သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကမာၻ႔ဆင္ဆာအျဖတ္ေတာက္ဆံုး ၁၀ ႏိုင္ငံစာရင္းထဲ ျမန္မာႏုိင္ငံကို သတင္းေထာက္မ်ား ကာကြယ္ေပးေရး ေကာ္မတီ (CPJ) က ထည့္သြင္းလုိက္တာဟာ မီဒီယာလြတ္လပ္မႈ အျပည့္ေပးပါတယ္ဆုိတဲ့ ျမန္မာအစိုးရလက္ထက္ လုပ္ေဆာင္မႈေတြအေပၚ လက္ေတြ႔နဲ႔ ကင္းကြာမႈရွိတဲ့ မွတ္ခ်က္တခုသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးက တုံ႔ျပန္ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း စာေပစိစစ္ေရးျဖတ္ေတာက္မႈ မရွိေတာ့ေပမဲ့ အစိုးရဘက္က သတင္းမီဒီယာသမားေတြအေပၚ ဥပေဒေတြနဲ႔ တရားစြဲဆို ေထာင္ခ်မႈေတြ လုပ္လာတာေၾကာင့္ အခုလို ႏိုင္ငံတကာစံနဲ႔ မညီတဲ့ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ ျဖစ္လာရတာလို႔လည္း ျမန္မာသတင္းေထာက္မ်ားကြန္ရက္က ေျပာပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ တင္ျပထားပါတယ္။

အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးႏုိင္ဖို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကိုယ္တုိင္က ေဆာင္ရြက္ေစခဲ့တာမို႔ အခုလိုမ်ိဳး ဆင္ဆာ အျဖတ္ေတာက္ဆံုးစာရင္းထဲ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခ်က္ဟာ အမွန္တရား လက္ေတြ႔နဲ႔ ကင္းကြာတဲ့ မွတ္ခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးလည္းျဖစ္ သမၼတအိမ္ေတာ္ သတင္းထုတ္ျပန္ေရး တာဝန္ခံလည္းျဖစ္တဲ့ ဦးေဇာ္ေဌးက အခုလို တုံ႔ျပန္ပါတယ္။

“အေမရိကန္လိုေပါ့ေနာ္ တယ္လီဖုန္းေျပာတာကအစ watching လုပ္ေနတဲ့ အေနအထားမရွိဘူး။ အင္တာနက္၀ပ္ဆုိဒ္ကို မေျပာနဲ႔ေပါ့ေနာ္ လူပုဂၢိဳလ္တဦးခ်င္း လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အကုန္လံုး ေပးထားတယ္ဗ်။ ေနာက္သတင္းစာဂ်ာနယ္ေတြ သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္တယ္ဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔ေတာ့ နားမလည္ဘူး။ သမၼတႀကီးလက္ထက္မွာ အကုန္လံုး ေရးခ်င္တာေရး၊ ခြင့္ျပဳေနၿပီ။ က်ေနာ္တုိ႔ အဲဒီမဖြင့္ခင္ကလည္း စဥ္းစားတယ္၊ သမၼတႀကီးက ေျပာတယ္။ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္သိမႈ မွ်ေ၀သြားမွရမယ္ဆုိတာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ မီဒီယာသမားေတြေပါ့ေနာ္ ပညာရွင္ေတြ အကုန္လံုးက ေျပာၾကတယ္။ အဲေတာ့ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္သိမႈကို ဘယ္လိုထိန္းမလဲ။ လြတ္လပ္လာတာနဲ႔အမွ် ပုဂၢိဳလ္ေရးဆုိင္ရာ အက်ိဳးစီးပြားဆုိင္ရာ ထိပါးမႈေတြ ရွိလာႏုိင္တယ္။ ရွိလာရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုေတာ့ က်င့္၀တ္ကိုေျပာတဲ့အခါမွာ မီဒီယာတခုခ်င္းရဲ႕ နာမည္ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ဆုိင္တယ္ ဆုိေသာ္လည္း က်ေနာ္တို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက အဲေလာက္အထိ အျမင္မက်ယ္ေသးဘူး။ အဲေတာ့ ေရးခ်င္တုိင္းေရးေနတဲ့ေခတ္က ဒီေန႔ေခတ္ အခ်က္အလက္ ေသခ်ာသည္ျဖစ္ေစ၊ မေသခ်ာသည္ျဖစ္ေစေပါ့ေနာ္ ဒီေလာက္ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြရလာတဲ့ အေနအထားမွာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အနိမ့္ဆံုး၊ ထိန္းခ်ဳပ္မႈအျမင့္ဆံုး ႏုိင္ငံထဲမွာ ပါတယ္ဆုိတာကေတာ့ လက္ေတြ႔နဲ႔ကင္းကြာတယ္။”

ျမန္မာသတင္းသမားေတြ စုဖြဲ႔ထားတဲ့ ျမန္မာသတင္းေထာက္မ်ားကြန္ရက္ (MJN) အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒါဟာ အစိုးရဘက္က မီဒီယာအေပၚ ဥပေဒအေၾကာင္းျပၿပီး အျပစ္ေပးအေရးယူမႈ စတဲ့ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမႈ ျပင္းထန္လြန္းတာျဖစ္လို႔ အခုလို ႏုိင္ငံတကာစံနဲ႔ မညီဘူးဆိုတဲ့ မီဒီယာလြတ္လပ္မႈ ဆံုးရံႈးတဲ့မွတ္ခ်က္ေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံ ရရွိခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

“မီဒီယာမွာျဖစ္တဲ့ အမႈကိစၥေတြကို သူတို႔က မတန္တဆ ျပစ္ဒဏ္ေတြေပးတာေပါ့။ ေနာက္ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကလည္း အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့အစိုးရအဖြဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တခါတေလမွာ တပ္ရဲ႕ၾသဇာ အဲဒါကို မလြန္ဆန္ႏုိင္တာ၊ သူတုိ႔အဲဒါကိုေၾကာက္ၿပီးေတာ့ ျပစ္ဒဏ္ေတြေပးတဲ့ဟာမ်ိဳးေတြ၊ သူတို႔အဲဒါေတြေၾကာင့္ အခုလို ရလဒ္မ်ိဳး ႏုိင္ငံတကာက အခုလိုမွာထည့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲလိုပဲ ျမင္ပါတယ္။”

သမၼတ႐ံုးေျပာခြင့္ရက သတင္းသမားေတြဟာ တည္ဆဲဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ တံု႔ျပန္ပါတယ္။

“မီဒီယာတခုက က်င့္၀တ္နဲ႔မညီဘူးဆိုတဲ့အခါက်ရင္ က်ေနာ္တို႔က ဘယ္သြားရလဲဆိုရင္ တရားတေဘာင္ စြဲရတာေတြရွိပါတယ္။ ဒါက ပုဂၢလိက အခ်င္းခ်င္းလည္းစြဲတယ္။ မီဒီယာလုပ္ေနတဲ့ လူေတြကိုယ္တုိင္ေပါ့ေနာ္ မီဒီယာေတြကိုယ္တုိင္က က်န္တဲ့မီဒီယာသမားေတြကို တရားစြဲဆုိတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီအေရွ႕ဘက္တန္ဖိုးေပါ့ေနာ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ မေလ်ာ္ညီတဲ့ ဟာမ်ိဳးေတြမွာက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီဘက္မွာက်ေတာ့ သူတို႔ အေနာက္တုိင္းသားေတြ အျမင္မွာ စံႏႈန္းအားျဖင့္ လြဲေခ်ာ္ေနတာေတြ ရွိေကာင္းရွိမယ္။ သို႔ေသာ္ လက္ေတြ႔ေပ့ါေနာ္ လူထုအေပၚ၊ မီဒီယာသမားေတြအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမင္ရတဲ့ႀကိဳးျဖစ္ေစ၊ မျမင္ရတဲ့ႀကိဳးျဖစ္ေစေပါ့ေနာ္ ေနာက္ က်ေနာ္တုိ႔ အစိုးရက monitoring လုပ္ေနတာေတြနဲ႔ က်န္တဲ့အစိုးရေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္လိုက္မယ္ဆုိရင္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ အနည္းဆံုးလို႔ေတာင္ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။”

ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ အရပ္သားအစိုးရ စတင္ခ်ိန္က သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အတန္အသင့္ ရွိလာတယ္လို႔ ေျပာဆိုေနၾကခ်ိန္မွာပဲ သတင္းေရးသားေဖာ္ျပမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တရားစြဲဆိုမႈေတြနဲ႔ သတင္းသမားေတြကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်မႈေတြ ဆက္တုိက္ျဖစ္လာတဲ့အျပင္ သပိတ္ေမွာက္ဆႏၵျပမႈေတြမွာ ကြင္းဆင္းသတင္းရယူေနတဲ့သတင္းသမားေတြအေပၚ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရွိလာတယ္ဆိုၿပီး သတင္းသမားေတြနဲ႔ အာဏာပိုင္တို႔ၾကား တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္လာေနတာပါ။ ဒါဟာ ျမန္မာ့သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္မႈ ဆံုးရံႈးလာၿပီး သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ မရွိေတာ့တဲ့ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္တဲ့ လုပ္ရပ္အျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာက ျမန္မာ့သတင္းမီဒီယာစံကို သံုးသပ္လာေနၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG