သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ အကဲျဖတ္ခ်က္


သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ အကဲျဖတ္ခ်က္
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:23 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

သစ္ေတာႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲတဲ့အလုပ္ကို အစိုးရတဦးတည္း မလုပ္ႏုိင္တဲ့အတြက္ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း အမ်ားအျပား ပါဝင္ေနပါတယ္။ ျမန္မာ့သစ္ေတာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ ျပည္သူနဲ႔သစ္ေတာ ေလ့လာေရးဌာနက (၅) နွစ္ စီမံကိန္းခ်ၿပီး ေလ့လာေနပါတယ္။ မႏွစ္ကေတာ့ ျမန္မာ့သစ္ေတာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး အကဲျဖတ္စာတမ္း Assessing Forest Governance in Myanmar ကို ထုတ္ျပန္လုိက္ပါတယ္။ ျမန္မာ့သစ္ေတာကို ေတာေကာင္း၊ ေတာပ်က္နဲ႔ ေတာနိမ့္ဆုိၿပီး (၃) မ်ဳိး ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။

ေနေရာင္ျခည္မဝင္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ သစ္ရြက္ေတြ ပိတ္ေနတဲ့ေတာကို ရြက္အုပ္ပိတ္သစ္ေတာ Closed Forest (သို႔မဟုတ္) ေတာေကာင္းလို႔ ေခၚပါတယ္။ ရြက္အုပ္သိပ္သည္းမႈ (၄၀) ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ရင္ ေတာေကာင္းလို႔ သတ္မွတ္ၿပီး (၁၀) နဲ႔ (၄၀) ရာခိုင္ႏႈန္းၾကားမွာရိွရင္ ရြက္အုပ္ပြင့္သစ္ေတာ Open Forest (သို႔မဟုတ္) ေတာပ်က္လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ (၁၀) ရာခိုင္ႏႈန္းထက္နည္းရင္ ေတာင္ယာသစ္ေတာ (သို႔မဟုတ္) ေတာနိမ့္လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ၁၉၉၀ က တိုင္းျပည္ဧရိယာ (၄၅) ရာခို္င္ႏႈန္းဟာ ေတာေကာင္း ျဖစ္ေပမယ့္ ၂၀၁၅ ေရာက္ေတာ့ (၂၁) ရာခိုင္ႏႈန္းသာ က်န္ပါေတာ့တယ္လို႔ "ျမန္မာ့သစ္ေတာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ အကဲျဖတ္ခ်က္" စာတမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ သုေတသနမွာ ပါဝင္သူ (၃၀၀) နီးပါး ရိွပါတယ္။ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီးရိွသလို၊ ေျဖရွင္းႏိုင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေတြလည္း မ်ားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အပိုင္း (၃) ပိုင္းခြဲၿပီး သံုးသပ္ထားပါတယ္။ ပထမပိုင္းက မူဝါဒ၊ ဥပေဒ၊ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ သစ္ေတာဥပေဒ၊ သစ္ေတာနည္းဥပေဒ၊ သစ္ေတာမူဝါဒ၊ ေျမအသံုးခ်ေရးဥပေဒ၊ အစုအဖြဲ႔ပိုင္းသစ္ေတာစည္းမ်ဥ္းနဲ႔ သစ္ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ရိွေနတာဟာ သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ အေျခခံေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တုိင္းရင္းသားလူနည္းစုရဲ ႔ ရပိုင္ခြင့္နဲ႔ ႏုိင္ငံျခားကုန္သြယ္ေရးမွာ စည္းမ်ဥ္းေတြ လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ယူနန္နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးမွာ ေရာေထြးေနတဲ့ သစ္ခိုးထုတ္မႈကို ကိုင္တြယ္ႏုိ္င္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လူမႈေရးရာ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကို ဥပေဒျပဳဖို႔ လိုေနပါတယ္။

စီမံခန္႔ခြဲမႈနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏိုင္မႈ အတိုင္းအတာကို ဒုတိယပိုင္းမွာ တင္ျပထားပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ႔ တာဝန္ယူမႈဟာ အညံ့ဆံုးျဖစ္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး၊ ဥပေဒေရးနဲ႔ တရားေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာမွာ တိုးတက္မႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း စာရင္းဇယားနဲ႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဥပေဒျပဳမႈမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာၿပီး အစိုးရဌာနေတြကို ႏုိင္ငံေရးအရ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈ မရိွပါဘူး။ ပုဂၢလိကလုပ္ငနး္ကို သစ္ေတာလုပ္ပိုင္ခြင့္ ခ်ေပးတဲ့ေနရာမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ကင္းမဲ့ေနပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အစိုးရဌာနေတြနဲ႔ ေဒသခံျပည္သူေတြၾကား သတင္းဖလွယ္မႈ အလြန္အားနည္းေနပါတယ္။ ေဒသဆိုင္ရာမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏုိင္စြမ္း ရိွေပမယ့္ တျပည္လံုးအတိုင္းအတာမွာ မစြမ္းေဆာင္ႏုိင္တာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဒသခံသစ္ေတာနဲ႔ ေျမယာျပႆနာေတြကိုေတာ့ အခ်ိန္မီ မွန္ကန္စြာ ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

တတိယပိုင္းကေတာ့ သစ္ေတာနဲ႔ ေျမယာႀကီးၾကပ္မႈ၊ ဥပေဒက်င့္သံုးမႈ၊ အစိုးရဌာနခ်င္း လက္တြဲလုပ္ေဆာင္မႈနဲ႔ အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေ္ရး စတာေတြနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ အပိုင္း (၃) ပိုင္းမွာ ဒီအပိုင္းက အညံ့ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ သစ္ေတာေရးရာမွာ ျပည္တြင္းပဋိပကၡ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနတာမ်ဳိးလည္း ရိွပါတယ္။ ဥပမာ တနသၤာရီတုိင္းမွာ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္မွာ လက္နက္ပဋိပကၡေတြ ၿပီးဆံုးသြားေပမယ့္ အခြန္ေကာက္ခံမႈနဲ႔ ေျမယာသိမ္းပိုက္မႈေတြကို မေက်နပ္တဲ့ေဒသခံေတြက ျပည္သူ႔စစ္ဖြဲ႔ၾကတဲ့အတြက္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးဖို႔ ခက္ခဲလာပါတယ္။ သစ္ခိုးထုတ္မႈကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ တာဝန္ေပးခံရတဲ့ ေဒသခံေတြမွာ လိုအပ္တဲ့ လူအင္အားနဲ႔ ပစၥည္းပစၥယ မရိွတာကလည္း အားနည္းခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ ဘဝရပ္တည္မႈ ခက္ခဲလာတဲ့ ေဒသခံေတြကလည္း သစ္ခိုးထုတ္ေတာ့ ျပႆနာ ပိုရႈပ္ကုန္ပါတယ္။

အစိုးရဌာနအခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာလည္း အလြန္အားနည္းတယ္လို႔ သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအကဲျဖတ္မႈ စာတမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အထက္ကအမိန္႔ေပးတဲ့ စနစ္ေၾကာင့္လည္း ဌာနဆုိင္ရာေတြ ပူးေပါင္းလုပ္ကိုင္ဖို႔ ခက္ခဲေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သစ္ေတာဌာန၊ ေကအင္ယူနဲ႔ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္းေတြ ပံုမွန္ေတြ႔ဆံုတာမ်ဳိး ရိွေပမယ့္ အခ်င္းခ်င္းယံုၾကည္မႈ မရိွတဲ့အတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္မွ်ေဝဖုိ႔ အကန္႔အသတ္ ရိွေနပါတယ္။ စိုက္ပ်ဳိးေရးဌာနဲ႔ သစ္ေတာဌာန လုပ္ပံုလုပ္နည္း ကြဲျပားျခားနားတာဟာ ေဒသခံေတြရဲ ႔ ေျမယာလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။

သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါဝင္သူအားလံုး ကိုယ့္တာဝန္ကိုယ္သိၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ ပါဝင္လုပ္ကိုင္ႏုိင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လုပ္ကိုင္မႈစြမ္းရည္ ျမွင့္တင္ဖို႔အတြက္ အရပ္သားအသင္းအဖြဲ႔ ကြန္ရက္ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔ အႀကံေပးထားပါတယ္။ သစ္ေတာႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈ ေစာင့္ၾကည့္ေရးစနစ္က်င့္သံုးဖို႔ လိုတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သတင္းအခ်က္အလက္ စုစည္းၿပီး ေလ့လာဆန္းစစ္ႏိုင္ရင္ သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး အားေကာင္းလာပါလိမ့္မယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အားေကာင္းလာရင္ အဂတိလိုက္စားမႈ ေလ်ာ့နည္းသြားမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး အကဲျဖတ္စစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG