သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

မေလးရွားေရာက္ျမန္မာေတြ ေနရပ္ျပန္မပို႔ဖို႔ UNHCR ေတာင္းဆို


ျမန္မာျပည္ျပန္ပို႔ခံရမည့္ မေလးရွားေရာက္ ျမန္မာမ်ား။

စစ္အာဏာသိမ္းမႈေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကေန မေလးရွားႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာၾကတဲ့ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံသူေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြကို အတင္းအက်ပ္ ေနရပ္ျပန္မပို႔ဖို႔၊ ႏိုင္ငံတကာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔အညီ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ကုလသမဂၢအပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက တစိုက္မတ္မတ္ ေတာင္းဆိုေနၾကပါတယ္။ ေနရပ္ျပန္ပို႔ခံရရင္ ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ ညႇင္းပမ္းခံရႏိုင္ဖြယ္ရွိတဲ့ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံသူေတြအပါအဝင္၊ ဒုကၡသည္ တသိန္းရွစ္ေသာင္းေက်ာ္ရဲ႕လုံၿခဳံေရး၊ ေရွရွည္ဘဝရပ္တည္ေရး အနာဂတ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ မေရမရာ ျဖစ္ေနတယ္လို႔လည္း မေလးရွားမွာ ကူညီေပးေနသူေတြက ေျပာပါတယ္။ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း မေလးရွားေရာက္ ျမန္မာေတြ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတဲ့ စိန္ေခၚမႈအခက္အခဲေတြအေၾကာင္း မဆုမြန္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းခံထားရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ႏိုင္ငံေရးဖိႏွိပ္မႈနဲ႔ ေဘးအႏၲရာယ္ေတြၾကားက အိမ္နီးခ်င္း ျပည္ပႏိုင္ငံေတြကို ေရွာင္တိမ္းလာရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို အတင္းအက်ပ္ ေနရပ္ျပန္ပို႔တာ မလုပ္ဖို႔နဲ႔ ဆိုင္းငံ့ထားဖို႔ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး UNHCR က ေအာက္တိုဘာ ၂၀ ရက္က ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြကို တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

ျပည္ပေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို အိမ္ရွင္အစိုးရေတြက အတင္းအက်ပ္ ေနရပ္ျပန္ပို႔ေနတဲ့လုပ္ရပ္ကို အာဆီယံအေနနဲ႔ အေရးေပၚ ညႇိႏႈိင္းေျဖရွင္းဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္ဆိုတာကို မီးေမာင္းထိုးျပရာ ေရာက္ေနတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Noeleen Heyzer က ေအာက္တိုဘာလ ၂၅ ရက္ေန႔က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

မေလးရွားႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံေနသူေတြ ေနရပ္ျပန္ပို႔ခံရၿပီး ဖမ္းဆီးခံရသူတခ်ိဳ႕ရွိခဲ့ၿပီး အဖမ္းခံရသူေတြထဲ စစ္ေကာင္စီကို အၾကမ္းမဖက္ အာဏာဖီဆန္ေရး CDM လုပ္ထားတဲ့သူေတြ ပါဝင္ေနသလို ေရတပ္အရာရွိေဟာင္းတဦးနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ဇနီးလည္း ဖမ္းဆီးခံရတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္မွာ ကုလသမဂၢဘက္က အခုလို တိုက္တြန္းလိုက္တာပါ။

ဒါ့အျပင္ စစ္အာဏာသိမ္းခံထားရဆဲ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ဆက္ရွိေနၿပီး တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြဘက္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ထြက္ေျပးလာသူေတြကို ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေတြက ခိုလႈံခြင့္ေပးဖို႔၊ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုထားၿပီး ဒါက ႏိုင္ငံအားလုံးက လိုက္နာရမယ့္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း UNHCR က တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

လာမယ့္ ႏိုဝင္ဘာလ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေဝး က်င္းပတဲ့အခါ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ႏိုင္ငံေရး ဖိႏွိပ္မႈေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာတဲ့သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ေရး ကတိကဝတ္ထား လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႕ Human Rights Watch အဖြဲ႔ႀကီးက အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေဒသအတြင္း အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းေတြကို ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ မေလးရွားႏိုင္ငံမွာ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံတဲ့ ျမန္မာနိင္ငံသားေတြကို သူတို႔ လုံၿခဳံေရးအတြက္ စိုးရိမ္ရတဲ့ၾကား ဩဂုတ္လေနာက္ပိုင္း ပိုတိုးၿပီး ေနရပ္ ျပန္ပို႔ေနတာကို ေထာက္ျပရင္း အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြကို လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ႀကီးက ဒီေအာက္တိုဘာလ ၂၄ရက္ေန႔က တိုက္တြန္းေတာင္းဆိုလိုက္တာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလေနာက္ပိုင္း မေလးရွားႏိုင္ငံကေန ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္ပို႔ခံရသူ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ျပန္ပို႔ခံရသူေတြထဲမွာ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံထားသူေတြအျပင္ စစ္တပ္က ထြက္ေျပးလာတဲ့ အရာရွိ ၆ ဦး ပါဝင္တယ္လို႔ Human Rights Watch အဖြဲ႔က ေထာက္ျပပါတယ္။ ေနရပ္ျပန္ရင္ ႏွိပ္စက္ညႇင္းပမ္းခံရႏိုင္တဲ့ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔အညီ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတဲ့တခ်ိန္တည္းမွာ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး႐ုံးရဲ႕ ဒုကၡသည္ စီစစ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို အလွ်င္အျမန္ ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ေပးဖို႔လည္း မေလးရွားအစိုးရကို လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ႀကီးကေတာင္းဆိုပါတယ္။

အခုလို ကုလသမဂၢအပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ ႏိုင္ငံတကာအကူအညီေပးေရး လုပ္ငန္းအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြ ကိုယ္စားလွယ္ေတြဘက္က မေလးရွားအစိုးရအေပၚ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြကို ေနရပ္ျပန္မပို႔ဖို႔ ဆိုင္းငံ့ထားဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံ ဖိအားေပးေတာင္းဆို တိုက္တြန္းမႈေတြေၾကာင့္ လတ္တေလာမွာေတာ့ မေလးရွားဘက္က ျပန္ပို႔တဲ့အစီအစဥ္ေတြ ေခတၱရပ္ဆိုင္းထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မေလးရွားႏိုင္ငံထဲ တရားမဝင္ခိုလႈံေနထိုင္သူ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြအေပၚ အဖမ္းအဆီး အစစ္အေဆးေတြ မ်ားေနဆဲပဲလို႔ ရခိုင္ဒုကၡသည္မ်ား ဗဟို ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးညီညီလြင္က ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္းကို ေျပာပါတယ္။

ဦးညီညီလြင္ ။ ။ လက္ရွိအေျခအေနမွာေတာ့ အဖမ္းအဆီးေတြက အနည္းနဲ႔အမ်ားေတာ့ ဆက္ရွိေနတုန္းပါပဲ အထူးသျဖင့္ ျပည္နယ္ေတြမွာ ဖမ္းတယ္။ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ဝင္ေရာက္လာတဲ့ေနရာေတြမွာ အဖမ္းအဆီးမ်ားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဂ်ိဳဟိုးျပည္နယ္လို စက္႐ုံအလုပ္႐ုံေတြမ်ား စင္ကာပူနယ္စပ္နဲ႔ ထိစပ္ေနတဲ့ၿမိဳ႕ေတြမွာ အဖမ္းအဆီးမ်ားတယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္ကြာလာလမ္ပူမွာလည္း အဖမ္းအဆီးေတြက ဆက္ရွိေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္က လုပ္ေဆာင္ေပးေနတာက အဲ့အဖမ္းဆီးခံရသူေတြ ျမန္မာျပည္ျပန္ရင္ အႏၲရာယ္ရွိမယ့္သူေတြကို UNHCR မွာ အျမန္ဆုံး မွတ္ပုံတင္ဖို႔ေပါ့ေနာ္။ ဒုကၡသည္မ်ား ေအဂ်င္စီေတြမွာေပါ့။ ေနာက္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ အထူးသျဖင့္ UN လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီတို႔၊ ေနာက္ UN လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Tom Andrews. ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္ Noeleen Heyzer တို႔ကို တိုက္တြန္းၿပီးေတာ့ မေလးရွားအစိုးရကို ျပန္မပို႔ေပးဖို႔ရယ္၊ UNHCR အေနနဲ႔ အရင္ကထက္ပိုၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ဖို႔လိုတာေပါ့ေနာ္။ အဓိကကေတာ့ ဒီကိုေရာက္ေနတဲ့ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္ကိုျပန္ပို႔ခံရရင္ အခက္အခဲ အမ်ားႀကီးႀကဳံႏိုင္တဲ့ ဒုကၡသည္ေတြေပါ့ေနာ္။ သူတို႔ကို UNHCR ရဲ႕ အကာအကြယ္ရရွိဖို႔ ျပန္သြားရင္ ဖမ္းဆီးညႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္ ခံရႏိုင္တဲ့သူေတြကို အတင္းနဲ႔အဓမၼ ျပန္မပို႔ဖို႔၊ မေလးရွားအာဏာပိုင္ေတြကို လူသားခ်င္းစာနာမႈ ရႈ႕ေထာင့္ကေနေရာ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒအရပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးဖို႔ တိုက္တြန္းေျပာဆို လုပ္ေဆာင္ေနၾကရပါတယ္ခင္ဗ်။

မဆုမြန္ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ ဆိုေတာ့ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ထားၿပီးမွ ႏိုင္ငံေရးခိုလႈံခြင့္ ေတာင္းထားတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြလည္း ရွိမယ္။ သူတို႔အတြက္ကလည္း လတ္တေလာ ေနထိုင္ဖို႔ လုံၿခဳံေရးအေနအထားကလည္း အေတာ္ေလးစိုးရိမ္စရာရွိမယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေတြကေန UN ကို ဒုကၡသည္အျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားတဲ့သူေတြလည္းရွိတယ္ဆိုေတာ့ စသျဖင့္ မေလးရွားေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ အကုန္ၿခဳံၿပီးေတာ့ ေျပာရရင္ သူတို႔အတြက္ ေရရွည္ရပ္တည္ေရး မေလးရွားမွာ ေနထိုင္ႏိုင္ဖို႔ ေနာက္ အနာဂတ္ဘဝအာမခံခ်က္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို ဘယ္လိုမ်ား လုပ္ေပးရင္ သူတို႔အတြက္ အဆင္ေျပမယ္လို႔ထင္ပါသလဲရွင့္။ လတ္တေလာ သူတို႔ေနထိုင္ရပ္တည္ေရးအတြက္ ဘယ္လို စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာမ်ားရွိသလဲရွင့္။

ဦးညီညီလြင္ ။ ။ ပတ္စပို႔နဲ႔လာလာ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးပဲ လာလာေပါ့ေနာ္။ အဓိက ျမန္မာျပည္မွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အခက္အခဲေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ ညဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္ျခင္းကို ခံရမယ့္ဒဏ္ကို ေၾကာက္ၿပီးေတာ့ ထြက္လာၾကတာေပါ့ေနာ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ သာမာန္အလုပ္လုပ္ဖို႔ ထြက္လာသူလည္း ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ျမန္မာျပည္ကေန ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ျခင္းကို ခံရမွာကို ေၾကာက္ၿပီးထြက္ေျပးလာတဲ့ သူေတြကိုဦးစားေပးတာေပါ့ေနာ္။ အလုပ္လုပ္ဖို႔လာရင္း အဖမ္းခံရလို႔ ကမ့္ထဲမွာ အိမ္ျပန္ခ်င္တဲ့သူ ရွိႏိုင္တယ္။ အဲ့ဒါကေတာ့ ျမန္မာသံ႐ုံးနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီး လုပ္ၾကတာရွိတယ္။ အဲ့မွာ အခက္အခဲရွိလာတာ ဘာလဲဆိုေတာ့ အရင္တုန္းကေတာ့ UNHCR ကို ဝင္ခြင့္ျပဳတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ ျမန္မာျပည္ျပန္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ ျမန္မာျပည္ကိုျပန္ခ်င္လား ခိုလႈံခြင့္ေလွ်ာက္ခ်င္လား ဆိုၿပီးေတာ့။ အခုက မေလးရွားေထာင္ေတြထဲ လဝက ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေတြထဲကို UNHCR ကို ဝင္ခြင့္မျပဳတာကလည္း အခက္အခဲတခု ျဖစ္လာတယ္။ တဘက္မွာကလည္း အျမင္မၾကည္လင္တာေတြေပါ့ဗ်ာ။ မေလးရွားႏိုင္ငံထဲကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ အမ်ားႀကီးေရာက္လာေနၿပီ မေလးရွားရဲ႕ အမ်ိဳးသားလုံၿခဳံေရးကို ထိခိုက္ႏိုင္သလား ဆိုတဲ့ရႈ႕ေထာင့္ကေန ျပည္ထဲေရးဘက္က စဥ္းစားလာတာေတြလည္း ရွိတယ္ဗ်။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ားႀကီးလက္ခံထားရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ထြက္လာၾကရင္၊ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ပူပန္တာေတြလည္း ရွိေနတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မေလးရွားႏိုင္ငံဆိုတာက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အာဆီယံကို ဦးေဆာင္ၿပီး လုပ္ေနတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီလိုအခက္အခဲရွိေနတဲ့ အႏၲရာယ္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြကို ယာယီကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ထားသင့္တယ္ဆိုၿပီး လုပ္ေဆာင္တာေတာ့ ရွိတာေပါ့ေနာ္။

က်ေနာ္တို႔ အဓိကေတာင္းဆိုခ်င္တာက ျမန္မာႏိုင္ငံက ထြက္လာတဲ့သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ရယ္။ ေနာက္ သူတို႔ စားေသာက္ေနထိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ခြင့္ Work Permit ေပါ့ေနာ္။ ယာယီ Temporary Work Permit ေလးေတြ ထုတ္ေပးၿပီး၊ မွတ္ပုံတင္ေတြနဲ႔ စနစ္တက် လုပ္ထားေပးပါလို႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းကိုေရာ မေလးရွားအစိုးရကိုေရာ က်ေနာ္တို႔က ေတာင္းဆိုခ်င္တာေပါ့ေနာ္။”

လတ္တေလာမွာေတာ့ မေလးရွားထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေတြထဲကေန အထိန္းသိမ္းခံထားရၿပီး လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္လိုတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတခ်ိဳ႕ ေနရပ္ျပန္ေရး ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေတြထဲအထိ သြားေရာက္ေတြ႔ဆုံ ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးေနတဲ့ ကိုသီဟေမာင္ေမာင္ကလည္း ေနရပ္ျပန္လိုသူေတြ သံ႐ုံးဘက္က ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေၾကာင္း တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳမႈ အပါအဝင္လိုအပ္တာေတြကို ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးေနတဲ့ အေျခအေနကို ရွင္းျပပါတယ္။

ကိုသီဟေမာင္ေမာင္ ။ ။ စဖမ္းတာကေန အဆင့္ဆင့္ေျပာမယ္ဆိုရင္ မေလးရွား စီမံခ်က္ေတြကေန ဖမ္းလိုက္တဲ့အခါမွာ ႏွစ္ပတ္ျပည့္ရင္ တရား႐ုံး တင္တယ္ေပါ့။ တတ္ႏိုင္တဲ့သူက ေရွ႕ေနငွားၿပီး ဒဏ္ေၾကးေဆာင္လိုက္ရင္ ျပစ္ဒဏ္မက်ဘူးေပါ့။ မတတ္ႏိုင္တဲ့သူေတြက ေရွ႕ေနလည္းမဌားႏိုင္ဘူး ဒဏ္ေၾကးလည္းမေဆာင္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ေထာင္အနည္းဆုံး (၃ လ) (၆လ) စသျဖင့္ က်တယ္ေပါ့။ ေထာင္က်ၿပီး ေထာင္ကေန လြတ္ၿပီဆိုရင္ လဝက ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းကို ေရာက္ပါတယ္။ ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေရာက္ၿပီဆိုရင္ ျမန္မာသံ႐ုံးဘက္က အထဲကသူေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံသား မွန္ကန္ေၾကာင္း စိစစ္တာေပါ့ေနာ္။ စိစစ္ၿပီးရင္ ေနရပ္ျပန္ဖို႔အတြက္ ဒီလူေတြက မိသားစုေဆြမ်ိဳးေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီး ျပန္ပို႔တဲ့အစီအစဥ္ေတြ ရွိသလို၊ မေလးရွားအစိုးရနဲ႔ ညႇိႏွႈိင္းေဆာင္႐ြက္ၿပီးေတာ့ အစိုးရခ်င္း သေဘာတူညီခ်က္ေတြနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္႐ြက္ၿပီး ျပန္ပို႔တဲ့အစီအစဥ္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အထဲမွာ က်န္းမာေရးမေကာင္းတဲ့သူေတြရွိရင္ လဝက ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေတြထဲက လဝက အရာရွိေတြေပါ့ေနာ္ သူတို႔က ခ်က္ျခင္းအေၾကာင္းၾကားတဲ့အခါမွာ သူတို႔နဲ႔ဆိုင္တဲ့ စာ႐ြက္စာတမ္းေတြက ရေအာင္ေတာင္းၿပီးေတာ့ ခ်က္ျခင္းပဲ C of I (Certificate of Identity) ထုတ္ေပးၿပီးၿပီဆိုရင္ အနီးစပ္ဆုံးျဖစ္တဲ့ ေလယာဥ္နဲ႔ျပန္ပို႔ေပးပါတယ္။ က်န္းမာေရး မေကာင္းတဲ့သူေတြ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ ကေလးသူငယ္ေတြဆိုရင္ ျမန္မာသံ႐ုံးဘက္က အတတ္ႏိုင္ဆုံး အျမန္ဆုံးျပန္ႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးေနတာေတြ ရွိပါတယ္ခင္ဗ်။

ႏွစ္ႏိုင္ငံ အစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ မေလးရွားႏိုင္ငံဘက္ကေန ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကို ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြကေန ေနရပ္ျပန္ပို႔ခံရတဲ့ မေလးရွားႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြထဲက တခ်ိဳ႕ ရန္ကုန္ႏိုင္ငံတကာေလဆိပ္မွာတင္ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ျမန္မာစစ္ေကာင္စီဘက္က တရားဝင္သတင္း ထုတ္ျပန္တာ မရွိေသးပါဘူး။

လက္ရွိမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန မေလးရွားႏိုင္ငံမွာ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံသူနဲ႔ ဒုကၡသည္ ၁၈၅၀၀၀ (တသိန္းရွစ္ေသာင္းငါးေထာင္ေက်ာ္) ေလာက္ရွိၿပီး၊ အဲဒီအထဲမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ တသိန္းေလာက္ရွိတဲ့အေၾကာင္း HRW က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ မေလးရွားႏိုင္ငံတဝွမ္း ထိန္းသိမ္းေရးစခန္း ၂၁ ခုမွာ ဖမ္းဆီးခံရသူ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ၁၇၅၀၀ (တေသာင္းခုႏွစ္ေထာင့္ငါးရာ) ေလာက္ရွိၿပီး အဖမ္းခံထားရတဲ့ အထဲမွာ ကေလးငယ္ ၁၅၀၀ တေထာင့္ငါးရာေလာက္ ပါဝင္တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ လက္ရွိထိန္းသိမ္းေရး စခန္းေတြအတြင္း သူတို႔ဟာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေနထိုင္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒုကၡမ်ိဳးစုံနဲ႔ရင္ဆိုင္ရၿပီး ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ေနထိုင္ရတဲ့အေၾကာင္း Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ႀကီးက သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေနရပ္ျပန္ရင္လည္း ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းခံရႏိုင္တဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔အညီ အကာအကြယ္ေပးၿပီး ဒုကၡသည္ မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီး႐ုံးရဲ႕ ဒုကၡသည္စီစစ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ေပးဖို႔ လည္း မေလးရွားအစိုးရကို လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ႀကီးက ေတာင္းဆိုထားေၾကာင္းပါ။

==== Unicode ====

စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံကနေ မလေးရှားနိုင်ငံဘက်ကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာကြတဲ့ ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူတွေနဲ့ ဒုက္ခသည်တွေကို အတင်းအကျပ် နေရပ်ပြန်မပို့ဖို့၊ နိုင်ငံတကာ စံသတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့အညီ အကာအကွယ်ပေးဖို့ ကုလသမဂ္ဂအပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက တစိုက်မတ်မတ် တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။ နေရပ်ပြန်ပို့ခံရရင် ဖမ်းဆီးနှိပ်စက် ညှင်းပမ်းခံရနိုင်ဖွယ်ရှိတဲ့ ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူတွေအပါအဝင်၊ ဒုက္ခသည် တသိန်းရှစ်သောင်းကျော်ရဲ့လုံခြုံရေး၊ ရှေရှည်ဘဝရပ်တည်ရေး အနာဂတ်မျှော်လင့်ချက်တွေ မရေမရာ ဖြစ်နေတယ်လို့လည်း မလေးရှားမှာ ကူညီပေးနေသူတွေက ပြောပါတယ်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မလေးရှားရောက် မြန်မာတွေ ရင်ဆိုင်နေကြရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုအခက်အခဲတွေအကြောင်း မဆုမွန်က စုစည်းတင်ပြထားပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းခံထားရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကနေ နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်မှုနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တွေကြားက အိမ်နီးချင်း ပြည်ပနိုင်ငံတွေကို ရှောင်တိမ်းလာရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို အတင်းအကျပ် နေရပ်ပြန်ပို့တာ မလုပ်ဖို့နဲ့ ဆိုင်းငံ့ထားဖို့ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မဟာမင်းကြီးရုံး UNHCR က အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်က ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

ပြည်ပရောက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို အိမ်ရှင်အစိုးရတွေက အတင်းအကျပ် နေရပ်ပြန်ပို့နေတဲ့လုပ်ရပ်ကို အာဆီယံအနေနဲ့ အရေးပေါ် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းဖို့ လိုအပ်နေတယ်ဆိုတာကို မီးမောင်းထိုးပြရာ ရောက်နေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် Noeleen Heyzer က အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

မလေးရှားနိုင်ငံကို ရောက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားဒုက္ခသည်တွေနဲ့ ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံနေသူတွေ နေရပ်ပြန်ပို့ခံရပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူတချို့ရှိခဲ့ပြီး အဖမ်းခံရသူတွေထဲ စစ်ကောင်စီကို အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန်ရေး CDM လုပ်ထားတဲ့သူတွေ ပါဝင်နေသလို ရေတပ်အရာရှိဟောင်းတဦးနဲ့ သူ့ရဲ့ဇနီးလည်း ဖမ်းဆီးခံရတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက်မှာ ကုလသမဂ္ဂဘက်က အခုလို တိုက်တွန်းလိုက်တာပါ။

ဒါ့အပြင် စစ်အာဏာသိမ်းခံထားရဆဲ မြန်မာနိုင်ငံထဲ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်ရှိနေပြီး တိုက်ပွဲတွေကြောင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေဘက် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထွက်ပြေးလာသူတွေကို ဒေသတွင်း နိုင်ငံတွေက ခိုလှုံခွင့်ပေးဖို့၊ အကာအကွယ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုထားပြီး ဒါက နိုင်ငံအားလုံးက လိုက်နာရမယ့် နိုင်ငံတကာဥပဒေ ဖြစ်တယ်လို့လည်း UNHCR က တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

လာမယ့် နိုဝင်ဘာလ အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး ကျင်းပတဲ့အခါ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နိုင်ငံရေး ဖိနှိပ်မှုတွေကြောင့် ထွက်ပြေးလာတဲ့သူတွေကို အကာအကွယ်ပေးနိုင်ရေး ကတိကဝတ်ထား လုပ်ဆောင်ဖို့ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ Human Rights Watch အဖွဲ့ကြီးက အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ဒေသအတွင်း အစိုးရအဖွဲ့အစည်းတွေကို တောင်းဆိုထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံတဲ့ မြန်မာနိင်ငံသားတွေကို သူတို့ လုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်ရတဲ့ကြား ဩဂုတ်လနောက်ပိုင်း ပိုတိုးပြီး နေရပ် ပြန်ပို့နေတာကို ထောက်ပြရင်း အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေကို လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့ကြီးက ဒီအောက်တိုဘာလ ၂၄ရက်နေ့က တိုက်တွန်းတောင်းဆိုလိုက်တာပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလနောက်ပိုင်း မလေးရှားနိုင်ငံကနေ မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်ပို့ခံရသူ ၂၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ပြန်ပို့ခံရသူတွေထဲမှာ ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံထားသူတွေအပြင် စစ်တပ်က ထွက်ပြေးလာတဲ့ အရာရှိ ၆ ဦး ပါဝင်တယ်လို့ Human Rights Watch အဖွဲ့က ထောက်ပြပါတယ်။ နေရပ်ပြန်ရင် နှိပ်စက်ညှင်းပမ်းခံရနိုင်တဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေကို နိုင်ငံတကာ စံသတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့အညီ အကာအကွယ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့တချိန်တည်းမှာ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မဟာမင်းကြီးရုံးရဲ့ ဒုက္ခသည် စီစစ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို အလျှင်အမြန် ဆောင်ရွက်ခွင့်ပေးဖို့လည်း မလေးရှားအစိုးရကို လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့ကြီးကတောင်းဆိုပါတယ်။

အခုလို ကုလသမဂ္ဂအပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ နိုင်ငံတကာအကူအညီပေးရေး လုပ်ငန်းအဖွဲ့တွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတွေ ကိုယ်စားလှယ်တွေဘက်က မလေးရှားအစိုးရအပေါ် မြန်မာဒုက္ခသည်တွေကို နေရပ်ပြန်မပို့ဖို့ ဆိုင်းငံ့ထားဖို့ မေတ္တာရပ်ခံ ဖိအားပေးတောင်းဆို တိုက်တွန်းမှုတွေကြောင့် လတ်တလောမှာတော့ မလေးရှားဘက်က ပြန်ပို့တဲ့အစီအစဉ်တွေ ခေတ္တရပ်ဆိုင်းထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံထဲ တရားမဝင်ခိုလှုံနေထိုင်သူ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအပေါ် အဖမ်းအဆီး အစစ်အဆေးတွေ များနေဆဲပဲလို့ ရခိုင်ဒုက္ခသည်များ ဗဟို ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးညီညီလွင်က ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းကို ပြောပါတယ်။

ဦးညီညီလွင် ။ ။ လက်ရှိအခြေအနေမှာတော့ အဖမ်းအဆီးတွေက အနည်းနဲ့အများတော့ ဆက်ရှိနေတုန်းပါပဲ အထူးသဖြင့် ပြည်နယ်တွေမှာ ဖမ်းတယ်။ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်လာတဲ့နေရာတွေမှာ အဖမ်းအဆီးများတယ်။ ပြီးတော့ ဂျိုဟိုးပြည်နယ်လို စက်ရုံအလုပ်ရုံတွေများ စင်ကာပူနယ်စပ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့မြို့တွေမှာ အဖမ်းအဆီးများတယ်။ မြို့တော်ကွာလာလမ်ပူမှာလည်း အဖမ်းအဆီးတွေက ဆက်ရှိနေတယ်။ ကျနော်တို့ဘက်က လုပ်ဆောင်ပေးနေတာက အဲ့အဖမ်းဆီးခံရသူတွေ မြန်မာပြည်ပြန်ရင် အန္တရာယ်ရှိမယ့်သူတွေကို UNHCR မှာ အမြန်ဆုံး မှတ်ပုံတင်ဖို့ပေါ့နော်။ ဒုက္ခသည်များ အေဂျင်စီတွေမှာပေါ့။ နောက် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ ဆက်သွယ်ပြီးတော့ အထူးသဖြင့် UN လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီတို့၊ နောက် UN လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် Tom Andrews. နောက် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ် Noeleen Heyzer တို့ကို တိုက်တွန်းပြီးတော့ မလေးရှားအစိုးရကို ပြန်မပို့ပေးဖို့ရယ်၊ UNHCR အနေနဲ့ အရင်ကထက်ပိုပြီးတော့ အလုပ်လုပ်ဖို့လိုတာပေါ့နော်။ အဓိကကတော့ ဒီကိုရောက်နေတဲ့ အထူးသဖြင့် မြန်မာပြည်ကိုပြန်ပို့ခံရရင် အခက်အခဲ အများကြီးကြုံနိုင်တဲ့ ဒုက္ခသည်တွေပေါ့နော်။ သူတို့ကို UNHCR ရဲ့ အကာအကွယ်ရရှိဖို့ ပြန်သွားရင် ဖမ်းဆီးညှင်းပမ်းနှိပ်စက် ခံရနိုင်တဲ့သူတွေကို အတင်းနဲ့အဓမ္မ ပြန်မပို့ဖို့၊ မလေးရှားအာဏာပိုင်တွေကို လူသားချင်းစာနာမှု ရှု့ထောင့်ကနေရော နိုင်ငံတကာဥပဒေအရပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးဖို့ တိုက်တွန်းပြောဆို လုပ်ဆောင်နေကြရပါတယ်ခင်ဗျ။

မဆုမွန် ။ ။ ဟုတ်ကဲ့ရှင့်။ ဆိုတော့ တချို့ကျတော့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ကိုင်ဆောင်ထားပြီးမှ နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် တောင်းထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိမယ်။ သူတို့အတွက်ကလည်း လတ်တလော နေထိုင်ဖို့ လုံခြုံရေးအနေအထားကလည်း အတော်လေးစိုးရိမ်စရာရှိမယ်။ တချို့ကျတော့လည်း ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေကနေ UN ကို ဒုက္ခသည်အဖြစ် လျှောက်ထားတဲ့သူတွေလည်းရှိတယ်ဆိုတော့ စသဖြင့် မလေးရှားရောက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အကုန်ခြုံပြီးတော့ ပြောရရင် သူတို့အတွက် ရေရှည်ရပ်တည်ရေး မလေးရှားမှာ နေထိုင်နိုင်ဖို့ နောက် အနာဂတ်ဘဝအာမခံချက် မျှော်လင့်ချက်တွေကို ဘယ်လိုများ လုပ်ပေးရင် သူတို့အတွက် အဆင်ပြေမယ်လို့ထင်ပါသလဲရှင့်။ လတ်တလော သူတို့နေထိုင်ရပ်တည်ရေးအတွက် ဘယ်လို စိန်ခေါ်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေကြရတာများရှိသလဲရှင့်။

ဦးညီညီလွင် ။ ။ ပတ်စပို့နဲ့လာလာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ပြီးပဲ လာလာပေါ့နော်။ အဓိက မြန်မာပြည်မှာ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အခက်အခဲတွေ၊ သူတို့ရဲ့ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင် ညဉ်းပမ်းနှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရမယ့်ဒဏ်ကို ကြောက်ပြီးတော့ ထွက်လာကြတာပေါ့နော်။ တချို့ကတော့ သာမာန်အလုပ်လုပ်ဖို့ ထွက်လာသူလည်း ရှိပါတယ်။ ကျနော်တို့ကတော့ မြန်မာပြည်ကနေ ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရမှာကို ကြောက်ပြီးထွက်ပြေးလာတဲ့ သူတွေကိုဦးစားပေးတာပေါ့နော်။ အလုပ်လုပ်ဖို့လာရင်း အဖမ်းခံရလို့ ကမ့်ထဲမှာ အိမ်ပြန်ချင်တဲ့သူ ရှိနိုင်တယ်။ အဲ့ဒါကတော့ မြန်မာသံရုံးနဲ့ ဆက်သွယ်ပြီး လုပ်ကြတာရှိတယ်။ အဲ့မှာ အခက်အခဲရှိလာတာ ဘာလဲဆိုတော့ အရင်တုန်းကတော့ UNHCR ကို ဝင်ခွင့်ပြုတယ်။ ခင်ဗျားတို့ မြန်မာပြည်ပြန်ရင် ဘာဖြစ်မလဲ မြန်မာပြည်ကိုပြန်ချင်လား ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ချင်လား ဆိုပြီးတော့။ အခုက မလေးရှားထောင်တွေထဲ လဝက ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေထဲကို UNHCR ကို ဝင်ခွင့်မပြုတာကလည်း အခက်အခဲတခု ဖြစ်လာတယ်။ တဘက်မှာကလည်း အမြင်မကြည်လင်တာတွေပေါ့ဗျာ။ မလေးရှားနိုင်ငံထဲကို မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အများကြီးရောက်လာနေပြီ မလေးရှားရဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်နိုင်သလား ဆိုတဲ့ရှု့ထောင့်ကနေ ပြည်ထဲရေးဘက်က စဉ်းစားလာတာတွေလည်း ရှိတယ်ဗျ။ နောက်ပြီးတော့ အများကြီးလက်ခံထားရင် မြန်မာနိုင်ငံကနေ အစုလိုက်အပြုံလိုက်ထွက်လာကြရင်၊ ဘယ်လိုလုပ်ကြမလဲဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်တာတွေလည်း ရှိနေတာပေါ့နော်။ ဒါပေမဲ့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မလေးရှားနိုင်ငံဆိုတာက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အပြောင်းအလဲအတွက် အာဆီယံကို ဦးဆောင်ပြီး လုပ်နေတဲ့အခါကြတော့ ဒီလိုအခက်အခဲရှိနေတဲ့ အန္တရာယ်ရှိနေတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေကို ယာယီကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသင့်တယ်ဆိုပြီး လုပ်ဆောင်တာတော့ ရှိတာပေါ့နော်။

ကျနော်တို့ အဓိကတောင်းဆိုချင်တာက မြန်မာနိုင်ငံက ထွက်လာတဲ့သူတွေကို အကာအကွယ်ပေးဖို့ရယ်။ နောက် သူတို့ စားသောက်နေထိုင်နိုင်ရေးအတွက် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် Work Permit ပေါ့နော်။ ယာယီ Temporary Work Permit လေးတွေ ထုတ်ပေးပြီး၊ မှတ်ပုံတင်တွေနဲ့ စနစ်တကျ လုပ်ထားပေးပါလို့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကိုရော မလေးရှားအစိုးရကိုရော ကျနော်တို့က တောင်းဆိုချင်တာပေါ့နော်။”

လတ်တလောမှာတော့ မလေးရှားထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေထဲကနေ အထိန်းသိမ်းခံထားရပြီး လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လိုတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတချို့ နေရပ်ပြန်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေထဲအထိ သွားရောက်တွေ့ဆုံ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ ကိုသီဟမောင်မောင်ကလည်း နေရပ်ပြန်လိုသူတွေ သံရုံးဘက်က နိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှု အပါအဝင်လိုအပ်တာတွေကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ အခြေအနေကို ရှင်းပြပါတယ်။

ကိုသီဟမောင်မောင် ။ ။ စဖမ်းတာကနေ အဆင့်ဆင့်ပြောမယ်ဆိုရင် မလေးရှား စီမံချက်တွေကနေ ဖမ်းလိုက်တဲ့အခါမှာ နှစ်ပတ်ပြည့်ရင် တရားရုံး တင်တယ်ပေါ့။ တတ်နိုင်တဲ့သူက ရှေ့နေငှားပြီး ဒဏ်ကြေးဆောင်လိုက်ရင် ပြစ်ဒဏ်မကျဘူးပေါ့။ မတတ်နိုင်တဲ့သူတွေက ရှေ့နေလည်းမဌားနိုင်ဘူး ဒဏ်ကြေးလည်းမဆောင်နိုင်ဘူးဆိုရင် ထောင်အနည်းဆုံး (၃ လ) (၆လ) စသဖြင့် ကျတယ်ပေါ့။ ထောင်ကျပြီး ထောင်ကနေ လွတ်ပြီဆိုရင် လဝက ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကို ရောက်ပါတယ်။ ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းရောက်ပြီဆိုရင် မြန်မာသံရုံးဘက်က အထဲကသူတွေကို မြန်မာနိုင်ငံသား မှန်ကန်ကြောင်း စိစစ်တာပေါ့နော်။ စိစစ်ပြီးရင် နေရပ်ပြန်ဖို့အတွက် ဒီလူတွေက မိသားစုဆွေမျိုးတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ပြီး ပြန်ပို့တဲ့အစီအစဉ်တွေ ရှိသလို၊ မလေးရှားအစိုးရနဲ့ ညှိနှှိုင်းဆောင်ရွက်ပြီးတော့ အစိုးရချင်း သဘောတူညီချက်တွေနဲ့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပြီး ပြန်ပို့တဲ့အစီအစဉ်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ အထဲမှာ ကျန်းမာရေးမကောင်းတဲ့သူတွေရှိရင် လဝက ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေထဲက လဝက အရာရှိတွေပေါ့နော် သူတို့က ချက်ခြင်းအကြောင်းကြားတဲ့အခါမှာ သူတို့နဲ့ဆိုင်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေက ရအောင်တောင်းပြီးတော့ ချက်ခြင်းပဲ C of I (Certificate of Identity) ထုတ်ပေးပြီးပြီဆိုရင် အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်တဲ့ လေယာဉ်နဲ့ပြန်ပို့ပေးပါတယ်။ ကျန်းမာရေး မကောင်းတဲ့သူတွေ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေ ကလေးသူငယ်တွေဆိုရင် မြန်မာသံရုံးဘက်က အတတ်နိုင်ဆုံး အမြန်ဆုံးပြန်နိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးနေတာတွေ ရှိပါတယ်ခင်ဗျ။

နှစ်နိုင်ငံ အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေရဲ့ သဘောတူညီချက်နဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံဘက်ကနေ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကို လေကြောင်းလိုင်းတွေကနေ နေရပ်ပြန်ပို့ခံရတဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေထဲက တချို့ ရန်ကုန်နိုင်ငံတကာလေဆိပ်မှာတင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်နေတာနဲ့ ပတ်သက်လို့တော့ မြန်မာစစ်ကောင်စီဘက်က တရားဝင်သတင်း ထုတ်ပြန်တာ မရှိသေးပါဘူး။

လက်ရှိမှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံကနေ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူနဲ့ ဒုက္ခသည် ၁၈၅၀၀၀ (တသိန်းရှစ်သောင်းငါးထောင်ကျော်) လောက်ရှိပြီး၊ အဲဒီအထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် တသိန်းလောက်ရှိတဲ့အကြောင်း HRW က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံတဝှမ်း ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း ၂၁ ခုမှာ ဖမ်းဆီးခံရသူ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၇၅၀၀ (တသောင်းခုနှစ်ထောင့်ငါးရာ) လောက်ရှိပြီး အဖမ်းခံထားရတဲ့ အထဲမှာ ကလေးငယ် ၁၅၀၀ တထောင့်ငါးရာလောက် ပါဝင်တဲ့အကြောင်းနဲ့ လက်ရှိထိန်းသိမ်းရေး စခန်းတွေအတွင်း သူတို့ဟာ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု နေထိုင်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒုက္ခမျိုးစုံနဲ့ရင်ဆိုင်ရပြီး ဆိုးဆိုးဝါးဝါး နေထိုင်ရတဲ့အကြောင်း Human Rights Watch လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ကြီးက သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နေရပ်ပြန်ရင်လည်း နှိပ်စက်ညှဉ်းပမ်းခံရနိုင်တဲ့ ဒုက္ခသည်တွေကို နိုင်ငံတကာ စံသတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့အညီ အကာအကွယ်ပေးပြီး ဒုက္ခသည် များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂမဟာမင်းကြီးရုံးရဲ့ ဒုက္ခသည်စီစစ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဆောင်ရွက်ခွင့်ပေးဖို့ လည်း မလေးရှားအစိုးရကို လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ကြီးက တောင်းဆိုထားကြောင်းပါ။

XS
SM
MD
LG