သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

စစ္ေျပးဒုကၡသည္စခန္းမ်ားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကာခ်ဳပ္မွတ္ခ်က္အေပၚ တုံ႔ျပန္ခ်က္


ကခ်င္ဒုကၡသည္စခန္းတခု

ေဒသတြင္း စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႔ထြက္ေျပးေနၾကရတဲ့ စစ္ေဘးဒဏ္သင့္ျပည္သူေတြ စစ္ေရွာင္စခန္းေတြထဲ ခိုလံႈေနရတာ ႏွစ္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် အခက္အခဲမ်ိဳးစံုနဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ အေနအထားမွာ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ဒုကၡသည္ေတြအေပၚ သံုးသပ္ေျပာဆိုခ်က္ေတြဟာ တာဝန္မဲ့ရာ၊ လူသားခ်င္းမစာနာရာေရာက္လြန္းတယ္လို႔ ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေပးေနသူေတြက ေဝဖန္ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအကူအညီေတြ လိုအပ္ေနတဲ့အခ်ိန္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ ႏို္င္ငံတကာၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ ICRC ဥကၠ႒ တို႔ေတြ႔ဆံုခ်ိန္ လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူညီေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေျပာဆိုခ်က္အေပၚ အခုလိုတံု႔ျပန္လုိက္ၾကတာပါ။ မဆုမြန္ တင္ျပထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမ ၁၂ရက္ေန႔က တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးမင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ ICRC ႏိုင္ငံတကာၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ဥကၠ႒ Peter Maurer တို႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကခ်ိန္ ICRCရဲ႕ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားတဲ့ အကူအညီေပးမႈေတြကို အမွန္တကယ္ လုိအပ္ေနသူမ်ားကုိသာ ေပးေစလုိေၾကာင္း၊ ဒုကၡသည္ေတြမရပဲ ေသာင္းက်န္းသူေတြထံမွ ျပန္လည္ရယူေနရေၾကာင္းနဲ႔ ဒုကၡသည္အမည္ခံ စခန္းဖြင့္လွစ္ထားတာ၊ ေဒသခံျပည္သူမ်ားကုိ လူသားဒုိင္းအျဖစ္ အကာအကြယ္ယူထားတာ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လႊတ္ႏုိင္ေသာ္လည္း အေထာက္အပံ့ရဖို႔ မလုိအပ္ဘဲ IDP Camp မ်ား ဖြင့္လွစ္ထားတာ၊ တစ္ဖက္မွာလည္း တစ္ခ်ိဳ႕ဒုကၡသည္ေတြက အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ဆက္လက္ေနထုိင္လုိတာေၾကာင့္ IDP ကိစၥရပ္ေတြကို မွန္ကန္စြာခ်ိန္ဆၿပီး ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ လုိအပ္ေနတယ္ဆိုၿပီး သတင္းထုတ္ျပန္ထားတာပါ။

ဒီလိုမ်ိဳး စစ္ေဘးစစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနရတဲ့သူေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြအေပၚ ဒုကၡသည္အေရး ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနသူေတြကေတာ့ လက္မခံပါဘူး။ ဒါဟာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္ အသက္ေဘးလြတ္ရာကို အိုးအိမ္စြန္႔ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ စစ္ေျပးဒုကၡသည္အေပၚ လူသားခ်င္းစာနာမႈကင္းမဲ့ရာေရာက္လြန္းတယ္လို႔ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ရက္က ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးမေမစံပယ္ျဖဴက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒီႏိုင္ငံတကာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈေပါ့ေလ International Humanitarian law အရၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လက္နက္မကိုင္ထားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကေလးေတြ၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ IDP စခန္းေတြမွာ အမ်ားႀကီးပဲရွိတယ္။ အဲဒီလိုကေလးေတြရဲ႕ ပညာေရးက်န္းမာေရး၊ လူမႈေရးေပါ့ေနာ္ အဘက္ဘက္ကစာနာေထာက္ထားမႈမရွိပဲနဲ႔ အကူအညီေတြကို ဖ်က္ေတာက္ထားတာ ၊ ျငင္းပယ္ထားတာ၊ မရရွိေအာင္လုပ္တာေတြဟာ မျဖစ္သင့္တဲ့အရာ၊ မလုပ္သင့္တဲ့အရာေပါ့ေနာ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဥပေဒေတြကို လစ္လ်ဴရႈလိုက္တာပဲ၊ မ်က္ကြယ္ျပဳလိုက္တာပဲေပါ့။”

ႏွစ္ခ်ီၾကာျမင့္လာၿပီျဖစ္တဲ့ စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြၾကား ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနရဆဲျပည္သူေတြမွာ ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္ေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ စစ္မွန္တဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ေနရပ္ရင္းျပန္ေရးကိုပဲ အဓိကလိုလားေနၾကတာျဖစ္တယ္လို႔လည္း မေမစံပယ္ျဖဴကေျပာပါတယ္။

“ဒီဒုကၡသည္စခန္းကိုေရာက္ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ ျပည္သူေတြဟာ ဒီစစ္ပြဲေတြ ပဋိပကၡေတြကို သူတို႔ဖန္တီးတာမဟုတ္ဘူးေလ။ လာမယ့္ ဇြန္ ၉ ရက္ေန႔ဆိုရင္လည္း သူတို႔ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေနေနရတာ ၆ ႏွစ္ျပည့္ၿပီေလ။ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ၆ ႏွစ္ နီးပါးေလာက္ ေနရတဲ့ လူေပါင္း ၁ သိန္းေက်ာ္ဟာ သူတို႔မွာ ဘာအျပစ္ရွိလို႔ လူသား၁ ေယာက္ရဲ႕အခြင့္အေရးေတြကို သူတို႔က ျငင္းပယ္ခံေနရတာလဲ။NCA ထိုးမွ သူတို႔ေတြကို အကူအညီေပးမယ္ဆိုတာက အဲဒါလည္း က်မကေတာ့ လံုုး၀ တရားမွ်တမႈမရွိဘူးလို႔ က်မထင္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ NCA ထိုးျခင္းမထိုးျခင္းကေတာ့ ဆံုးျဖတ္ခြင့္သူတို႔လက္ထဲမွာမရွိဘူး။”

သက္ဆိုင္ရာအစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ႏွစ္ရွည္ခိုလံႈေနရတဲ့စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြအတြက္ မိမိတို႔ေနရပ္ကို မျပန္ႏုိင္ၾကေသးခင္ သူတို႔အတြက္ အဓိကအေရးၾကီးဆံုးျဖစ္တဲ့ လူေနမႈဘဝအတြက္ အလုပ္အကိုင္ဖန္တီးေပးႏုိင္ဖို႔ လက္မႈ၊ စက္မႈပညာရပ္ေတြသင္ၾကားေပးသင့္ၿပီး စစ္ေဘးေရွာင္ကေလးငယ္ေလးေတြအတြက္ ပညာေရးမလစ္ဟင္းရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးထားသင့္တယ္လို႔လည္း စစ္ေရွာင္စခန္းေတြကို လိုက္လံကူညီေပးေနတဲ့ ျမန္မာလူထုမဟာမိတ္အဖြဲ႔ (ရွမ္းျပည္)ရဲ႕တာဝန္ခံ ကိုမိုးကလည္း အၾကံျပဳပါတယ္။

“စစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ အမ်ားဆံုးလိုအပ္တာကေတာ့ ၁ ကေတာ့ အစားအေသာက္ေတြအဓိကလိုတယ္၊ နံပတ္၂ ကေတာ့ ရာသီဥတုနဲ႔ ပတ္သက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ မိုးတြင္းဆိုရင္မိုးတြင္းအလိုက္၊ ေဆာင္းတြင္းဆိုရင္လည္း ေဆာင္းတြင္းအလိုက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြရွိပါတယ္ခင္ဗ်။ ေနာက္တခုကေတာ့ ဒီစစ္ပြဲေတြကလည္း ေရရွည္ျဖစ္ေနတဲ့အခါမွာ အဲဒီလူေတြရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ေတြ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြဆိုတာလည္း ဖန္တီးေပးႏိုင္ဖို႔က ေတာ္ေတာ္ေလး ခက္ခဲလာတယ္။ သူတို႔ေနာင္တခ်ိန္မွာ စစ္ပြဲေတြမ်ားၿပီးသြားလို႔ သူတို႔အိမ္ရာေတြျပန္ခဲ့မယ္ဆိုရင္လည္း ဒီအိမ္ျခံေျမေတြမွာကေတာ့ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ရမယ့္ ကိစၥေတြရွိတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ သူတို႔အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းေတြအတြက္လိုအပ္တာေတြကို ဒီအခ်ိန္မွာ စစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ လက္မႈပညာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အတတ္ႏိုင္ဆံုးသင္ေပးခဲ့မယ္ဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီး၊ ကေလး၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုဘ၀ေတြရဲ႕ လံုၿခံဳမႈေတြ က်ေနာ္တို႔ရမွာပါခင္ဗ်။ ကေလးငယ္ေတြအတြက္ကို စစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ အဓိကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ စာသင္ေက်ာင္းေတြဖြင့္လွစ္ေပးဖို႔အတြက္ လိုအပ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သူ႔အတန္းပညာနဲ႔သူ တကယ္လို႔ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းေတြမွာ ဒီစစ္ပြဲေတြၿပီးသြားလို႔ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ၿမိဳ႕ျပေတြမွာ မူလေနရပ္ေတြေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ အတန္းပညာေတြကို စဥ္ဆက္မပ်က္သင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဒါေတြကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။”

ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ စားေသာက္ေနထိုင္ေရး အခက္အခဲ အရမ္းျဖစ္ေနၾကလို႔ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြ အေရးေပၚလိုအပ္ေနဆဲျဖစ္သလုိ လံုျခံဳေရးအေၾကာင္းျပ တားျမစ္ျခင္းခံထားရတဲ့ ျပည္တြင္း၊ျပည္ပ အလွဴရွင္ေတြရဲ႕ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြကလည္း အကန္႔အသတ္မရွိေပးပို႔ႏုိင္ဖို႔ သက္ဆုိင္ရာတာဝန္ရွိသူေတြဘက္က ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္တယ္လို႔ မေမစပယ္ျဖဴကေျပာပါတယ္။

သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာေတာ့ ICRC ဥကၠ႒ဘက္က ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက ပဋိပကၡတင္းမာတဲ့ေနရာေတြကို သြားေရာက္ခြင့္ျပဳဖို႔ ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဘက္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြရဲ႕ပဋိပကၡျဖစ္ေနၿပီး ႏုိင္ငံေရးေနာက္ကြယ္မွာ ရႈပ္ေထြးမႈေတြရွိေနလို႔ သက္ဆုိင္ရာ ေဒသႏၱရာတာဝန္ရွိသူေတြ တုိက္ရိုက္တာဝန္ယူထားတဲ့ ဝန္ၾကီးဌာနေတြနဲ႔ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္လို႔တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုသလို IDP ကမ့္ေတြ ထားရွိေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အဓိက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး လူူမႈဘဝဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းက အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိပါတယ္။

XS
SM
MD
LG