သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ မ်ိဳးမတုန္းေရး ျမန္မာ ႀကိဳးပမ္း 


Irrawaddy Dolphin (ဓါတ္ပံု- Irrawaddydolphins.Cr.WCSMayanmar)

(Zawgyi/Unicode)

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တေန႔တျခား ရွားပါးလာေနတဲ့ ဧရာ၀တီလင္းပုိင္ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ ပတ္၀န္းက်င္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြ၊ အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြ စတင္ႀကိဳးပမ္းေနၾကပါတယ္။ ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းဆီးမႈေတြေၾကာင့္ ရွားပါးဧရာ၀တီလင္းပုိင္ေတြ မ်ဳိးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္မယ့္အေရး အခ်ိန္မီကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့အေၾကာင္းကုိေတာ့ ဗြီအုိေအသတင္းေထာက္ ကုိထက္ေအာင္ခန္႔က တင္ျပထားပါတယ္။

ႏွစ္စဥ္ ေသဆုံးမႈႏႈန္း တုိးလာေနၿပီး အခုအခါ ေကာင္ေရ ၇၀ ေက်ာ္သာ က်န္ေတာ့တဲ့ ဧရာ၀တီလင္းပုိင္ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ ပတ္၀န္းက်င္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက အာဏာပုိင္ေတြ၊ ေဒသခံေတြနဲ႔ ပူးတဲြ ႀကိဳးပမ္းေနၾကတာပါ။ ရွားပါးလင္းပုိင္ေတြ ေသဆုံးမႈေတြ အမ်ားစု ႀကံဳရတဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္နဲ႔ ေလွ်ာ့တုိက္ ငါးဖမ္းတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကုိလည္း အာဏာပုိင္ေတြက အေရးယူတာေတြ ရွိလာေနပါၿပီ။

ဧရာ၀တီျမစ္ရဲ႕ မင္းကြန္းေဒသကေန ေက်ာက္ေျမာင္းေဒသအထိ ၇၂ ကီလိုမီတာကို လင္းပိုင္ ထိန္းသိမ္းေရး ဧရိယာအျဖစ္သတ္မွတ္ထားၿပီး စက္တင္ဘာလကစၿပီး ဥပေဒမဲ့ ဖမ္းဆီးမႈေတြကုိ ႏွိမ္နင္းတဲ့ စီမံခ်က္ေတြ စတင္ခဲ့ရာမွာ လူ ၄ ဦးနဲ႔ စက္ေလွ အစီး ၂၀ ေက်ာ္ကုိ ဖမ္းဆီး အေရးယူခဲ့ေၾကာင္း ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာန ဒုတိယဦစီးမွဴး ဦးေဇာ္မန္းက ေျပာပါတယ္။

“ဘာပဲေျပာေျပာ လုပ္လိုက္တဲ့အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ဖမ္းဆီးရမိမႈေတြလည္း မ်ားလာတယ္။ ထိထိေရာက္ေရာက္ လည္းျဖစ္သြားတယ္ေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္တို႔အရင္က တလ ၂ ႀကိမ္ ပညာေပးလာရင္းနဲ႔ ကင္းလွည့္တယ္ဆိုရင္ လည္း ကြ်န္ေတာ္တို႔က ေမာ္ေတာ္ႀကီးနဲ႔ဆိုေတာ့ မႏၱေလးက ထြက္လာတယ္။ အင္ေဒါင္းမွာအိပ္တယ္။ ေနာက္ရက္ စဥ့္ကူးေရာက္တယ္ဆိုရင္ ျပန္လာတယ္ ၃ ရက္ ၄ ရက္ေလာက္ပဲ ျမစ္ထဲမွာ ရွိတဲ့အတြက္ သိပ္ၿပီး မထိေရာက္ဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အဲ့တုန္းကလည္း မိခဲ့ပါတယ္။ အဲ့တုန္းကလည္း ျပစ္ဒဏ္ေတြဘာေတြ တရားစြဲဆို ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အခု ၂ လခြဲ ၃ လေလာက္ အတြင္းမွာ ဒီေလာက္မ်ားတယ္ဆိုေတာ့ ပိုၿပီးထိထိ ေရာက္ေရာက္ လုပ္ႏိုင္တယ္လို႔ထင္တာေပါ့ေနာ္။”

ဧရာ၀တီလင္းပုိင္ ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားမႈအျဖစ္ ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းသူေတြကုိ အေရးယူတာအျပင္ ႐ုိးရာငါးဖမ္းတဲ့ အေလ့အထေတြကုိ အားေပးတာ အပါအ၀င္ ပညာေပးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြကုိလည္း ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။

အလြယ္တကူ ေလွ်ာ့တုိက္ ငါးဖမ္းတဲ့ လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ႐ုိးရာဓေလ့ လင္းပုိင္ေတြနဲ႔အတူ ငါးဖမ္းတဲ့ အေလ့အထေတြလည္း ေမွးမွိန္လာတယ္လုိ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ ေရလုပ္ငန္းနဲ႔ အသက္ေမြး ၀မ္းေၾကာင္းျပဳလာတဲ့ ဦးေအာင္သင္းက ေျပာပါတယ္။

“အကိုတို႔ငယ္စဥ္က ဧရာ၀တီလင္းပိုင္နဲ႔ ေရလုပ္သား ငါးဖမ္းရမွာဆိုရင္ အရမ္းေပ်ာ္ခဲ့ၾကတာ။ ေပ်ာ္ခဲ့ၾကတာ ဘာလည္းဆိုေတာ့ အကိုတို႔ သာမန္ သက္သက္ ဗလာေလွ်ာက္ပစ္မယ္ဆိုရင္ ငါး ၁ ပိသာခြဲ ၂ ပိသာ ရဖို႔က ခဲယဥ္းတယ္။ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္နဲ႔က်လို႔ရွိရင္ ငါးအမ်ားႀကီးရတာေပါ့။ အဲ့က်လို႔ရွိရင္ မိသားစု ၄ ၅ ရက္ေလာက္ ထိုင္စားရတဲ့ အဆင့္ထိရွိတယ္။ ဗလာဆုိရင္ တရက္ပစ္တရက္စားပဲရတယ္။”

လွ်ပ္စစ္ဓာတ္နဲ႔ ေရွာ့တိုက္ငါးဖမ္းတဲ့နည္းေၾကာင့္ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ေတြအျပင္ တျခားေရေန သတၱ၀ါေတြပါ ေသဆံုးရတဲ့အတြက္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ေဂဟစနစ္ကုိ ထိခုိက္မွာ ပတ္၀န္းက်င္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြ သာမက ေဒသခံ ငါးဖမ္းသမားေတြၾကားမွာပါ စုိးရိမ္လာၾကပါတယ္။

႐ုိးရာအစဥ္အလာ ငါးဖမ္းနည္းနဲ႔ အသက္ေမြးေနတဲ့ ေဒသခံေရလုပ္သားတဦးျဖစ္တဲ့ ကိုေအာင္မ်ိဳးသန္႔ကလည္း ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းဆီးမႈေတြေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တဲြ ဆုိးက်ဳိးေတြ ႀကံဳရႏုိင္တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ဒီလိုရိုးရိုးသာမာန္လုပ္စားတယ္ဆိုရင္ ေနာင္လာေနာင္သားသမီးထိ လုပ္စားလို႔ရတယ္။ ငါးလည္း မပေပ်ာက္ေတာ့ဘူး။ ေပါတယ္ဗ်ာ။ အခုဟာက ေရွာ့ေတြဘာေတြနဲ႔ဆိုေတာ့ ငါးလည္းပေပ်ာက္တယ္ ေနာင္လာ ေနာင္သားသမီးအထိ ေတာ္သင့္ရာ ရွားရွားပါးပါး လုပ္ကိုင္စားရတယ္။ အဲ့ဒါမ်ိဳးေလးေတြပါ။”

ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းဆီးမႈေတြရဲ႕ အက်ဳိးဆက္အျဖစ္ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ေတြဟာ တႏွစ္ကို ၂ ေကာင္ကေန ၇ ေကာင္အထိ ေသဆံုး ေနရပါတယ္။ ေလွ်ာ့တုိက္ဖမ္းဆီးတာ အပါအ၀င္ ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းဆီးမႈေတြကုိ ႏွိမ္နင္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားရာမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြ ရန္ျပဳတာ အပါအ၀င္ စိန္ေခၚမႈေတြလည္း ႀကံဳရေလ့ ရွိတယ္လုိ႔ ဧရာ၀တီလင္းပုိင္ ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ပါ၀င္တဲ့ အမွတ္ ၁ ေရေၾကာင္းရဲတပ္ဖဲြ႔က ရဲအုပ္၀င္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“တိုက္ခိုက္မႈဆိုတာ သူတို႔က တခါတေလက်လို႔ရွိရင္ တဦးစႏွစ္ဦးစ တစီးစ ႏွစ္စီးစ ေရွာ့တိုက္ငါးဖမ္းတာ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က အုပ္စုလိုက္ေရွာ့တိုက္ဖမ္းဆီးမႈေလးေတြရွိတယ္။ အုပ္စုလိုက္ဖမ္းဆီးမႈဆိုေပမယ့္ ၿပံဳၿပီးေတာ့ တေနရာနဲ႔တေနရာအေ၀းေပါ့။ တစီးတစီးကိုဖမ္းတယ္ဆိုရင္ သူတို႔လာစုရံုးၿပီးေတာ့ ကာကြယ္ေပးၾကတဲ့ သေဘာမ်ိဳးေပါ့။ ဖမ္းဆီးတဲ့အဖြဲ႕ကို ရန္ျပဳတဲ့သေဘာမ်ိဳးရွိတယ္ေပါ့။ တိုက္ခိုက္မႈဆိုတာ ဖမ္းဆီးမႈမျပဳလုပ္ႏိုင ေအာင္လို႔ ဟန္႔တားတဲ့ သေဘာေတာ့ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕တခ်ိဳ႕ေတြက အၿမဲတမ္းေတာ့ မလုပ္ပါဘူးခင္ဗ်။”

ေရွာ့တိုက္ ငါးဖမ္းဆီးသူကုိေတာ့ ေရခ်ိဳငါးလုပ္ငန္း ဥပေဒအရ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ႏိုင္ၿပီး ေငြဒဏ္လည္း ခ်မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းဆီးမႈေတြ ရွိေနဆဲ ျဖစ္တာေၾကာင့္ တုိးျမွင့္အေရးယူဖုိ႔ တုိက္တြန္းသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း လက္ေတြ႔မွာ ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းဆီးမႈေတြကုိ တားဆီးရာမွာ ေဒသခံေရးလုပ္သားေတြနဲ႔ အာဏာပုိင္ေတြ ပူးေပါင္းပါ၀င္လာမွသာ ထိေရာက္မႈ ရွိလိမ့္မယ္လုိ႔လည္း ရဲအုပ္၀င္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ျမင့္တက္ရင္လည္း ေလ်ာ့က်ႏိုင္တယ္။ ေလ်ာ့က်ႏိုင္ယံုနဲ႔တင္မဟုတ္ဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ျပစ္ဒဏ္ေတြျမင့္ေနယံုနဲ႔တင္မရဘူး။ ျပည္သူေတြကအကုန္ တေယာက္ခ်င္းတေယာက္ခ်င္းလည္း သိရွိဖို႔ လိုတယ္ဗ်။ ထဲထဲ၀င္၀င္သိဖို႔လိုတယ္။ ေအာက္ေျခအထိ ေရာက္ဖို႔လိုတယ္။ ေဒသခံေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ေတြပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ေသခ်ာထဲထဲ၀င္၀င္ အခုဟာ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြက ေခၚေျပာထားေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ေတြက သူတို႔မဆိုင္သလို ေနၾကတာရွိတယ္။ အဲ့ေတာ့ သူတို႔အထိပါသိရွိႏိုင္ရင္ေတာ့ တေျဖးေျဖးနဲ႔ ရြာဥကၠဌက လက္မခံဘူးဆုိရင္ သူတို႔လုပ္စားလို႔မလြယ္ေတာ့ဘူး။ ဒီထဲကို ဒီပစၥည္းေတြ တင္သြင္းဖို႔ေတာင္ မလြယ္ေတာ့ဘူး။ အဓိက အေျခခံကေတာ့ ဧရာ၀တီျမစ္နားနီးတဲ့ေက်းရြာေတြရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြက အဓိက က်တယ္။ ပုဒ္မျမွင့္ခ်င္းမျမွင့္ခ်င္းထက္ ငါရြာမွာ လက္မခံဘူးကြဆိုရင္ ဘယ္သူမွမလုပ္ရဲေတာ့ဘူး။ လုပ္ရင္ လာသတင္းေပးဆိုရင္ မလုပ္ေတာ့ဘူး။ ေက်းရြာေတြက မသိလုိက္ မသိဖာသာေလးေနလိုက္ေတာ့ အမုန္းမခံဘူးဆိုၿပီးေနရင္ေတာ့ တိုးပြားလာမယ့္သေဘာေတာ့ရွိတယ္။ ပုဒ္မျမွင့္ခ်င္း မျမွင့္ခ်င္းထက္ အဲ့ဒါက ပိုအဓိကက်တယ္။”

ႏုိ႔တုိက္သတၱ၀ါ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဧရာ၀တီျမစ္၊ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံ ေဘာ္နီယုိေဒသ မဟာကမ္ျမစ္နဲ႔ မဲေခါင္ျမစ္ေတြမွာ ေနထုိင္က်တ္စားၾကပါတယ္။ မ်ဳိးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္မယ့္ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ လင္းပုိင္ေတြက်တ္စားရာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဧရာ၀တီျမစ္ေၾကာင္း တေလွ်ာက္ေဒသကုိလည္း ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႔ (UNESCO) ရဲ႕ ကမာၻ႔သဘာ၀ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ေဒသအျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးဖုိ႔ အစုိးရကုိ တုိက္တြန္းမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


..........

ဧရာဝတီလင်းပိုင် မျိုးမတုန်းရေး မြန်မာ ကြိုးပမ်း

(Unicode)

မြန်မာနိုင်ငံမှာ တနေ့တခြား ရှားပါးလာနေတဲ့ ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ဖို့ ပတ်ဝန်းကျင်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေ၊ အာဏာပိုင်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေ စတင်ကြိုးပမ်းနေကြပါတယ်။ ဥပဒေမဲ့ ငါးဖမ်းဆီးမှုတွေကြောင့် ရှားပါးဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေ မျိုးတုန်းပျောက်ကွယ်မယ့်အရေး အချိန်မီကာကွယ်နိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတဲ့အကြောင်းကိုတော့ ဗွီအိုအေသတင်းထောက် ကိုထက်အောင်ခန့်က တင်ပြထားပါတယ်။

နှစ်စဉ် သေဆုံးမှုနှုန်း တိုးလာနေပြီး အခုအခါ ကောင်ရေ ၇၀ ကျော်သာ ကျန်တော့တဲ့ ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ဖို့ ပတ်ဝန်းကျင်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေက အာဏာပိုင်တွေ၊ ဒေသခံတွေနဲ့ ပူးတွဲ ကြိုးပမ်းနေကြတာပါ။ ရှားပါးလင်းပိုင်တွေ သေဆုံးမှုတွေ အများစု ကြုံရတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်နဲ့ လျှော့တိုက် ငါးဖမ်းတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကိုလည်း အာဏာပိုင်တွေက အရေးယူတာတွေ ရှိလာနေပါပြီ။

ဧရာဝတီမြစ်ရဲ့ မင်းကွန်းဒေသကနေ ကျောက်မြောင်းဒေသအထိ ၇၂ ကီလိုမီတာကို လင်းပိုင် ထိန်းသိမ်းရေး ဧရိယာအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပြီး စက်တင်ဘာလကစပြီး ဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီးမှုတွေကို နှိမ်နင်းတဲ့ စီမံချက်တွေ စတင်ခဲ့ရာမှာ လူ ၄ ဦးနဲ့ စက်လှေ အစီး ၂၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီး အရေးယူခဲ့ကြောင်း ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန ဒုတိယဦစီးမှူး ဦးဇော်မန်းက ပြောပါတယ်။

“ဘာပဲပြောပြော လုပ်လိုက်တဲ့အတွက် ပိုပြီးတော့ ဖမ်းဆီးရမိမှုတွေလည်း များလာတယ်။ ထိထိရောက်ရောက် လည်းဖြစ်သွားတယ်ပေါ့။ ကျွန်တော်တို့အရင်က တလ ၂ ကြိမ် ပညာပေးလာရင်းနဲ့ ကင်းလှည့်တယ်ဆိုရင် လည်း ကျွန်တော်တို့က မော်တော်ကြီးနဲ့ဆိုတော့ မန္တလေးက ထွက်လာတယ်။ အင်ဒေါင်းမှာအိပ်တယ်။ နောက်ရက် စဉ့်ကူးရောက်တယ်ဆိုရင် ပြန်လာတယ် ၃ ရက် ၄ ရက်လောက်ပဲ မြစ်ထဲမှာ ရှိတဲ့အတွက် သိပ်ပြီး မထိရောက်ဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် အဲ့တုန်းကလည်း မိခဲ့ပါတယ်။ အဲ့တုန်းကလည်း ပြစ်ဒဏ်တွေဘာတွေ တရားစွဲဆို နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အခု ၂ လခွဲ ၃ လလောက် အတွင်းမှာ ဒီလောက်များတယ်ဆိုတော့ ပိုပြီးထိထိ ရောက်ရောက် လုပ်နိုင်တယ်လို့ထင်တာပေါ့နော်။”

ဧရာဝတီလင်းပိုင် ထိန်းသိမ်းရေး လှုပ်ရှားမှုအဖြစ် ဥပဒေမဲ့ ငါးဖမ်းသူတွေကို အရေးယူတာအပြင် ရိုးရာငါးဖမ်းတဲ့ အလေ့အထတွေကို အားပေးတာ အပါအဝင် ပညာပေးတဲ့ အစီအစဉ်တွေကိုလည်း ဆောင်ရွက်နေကြပါတယ်။

အလွယ်တကူ လျှော့တိုက် ငါးဖမ်းတဲ့ လုပ်ရပ်ကြောင့် ရိုးရာဓလေ့ လင်းပိုင်တွေနဲ့အတူ ငါးဖမ်းတဲ့ အလေ့အထတွေလည်း မှေးမှိန်လာတယ်လို့ နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရေလုပ်ငန်းနဲ့ အသက်မွေး ဝမ်းကြောင်းပြုလာတဲ့ ဦးအောင်သင်းက ပြောပါတယ်။

“အကိုတို့ငယ်စဉ်က ဧရာဝတီလင်းပိုင်နဲ့ ရေလုပ်သား ငါးဖမ်းရမှာဆိုရင် အရမ်းပျော်ခဲ့ကြတာ။ ပျော်ခဲ့ကြတာ ဘာလည်းဆိုတော့ အကိုတို့ သာမန် သက်သက် ဗလာလျှောက်ပစ်မယ်ဆိုရင် ငါး ၁ ပိသာခွဲ ၂ ပိသာ ရဖို့က ခဲယဉ်းတယ်။ ဧရာဝတီလင်းပိုင်နဲ့ကျလို့ရှိရင် ငါးအများကြီးရတာပေါ့။ အဲ့ကျလို့ရှိရင် မိသားစု ၄ ၅ ရက်လောက် ထိုင်စားရတဲ့ အဆင့်ထိရှိတယ်။ ဗလာဆိုရင် တရက်ပစ်တရက်စားပဲရတယ်။”

လျှပ်စစ်ဓာတ်နဲ့ ရှော့တိုက်ငါးဖမ်းတဲ့နည်းကြောင့် ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေအပြင် တခြားရေနေ သတ္တဝါတွေပါ သေဆုံးရတဲ့အတွက် သဘာ၀ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ဂေဟစနစ်ကို ထိခိုက်မှာ ပတ်ဝန်းကျင်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေ သာမက ဒေသခံ ငါးဖမ်းသမားတွေကြားမှာပါ စိုးရိမ်လာကြပါတယ်။

ရိုးရာအစဉ်အလာ ငါးဖမ်းနည်းနဲ့ အသက်မွေးနေတဲ့ ဒေသခံရေလုပ်သားတဦးဖြစ်တဲ့ ကိုအောင်မျိုးသန့်ကလည်း ဥပဒေမဲ့ ငါးဖမ်းဆီးမှုတွေကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေ ကြုံရနိုင်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“ဒီလိုရိုးရိုးသာမာန်လုပ်စားတယ်ဆိုရင် နောင်လာနောင်သားသမီးထိ လုပ်စားလို့ရတယ်။ ငါးလည်း မပပျောက်တော့ဘူး။ ပေါတယ်ဗျာ။ အခုဟာက ရှော့တွေဘာတွေနဲ့ဆိုတော့ ငါးလည်းပပျောက်တယ် နောင်လာ နောင်သားသမီးအထိ တော်သင့်ရာ ရှားရှားပါးပါး လုပ်ကိုင်စားရတယ်။ အဲ့ဒါမျိုးလေးတွေပါ။”

ဥပဒေမဲ့ ငါးဖမ်းဆီးမှုတွေရဲ့ အကျိုးဆက်အဖြစ် ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေဟာ တနှစ်ကို ၂ ကောင်ကနေ ၇ ကောင်အထိ သေဆုံး နေရပါတယ်။ လျှော့တိုက်ဖမ်းဆီးတာ အပါအဝင် ဥပဒေမဲ့ ငါးဖမ်းဆီးမှုတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ကြိုးစားရာမှာ တာဝန်ရှိသူတွေ ရန်ပြုတာ အပါအဝင် စိန်ခေါ်မှုတွေလည်း ကြုံရလေ့ ရှိတယ်လို့ ဧရာဝတီလင်းပိုင် ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းတွေမှာ ပါဝင်တဲ့ အမှတ် ၁ ရေကြောင်းရဲတပ်ဖွဲ့က ရဲအုပ်ဝင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

“တိုက်ခိုက်မှုဆိုတာ သူတို့က တခါတလေကျလို့ရှိရင် တဦးစနှစ်ဦးစ တစီးစ နှစ်စီးစ ရှော့တိုက်ငါးဖမ်းတာ ရှိတယ်။ တချို့က အုပ်စုလိုက်ရှော့တိုက်ဖမ်းဆီးမှုလေးတွေရှိတယ်။ အုပ်စုလိုက်ဖမ်းဆီးမှုဆိုပေမယ့် ပြုံပြီးတော့ တနေရာနဲ့တနေရာအဝေးပေါ့။ တစီးတစီးကိုဖမ်းတယ်ဆိုရင် သူတို့လာစုရုံးပြီးတော့ ကာကွယ်ပေးကြတဲ့ သဘောမျိုးပေါ့။ ဖမ်းဆီးတဲ့အဖွဲ့ကို ရန်ပြုတဲ့သဘောမျိုးရှိတယ်ပေါ့။ တိုက်ခိုက်မှုဆိုတာ ဖမ်းဆီးမှုမပြုလုပ်နိုင အောင်လို့ ဟန့်တားတဲ့ သဘောတော့ရှိပါတယ်။ တချို့တချို့တွေက အမြဲတမ်းတော့ မလုပ်ပါဘူးခင်ဗျ။”

ရှော့တိုက် ငါးဖမ်းဆီးသူကိုတော့ ရေချိုငါးလုပ်ငန်း ဥပဒေအရ ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်အထိ ချမှတ်နိုင်ပြီး ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ဥပဒေမဲ့ ငါးဖမ်းဆီးမှုတွေ ရှိနေဆဲ ဖြစ်တာကြောင့် တိုးမြှင့်အရေးယူဖို့ တိုက်တွန်းသူတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း လက်တွေ့မှာ ဥပဒေမဲ့ ငါးဖမ်းဆီးမှုတွေကို တားဆီးရာမှာ ဒေသခံရေးလုပ်သားတွေနဲ့ အာဏာပိုင်တွေ ပူးပေါင်းပါဝင်လာမှသာ ထိရောက်မှု ရှိလိမ့်မယ်လို့လည်း ရဲအုပ်ဝင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

“ပြစ်မှုပြစ်ဒဏ်မြင့်တက်ရင်လည်း လျော့ကျနိုင်တယ်။ လျော့ကျနိုင်ယုံနဲ့တင်မဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့က ပြစ်ဒဏ်တွေမြင့်နေယုံနဲ့တင်မရဘူး။ ပြည်သူတွေကအကုန် တယောက်ချင်းတယောက်ချင်းလည်း သိရှိဖို့ လိုတယ်ဗျ။ ထဲထဲဝင်ဝင်သိဖို့လိုတယ်။ အောက်ခြေအထိ ရောက်ဖို့လိုတယ်။ ဒေသခံကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး တွေပူးပေါင်းပြီးတော့ သေချာထဲထဲဝင်ဝင် အခုဟာ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေက ခေါ်ပြောထားပေမယ့် တချို့တွေက သူတို့မဆိုင်သလို နေကြတာရှိတယ်။ အဲ့တော့ သူတို့အထိပါသိရှိနိုင်ရင်တော့ တဖြေးဖြေးနဲ့ ရွာဥက္ကဌက လက်မခံဘူးဆိုရင် သူတို့လုပ်စားလို့မလွယ်တော့ဘူး။ ဒီထဲကို ဒီပစ္စည်းတွေ တင်သွင်းဖို့တောင် မလွယ်တော့ဘူး။ အဓိက အခြေခံကတော့ ဧရာဝတီမြစ်နားနီးတဲ့ကျေးရွာတွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေက အဓိက ကျတယ်။ ပုဒ်မမြှင့်ချင်းမမြှင့်ချင်းထက် ငါရွာမှာ လက်မခံဘူးကွဆိုရင် ဘယ်သူမှမလုပ်ရဲတော့ဘူး။ လုပ်ရင် လာသတင်းပေးဆိုရင် မလုပ်တော့ဘူး။ ကျေးရွာတွေက မသိလိုက် မသိဖာသာလေးနေလိုက်တော့ အမုန်းမခံဘူးဆိုပြီးနေရင်တော့ တိုးပွားလာမယ့်သဘောတော့ရှိတယ်။ ပုဒ်မမြှင့်ချင်း မမြှင့်ချင်းထက် အဲ့ဒါက ပိုအဓိကကျတယ်။”

နို့တိုက်သတ္တဝါ ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံ ဧရာဝတီမြစ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဘော်နီယိုဒေသ မဟာကမ်မြစ်နဲ့ မဲခေါင်မြစ်တွေမှာ နေထိုင်ကျတ်စားကြပါတယ်။ မျိုးတုန်းပျောက်ကွယ်မယ့် အန္တရာယ်ရှိတဲ့ လင်းပိုင်တွေကျတ်စားရာ မြန်မာနိုင်ငံ ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်း တလျှောက်ဒေသကိုလည်း ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေး၊ သိပ္ပံနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (UNESCO) ရဲ့ ကမ္ဘာ့သဘာဝယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးဖို့ အစိုးရကို တိုက်တွန်းမှုတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG