ မႏၱေလး၊ သူတန္ဘုိး ထားတဲ့ စာေပ၊ သူေမွ်ာ္လင့္တဲ့ ျမန္မာျပည္ အနာဂတ္ အားလုံးကို စြန္႔ထားခဲ့ပါတယ္။ မႏၱေလးရဲ႕ ယာဥ္ေက်းမႈနဲ႔ မဟာတံတိုင္းႀကီး တခ်ပ္ ၿပိဳက်ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္လို႔ေတာင္ ကဗ်ာဆရာတခ်ဳိ႕ ခုိင္းႏိုင္း တင္စားခဲ့ပါတယ္။ အခု သူ႔ေမြးေန႔ ႏွစ္တရာျပည့္ အခမ္းအနားေတြ က်င္းပေနခ်ိန္ ဟာ ျမန္မာျပည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစာင့္ခဲ့ၾကတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ အမွန္တကယ္ ေပၚလာေတာ့မလား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ျမင့္မားေနခ်ိန္နဲ႔လည္း တုိက္ဆုိင္ေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG