သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရးစနစ္


Wa Lone, center front, and Kyaw Soe Oo, centre back
ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရးစနစ္
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:35 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရးဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စစ္အာဏာရွင္ရဲ ႔ လက္ကိုင္တုတ္ ျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈကို ဖိႏိွပ္ညဥ္းပမ္းတဲ့ ယႏၱရားတခုလို ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲႏုိင္သူ အစိုးရဖြဲ႔တဲ့ စနစ္ က်င့္သံုးေတာ့လည္း အက်င့္ေဟာင္းကို စြန္႔လႊတ္ဖို႔ ခက္ခဲေနပံုရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရားစီရင္ေရးက႑ တိမ္းေစာင္းေနတာကို ျပန္လည္တည့္မတ္လာေအာင္လုပ္ဖို႔ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ကို တိုက္တြန္းေၾကာင္း လြန္ခဲ့ႏွစ္ မတ္လက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ အဆိုတင္သြင္းၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုလုပ္တာဟာ တရားရံုးရဲ ႔ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိခိုက္ေစတဲ့ မထီမဲ့ျမင္ျပဳမႈလို ျဖစ္ေနေၾကာင္း တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ တရားသူႀကီးတဦးျဖစ္တဲ့ ဦးစိုးညႊန္႔က တံု႔ျပန္ပါတယ္။ တရားရံုးကို ေဝဖန္တာကို မထီမဲ့ျမင္ မေလးမစားလုပ္မႈ အျဖစ္သတ္မွတ္တာဟာ တရားဌာန ဝန္ထမ္းေတြရဲ ႔ အက်င့္ဓေလ့ ျဖစ္ေနပံုရပါတယ္။

ေနာက္ႏွစ္လၾကာေတာ့မွ ဒီလိုတံု႔ျပန္ေျပာဆိုမိတာကို ခြင့္လႊတ္ဖို႔ ဦးစိုးညႊန္႔က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမွာ ေတာင္းပန္ျပန္ပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ (၃၀၁) အရ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ တရားသူႀကီးတဦးဦးကို စြပ္စြဲျပစ္တင္ႏုိင္တာကို သတိရၿပီး တရားစီရင္ေရးဌာနကို ေဝဖန္တာဟာ မထီမဲ့ျမင္ျပဳရာ မေရာက္ေၾကာင္း ရွင္းျပသြားတာပါ။

အက်င့္ပ်က္တရားသူႀကီးကို စြပ္စြဲျပစ္တင္ႏိုင္ေအာင္ အေျခခံဥပေဒက ဖန္တီးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈဟာ မွန္ကန္တဲ့အတြက္ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ တရားသူႀကီးရာထူးမွာ ဆက္ၿပီးထမ္းေဆာင္ဖို႔ မသင့္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကဆံုးျဖတ္ရင္ အဲဒီတရားသူႀကီးကို ရာထူးရပ္စဲဖို႔ သမၼတက ေဆာင္ရြက္ရမယ္လို႔ အေျခခံဥပေဒမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္က တရားသူႀကီးေတြကိုလည္း လႊတ္ေတာ္အသီးသီးက စြပ္စြဲျပစ္တင္ပိုင္ခြင့္ ရိွပါတယ္။ တိုင္းျပည္နယ္ တရားလႊတ္ေတာ္မွာ တရားသူႀကီး (၅၇) ဦး ရိွတဲ့အနက္ အမ်ဳိးသမီးက (၂၁) ဦး (သို႔မဟုတ္) (၄၀) ရာခိုင္ႏႈန္း ပါဝင္ပါတယ္။ သူတုိ႔ေအာက္မွာ ခရိုင္တရားသူႀကီး (၂၁၇) ေယာက္နဲ႔ ၿမိဳ ႔နယ္တရားသူႀကီး (၇၈၇) ေယာက္ ရိွေၾကာင္း (၁၃၇) စာမ်က္ႏွာရိွတဲ့ ၂၀၁၇ တရားရံုး ႏွစ္စဥ္အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

နာမည္အႀကီးဆံုးအမႈကေတာ့ မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီး မတၱရာၿမိဳ ႔နယ္ အမ်ဳိးသမီးတရားသူႀကီးကို အမႈစစ္ေဆးေနတုန္း ေရွ ႔ေနဦးေဇာ္ဝင္းက ဖိနပ္နဲ႔ ပစ္ေပါက္တဲ့လုပ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ကတည္းက စတင္ခဲ့တဲ့အမႈျဖစ္လို႔ အမႈသက္တမ္း (၆) ႏွစ္အၾကာမွာ တရားသူႀကီး ဖိနပ္နဲ႔ အေပါက္ခံရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တရားစီရင္မႈ ေႏွာင့္ေႏွးတာဟာ တရားမွ်တမႈကို ျငင္းပယ္ရာ ေရာက္တယ္လုိ႔ ဥပေဒဆိုရိုး ရိွပါတယ္။ ေနာက္ (၂) လအၾကာ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လ (၂) ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတရားသူႀကီးမ်ားအတြက္ တရားစီရင္ေရးက်င့္ဝတ္ ဆိုတဲ့ (၁၈) မ်က္ႏွာ ညႊန္ၾကားလႊာကို တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္က ထုတ္ပါတယ္။ ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ ျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာ့တရားခြင္ကို အဖက္ဆယ္တဲ့သေဘာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္ၾကပါတယ္။

တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္နယ္နဲ႔တုိင္း တရားလႊတ္ေတာ္ (၁၄) ခု ရိွပါတယ္။ သူတုိ႔ေအာက္မွာ ခရိုင္နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေဒသ တရားရံုး (၇၂) ရံုး နဲ႔ ၿမိဳ ႔နယ္တရားရံုး (၃၃၀) နဲ႔ အျခားတရားရံုး (၂၂) ခု စုစုေပါင္း (၄၂၄) ရံုး ရိွပါတယ္။ တရားေရးရာအရာထမ္း (၁၂၉၁) ဦးမွာ အမ်ဳိးသမီးက (၅၃) ရာခိုင္ႏႈန္း ရိွပါတယ္။ စာေရးစာခ်ီစတဲ့ တရားရံုးအမႈထမ္း (၄၄၄၄) ဦး ရိွပါတယ္။ တရားေရးရာအမႈထမ္း (၆၃၄) ေနရာ လစ္လပ္ေနတာကို ျဖည့္ဆည္းဖို႔ လုိပါတယ္။ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ တရားသူႀကီးတဦးဟာ တႏွစ္ (၁၈၉) မႈ ဆံုးျဖတ္ေၾကာင္း သိရိွရပါတယ္။ တရားရံုး အဆင့္တုိင္းကို ေရာက္လာတဲ့ အမႈအေရအတြက္ဟာ တရားသူႀကီးတဦးစီရဲ ႔ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မႈ ပမာဏထက္ ပိုမ်ားေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ျမန္မာ့တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ကို ၂၀၁၇ မွာ အမႈေပါင္း (၄၃၄၄) ေရာက္ရိွလာလို႔ တရားသူႀကီးတဦးကို (၄၃၄) မႈ ႏႈန္းနဲ႔ စစ္ေဆးေၾကာင္း သိရပါတယ္။ အေမရိကန္ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ကို ေရာက္လာတဲ့ အမႈေပါင္းဟာ ႏွစ္စဥ္ (၇၀၀၀) ေလာက္ရိွေပမယ့္ (၂) ရာခိုင္ႏႈန္းကိုသာ တရားသူႀကီး (၉) ဦးက ၾကားနာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီအေရအတြက္ေလာက္ပဲ ႏုိင္ႏုိင္နင္းနင္း လုပ္ႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ တရားသူႀကီးတဦးဟာ တႏွစ္ (၂၁၅) မႈ လက္ခံစစ္ေဆးၿပီး၊ ခရိုင္တရားသူႀကီးက (၁၅၃) မႈ လက္ခံစစ္ေဆးပါတယ္။ ၿမိဳ ႔နယ္တရားသူႀကီးကေတာ့ တႏွစ္ အမႈေပါင္း (၅၀၀) ေလာက္ လက္ခံစစ္ေဆးပါတယ္။

သိကၡာရိွရိွ၊ တာဝန္သိသိနဲ႔ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔ ငါးႏွစ္ မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း (၂၀၁၈-၂၀၂၂) ကို စတင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနပါတယ္။ တရားစီရင္ေရးဌာန ဝန္ထမ္းေတြ အရည္အေသြးတိုးတက္လာၿပီး အမႈကို အခ်ိန္မီ စစ္ေဆးဆံုးျဖတ္ႏုိင္ဖို႔ မဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္းက ရည္ရြယ္ပါတယ္။ လက္ရိွ အေျခအေနမွာလည္း လက္ခံစစ္ေဆးတဲ့အမႈနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးတဲ့အမႈ အေရအတြက္ဟာ သိပ္ကြာျခားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တႏွစ္ အမႈ (၅၀၀) လက္ခံစစ္ေဆးတဲ့ ၿမိဳ ႔နယ္တရားသူႀကီးတဦးဟာ (၄၈၂) မႈ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ (၉၆) ရာခိုင္ႏႈန္း ၿပီးစီးတယ္လို႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG