သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

နိပြန္ေဖာင္ေဒးရွင္းဥကၠ႒ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါႏွင့္ ဗီြအုိေအ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခန္း အျပည့္အစုံ


ဗီြအုိေအ ျမန္မာပုိင္းဌာနမွဴး ဦးသန္းလြင္ထြန္းက မစၥတာ Sasakawa ကုိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းေနစဥ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်။ အခုက က်ေနာ္ ပထမဦးဆံုးအေနနဲ ့ေျပာခ်င္တာက မစၥတာ ဆာဆာကာ၀ါ (Sasakawa) နဲ႔ နိပြန္ေဖာင္ေဒးရွင္း (Nippon Foundation) ရဲ႕ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ ့ပတ္သက္လို႔ေပါ့ေနာ္၊ က်ေနာ့္အေနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလးလည္း ေလ့လာထားတဲ့ အခါက်ေတာ့ေပါ့ေနာ္ ၿပီးခဲ့တဲ့ နွစ္ေပါင္းေတာ္ေတာ္ၾကာကတည္းက တျခားတိုင္းရင္းသားေတြနဲ ့ျငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥေတြမွာေရာ ေဒသဖြံ႔ျဖိဳးေရးကိစၥေတြမွာပါ လုပ္ေဆာင္ေပးေနခဲ့တာကို က်ေနာ္သိရပါတယ္္။ ဒါေပမယ့္လည္း ျပီးခဲ့တဲ့နွစ္အတြင္းမွာေတာ့ အထူးသျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလ မတိုင္ခင္နဲ ့ေရြးေကာက္ပြဲကာလ အတြင္းမွာေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိေရးအတြက္ ဆိုျပီးေတာ့ မစၥတာ Sasakawa အထူးသျဖင့္ ႀကိဳးပမ္းလာတာကို ေတြ႔ရတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ ခရီးေတြလည္း ရခုိင္ျပည္ထဲကို သြားတယ္၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔လည္းေတြ႔ခဲ့ၾကတယ္ဆိုေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာ လက္ရွိ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနေပါ့ေနာ္ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ အေနနဲ ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို ့အလားအလာအေပၚ ဘယ္ေလာက္မ်ား အေကာင္းျမင္သလဲခင္ဗ်။ ဘယ္ေလာက္မ်ား ေမ်ွာ္လင့္ထားသလဲခင္ဗ်။

မစၥတာ Sasakawa - "ဟုတ္ကဲ့ ဆရာတို႔သိတဲ့အတိုင္းပါပဲ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ အေျခအေနဟာဆိုလို့ရွိရင္ အင္မတန္ရႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိပါတယ္။ ဥပမာေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီ ရိုဟင္ဂ်ာအေၾကာင္းအေရးေတြ၊ ရခိုင့္တပ္မေတာ္ AA အေရးေတြ အပါအ၀င္ ရခိုင္ေဒသဟာ အင္မတန္ရႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ ရႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနၾကားထဲမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရခိုင္တပ္မေတာ္ AA ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ သူတို႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳလုပ္နိုင္ဖို႔အတြက္ အပစ္အခတ္ ရပ္မွုေတြလည္းပဲ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ နွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ဟာဆိုလို႕ရွိရင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲတဲ့ ကတိက၀တ္ေတြကိုလည္းပဲ ေကာင္းေကာင္းလိုက္နာျပီးေတာ့မွ လက္ေတြ့ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေနတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကိုလည္းပဲ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ ရခို္င္ျပည္နယ္ စစ္ေတြကို သြားခဲ့တယ္။ စစ္ေတြကေနတဆင့္ ဘူးသီးေတာင္နဲ ့ေက်ာက္ေတာ္ကို က်ေနာ္သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆိုလို႔ရွိရင္လည္းပဲ အဲဒီေဒသမွာရွိတဲ့ လူၾကီးလူငယ္၊ အမ်ိဳးသမီး၊ အမ်ိဳးသားမေရြး ဆိုင္၀န္ထမ္းေတြ၊ လယ္သမားေတြ၊ လမ္းသြားလမ္းလာ လူေတြအကုန္လံုး က်ေနာ္ေမးျမန္းတဲ့အခါမွာဆိုလို႔ရွိရင္ သူတို႔ ရခုိင္ေဒသခံလူေတြအေနနဲ႔ ရခိုင္ေဒသကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ သူတို႔ကိုယ္စားျပဳတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ေနျပည္ေတာ္ကို အေရာက္ပို႔ခ်င္ပါတယ္ဆိုတဲ့ အင္မတန္ျပင္းျပတဲ့ စိတ္ဆႏၵရွိတယ္ဆိုတာကို ၾကားသိခဲ့ရပါတယ္။

အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္ဆိုလိုခ်င္တာဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ရခိုင္ ဒီအေရးကို ေျဖရွင္းဖို႔ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့၊ ရခိုင္ေဒသ ျငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိဖို႔အတြက္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ AA နဲ႔ တပ္မေတာ္ဟာ ေရြးေကာက္ပြဲျပဳလုပ္ဖို႔အတြက္ကို အခုလို အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေပးထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုရင္ ဒီဟာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ အရမ္းကိုေကာင္းတဲ့ အခြင့္အေရးၾကီးတခု ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ရခိုင္ေဒသမွာ ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးတခု ျပဳလုပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ရခိုင္ေဒသမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိဖို႔ အခြင့္အလမ္းေတြဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္လည္းပဲ ပြင့္လာမယ္။ အနာဂတ္ ရခိုင္ေဒသရဲ႕ ရခုိင္ျပည္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိဖို႔အတြက္ကို အင္မတန္ အေရးၾကီးတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲတရပ္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ရခိုင္ေဒသမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစ ပြင့္လာမယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ရခိုင္ေဒသမွာရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ရခုိင္ေဒသမွာရွိတဲ့ ေဒသခံေတြဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ သူတို႔ဟာ အရမ္းကို အထီးက်န္ဆန္တယ္၊ ဖယ္ခ်န္ထားျခင္း ခံရလားမသိဘူးဆိုျပီး စိတ္ပူပန္ေနတာေတြကိုလည္း က်ေနာ္ ေတြ႔ျမင္ ၾကားသိခဲ့ရပါတယ္။ အနာဂတ္ ရခိုင္ေဒသနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့မွ ဆိုလို႔ရွိရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ရခုိင္ေဒသရဲ႕ အနာဂတ္ကိုလည္းပဲ အနာဂတ္အိပ္မက္ေတြ ေကာင္းမြန္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ျပဳလုပ္သြားေပးနိုင္မယ္လို႔လည္း ထင္ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ဘဲ ေရြးေကာက္ပြဲ မလုပ္ခဲ့ဘူးဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ AA ယံုၾကည္မွုေတြ ျပန္ျပီးေတာ့မွ ပ်က္ျပားသြားမလား သို႔မဟုတ္ ရခိုင္ေဒသ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရမလား ဆိုျပီးေတာ့ လမ္းဆံုလမ္းခြမွာ ေရာက္ေနတယ္ဆိုျပီးေတာ့ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - အခု မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ ေျပာသလိုေပါ့ေနာ္ ဒီ ၿပီးခဲ့တဲ့အေခါက္ေတြတုန္းက ဆိုလို႔ရွိရင္ ရခိုင္ေဒသကို ကိုယ္တုိင္သြားေရာက္တယ္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရခိုင္တပ္ေတာ္ၾကားမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ရေအာင္လည္း ေဆာင္ၾကဥ္းေပးႏုိင္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေရာ၊ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ပါ ေတြ႔ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို အျမန္ဆံုး ျပန္က်င္းပေပးပါလို႔ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီ ဇန္န၀ါရီလ ေနွာင္းပိုင္းမွာေပါ့ေနာ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အသစ္ ျပန္ေခၚမယ့္ အေနအထားေတြ ရွိလာျပီ။ အလားတူပဲ အခု အာဏာရ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူေတြရဲ႕ အေျပာအရ ဆိုလို႔ရွိရင္ ရခုိင္ေဒသထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲတခုျပန္လုပ္ဖို႔ ဆိုတာက ဒီေလာက္ၾကီး ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ မလုပ္နိုင္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာေတြ ေျပာေနတယ္ဆိုေတာ့ ဒီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေရာ မစၥတာ ဆာဆာကာ၀ါအေနနဲ႔ ဘယ္လိုနားလည္သေဘာေပါက္ပါသလဲခင္ဗ်ာ။ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလို ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို မလုပ္ခ်င္၊ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ မလုပ္ခ်င္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာကို ဘာေၾကာင့္လို႔ နားလည္သေဘာေပါက္ထားပါသလဲ။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "လက္ရွိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံေတာ္ကို ထူေထာင္မယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ သူတို႔ အစိုးရျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အေျခခံသေဘာတရားဟာ ဘာလဲဆိုလုိ႔ရွိရင္ ျပည္သူေတြရဲ႕ မဲဆႏၵေပးပိုင္ခြင့္ရိွမယ္။ ျပည္သူေတြက ေပးအပ္တဲ့ မဲတျပားနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္လာမယ့္၊ ျပည္သူေတြကို ကုိယ္စားျပဳမယ့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ကို သူတို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုပို႔မယ္။ ျပီးေတာ့ ကိုယ္ယံုၾကည္တဲ့ လူေတြကေနျပီးေတာ့ နိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ေပၚလစီကို ေရးဆြဲခ်မွတ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ျပည္သူေတြရဲ့ စား၀တ္ေနေရး ျပန္လည္ျပီးေတာ့မွ ေကာင္းမြန္လာမယ္ ဆိုတာဟာ ဒီမိုကေရစီရဲ့ အေျခခံသေဘာတရား ျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍မ်ားသာ က်ေနာ္တို႔ ေရြးေကာက္ပြဲမလုပ္ဘူး ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီကို ဆန္႔က်င္ရာ ေရာက္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရ အေနနဲ႔ အဲလိုလုပ္မယ္လို႕ က်ေနာ္မထင္ပါဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ေသခ်ာေပါက္ သူတို႔ မျဖစ္မေန လုပ္ေပးမယ္လို႔ က်ေနာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။ အကယ္၍ မလုပ္ခဲ့ဘူး ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ သူတို႔ ဒီမိုကေရစီကို ပစ္ပယ္လိုက္ရာေရာက္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - ဟုတ္ကဲ့ အဲဒီေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့အေခါက္ေတြအတြင္းမွာ ေတြ႔ဆံုျပီး ေျပာခဲ့ျပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ တခ်ိဳ ့ကိစၥေလးေတြမွာ မေျပမလည္ ရွိခဲ့တာေတြ၊ သေဘာမတူခဲ့တာေလးေတြ ရွိခဲ့လားခင္ဗ်။ တပ္မေတာ္နဲ ့မစၥတာ ဆာဆာကာဝါတို႔ ဆက္ဆံေရးသေဘာက ေတာ္ေတာ္ေလး ေျပေျပလည္လည္ရွိျပီး တပ္မေတာ္ဘက္က အျပည့္အ၀ ကူညီတယ္ဆိုျပီး က်ေနာ္တုိ႔ ျ့မင္ရပါတယ္။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "ဟုတ္ကဲ့ က်ေနာ္ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိဖို႔အတြက္ကို ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ ျပီးေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ၾကားထဲမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ျပန္လည္ရရွိဖို႔ ဂ်ပန္နိုင္ငံအစိုးရရဲ႕ အထူးကိုယ္စားလွယ္တေယာက္ အေနနဲ႔ တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ရွိပါတယ္။ အခုခ်ိန္ထိ က်ေနာ္ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ထိုင္းနဲ့ ျမန္မာနို္င္ငံကို သြားသြားလာလာလုပ္တာ အၾကိမ္ေပါင္း ၁၃၀ ရွိခဲ့ပါျပီ။ ထိုင္းနုိင္ငံမွာဆိုလို႔ရွိရင္ ခ်င္းမိုင္၊ မဲေဆာက္ေပါ့ေနာ္ အဲဒီေနရာေတြကို ကိုယ္တိုင္သြားျပီးေတာ့မွ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ က်ေနာ္ သြားပီးေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရ ေပၚေပါက္လာျပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးတာ၀န္ခံျဖစ္တဲ့ အစိုးရတာ၀န္ခံျဖစ္တဲ့ လူၾကီးေတြကို တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရေအာင္ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ပဲ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့ရပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ ဆို္လို႔ရွိရင္ ဒီ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ျမန္မာနိုင္ငံကို ပတ္စ္ပို႔မရွိလို႔ သြားလို႔မရခဲ့တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း ျမန္မာနိုင္ငံကို သြားလို႔ရေအာင္ က်ေနာ္ ေခၚသြားခဲ့ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြထဲမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ အင္မတန္ေပါ့ Hardliner ေပါ့ သူတို႔ကို က်ေနာ္ ေခၚသြားခဲ့ပါတယ္။ ေခၚသြားတယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ သူတို႔ကို က်ေနာ္ အသက္အာမခံပါတယ္ဆိုျပီးေတာ့ ေခၚသြားခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆီကို က်ေနာ္ ေခၚသြားျပီးေတာ့မွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရရွိေအာင္ က်ေနာ္ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာ က်ေနာ္ဟာဆိုရင္ တပ္နဲ႔ပဲ အဆင္ေျပတယ္လို႔ မဟုတ္လို႔ရွိရင္ အစိုးရနဲ႔ အဆင္မေျပဘူးဆိုတာ လံုး၀မရွိပါဘူး။ က်ေနာ္ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ခုနကေျပာတဲ့အတိုင္းပဲ ဂ်ပန္နိုင္ငံရဲ႕ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္တေယာက္အေနနဲ႔ တလံုးတ၀တည္းေသာ ျမန္မာနုိင္ငံ ျဖစ္ေပၚေရး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ အိပ္မက္ျဖစ္တဲ့ တစုတစည္းတည္း၊ တလံုးတ၀တည္းေသာ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ေရး အိပ္မက္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးဖို႔ရန္အတြက္ကို က်ေနာ္ၾကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေနရျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - က်ေနာ္ သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ဒါ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အေရးၾကီးတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြျဖစ္တဲ့ တပ္မေတာ္ေရာ၊ အစိုးရနဲ႔ေရာ နွစ္ဖက္စလံုးနဲ႔ မွ်တေအာင္၊ ရင္းနွီးမွုေတြ ရရွိေအာင္ ေဆာင္ၾကဥ္းေပးေနတဲ့ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမွုကို က်ေနာ္ နားလည္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ က်ေနာ္ေမးခ်င္တာက အထူးသျဖင့္ေပါ့ေနာ္ AA ရခိုင္တပ္ေတာ္ကို အစိုးရက အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းအေနနဲ႔ သတ္မွတ္ထားတယ္ဆိုတဲ့ အခါက်ေတာ့ AA အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕၊ AA တပ္မေတာ္ရဲ့ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေပါ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမင့္နို္င္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးေတြနဲ႔ မစၥတာ ဆာဆာကာ၀ါအေနနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တာေတြ ရွိသလားခင္ဗ်။ ေတြ႔ဆံုဖို႔ အေၾကာင္းအရာေတြမွာေရာ ခက္ခဲခဲ့တာေတြ ရွိလားခင္ဗ်။ တဆက္တည္းပဲ က်ေနာ္ေမးခ်င္တာက ဒီ AA တပ္မေတာ္ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေပါ့ေနာ္၊ အနာဂတ္ ရခိုင္ျပည္အေပၚ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို ့ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါအေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ား သေဘာေပါက္ နားလည္ထားလဲ ဆိုတာကိုလည္း တခ်က္ေလာက္ ရွင္းျပပါခင္ဗ်။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "ၿပီးခဲ့တဲ့ COVID-19 အေျခအေန မဆိုး၀ါးခင္ ျပီးခဲ့တဲ့နွစ္ ၂၀၂၀၊ ၂ လပိုင္းတုန္းကဆိုလို႔ရွိရင္ နိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ မင္းေအာင္လိႈင္ ဒီနွစ္ဦးနွစ္ေယာက္ရဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရယူျပီးေတာ့မွ ျမစ္ၾကိီးနားကေနတဆင့္ လိုင္ဇာကို က်ေနာ္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုသြားျခင္းဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ၇၅ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္းမွာဆိုလို႔ရွိရင္ နိုင္ငံျခားသားတေယာက္အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းကေန လိုင္ဇာကို ဒီလုိ ပထမဦးဆံုးသြားတာလို႔ က်ေနာ္ ၾကားသိခဲ့ရပါတယ္။ က်ေနာ္ လိုင္ဇာကိုသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ AA ရဲ႕ ေလ့က်င့္ေရးစခန္းေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါမို ့အရမ္းကို ဂရုတစိုက္သြားလာဖို႔ ေျပာတာကို က်ေနာ္ၾကားသိခဲ့ရသလို မိုးမခ်ဳပ္ခင္ေပ့ါေနာ္ မေမွာင္ခင္မွာ ျပန္ရမယ္လို႔ ေျပာတဲ့ အေျခအေန ရွိခဲ့တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ လိုင္ဇာကို သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ AA နဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံဖို႔ က်ေနာ္ အခ်ိန္မရရွိခဲ့ပါဘူး။ သို ့ေသာ္လည္းပဲ ဒီတေခါက္ေပါ့ေနာ္ ျပီးခဲ့တဲ့အေခါက္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဖုန္းနဲ႔ေပါ့ေနာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမင့္နိုင္ကို က်ေနာ္ စကားေျပာခြင့္ ရရိွခဲ့ပါတယ္။

AA အေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ က်ေနာ္ အေသးစိတ္ေတာ့ ဘာမွမသိရွိပါဘူး။ က်ေနာ္ ၿပီးခဲ့တဲ့အၾကိမ္ေတြမွာ က်ေနာ္ ခ်င္းမိုင္ကေန ထိုင္းကိုသြားတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ဆိုရင္လည္းပဲ AA ကေနၿပီး လာၿပီးေတာ့ တက္ေရာက္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီတုန္းက က်ေနာ္ၾကားသိခဲ့ရတာ ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ AA မွာဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြေပါ့ေနာ္၊ တပ္သားေတြဟာ သိပ္ျပီးေတာ့ မမ်ားဘူးဆိုတာ က်ေနာ္ၾကားသိခဲ့ရပါတယ္။ သို ့ေသာ္လည္းပဲ အဲဒီရဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ AA ရဲ႕ တပ္အင္အားေတြ အရမ္းကို မ်ားျပားလာျပီးေတာ့မွ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းမွာ အင္မတန္ ျပင္းထန္တဲ့ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့တယ္ ဆိုတာေလာက္ပဲ က်ေနာ္သိပါတယ္။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - ဟုတ္ကဲ့ အဲဒီေတာ့ AA အေနနဲ႔ေပါ့ေနာ္ အခုလို အင္အားႀကီးထြားလာတာေတြက သုံးသပ္သူေတြရဲ႕ သေဘာအရ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြရဲ႕ UWSA ဝ တပ္ဖြဲ႔၊ အလားတူပဲ ဝတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ အင္မတန္နီးစပ္တဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ပံ့ပိုးမႈေတြ ရွိတယ္ဆိုၿပီးေတာ့လည္း သုံးသပ္တာေတြ ရွိပါတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ အေနနဲ႔က အခု AA အဖြဲ႔နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ၊ ျမန္မာတပ္မေတာ္အၾကားမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥေတြ ဝင္ေရာက္ေဆာင္႐ြက္ေပးေနတယ္ဆိုေတာ့ ဒီအေျခအေနမွာ UWSA ဝတပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ပတ္သက္မႈေတြနဲ႔ ၾကားမွာေရာ ဘယ္လိုၾကားဝင္ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ ပတ္သက္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြအေပၚကိုေရာ ဘယ္လိုသုံးသပ္သလဲခင္ဗ်ာ။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "ဟုတ္ကဲ့ ဒီေန႔ဟာဆိုလိုရွိရင္ က်ေနာ့္ရဲ႕ေမြးေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔ဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ့္ရဲ႕ ေမြးေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ အသက္ ၈၂ ႏွစ္ျပည့္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၇၆ ႏွစ္တုန္းက က်ေနာ္ အသက္ ၆ ႏွစ္အ႐ြယ္တုန္းကဆိုရင္ တိုက်ိဳၿမိဳ႕မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဗုံးႀကဲျခင္းကို ခံရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္ေနတဲ့ ရပ္ကြက္ဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ တရပ္ကြက္လုံး မီးေလာင္ျပာက်သြားခဲ့ၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္နဲ႔ က်ေနာ့္မိခင္ကလြဲလို႔ တရပ္ကြက္လုံးမွာရွိတဲ့ က်န္တဲ့သူေတြ ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။ ဒီ ဗုံးႀကဲခံရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ပါ။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္ကေလးဘဝမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ အရမ္းကို ဒုကၡဆင္းရဲတဲ့ဒဏ္နဲ႔ ေတြ႔ႀကဳံ ခံစားခဲ့ရပါတယ္။ အရမ္းကို ဒုကၡဆင္းရဲ ခံစားရတာနဲ႔ ေတြ႔ႀကဳံခံစားရတဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ပို႔လာတဲ့ ဆန္ကိုစားၿပီးမွ အခုအခ်ိန္အထိ က်ေနာ္ အသက္ရွင္ က်န္းမာစြာ ေနထိုင္ႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ေက်းဇူးျပန္ဆပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ဆႏၵက က်ေနာ့္ဆီမွာ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္ ဒီလိုလုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ အစိုးရရယ္လို႔ သတ္မွတ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ အကုန္လုံး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူဖို႔ ႀကိဳးစားေဆာင္႐ြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ က်ေနာ္သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကိုလည္း က်ေနာ္သြားေလ့ရွိပါတယ္။ သြားေရာက္ေလ့လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီဒုကၡသည္စခန္းမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဟာ အရမ္းကို ဒုကၡေရာက္ေနတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရွိရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္ အရမ္းကို စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါတယ္။ ၂၁ ရာစုျဖစ္ၿပီျဖစ္တဲ့ ဒီေန႔ ဒီအခ်ိန္ခါမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ ဒီလို ဆင္းရဲေတြ႕ႀကဳံ ခံစားေနရတာေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ေတြ႕ရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္ မ်က္ရည္ေတာင္က်မိပါတယ္။ က်ေနာ္ဟာ သူတို႔အတြက္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားတာေတြ ျပဳလုပ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ ျပဳလုပ္ေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္တဲ့အခါမွာလည္း ဒီ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ သေဘာတူ နားလည္မႈကို မရလို႔ရွိရင္လည္း ကူညီေထာက္ပံ့လို႔ မရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရရွိေအာင္ အတတ္ႏိုင္ဆုံး ႀကိဳးစားေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပႆနာတခုမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ အဲဒီႏိုင္ငံရဲ႕ သမိုင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဓေလ့ထုံးစံေတြကို နားမလည္ဘဲနဲ႔ ဝင္ေရာက္ျပဳလုပ္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ပဋိပကၡေတြက ပိုၿပီး ဆိုးဝါးသြားႏိုင္တဲ့ အေျခအေနရွိပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားသားတေယာက္ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားကေန ဒီပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္ပါတယ္၊ ဘယ္လိုမလုပ္သင့္ဘူး၊ ဘယ္လိုလုပ္ပါ ဆိုၿပီးေတာ့လည္း ၾကားဝင္ၿပီးေတာ့ ျပဳလုပ္တာလည္း မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္ကဆိုလို႔ရွိရင္ အခ်င္းခ်င္း ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးႏိုင္မယ့္ ပလက္ေဖာင္းတခုကို က်ေနာ္ဖန္တီးေပးၿပီးေတာ့မွ ဒုကၡဆင္းရဲေရာက္ေနတဲ့ သူေတြကို လူသားခ်င္းစာနာတဲ့ အကူအညီေတြ ေထာက္ပံ့ေပးမယ္ ဆိုတာဟာ က်ေနာ့္ရဲ႕ အေျခခံ ခံယူခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပႆနာကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြပဲ ေျဖရွင္းသင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ အဲလိုမဟုတ္ဘူး ဆိုလို႔ရွိရင္ ဥပမာ ဆီးရီးယား၊ လစ္ဗ်ားနဲ႔ အီရတ္တို႔ကိုပဲ က်ေနာ္တို႔ၾကည့္လိုက္ပါ၊ ႏိုင္ငံျခားအဖြဲ႕အစည္းေတြက ဝင္ေရာက္ေျဖရွင္းတဲ့အတြက္ ျပႆနာ ေျပလည္သြားျခင္းမရွိဘဲ ပိုၿပီး ရႈပ္ေထြးသြားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဆုံးသတ္ေျပာရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံျပႆနာကို ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြကပဲ ေျဖရွင္းသင့္တယ္ ထင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အဲဒီအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ပလက္ေဖာင္းကိုေတာ့ က်ေနာ္ ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးမယ္။ ေတာင္းဆိုမႈေတြ ရွိလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားတဲ့ ကူညီမႈေတြကို ဆက္လက္ျပဳလုပ္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေမးခ်င္တဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ ေစာေစာေလးက ေမးခြန္းထဲမွာလည္း ပါပါတယ္။ ဒီ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြမွာ နယ္စပ္ေဒသ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ အိမ္နီးခ်င္း အင္အားႀကီးႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အခန္းက႑ကလည္း အင္မတန္ အေရးပါပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးကိစၥေတြမွာ အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢကေနလြဲလို႔ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ဝင္ၿပီးေတာ့ ပါလာတာတို႔ ဝင္စကားေျပာတာတို႔ ဝင္ၿပီး ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းေပးတာေတြကို သူတို႔ သိပ္ၿပီးေတာ့ လက္မခံခ်င္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ကိုယ္တိုင္ၾကေတာ့ အထူးကိုယ္စားလွယ္တေယာက္ကို အေသအခ်ာ ခန႔္အပ္ၿပီးေတာ့ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါရဲ႕ အလားတူ ရာထူးမ်ိဳး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုင္ရာ ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ခန႔္ထားတာလည္း ရွိပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥ၊ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ကိစၥမွာဆိုရင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေနၿပီးေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါနဲ႔ ဒီအေရးကိစၥေတြကို ညႇိႏႈိင္းၿပီးေတာ့ စကားေျပာဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိသလားခင္ဗ်။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပါဝင္လာမႈကိုေရာ တရုတ္ႏိုင္ငံဘက္က ဘယ္လိုသေဘာထားမယ္ ထင္သလဲခင္ဗ်။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "က်ေနာ္နဲ႔ တရုတ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးသမိုင္းဟာလည္း အရမ္းကို ၾကာရွည္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ တီယန္နန္မင္ အေရးအခင္း မတိုင္ခင္ကဆိုရင္ တရုတ္ႏိုင္ငံ အရမ္းကို ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ တရုတ္ႏိုင္ငံက ဆရာဝန္ အေယာက္ေပါင္း (၃,၀၀၀) ေလာက္ကို ပညာသင္ၾကားဖို႔အတြက္ က်ေနာ္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ တရုတ္ႏုိင္ငံ အရမ္းဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ တီယန္နန္မင္ အေရးအခင္းေၾကာင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက တရုတ္ႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီေနာက္ပိုင္း တရုတ္ႏိုင္ငံ အရမ္းကို ဆင္းရဲဒုကၡ ေရာက္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဂ်ပန္ကေန ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ တရုတ္အေပၚထားရွိတဲ့ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔အတြက္ကို ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလုိလုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ Houston Summit မွာဆိုရင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကေန ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့မွ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ျပဳလုပ္ထားတဲ့ တရုတ္္ႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔ ဦးေဆာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ ဆိုလုိ႔ရွိရင္ တတိယေျမာက္ ကူညီေထာက္ပံ့တဲ့ အေနနဲ႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံကေန တရုတ္ႏိုင္ငံကို (၇.၆) ဘီလီယံေဒၚလာ ကူညီပံ့ပိုးခဲ့ပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံ စီးပြားေရးတိုးတက္လာမႈေတြဟာ ဒီကေန အစျပဳတယ္လို႔ ဆိုလုိႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း တရုတ္ႏိုင္ငံ ႀကိဳးစားမႈလည္း ပါပါတယ္။ အခုဆိုရင္ တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ အရမ္းကို တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံႀကီး ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ေနာက္တခ်က္က ဘာလဲဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက အင္မတန္ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အေနာက္ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ ခံေနရတဲ့အခ်ိန္မွာ တရုတ္ႏိုင္ငံကပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကူညီခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းကို ျငင္းဆန္လို႔ မရပါဘူး။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ဆုိလို႔ရွိရင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံနဲ႔ တရုတ္ႏိုင္ငံက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ တိုးတက္ဖို႔အတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ ေဖာင္ေဒးရွင္းတခု တည္ေဆာက္ႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်။ ရခိုင္အေရးမွာဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာက အာရုံစိုက္တာဟာ အင္မတန္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ပါ။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာပါခင္ဗ်။ ရုိဟင္ဂ်ာျပႆနာဟာ မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ မူလျပႆနာ သေဘာမ်ဳိးလည္း ေဆာင္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရခိုင္ျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ ဆိုလို႔ရွိရင္ ရခိုင္တပ္မေတာ္ AA နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္အၾကား လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡက ရပ္သြားရုံတင္မကဘဲနဲ႔ တကယ္တမ္း ရခိုင္ျပည္မွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြ၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြၾကားထဲမွာ တဦးနဲ႔တဦး နားလည္သေဘာေပါက္စြာနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူတူ ယွဥ္တြဲေနထိုင္ဖို႔လည္း အဓိကျဖစ္တယ္လို႔ အမ်ားက ယူဆပါတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ အေနနဲ႔ေရာ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ ဘယ္လိုသေဘာထားပါသလဲခင္ဗ်။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္တပ္မေတာ္ AA ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ေရာ ဒီကိစၥ လက္ခံႏိုင္ၿပီလုိ႔ ယူဆပါသလားခင္ဗ်။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "ဟုတ္ကဲ့။ ဒီ ရခိုင္ေဒသမွာျဖစ္တဲ့ ျပႆနာေတြကေတာ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြနဲ႔ ဒီ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အေရးအခင္းျဖစ္တယ္လို႔ အခုနက ဆရာေျပာသြားပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ၿပီးခဲ့တဲ့အေခါက္ ရခိုင္ေဒသ က်ေနာ္သြားေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြရွိတဲ့ ေစ်းကိုလည္းပဲ ေလ့လာတဲ့အခါမွာ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးေတြကလည္းပဲ အရမ္းကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာနဲ႔ပဲ အင္မတန္ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေအခ်မ္းစြ ာ ေနထိုင္ေနတာ က်ေနာ္ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ မြတ္စလင္ဘာသာတင္ မဟုတ္ပါဘူး အျခားဘာသာေတြနဲ႔ အတူတကြ ယွဥ္တြဲေနတဲ့ႏိုင္ငံေတြ ဆိုလို႔ရွိရင္ အိႏိၵယအပါအဝင္ အျခားႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာဆိုရင္ အတူတူ ယွဥ္တြဲေနထိုင္ေနၾကပါတယ္။ ရခိုင္ေဒသရဲ႕ ရႈပ္ေထြးတဲ့ ျပႆနာတခုက ဘာလဲဆိုလို႔ရွိရင္ အဲလိုလူေတြၾကားထဲမွာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ဝင္ေတြ ရွိေနတယ္ ဆိုတာကလည္း အေျခအေနကို ပိုၿပီး ရႈပ္ေထြးေစပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ျပႆနာဟာ ၂ ခုရွိေနပါတယ္။ တခုကေတာ့ AA နဲ႔ ၾကားထဲမွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ ျပႆနာျဖစ္ၿပီး ေနာက္တခုကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုမ်ုိး ျပႆနာ အခက္ခဲေတြနဲ႔ ေတြ႔ႀကဳံေနရတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီျပႆနာ အခက္ခဲေတြကို အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ ေျဖရွင္းဖို႔ဆိုတာ လုံးဝမျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္း ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝန္းဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီကိစၥကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ အရမ္းကို လြယ္ကူတဲ့ပုံစံမ်ဳိး ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ တကယ့္တကယ္ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့သူေတြက ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ခက္ခဲသလဲဆိုတာ သူတို႔သာ အသိဆုံးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ သမိုင္းေၾကာင္းေတြလည္း ရွိတဲ့အတြက္ ဒီကိစၥ အင္မတန္ခက္ခဲပါတယ္။ ပထမဆုံးကေတာ့ ဒီ AA နဲ႔ ၾကားထဲမွာ ျဖစ္ပ်က္တဲ့ ျပႆနာေတြကို မေျဖရွင္းႏိုင္ဘူး ဆိုလို႔ရွိရင္ ပထဝီအေနအထားအရ ရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာလည္း ေျဖရွင္းဖို႔ အဆင္ေျပမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရ အေနနဲ႔လည္း ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ျပႆနာကို ဘယ္ပုံစံနဲ႔ ေျဖရွင္းရင္ ေကာင္းမလဲ ဆိုတာလည္းပဲ သူတို႔ ေလးေလးနက္နက္ ေဆာင္ရြက္ေနလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

အကယ္လို႔သာ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ဂ်ပန္အစိုးရကို ကူညီေပးပါလို႔ ေတာင္းဆိုလာခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဂ်ပန္အစိုးရအေနနဲ႔ ဝမ္းပန္းတသာ လက္ခံသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ပန္အစိုးရက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပံ့ပုိးမႈအမ်ားဆုံးႏိုင္ငံတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံအစိုးရဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားေရးတုိးတက္မႈ တခုတင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သာယာဝေျပာေရး potential ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတဲ့ႏိုင္ငံလို႔ က်ေနာ္တို႔ ခံယူထားပါတယ္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တို႔ ဝမ္းပန္းတသာနဲ႔ ကူညီပံ့ပိုးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္မို႔လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက potential ေတြျပည့္ဝေနတဲ့ ႏိုင္ငံလို႔ ဆိုလို႔ရသလဲဆိုရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၇၅ ႏွစ္က ဆိုလို႔ရွိရင္ ဂ်ပန္ၿပီးရင္ အာရွေဒသမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက စီးပြားေရးအဖြံ႔ၿဖိဳးဆုံးႏိုင္ငံ ျဖစ္ခဲ့လို႔ပါ။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - ဟုတ္ကဲ့ အဲဒါဆိုလို႔ရွိရင္ ရခိုင္ျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းသြားလို႔ရွိရင္ နိပြန္ေဖာင္ေဒးရွင္း အေနနဲ႔ေရာ၊ မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ အေနနဲ႔ေရာ၊ ဂ်ပန္အစိုးရအေနနဲ႔ေရာ ရခိုင္ျပည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ဘယ္လိုကူညီပံ့ပုိးမႈေတြ ဘယ္လိုလုပ္ငန္းေတြကို စဥ္းစားထားသလဲခင္ဗ်။ အလားအလာေတြေပါ့ေနာ္ ဘယ္လိုေလးေတြ ရွိသလဲဆိုတာ တခ်က္ေလာက္ ေျပာျပပါလားခင္ဗ်။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "က်ေနာ္ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ရခိုင္ေဒသတခုတည္းကိုပဲ ကူညီသြားမယ္လို႔ ဆိုတဲ့ သေဘာထား လုံးဝမရွိပါဘူး။ ျမန္မာတႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ကူညီပံ့ပိုးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကူညီပံ့ပိုးတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ ကေလးေတြကို က်ေနာ့္လိုမ်ဳိး ဆင္းရဲဒုကၡ အေတြ႔အႀကဳံကို မခံစားေစခ်င္ပါဘူး။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ပထမဆုံး ဒီ IDP Camp ျပည္တြင္းဒုကၡသည္စခန္းမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ တိုက္ပြဲေရွာင္ျပည္သူေတြကို မူလေဒသ ျပန္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္ ကူညီပံ့ပိုးမယ္၊ ကေလးေတြ ပညာေရးသင္ၾကားေရး အခြင့္အေရး ရရွိႏိုင္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္ ကူညီပံ့ပိုးသြားပါမယ္။ ဒီလို ကူညီပံ့ပိုးမႈဟာဆုိရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ အတိုင္းအတာနဲ႔ ကူညီပံ့ပိုးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ကေလးေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရိွိတဲ့ လူငယ္ေတြအတြက္ က်ေနာ္ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းေပါ့ေနာ္ ပညာေတြတတ္ေအာင္ဆိုၿပီးေတာ့ ပံ့ပိုးမႈေတြ ျပဳလုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အဓိက လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားတဲ့ အကူအညီေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔အတြက္ ဆုံးျဖတ္ထားပါတယ္။ ကူညီမႈေတြကို ၁ ႏွစ္ ၂ ႏွစ္တည္းပဲ ကူညီပံ့ပိုးသြားမယ္ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ လုံးဝမရွိပါဘူး။ ျမန္မာႏို္င္ငံ လုံးဝၿငိမ္းခ်မ္းသြားတဲ့ အခ်ိန္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ တလုံးတဝ စုစည္းသြားတဲ့ အခ်ိန္အထိ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားတဲ့ အကူအညီေတြ စဥ္ဆက္မျပတ္ကူညီဖို႔ ဆုံးျဖတ္ထားပါတယ္။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - ဟုတ္ကဲ့ မၾကာခင္ ဘယ္ေတာ့ေလာက္မ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားဖို႔ရွိမလဲခင္ဗ်ာ။ အဲလိုသြားမယ္ဆိုရင္ ေနာက္ထပ္ အဆင့္တဆင့္ ဘယ္လိုေရွ႕ဆက္တိုးၿပီးလုပ္ဖို႔ စဥ္းစားထားပါသလဲခင္ဗ်။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "က်ေနာ္ ဒီ ျမန္မာႏိုင္ငံသြားတဲ့ အၿမဲရည္ရြယ္ခ်က္ကဆိုရင္ အပစ္အခတ္ရပ္ဖို႔၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ လက္ရွိ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြ လုပ္တာဟာဆိုရင္ အပစ္ခတ္ရပ္ထားတဲ့ ေဒသမွာရွိတဲ့ ျပည္သူလူထုေတြဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဲ႕ အသီးအပြင့္ေတြ ရရွိခံစားဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ကူညီပံ႔ပုိးမႈေတြကို ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။ နိပြန္ေဖာင္ေဒးရွင္းက လက္ရွိအေျခအေနမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ကရင္ျပည္နယ္နဲ႔ မြန္ျပည္နယ္ေတြမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ေက်ာင္းေဆာက္လုပ္ေပးတာေတြ၊ အိမ္ေဆာက္လုပ္ေပးတာေတြ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာ သင္ေပး ေဆာင္ရြက္ေပးတာေတြ ရွိပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာဆိုရင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ တိုက္ပြဲေရွာင္ျပည္သူေတြ မူလရြာျပန္ႏိုင္ဖို႔အတြက္လည္း အိမ္ေတြျပန္ေဆာက္ေပးတာေတြ က်ေနာ္တို႔ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္။ အခုခ်ိန္ထိ အႀကိမ္ေပါင္း ၁၃ဝ ေလာက္ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ့္ရဲ႕ ေမြးဇာတိ ႏုိင္ငံတခုလိုပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္အခ်ိန္ရမယ္ဆိုိလုိ႔ရွိရင္ ျပန္သြားမယ့္အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္။"

ဦးသန္းလြင္ထြန္း - ဟုတ္ကဲ့ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ နိပြန္ေဖာင္ေဒးရွင္းနဲ႔ ဥကၠ႒ႀကီး မစၥတာ ဆာဆာကာဝါကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ေျပာပါရေစခင္ဗ်ာ။

မစၥတာ ဆာဆာကာဝါ - "ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ မဂၤလာပါ။"

..................................

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


(Unicode)

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ဟုတ်ကဲ့ခင်ဗျ။ အခုက ကျနော် ပထမဦးဆုံးအနေနဲ့ပြောချင်တာက မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ (Sasakawa) နဲ့ နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်း (Nippon Foundation) ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ပတ်သက်လို့ပေါ့နော်၊ ကျနော့်အနေဲ့ တော်တော်လေးလည်း လေ့လာထားတဲ့ အခါကျတော့ပေါ့နော် ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းတော်တော်ကြာကတည်းက တခြားတိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စတွေမှာရော ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကိစ္စတွေမှာပါ လုပ်ဆောင်ပေးနေခဲ့တာကို ကျနော်သိရပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်အတွင်းမှာတော့ အထူးသဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကာလ မတိုင်ခင်နဲ့ရွေးကောက်ပွဲကာလ အတွင်းမှာတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရေးအတွက် ဆိုပြီးတော့ မစ္စတာ Sasakawa အထူးသဖြင့် ကြိုးပမ်းလာတာကို တွေ့ရတယ်ခင်ဗျ။ အဲဒီတော့ ခရီးတွေလည်း ရခိုင်ပြည်ထဲကို သွားတယ်၊ ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့လည်းတွေ့ခဲ့ကြတယ်ဆိုတော့ ဒီအချိန်မှာ လက်ရှိ နောက်ဆုံးအခြေအနေပေါ့နော် မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ အနေနဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့အလားအလာအပေါ် ဘယ်လောက်များ အကောင်းမြင်သလဲခင်ဗျ။ ဘယ်လောက်များ မျှော်လင့်ထားသလဲခင်ဗျ။

မစ္စတာ Sasakawa - "ဟုတ်ကဲ့ ဆရာတို့သိတဲ့အတိုင်းပါပဲ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ အခြေအနေဟာဆိုလို့ရှိရင် အင်မတန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိပါတယ်။ ဥပမာပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီ ရိုဟင်ဂျာအကြောင်းအရေးတွေ၊ ရခိုင့်တပ်မတော် AA အရေးတွေ အပါအဝင် ရခိုင်ဒေသဟာ အင်မတန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အခြေအနေကြားထဲမှာ တပ်မတော်နဲ့ ရခိုင်တပ်မတော် AA ဟာဆိုလို့ရှိရင် ဆွေးနွေးပွဲတွေကို ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ သူတို့ ရွေးကောက်ပွဲ ပြုလုပ်နိုင်ဖို့အတွက် အပစ်အခတ် ရပ်မှုတွေလည်းပဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်ဟာဆိုလို့ရှိရင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲတဲ့ ကတိကဝတ်တွေကိုလည်းပဲ ကောင်းကောင်းလိုက်နာပြီးတော့မှ လက်တွေ့ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းကိုလည်းပဲ ကျနော်ကိုယ်တိုင် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေကို သွားခဲ့တယ်။ စစ်တွေကနေတဆင့် ဘူးသီးတောင်နဲ့ကျောက်တော်ကို ကျနော်သွားတဲ့အချိန်မှာ ဆိုလို့ရှိရင်လည်းပဲ အဲဒီဒေသမှာရှိတဲ့ လူကြီးလူငယ်၊ အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသားမရွေး ဆိုင်ဝန်ထမ်းတွေ၊ လယ်သမားတွေ၊ လမ်းသွားလမ်းလာ လူတွေအကုန်လုံး ကျနော်မေးမြန်းတဲ့အခါမှာဆိုလို့ရှိရင် သူတို့ ရခိုင်ဒေသခံလူတွေအနေနဲ့ ရခိုင်ဒေသကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ သူတို့ကိုယ်စားပြုတဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကို နေပြည်တော်ကို အရောက်ပို့ချင်ပါတယ်ဆိုတဲ့ အင်မတန်ပြင်းပြတဲ့ စိတ်ဆန္ဒရှိတယ်ဆိုတာကို ကြားသိခဲ့ရပါတယ်။

အဲဒီအတွက်ကြောင့် ကျနော်ဆိုလိုချင်တာဟာ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ရခိုင် ဒီအရေးကို ဖြေရှင်းဖို့ဆိုလို့ရှိရင်တော့၊ ရခိုင်ဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိဖို့အတွက်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ AA နဲ့ တပ်မတော်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ဖို့အတွက်ကို အခုလို အပစ်အခတ် ရပ်စဲပေးထားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုရင် ဒီဟာနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့မှ အရမ်းကိုကောင်းတဲ့ အခွင့်အရေးကြီးတခု ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ရခိုင်ဒေသမှာ ရွေးကောက်ပွဲကြီးတခု ပြုလုပ်ပေးခြင်းအားဖြင့် ရခိုင်ဒေသမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိဖို့ အခွင့်အလမ်းတွေဟာ ဆိုလို့ရှိရင်လည်းပဲ ပွင့်လာမယ်။ အနာဂတ် ရခိုင်ဒေသရဲ့ ရခိုင်ပြည် ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိဖို့အတွက်ကို အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတရပ် ဖြစ်တယ်လို့လည်း ကျနော်မြင်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ရခိုင်ဒေသမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစ ပွင့်လာမယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။ ရခိုင်ဒေသမှာရှိတဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ၊ ရခိုင်ဒေသမှာရှိတဲ့ ဒေသခံတွေဟာ ဆိုလို့ရှိရင် သူတို့ဟာ အရမ်းကို အထီးကျန်ဆန်တယ်၊ ဖယ်ချန်ထားခြင်း ခံရလားမသိဘူးဆိုပြီး စိတ်ပူပန်နေတာတွေကိုလည်း ကျနော် တွေ့မြင် ကြားသိခဲ့ရပါတယ်။ အနာဂတ် ရခိုင်ဒေသနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့မှ ဆိုလို့ရှိရင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ရခိုင်ဒေသရဲ့ အနာဂတ်ကိုလည်းပဲ အနာဂတ်အိပ်မက်တွေ ကောင်းမွန်အောင် ကျနော်တို့ ပြုလုပ်သွားပေးနိုင်မယ်လို့လည်း ထင်ပါတယ်။ ဒီလိုမဟုတ်ဘဲ ရွေးကောက်ပွဲ မလုပ်ခဲ့ဘူးဆိုလို့ရှိရင်တော့ တပ်မတော်နဲ့ AA ယုံကြည်မှုတွေ ပြန်ပြီးတော့မှ ပျက်ပြားသွားမလား သို့မဟုတ် ရခိုင်ဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးရမလား ဆိုပြီးတော့ လမ်းဆုံလမ်းခွမှာ ရောက်နေတယ်ဆိုပြီးတော့ ကျနော်မြင်ပါတယ်။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - အခု မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ ပြောသလိုပေါ့နော် ဒီ ပြီးခဲ့တဲ့အခေါက်တွေတုန်းက ဆိုလို့ရှိရင် ရခိုင်ဒေသကို ကိုယ်တိုင်သွားရောက်တယ်၊ တပ်မတော်နဲ့ ရခိုင်တပ်တော်ကြားမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရအောင်လည်း ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်ခဲ့တယ်။ နောက်ပြီးတော့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရော၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ပါ တွေ့ပြီးတော့ ရွေးကောက်ပွဲကို အမြန်ဆုံး ပြန်ကျင်းပပေးပါလို့ မေတ္တာရပ်ခံခဲ့တာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုဆိုလို့ရှိရင် ဒီ ဇန်နဝါရီလ နှောင်းပိုင်းမှာပေါ့နော် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အသစ် ပြန်ခေါ်မယ့် အနေအထားတွေ ရှိလာပြီ။ အလားတူပဲ အခု အာဏာရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတွေရဲ့ အပြောအရ ဆိုလို့ရှိရင် ရခိုင်ဒေသထဲမှာ ရွေးကောက်ပွဲတခုပြန်လုပ်ဖို့ ဆိုတာက ဒီလောက်ကြီး မြန်မြန်ဆန်ဆန် မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုတဲ့ သဘောတွေ ပြောနေတယ်ဆိုတော့ ဒီကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးရော မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါအနေနဲ့ ဘယ်လိုနားလည်သဘောပေါက်ပါသလဲခင်ဗျာ။ အစိုးရအနေနဲ့ ဒီလို ရွေးကောက်ပွဲတွေကို မလုပ်ချင်၊ မြန်မြန်ဆန်ဆန် မလုပ်ချင်ဘူးဆိုတဲ့ သဘောကို ဘာကြောင့်လို့ နားလည်သဘောပေါက်ထားပါသလဲ။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "လက်ရှိ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အစိုးရဟာ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်ကို ထူထောင်မယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သူတို့ အစိုးရဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အခြေခံသဘောတရားဟာ ဘာလဲဆိုလို့ရှိရင် ပြည်သူတွေရဲ့ မဲဆန္ဒပေးပိုင်ခွင့်ရှိမယ်။ ပြည်သူတွေက ပေးအပ်တဲ့ မဲတပြားနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်လာမယ့်၊ ပြည်သူတွေကို ကိုယ်စားပြုမယ့် လွှတ်တော်အမတ်ကို သူတို့ လွှတ်တော်ကိုပို့မယ်။ ပြီးတော့ ကိုယ်ယုံကြည်တဲ့ လူတွေကနေပြီးတော့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပေါ်လစီကို ရေးဆွဲချမှတ်ပေးခြင်းအားဖြင့် ပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေး ပြန်လည်ပြီးတော့မှ ကောင်းမွန်လာမယ် ဆိုတာဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အခြေခံသဘောတရား ဖြစ်ပါတယ်။ အကယ်၍များသာ ကျနော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲမလုပ်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒီမိုကရေစီကို ဆန့်ကျင်ရာ ရောက်ပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အစိုးရ အနေနဲ့ အဲလိုလုပ်မယ်လို့ ကျနော်မထင်ပါဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲကို သေချာပေါက် သူတို့ မဖြစ်မနေ လုပ်ပေးမယ်လို့ ကျနော်ယုံကြည်ပါတယ်။ အကယ်၍ မလုပ်ခဲ့ဘူး ဆိုလို့ရှိရင်တော့ သူတို့ ဒီမိုကရေစီကို ပစ်ပယ်လိုက်ရာရောက်မယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ဟုတ်ကဲ့ အဲဒီတော့ ပြီးခဲ့တဲ့အခေါက်တွေအတွင်းမှာ တွေ့ဆုံပြီး ပြောခဲ့ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ တချို့ကိစ္စလေးတွေမှာ မပြေမလည် ရှိခဲ့တာတွေ၊ သဘောမတူခဲ့တာလေးတွေ ရှိခဲ့လားခင်ဗျ။ တပ်မတော်နဲ့မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါတို့ ဆက်ဆံရေးသဘောက တော်တော်လေး ပြေပြေလည်လည်ရှိပြီး တပ်မတော်ဘက်က အပြည့်အ၀ ကူညီတယ်ဆိုပြီး ကျနော်တို့ ြ့မင်ရပါတယ်။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "ဟုတ်ကဲ့ ကျနော်ဟာဆိုလို့ရှိရင် ဒီ ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိဖို့အတွက်ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး၊ ပြီးတော့ အစိုးရနဲ့ ကြားထဲမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်ရရှိဖို့ ဂျပန်နိုင်ငံအစိုးရရဲ့ အထူးကိုယ်စားလှယ်တယောက် အနေနဲ့ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါတယ်။ အခုချိန်ထိ ကျနော်ဟာဆိုလို့ရှိရင် ထိုင်းနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို သွားသွားလာလာလုပ်တာ အကြိမ်ပေါင်း ၁၃၀ ရှိခဲ့ပါပြီ။ ထိုင်းနိုင်ငံမှာဆိုလို့ရှိရင် ချင်းမိုင်၊ မဲဆောက်ပေါ့နော် အဲဒီနေရာတွေကို ကိုယ်တိုင်သွားပြီးတော့မှ တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ကျနော် သွားပီးတွေ့ခဲ့ပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးတာဝန်ခံဖြစ်တဲ့ အစိုးရတာဝန်ခံဖြစ်တဲ့ လူကြီးတွေကို တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံခွင့်ရအောင် ကျနော်ကိုယ်တိုင်ပဲ မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ရပါတယ်။

အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်တွေဟာ ဆိုလို့ရှိရင် မြန်မာနိုင်ငံကို ပတ်စ်ပို့မရှိလို့ သွားလို့မရခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံကို သွားလို့ရအောင် ကျနော် ခေါ်သွားခဲ့ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေထဲမှာ ဆိုလို့ရှိရင် အင်မတန်ပေါ့ Hardliner ပေါ့ သူတို့ကို ကျနော် ခေါ်သွားခဲ့ပါတယ်။ ခေါ်သွားတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ သူတို့ကို ကျနော် အသက်အာမခံပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ခေါ်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဆီကို ကျနော် ခေါ်သွားပြီးတော့မှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ တွေ့ဆုံခွင့်ရရှိအောင် ကျနော် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ကျနော်ပြောချင်တာ ကျနော်ဟာဆိုရင် တပ်နဲ့ပဲ အဆင်ပြေတယ်လို့ မဟုတ်လို့ရှိရင် အစိုးရနဲ့ အဆင်မပြေဘူးဆိုတာ လုံးဝမရှိပါဘူး။ ကျနော်ဟာဆိုလို့ရှိရင် ခုနကပြောတဲ့အတိုင်းပဲ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အစိုးရကိုယ်စားလှယ်တယောက်အနေနဲ့ တလုံးတဝတည်းသော မြန်မာနိုင်ငံ ဖြစ်ပေါ်ရေး၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရဲ့ အိပ်မက်ဖြစ်တဲ့ တစုတစည်းတည်း၊ တလုံးတဝတည်းသော မြန်မာနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး အိပ်မက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ပေးဖို့ရန်အတွက်ကို ကျနော်ကြိုးစားဆောင်ရွက်နေရခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ကျနော် သဘောပေါက်ပါတယ်။ ဒါ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အရေးကြီးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေဖြစ်တဲ့ တပ်မတော်ရော၊ အစိုးရနဲ့ရော နှစ်ဖက်စလုံးနဲ့ မျှတအောင်၊ ရင်းနှီးမှုတွေ ရရှိအောင် ဆောင်ကြဉ်းပေးနေတဲ့ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုကို ကျနော် နားလည်ပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာပဲ ကျနော်မေးချင်တာက အထူးသဖြင့်ပေါ့နော် AA ရခိုင်တပ်တော်ကို အစိုးရက အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ သတ်မှတ်ထားတယ်ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ AA အဖွဲ့အစည်းရဲ့၊ AA တပ်မတော်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းပေါ့ ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြင့်နိုင်လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးတွေနဲ့ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါအနေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တာတွေ ရှိသလားခင်ဗျ။ တွေ့ဆုံဖို့ အကြောင်းအရာတွေမှာရော ခက်ခဲခဲ့တာတွေ ရှိလားခင်ဗျ။ တဆက်တည်းပဲ ကျနော်မေးချင်တာက ဒီ AA တပ်မတော်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်ပေါ့နော်၊ အနာဂတ် ရခိုင်ပြည်အပေါ် ရည်မှန်းချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါအနေနဲ့ ဘယ်လိုများ သဘောပေါက် နားလည်ထားလဲ ဆိုတာကိုလည်း တချက်လောက် ရှင်းပြပါခင်ဗျ။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "ပြီးခဲ့တဲ့ COVID-19 အခြေအနေ မဆိုးဝါးခင် ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ၂၀၂၀၊ ၂ လပိုင်းတုန်းကဆိုလို့ရှိရင် နိုင်ငံတော်ရဲ့ အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် မင်းအောင်လှိုင် ဒီနှစ်ဦးနှစ်ယောက်ရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို ရယူပြီးတော့မှ မြစ်ကြီးနားကနေတဆင့် လိုင်ဇာကို ကျနော်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုသွားခြင်းဟာဆိုလို့ရှိရင် ၇၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာဆိုလို့ရှိရင် နိုင်ငံခြားသားတယောက်အနေနဲ့ ပြည်တွင်းကနေ လိုင်ဇာကို ဒီလို ပထမဦးဆုံးသွားတာလို့ ကျနော် ကြားသိခဲ့ရပါတယ်။ ကျနော် လိုင်ဇာကိုသွားတဲ့အချိန်မှာ AA ရဲ့ လေ့ကျင့်ရေးစခန်းတွေ ရှိတယ်။ အဲဒါမို့အရမ်းကို ဂရုတစိုက်သွားလာဖို့ ပြောတာကို ကျနော်ကြားသိခဲ့ရသလို မိုးမချုပ်ခင်ပေ့ါနော် မမှောင်ခင်မှာ ပြန်ရမယ်လို့ ပြောတဲ့ အခြေအနေ ရှိခဲ့တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ လိုင်ဇာကို သွားတဲ့အချိန်မှာ AA နဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့ ကျနော် အချိန်မရရှိခဲ့ပါဘူး။ သို့သော်လည်းပဲ ဒီတခေါက်ပေါ့နော် ပြီးခဲ့တဲ့အခေါက်ဆိုလို့ရှိရင် ဖုန်းနဲ့ပေါ့နော် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြင့်နိုင်ကို ကျနော် စကားပြောခွင့် ရရှိခဲ့ပါတယ်။

AA အကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ကျနော် အသေးစိတ်တော့ ဘာမှမသိရှိပါဘူး။ ကျနော် ပြီးခဲ့တဲ့အကြိမ်တွေမှာ ကျနော် ချင်းမိုင်ကနေ ထိုင်းကိုသွားတဲ့ အချိန်တွေမှာ ဆိုရင်လည်းပဲ AA ကနေပြီး လာပြီးတော့ တက်ရောက်ခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီတုန်းက ကျနော်ကြားသိခဲ့ရတာ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ AA မှာဆိုလို့ရှိရင်တော့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေပေါ့နော်၊ တပ်သားတွေဟာ သိပ်ပြီးတော့ မများဘူးဆိုတာ ကျနော်ကြားသိခဲ့ရပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ အဲဒီရဲ့နောက်ပိုင်းမှာ AA ရဲ့ တပ်အင်အားတွေ အရမ်းကို များပြားလာပြီးတော့မှ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းမှာ အင်မတန် ပြင်းထန်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တယ် ဆိုတာလောက်ပဲ ကျနော်သိပါတယ်။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ဟုတ်ကဲ့ အဲဒီတော့ AA အနေနဲ့ပေါ့နော် အခုလို အင်အားကြီးထွားလာတာတွေက သုံးသပ်သူတွေရဲ့ သဘောအရ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့၊ အလားတူပဲ ဝတပ်ဖွဲ့နဲ့ အင်မတန်နီးစပ်တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ပံ့ပိုးမှုတွေ ရှိတယ်ဆိုပြီးတော့လည်း သုံးသပ်တာတွေ ရှိပါတယ်ခင်ဗျ။ အဲဒီတော့ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ အနေနဲ့က အခု AA အဖွဲ့နဲ့ မြန်မာအစိုးရ၊ မြန်မာတပ်မတော်အကြားမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စတွေ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ပေးနေတယ်ဆိုတော့ ဒီအခြေအနေမှာ UWSA ဝတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ပတ်သက်မှုတွေနဲ့ ကြားမှာရော ဘယ်လိုကြားဝင်ဆောင်ရွက်ဖို့ ပတ်သက်နေတဲ့ အခြေအနေတွေအပေါ်ကိုရော ဘယ်လိုသုံးသပ်သလဲခင်ဗျာ။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "ဟုတ်ကဲ့ ဒီနေ့ဟာဆိုလိုရှိရင် ကျနော့်ရဲ့မွေးနေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဆိုလို့ရှိရင် ကျနော့်ရဲ့ မွေးနေ့ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော် အသက် ၈၂ နှစ်ပြည့်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၇၆ နှစ်တုန်းက ကျနော် အသက် ၆ နှစ်အရွယ်တုန်းကဆိုရင် တိုကျိုမြို့မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ ဗုံးကြဲခြင်းကို ခံရတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ကျနော်နေတဲ့ ရပ်ကွက်ဟာ ဆိုလို့ရှိရင် တရပ်ကွက်လုံး မီးလောင်ပြာကျသွားခဲ့ပြီးတော့မှ ကျနော်နဲ့ ကျနော့်မိခင်ကလွဲလို့ တရပ်ကွက်လုံးမှာရှိတဲ့ ကျန်တဲ့သူတွေ သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ဒီ ဗုံးကြဲခံရတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ပါ။ ဆိုတော့ ကျနော်ကလေးဘဝမှာ ဆိုလို့ရှိရင် အရမ်းကို ဒုက္ခဆင်းရဲတဲ့ဒဏ်နဲ့ တွေ့ကြုံ ခံစားခဲ့ရပါတယ်။ အရမ်းကို ဒုက္ခဆင်းရဲ ခံစားရတာနဲ့ တွေ့ကြုံခံစားရတဲ့အချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံက ပို့လာတဲ့ ဆန်ကိုစားပြီးမှ အခုအချိန်အထိ ကျနော် အသက်ရှင် ကျန်းမာစွာ နေထိုင်နိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ကျေးဇူးပြန်ဆပ်ရမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ဆန္ဒက ကျနော့်ဆီမှာ ရှိပါတယ်။ ကျနော် ဒီလိုလုပ်တဲ့အချိန်မှာ အစိုးရရယ်လို့ သတ်မှတ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကုန်လုံး ငြိမ်းချမ်းရေးရယူဖို့ ကြိုးစားဆောင်ရွက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ ကျနော်သွားတဲ့အချိန်မှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဒုက္ခသည်စခန်းတွေကိုလည်း ကျနော်သွားလေ့ရှိပါတယ်။ သွားရောက်လေ့လာတဲ့ အချိန်မှာ ဒီဒုက္ခသည်စခန်းမှာရှိတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေဟာ အရမ်းကို ဒုက္ခရောက်နေတယ်ဆိုတာ တွေ့ရှိရတဲ့အတွက်ကြောင့် ကျနော် အရမ်းကို စိတ်မကောင်းဖြစ်မိပါတယ်။ ၂၁ ရာစုဖြစ်ပြီဖြစ်တဲ့ ဒီနေ့ ဒီအချိန်ခါမှာ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ ဒီလို ဆင်းရဲတွေ့ကြုံ ခံစားနေရတာတွေ ရှိတယ်ဆိုတာ ကျနော်တွေ့ရတဲ့အတွက်ကြောင့် ကျနော် မျက်ရည်တောင်ကျမိပါတယ်။ ကျနော်ဟာ သူတို့အတွက် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားတာတွေ ပြုလုပ်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပြုလုပ်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်တဲ့အခါမှာလည်း ဒီ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ သဘောတူ နားလည်မှုကို မရလို့ရှိရင်လည်း ကူညီထောက်ပံ့လို့ မရတဲ့အတွက်ကြောင့် သူတို့ရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို ရရှိအောင် အတတ်နိုင်ဆုံး ကြိုးစားဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ ကျနော်တို့ဟာဆိုလို့ရှိရင် မြန်မာနိုင်ငံ ပြဿနာတခုမှာ ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးစံတွေကို နားမလည်ဘဲနဲ့ ဝင်ရောက်ပြုလုပ်မယ် ဆိုရင်တော့ ပဋိပက္ခတွေက ပိုပြီး ဆိုးဝါးသွားနိုင်တဲ့ အခြေအနေရှိပါတယ်။

နိုင်ငံခြားသားတယောက် အနေနဲ့ နိုင်ငံခြားကနေ ဒီပဋိပက္ခတွေကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် ဘယ်လိုလုပ်သင့်ပါတယ်၊ ဘယ်လိုမလုပ်သင့်ဘူး၊ ဘယ်လိုလုပ်ပါ ဆိုပြီးတော့လည်း ကြားဝင်ပြီးတော့ ပြုလုပ်တာလည်း မသင့်တော်ဘူးလို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။ ကျနော်ကဆိုလို့ရှိရင် အချင်းချင်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနိုင်မယ့် ပလက်ဖောင်းတခုကို ကျနော်ဖန်တီးပေးပြီးတော့မှ ဒုက္ခဆင်းရဲရောက်နေတဲ့ သူတွေကို လူသားချင်းစာနာတဲ့ အကူအညီတွေ ထောက်ပံ့ပေးမယ် ဆိုတာဟာ ကျနော့်ရဲ့ အခြေခံ ခံယူချက် ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြဿနာကို မြန်မာနိုင်ငံသားတွေပဲ ဖြေရှင်းသင့်တယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။ အဲလိုမဟုတ်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ဥပမာ ဆီးရီးယား၊ လစ်ဗျားနဲ့ အီရတ်တို့ကိုပဲ ကျနော်တို့ကြည့်လိုက်ပါ၊ နိုင်ငံခြားအဖွဲ့အစည်းတွေက ဝင်ရောက်ဖြေရှင်းတဲ့အတွက် ပြဿနာ ပြေလည်သွားခြင်းမရှိဘဲ ပိုပြီး ရှုပ်ထွေးသွားတာ တွေ့ရပါတယ်။ အဆုံးသတ်ပြောရရင် မြန်မာနိုင်ငံပြဿနာကို မြန်မာလူမျိုးတွေကပဲ ဖြေရှင်းသင့်တယ် ထင်ပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ အဲဒီအတွက် လိုအပ်တဲ့ ပလက်ဖောင်းကိုတော့ ကျနော် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမယ်။ တောင်းဆိုမှုတွေ ရှိလာပြီဆိုရင်တော့ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားတဲ့ ကူညီမှုတွေကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ဟုတ်ကဲ့ခင်ဗျ။ ကျနော့်အနေနဲ့ မေးချင်တဲ့အကြောင်းကတော့ စောစောလေးက မေးခွန်းထဲမှာလည်း ပါပါတယ်။ ဒီ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေမှာ နယ်စပ်ဒေသ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေမှာ ဆိုလို့ရှိရင် အိမ်နီးချင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကလည်း အင်မတန် အရေးပါပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့လည်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အရေးကိစ္စတွေမှာ အထူးသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂကနေလွဲလို့ အနောက်နိုင်ငံတွေက ဝင်ပြီးတော့ ပါလာတာတို့ ဝင်စကားပြောတာတို့ ဝင်ပြီး စေ့စပ်ညှိနှိုင်းပေးတာတွေကို သူတို့ သိပ်ပြီးတော့ လက်မခံချင်ကြပါဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း တရုတ်နိုင်ငံ ကိုယ်တိုင်ကြတော့ အထူးကိုယ်စားလှယ်တယောက်ကို အသေအချာ ခန့်အပ်ပြီးတော့ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါရဲ့ အလားတူ ရာထူးမျိုး တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ် ဆိုပြီးတော့ ခန့်ထားတာလည်း ရှိပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စ၊ အထူးသဖြင့် ရခိုင်ကိစ္စမှာဆိုရင် တရုတ်နိုင်ငံကနေပြီးတော့ ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါနဲ့ ဒီအရေးကိစ္စတွေကို ညှိနှိုင်းပြီးတော့ စကားပြောဖို့ ဒါမှမဟုတ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ အစီအစဉ် ရှိသလားခင်ဗျ။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ပါဝင်လာမှုကိုရော တရုတ်နိုင်ငံဘက်က ဘယ်လိုသဘောထားမယ် ထင်သလဲခင်ဗျ။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "ကျနော်နဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးသမိုင်းဟာလည်း အရမ်းကို ကြာရှည်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ တီယန်နန်မင် အရေးအခင်း မတိုင်ခင်ကဆိုရင် တရုတ်နိုင်ငံ အရမ်းကို ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေတဲ့အချိန်မှာ တရုတ်နိုင်ငံက ဆရာဝန် အယောက်ပေါင်း (၃,၀၀၀) လောက်ကို ပညာသင်ကြားဖို့အတွက် ကျနော် ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် တရုတ်နိုင်ငံ အရမ်းဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေတဲ့အချိန်မှာ တီယန်နန်မင် အရေးအခင်းကြောင့် အနောက်နိုင်ငံတွေက တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း အဲဒီနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ အရမ်းကို ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်နေတဲ့အတွက်ကြောင့် ဂျပန်ကနေ ဦးဆောင်ပြီးတော့ တရုတ်အပေါ်ထားရှိတဲ့ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုတွေကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့အတွက်ကို ကြိုးစားဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလိုလုပ်တဲ့အချိန်မှာ ဆိုလို့ရှိရင် Houston Summit မှာဆိုရင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ကနေ ဦးဆောင်ပြီးတော့မှ အနောက်နိုင်ငံတွေက ပြုလုပ်ထားတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတွေကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့ ဦးဆောင် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာ ဆိုလို့ရှိရင် တတိယမြောက် ကူညီထောက်ပံ့တဲ့ အနေနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံကနေ တရုတ်နိုင်ငံကို (၇.၆) ဘီလီယံဒေါ်လာ ကူညီပံ့ပိုးခဲ့ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးတိုးတက်လာမှုတွေဟာ ဒီကနေ အစပြုတယ်လို့ ဆိုလိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ ကြိုးစားမှုလည်း ပါပါတယ်။ အခုဆိုရင် တရုတ်နိုင်ငံဟာ အရမ်းကို တိုးတက်တဲ့နိုင်ငံကြီး ဖြစ်နေပါပြီ။ နောက်တချက်က ဘာလဲဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံက အင်မတန် ဒုက္ခရောက်နေတဲ့အချိန်မှာ အနောက်နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု ခံနေရတဲ့အချိန်မှာ တရုတ်နိုင်ငံကပဲ မြန်မာနိုင်ငံကို ကူညီခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို ငြင်းဆန်လို့ မရပါဘူး။ ဒီအတွက်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဂျပန်နိုင်ငံနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တိုးတက်ဖို့အတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ ဖောင်ဒေးရှင်းတခု တည်ဆောက်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ဟုတ်ကဲ့ခင်ဗျ။ ရခိုင်အရေးမှာဆိုရင် နိုင်ငံတကာက အာရုံစိုက်တာဟာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အချက်ပါ။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ ရိုဟင်ဂျာပြဿနာပါခင်ဗျ။ ရိုဟင်ဂျာပြဿနာဟာ မွတ်စလင်တွေနဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ မူလပြဿနာ သဘောမျိုးလည်း ဆောင်နေပါတယ်။ အဲဒီတော့ ရခိုင်ပြည် ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့ ဆိုလို့ရှိရင် ရခိုင်တပ်မတော် AA နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်အကြား လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခက ရပ်သွားရုံတင်မကဘဲနဲ့ တကယ်တမ်း ရခိုင်ပြည်မှာရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ မွတ်စလင်တွေ၊ ရိုဟင်ဂျာတွေကြားထဲမှာ တဦးနဲ့တဦး နားလည်သဘောပေါက်စွာနဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူတူ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ဖို့လည်း အဓိကဖြစ်တယ်လို့ အများက ယူဆပါတယ်ခင်ဗျ။ အဲဒီတော့ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ အနေနဲ့ရော ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ရှိရင် ဘယ်လိုသဘောထားပါသလဲခင်ဗျ။ အထူးသဖြင့် ရခိုင်တပ်မတော် AA ရခိုင်ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ရော ဒီကိစ္စ လက်ခံနိုင်ပြီလို့ ယူဆပါသလားခင်ဗျ။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "ဟုတ်ကဲ့။ ဒီ ရခိုင်ဒေသမှာဖြစ်တဲ့ ပြဿနာတွေကတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေနဲ့ ဒီ မွတ်စလင်တွေရဲ့ အရေးအခင်းဖြစ်တယ်လို့ အခုနက ဆရာပြောသွားပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ ပြီးခဲ့တဲ့အခေါက် ရခိုင်ဒေသ ကျနော်သွားရောက်တဲ့အချိန်မှာ ရိုဟင်ဂျာမွတ်စလင်တွေရှိတဲ့ ဈေးကိုလည်းပဲ လေ့လာတဲ့အခါမှာ အဲဒီမှာရှိတဲ့ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတွေကလည်းပဲ အရမ်းကို ငြိမ်းချမ်းစွာနဲ့ပဲ အင်မတန်ပျော်ရွှင်စွာ အေချမ်းစွ ာ နေထိုင်နေတာ ကျနော်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့ မွတ်စလင်ဘာသာတင် မဟုတ်ပါဘူး အခြားဘာသာတွေနဲ့ အတူတကွ ယှဉ်တွဲနေတဲ့နိုင်ငံတွေ ဆိုလို့ရှိရင် အိန္ဒိယအပါအဝင် အခြားနိုင်ငံ အတော်များများမှာဆိုရင် အတူတူ ယှဉ်တွဲနေထိုင်နေကြပါတယ်။ ရခိုင်ဒေသရဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ပြဿနာတခုက ဘာလဲဆိုလို့ရှိရင် အဲလိုလူတွေကြားထဲမှာ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဝင်တွေ ရှိနေတယ် ဆိုတာကလည်း အခြေအနေကို ပိုပြီး ရှုပ်ထွေးစေပါတယ်။ ဆိုတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဆိုလို့ရှိရင် ပြဿနာဟာ ၂ ခုရှိနေပါတယ်။ တခုကတော့ AA နဲ့ ကြားထဲမှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ ပြဿနာဖြစ်ပြီး နောက်တခုကတော့ ရိုဟင်ဂျာပြဿနာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒီလိုမျိုး ပြဿနာ အခက်ခဲတွေနဲ့ တွေ့ကြုံနေရတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပြဿနာ အခက်ခဲတွေကို အချိန်တိုအတွင်းမှာ ဖြေရှင်းဖို့ဆိုတာ လုံးဝမဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်း နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝန်းဟာ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီကိစ္စကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် အရမ်းကို လွယ်ကူတဲ့ပုံစံမျိုး ပြောလေ့ရှိပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ တကယ့်တကယ် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်နေတဲ့သူတွေက ဘယ်လောက်တောင် ခက်ခဲသလဲဆိုတာ သူတို့သာ အသိဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို သမိုင်းကြောင်းတွေလည်း ရှိတဲ့အတွက် ဒီကိစ္စ အင်မတန်ခက်ခဲပါတယ်။ ပထမဆုံးကတော့ ဒီ AA နဲ့ ကြားထဲမှာ ဖြစ်ပျက်တဲ့ ပြဿနာတွေကို မဖြေရှင်းနိုင်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ပထဝီအနေအထားအရ ရိုဟင်ဂျာပြဿနာလည်း ဖြေရှင်းဖို့ အဆင်ပြေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီအတွက်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ အနေနဲ့လည်း ရိုဟင်ဂျာအရေး ပြဿနာကို ဘယ်ပုံစံနဲ့ ဖြေရှင်းရင် ကောင်းမလဲ ဆိုတာလည်းပဲ သူတို့ လေးလေးနက်နက် ဆောင်ရွက်နေလိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

အကယ်လို့သာ မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ ဂျပန်အစိုးရကို ကူညီပေးပါလို့ တောင်းဆိုလာခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ ဂျပန်အစိုးရအနေနဲ့ ဝမ်းပန်းတသာ လက်ခံသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံကို ပံ့ပိုးမှုအများဆုံးနိုင်ငံတခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံအစိုးရဟာ ဆိုလို့ရှိရင် မြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေးတိုးတက်မှု တခုတင် မဟုတ်ပါဘူး၊ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဆိုလို့ရှိရင် ငြိမ်းချမ်းရေး သာယာဝပြောရေး potential တွေ အများကြီးရှိတဲ့နိုင်ငံလို့ ကျနော်တို့ ခံယူထားပါတယ်။ ဒီအတွက်ကြောင့်မို့ ကျနော်တို့ ဝမ်းပန်းတသာနဲ့ ကူညီပံ့ပိုးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်မို့လို့ မြန်မာနိုင်ငံက potential တွေပြည့်ဝနေတဲ့ နိုင်ငံလို့ ဆိုလို့ရသလဲဆိုရင် လွန်ခဲ့တဲ့ ၇၅ နှစ်က ဆိုလို့ရှိရင် ဂျပန်ပြီးရင် အာရှဒေသမှာ မြန်မာနိုင်ငံက စီးပွားရေးအဖွံ့ဖြိုးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့လို့ပါ။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ဟုတ်ကဲ့ အဲဒါဆိုလို့ရှိရင် ရခိုင်ပြည် ငြိမ်းချမ်းသွားလို့ရှိရင် နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်း အနေနဲ့ရော၊ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ အနေနဲ့ရော၊ ဂျပန်အစိုးရအနေနဲ့ရော ရခိုင်ပြည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဘယ်လိုကူညီပံ့ပိုးမှုတွေ ဘယ်လိုလုပ်ငန်းတွေကို စဉ်းစားထားသလဲခင်ဗျ။ အလားအလာတွေပေါ့နော် ဘယ်လိုလေးတွေ ရှိသလဲဆိုတာ တချက်လောက် ပြောပြပါလားခင်ဗျ။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "ကျနော်ဟာဆိုလို့ရှိရင် ရခိုင်ဒေသတခုတည်းကိုပဲ ကူညီသွားမယ်လို့ ဆိုတဲ့ သဘောထား လုံးဝမရှိပါဘူး။ မြန်မာတနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ ကျနော်တို့ ကူညီပံ့ပိုးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ မြန်မာနိုင်ငံကို ကူညီပံ့ပိုးတဲ့အချိန်မှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ် ကလေးတွေကို ကျနော့်လိုမျိုး ဆင်းရဲဒုက္ခ အတွေ့အကြုံကို မခံစားစေချင်ပါဘူး။ ဒီအတွက်ကြောင့် ကျနော်ဟာဆိုလို့ရှိရင် ပထမဆုံး ဒီ IDP Camp ပြည်တွင်းဒုက္ခသည်စခန်းမှာရှိတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ တိုက်ပွဲရှောင်ပြည်သူတွေကို မူလဒေသ ပြန်နိုင်ဖို့အတွက် ကျနော် ကူညီပံ့ပိုးမယ်၊ ကလေးတွေ ပညာရေးသင်ကြားရေး အခွင့်အရေး ရရှိနိုင်ဖို့အတွက် ကျနော် ကူညီပံ့ပိုးသွားပါမယ်။ ဒီလို ကူညီပံ့ပိုးမှုဟာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံတနိုင်ငံ အတိုင်းအတာနဲ့ ကူညီပံ့ပိုးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကကတော့ ကလေးတွေ၊ အမျိုးသမီးတွေ၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လူငယ်တွေအတွက် ကျနော်ဟာဆိုလို့ရှိရင် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပေါ့နော် ပညာတွေတတ်အောင်ဆိုပြီးတော့ ပံ့ပိုးမှုတွေ ပြုလုပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိက လူသားချင်းစာနာထောက်ထားတဲ့ အကူအညီတွေ ပြုလုပ်ဖို့အတွက် ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ ကူညီမှုတွေကို ၁ နှစ် ၂ နှစ်တည်းပဲ ကူညီပံ့ပိုးသွားမယ်ဆိုတဲ့ အစီအစဉ် လုံးဝမရှိပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံ လုံးဝငြိမ်းချမ်းသွားတဲ့ အချိန်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ တလုံးတဝ စုစည်းသွားတဲ့ အချိန်အထိ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားတဲ့ အကူအညီတွေ စဉ်ဆက်မပြတ်ကူညီဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ဟုတ်ကဲ့ မကြာခင် ဘယ်တော့လောက်များ မြန်မာနိုင်ငံကို သွားဖို့ရှိမလဲခင်ဗျာ။ အဲလိုသွားမယ်ဆိုရင် နောက်ထပ် အဆင့်တဆင့် ဘယ်လိုရှေ့ဆက်တိုးပြီးလုပ်ဖို့ စဉ်းစားထားပါသလဲခင်ဗျ။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "ကျနော် ဒီ မြန်မာနိုင်ငံသွားတဲ့ အမြဲရည်ရွယ်ချက်ကဆိုရင် အပစ်အခတ်ရပ်ဖို့၊ ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော် လက်ရှိ ကူညီထောက်ပံ့မှုတွေ လုပ်တာဟာဆိုရင် အပစ်ခတ်ရပ်ထားတဲ့ ဒေသမှာရှိတဲ့ ပြည်သူလူထုတွေဟာ ဆိုလို့ရှိရင် ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့ အသီးအပွင့်တွေ ရရှိခံစားဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ ကူညီပံ့ပိုးမှုတွေကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိပါတယ်။ နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းက လက်ရှိအခြေအနေမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ကရင်ပြည်နယ်နဲ့ မွန်ပြည်နယ်တွေမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဒုက္ခသည်တွေအတွက် ကျောင်းဆောက်လုပ်ပေးတာတွေ၊ အိမ်ဆောက်လုပ်ပေးတာတွေ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာ သင်ပေး ဆောင်ရွက်ပေးတာတွေ ရှိပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာဆိုရင် ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမှာရှိတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ တိုက်ပွဲရှောင်ပြည်သူတွေ မူလရွာပြန်နိုင်ဖို့အတွက်လည်း အိမ်တွေပြန်ဆောက်ပေးတာတွေ ကျနော်တို့ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေပါတယ်။ အခုချိန်ထိ အကြိမ်ပေါင်း ၁၃ဝ လောက် သွားရောက်ခဲ့ပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဆိုလို့ရှိရင် ကျနော့်ရဲ့ မွေးဇာတိ နိုင်ငံတခုလိုပါပဲ။ ဒါကြောင့် ကျနော်အချိန်ရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ပြန်သွားမယ့်အစီအစဉ် ရှိပါတယ်။"

ဦးသန်းလွင်ထွန်း - ဟုတ်ကဲ့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စတွေ ဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းနဲ့ ဥက္ကဋ္ဌကြီး မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောပါရစေခင်ဗျာ။

မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ - "ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ မင်္ဂလာပါ။"

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG