သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကလင္တန္ သမၼတေလာင္း ျဖစ္လာမယ့္အေပၚ ျမန္မာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အျမင္


ဟီလရီကလင္တန္

အခုလိုမ်ိဳး ဟီလရီကလင္တန္ သမၼတေလာင္း ျဖစ္လာမယ့္ အေျခအေနအေပၚမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ က႑အသီးသီးမွာ ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ၀မ္းသာႀကိဳဆုိၾကပါတယ္။ တဆက္္တည္းမွာပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑ အသီးသီးမွာ အမ်ိဳးသမီးအေရအတြက္ အဆမတန္ နည္းေနေသးတာကိုလည္း ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြ ေခါင္းေဆာင္မႈ အခန္းက႑မွာ ပိုၿပီး ပါ၀င္လာခြင့္ရဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ဆက္သြယ္စုံစမ္းထားတဲ့ကိုရန္ႏုိင္က ေျပာျပေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရး သမုိင္းမွာ ပါတီႀကီးတခုရဲ႕ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးတဦး ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျဖစ္လာေတာ့မယ့္ အေျခအေနေရာက္ေနပါၿပီ။ အခုလို ဟီလရီကလင္တန္ သမၼတေလာင္းျဖစ္လာမယ့္ အလားအလာအေပၚ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚစႏၵာမင္းက ၀မ္းသာဂုဏ္ယူတယ္လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ဟီလရီကလင္တန္က အမ်ိဳးသမီးသမၼတေလာင္းအျဖစ္နဲ႔ သိေနၿပီဆိုတာ က်မတို႔သိရတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တဦးအေနနဲ႔ အရမ္း၀မ္းသာတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်မတို႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ တိုင္းျပည္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ သမၼတျဖစ္လာတာမ်ိဳးကို အခုႏွစ္ပိုင္းေတြမွာဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတြ႔ေနရပါၿပီ။ အဲဒီလိုပါပဲ က်မတို႔တိုင္းျပည္မွာဆိုရင္ က်မတို႔ရဲ႕ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ သမၼတလို႔ အမည္မတပ္ေပမယ့္ သမၼတနဲ႔ တန္းတူအခြင့္အေရး ရွိတဲ့ အမိ်ဳးသမီးျဖစ္တာကို က်မတို႔ တိုင္းျပည္အေနနဲ႔ ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားခဲ့ရတယ္။ အဲဒီလိုပါပဲ အခုဆိုရင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံဟာ အမ်ိဳးသမီးတဦး ဦးေဆာင္မႈရဲ႕ေနာက္မွာ လိုက္ဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီဆိုတာေတြ႔ရတဲ႔အတြက္ က်မတို႔က အရမ္း၀မ္းသာ ဂုဏ္ယူပါတယ္ လို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူ မခင္ေလးကေတာ့ - ဟီလရီကလင္တန္ဟာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ အျပင္ ျမန္မာ အပါအ၀င္ နုိင္ငံတကာ အေရးကိစၥေတြမွာလည္း ႏွံ႔စပ္သူတဦးျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီမုိကရက္ပါတီရဲ႕ သမၼတေလာင္းျဖစ္လာမွာကို ႀကိဳဆုိတယ္လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“ဟီလရီကလင္တန္ကို ဒီမိုကရက္တစ္ရဲ႕ သမၼတေလာင္း အမည္စာရင္း အျဖစ္နဲ႔ တရား၀င္အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ေတာ့ က်မတို႔အရမ္းပဲ ၀မ္းသာတယ္။ ေနာက္ဒီဟာဆိုရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီး သမၼတ ျဖစ္လာဖို႔လည္း လမ္းစက ေတာ္ေတာ္ေလးပြင့္လာၿပီလို႔လည္း က်မတို႔ေျပာႏိုင္တယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း က်မတို႔က အမ်ားႀကီးႀကိဳဆိုတယ္။”

ဟီလရီကလင္တန္ဟာ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးကိုလည္း ေတာက္ေလွ်ာက္အားေပးလာခဲ့သူျဖစ္သလို အရင္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္နဲ႔ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္စဥ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ၂ ႀကိမ္ လာေရာက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။ တကယ္လို႔ မစၥစ္ကလင္တန္ သမၼတျဖစ္လာခဲ့ရင္ NLD အစိုးရလက္ထက္ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ပိုမို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ အားေပးမႈေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လို႔ မခင္ေလးက ေျပာပါတယ္။ အရင္စစ္အစိုးရက ၂၀၁၀ မွာ ေရြးေကာက္ပဲြက်င္းပၿပီး ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ လာၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္း လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြပါ၀င္လာခဲ့သလို အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာလည္း ႏုိင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ အျဖစ္နဲ႔ေရာ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး အျဖစ္နဲ႔ပါ ႏုိင္ငံကိုဦးေဆာင္လာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑မွာ ဘယ္လိုအေနအထားမွာ ရွိသလဲဆုိတဲ့ အေပၚမွာေတာ့ မခင္ေလးက အခုလုိေျပာပါတယ္။

“ဦးေဆာင္မႈေပးမယ့္ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာပဲ ေရာက္ေသးတာပါ။ လံုး၀ပီပီျပင္ျပင္နဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ေနရာေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြက အခုမွ “စ လံုးေရ စ” ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္လို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့အခု မၾကာေသးခင္ကမွ က်မတို႔ စစ္တမ္းေတြလည္း ေကာက္ယူထားတာရွိတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေရြးခ်ယ္ခံရမူကလည္း ၁၀ ရာခိုင္ႏွဳန္းနဲ႔ ၁၂ ရာခိုင္ႏွဳန္းၾကားထဲမွာပဲ ရွိေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုတဲ႔အခါက်ေတာ့ ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ထဲ ဒါေပမယ့္ ၀န္ႀကီးဌာန ႏွစ္ခုကို ကိုင္တြယ္တာဆိုေတာ့ ပါ၀င္မႈအခ်ိဳးအစားႏွုန္းဟာ အင္မတန္မွ နည္းပါတယ္။ ကုလသမဂၢ သတ္မွတ္ထားတာ ဆိုရင္ ၃၀ ရာခိုင္ႏွုန္းေပါ့ေနာ္။ က်မတုိ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြက ႏိုင္ငံေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ ေနရာတိုင္းမွာ စီးပြားေရးမွာျဖစ္ျဖစ္၊ လူမႈေရးမွာျဖစ္ျဖစ္ ၊ ႏိုင္ငံေရးမွာျဖစ္ျဖစ္ ၃၀ ရာခိုင္ႏွုန္းဆိုတာ မီဖို႔ေတာင္ အမ်ားႀကီးလိုေသးတယ္။”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ျမန္မာျပည္သူေတြက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို တခဲနက္ေထာက္ခံၿပီး NLD ကိုမဲေပးခဲ့တာကိုၾကည့္ရင္ အရည္အခ်င္း အျပင္ က်ား-မ တန္းတူေရးကို အေလးထားတယ္ ဆုိတာကိုလည္း ျပသေနတာျဖစ္တယ္ လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း တျခားအမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေနာက္ကို လိုက္မလိုက္ဆုိတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္သြားရမွာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒၚစႏၵာမင္းကေျပာပါတယ္။ ဗကသမ်ားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ဗဟိုလုပ္ငန္းေကာ္မတီ ဘ႑ာေရးတာ၀န္ခံ မဟန္နီဦးကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ နည္းေနတုန္းပဲျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“က်မတို႔ႏိုင္ငံမွာေတာ့ Percentage အရလည္း နည္းတယ္။ ဦးေဆာင္ခြင့္ ေပးမႈကလည္း အရမ္းနည္းေသးတယ္လို႔ က်မထင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔ဆီမွာ gender discrimination (က်ားမခြဲျခားဆက္ဆံမႈ) က အရမ္းၾကီးတယ္လို႔ က်မျမင္တယ္ရွင့္။ အခုအခ်ိန္အထိ တကယ္တမ္း လြတ္လပ္စြာနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဦးေဆာင္လို႔ရလားဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးေတာ့ တကယ္႔ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ မရေသးဘူးရွင့္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစဥ္အလာအရရွိခဲ့တဲ့ ေရွးရုိးစဲြ အယူအဆေတြေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြ ဆုံးရႈံးေနရတာျဖစ္ၿပီး လက္ေတြ႔မွာ က်ား-မ တန္းတူအခြင့္အေရးရဖို႔ အမ်ားႀကီး ႀကိဳးစားဖို႔လိုတယ္လို႔ သူကေျပာသြားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG