သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

site logo
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

စစ္အာဏာသိမ္းတႏွစ္တာ သတင္းမီဒီယာအေျခအေန


ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၇၊ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္က Myanmar Now သတင္းေထာက္ မေကဇြန္ေႏြး သတင္းရယူစဥ္ အဖမ္းခံခဲ့ရပံု။ (ယခင္ပံုေဟာင္း)

[[Zawgyi/Unicode]]

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းထားတဲ့ တႏွစ္အတြင္းမွာ သတင္းမီဒီယာ ၉ ခု လုပ္ငန္းလုပ္ခြင့္ လိုင္စင္ေတြ ႐ုပ္သိမ္းခံရသလို သတင္းသမား အေယာက္ ၁၀၀ ထက္မနည္း ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရပါတယ္။ စစ္ေၾကာေရးအတြင္း ေသဆုံးခဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြလည္း သိရသေလာက္ ၃ ေယာက္ရွိပါတယ္။ စစ္ေကာင္စီအုပ္ခ်ဳပ္ေနစဥ္အတြင္း သတင္းမီဒီယာေတြအေနနဲ႔ သတိထား သတင္းရယူေနရတဲ့ အေျခအေနအေၾကာင္း ရန္ကုန္ကလာတဲ့ သုံးသပ္ခ်က္ကို မဆုမြန္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ႏွစ္၊ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္ေန႔မွာ ျပည္သူေ႐ြးေကာက္တင္ေျမွာက္ထားတဲ့ NLD အစိုးရဆီကေန စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းလိုက္တဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြ သံပံုးတီးၿပီး မေက်နပ္မႈ စတင္ ျပသရာကေန ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔ ျပည္သူအေျမာက္အမ်ား လမ္းေပၚထြက္လာၿပီး စစ္အာဏာသိမ္းမႈ ဆန္က်င္ဆႏၵျပမႈေတြ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၿမိဳ႕အစံုက ဆႏၵျပပဲြေတြကို သတင္းမီဒီယာေတြ၊ ျပည္သူၾကားကသတင္းေထာက္ Citizen journalist ေတြက အြန္လို္င္းကေန အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီ ကမာၻသိေအာင္ တင္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။

ဆႏၵျပမႈေတြ အားေကာင္းလာခဲ့ၿပီးေနာက္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြရဲ႕အင္အားသံုး ၿဖိဳခဲြမႈေတြ ျဖစ္လာခ်ိန္မွာလည္း ပစ္ခတ္ ဖမ္းဆီး ႏွိမ္ႏွင္းမႈေတြကို မွတ္တမ္းတင္ သတင္းထုတ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ စစ္အာဏာသိမ္းမႈဆန္႔ က်င္တဲ့ သတင္းေတြကို လံုၿခံဳေရးေတြရဲ႕ ဖိႏွိပ္မႈေတြကို အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီ တင္ျပခဲ့ၾကတဲ့ သတင္းလုပ္ငန္းႀကီး ၅ ခုရဲ႕ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ခြင့္ လိုင္စင္ေတြကို စစ္ေကာင္စီက စတင္ ႐ုပ္သိမ္း ခဲ့ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ေတာ့ လုပ္ငန္းလုပ္ခြင့္ လိုင္စင္ ႐ုပ္သိမ္းခံရတဲ့ သတင္းမီဒီယာလုပ္ငန္း စုစုေပါင္း ၉ ခု႐ွိပါတယ္။ တခ်ဳိ႕လုပ္ငန္းေတြ ရပ္ဆိုင္သြားၿပီး တခ်ဳိ႕ မီဒီယာလုပ္ငန္းေတြကေတာ့ ရတဲ့နည္းနဲ႔ သတင္းေတြကို ဆက္လက္တင္ျပေနၾကပါတယ္။ လုပ္ငန္း ပိတ္သိမ္းခံလိုက္ရတဲ့ မဇၨ်ိမမီဒီယာရဲ႕စီမံခန႔္ခြဲမႈ အယ္ဒီတာ ဦးစိန္ဝင္းက လက္႐ွိ စစ္ေကာင္စီလက္ထက္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

“ဒီ...မင္းေအာင္လႈိင္စစ္အုပ္စုတက္လာၿပီးေနာက္ သတင္းမီဒီယာကိုဖိႏွိပ္တာက က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာျပည္သမိုင္းတေလွ်ာက္မွာ က်ေနာ့္အျမင္ေျပာရရင္ ဂ်ပန္ေခတ္နဲ႔တူတယ္။ က်န္တဲ့ ဘယ္ေခတ္မွ အဲေလာက္ဆိုးတာမႀကဳံခဲ့ရဘူး။ ဂ်ပန္ေခတ္မွာ မီဒီယာသမားေတြ ဂ်ပန္ကင္ေပတိုင္သတ္လို႔ ေသတာေတာင္ ဒီေလာက္ရွိပါ့မလားေပါ့။ အခုအေနအထားအရ သတ္ခံရတာ ၃ ေယာက္ရွိသြားၿပီ။ စစ္ေၾကာေရးမွာ အသတ္ခံရတာ၊ အဖမ္းခံရတာ၊ ဝရမ္းထုတ္ခံထားရတာ.. အဲဒါေတြလဲအမ်ားႀကီးပဲ။ ႏွိပ္စက္တာမွာလည္း ဖက္ဆစ္ စစ္တပ္ပီသစြာပဲ ႏွိပ္စက္တယ္။ အဲေတာ့ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုတာ အင္မတန္မွဆိုးတဲ့အေနအထားကိုေရာက္ေနတယ္။”

စစ္အာဏာသိမ္းမႈ ဆန္႔က်င္ ဆႏၵျပပြဲမွာ သတင္းရယူေနစဥ္ ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြလည္း ႐ွိပါတယ္။ စစ္တပ္ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကို ေထာက္ျပတဲ့ သတင္းမ်ဳိးေတြကို ျပည္တြင္းမွာ ရယူတင္ျပႏိုင္ဖုိ႔လည္း ခက္ခဲလာခဲ့ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ၿပိဳကြဲေအာင္ လုပ္ေဆာင္ လႈံ႕ေဆာ္မႈပုဒ္မ ၅၀၅-က နဲ႔ဖမ္းဆီး ေထာင္ ခ်ခံခဲ့ရၿပီး လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္နဲ႔ျပန္လြတ္လာတဲ့ အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ သတင္းသမားတဦးကလည္း အာဏာသိမ္းလိုက္တဲ့ တႏွစ္အတြင္း သူျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ အေတ႔ြအႀကံဳနဲ႔ လက္႐ွိသတင္းရယူႏုိင္တ့ဲ အေျခအေနကို ခုလိုေျပာျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔သတင္းရယူေနရတာကိုက တိတ္တိတ္ပုန္းနဲ႔ ႐ုပ္ဖ်က္ၿပီး အေမွာင္ထဲကေန သတင္းရယူေနရတယ္။ မိသားစုေတြနဲ႔အတူတူ ျဖတ္သန္းေနရတဲ့ဘဝေတြမွာ ပတ္ဝန္းက်င္မွာလည္း သတင္းသမား ပုံစံမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲနဲ႔ သတင္းသမားအလုပ္ေတာင္ျပန္မလုပ္ရဲတဲ့ အျဖစ္ဆိုးေတြနဲ႔ က်ေနာ္တႀကဳံေတြ႔ေနရတယ္။ ဖမ္းဆီးခံေနရတာ သတင္းသမား ၆၀ ေက်ာ္ရွိေသးတယ္။ လြတ္လာတာမမ်ားေသးပါဘူး၊ ၄၀ေက်ာ္ပဲ ရွိတယ္။လြတ္လာတဲ့သတင္းသမားေတြမွာလည္း သူတို႔အႏၲရာယ္က ႐ုန္းကန္ေနရဆဲျဖစ္တယ္။ အဲေတာ့ မီဒီယာ အခင္းအက်င္းအရ အေမွာင္ထဲကေနသတင္းရယူခြင့္ေတြ မဲ့ေနတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးတခုျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာရမွာပါ။”

စစ္တပ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း မိသားစု၊ အိုးအိမ္းေတြကို စြန႔္ခြာၿပီး အသက္နဲ႔ ေဘးလြတ္ရာ လြတ္ေျမာက္နယ္ ေျမေတြနဲ႔ နယ္စပ္ တခ်ိဳ႕ကို ထြက္ေျပးခဲ့ၾကတဲ့ သတင္းသမားေတြလည္း မနည္းပါဘူး။ စစ္ေကာင္စီဘက္ကေတာ့ သတင္းမီဒီယာေတြကို စတုတၱမ႑ိဳင္အျဖစ္ အသိ အမွတ္ျပဳၿပီး သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဥပေဒနဲ႔ အညီလုပ္မယ္လို႔ ေျပာခဲ့သလို သတင္းသမားေတြကို ဖမ္းဆီးတာဟာလည္း သတင္းမီဒီယာက်င့္ဝတ္ေတြကိုေဖာက္ဖ်က္လို႔၊ သတင္းမီဒီယာအလုပ္ကို မလုပ္ဘဲ ဆႏၵျပသူေတြကို လႈံေဆာ္တဲ့အတြက္ တရားစဲြ အေရးယူတာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ စစ္ေကာင္စီဘက္က ထုတ္ျပန္ခ်င္တဲ့သတင္းေတြကိုလည္း ပံုမွန္ထုတ္ျပန္သလို သတင္းစာ႐ွင္းပြဲေတြလည္း လုပ္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာဟာ သူတို႔လိုခ်င္တဲ့ သတင္းေဖာ္ျပမႈေတြျဖစ္လာေအာင္ မီဒီယာကို အသံုးခ် ပံုေဖာ္ေနတာလို႔ သတင္း မီဒီယာသမားတဦးျဖစ္တဲ့ ကိုစိုးရက ျမင္ပါတယ္။ လက္႐ွိမွာ သူကိုယ္တုိင္ လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမတခုမွာ ပုန္းခိုေနရသူျဖစ္ပါတယ္။

“စစ္အာဏာရွင္အစိုးရက သတင္းသမားေတြကိုဖမ္းဆီးတာ ႐ိုက္ႏွက္သတ္ျဖတ္ တာ အျပင္မွမဟုတ္ဘူး။ သတင္းေလာကကိုပါ ပုံဖ်က္တာေပါ့ေနာ္။ သတင္းသမားအတုေတြကိုဖန္တီးတယ္။ ေနျပည္ေတာ္မွာ လုပ္တဲ့သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲေတြဆိုရင္ သိသာျမင္သာပါတယ္။ ပုံမွန္သတင္းသမားေတြ၊ လြတ္လပ္ခြင့္ ေတြရတုန္းက လုပ္ခဲ့တဲ့သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ အရည္အေသြးေတြနဲ႔ ခု ေနျပည္ေတာ္မွာလုပ္တဲ့သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ အရည္အေသြး ဘယ္ေလာက္ကြာတာၾကည့္တဲ့ ပရိသတ္ေတြအမ်ားႀကီးသိပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆို သူတို႔က သတင္းမီဒီယာ ေလာကကို ပုံဖ်က္တာ အတုလုပ္တာေတာ္ေတာ္ဆိုးပါတယ္။ အဲဒါက တျခား ႏိုင္ငံထက္စစ္အာဏာရွင္ ဆိုးယုတ္မႈက ပိုသိသာပါတယ္။ ခုလက္ရွိအေျခအေနကေတာ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြအေနနဲ႔ သတင္းေလာကကို သတင္းသမား အတုေတြနဲ႔ပုံဖ်က္ေနတာက ေတာ္ေတာ္ဆိုးဝါးတဲ့ အေျခအေနတခုလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။”

NLD အစိုးရလက္ထက္မွာကတည္းက က်ဆင္းေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္အတြင္း ထပ္မံက်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာသတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့

နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ RSF ရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္အရ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ က သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ၫႊန္းကိန္း ၁၃၉႐ွိခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္မွာ ၁၄၀ ကိုက်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္အတြင္း ကမာၻမွာ သတင္းသမား ဖမ္းဆီးခံရတာ အေရအတြက္အမ်ားဆံုး စာရင္းမွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ လက္႐ွိအခ်ိန္အထိ သတင္းသမား ၅၀ ေလာက္ အဖမ္းခံထားရစဲျဖစ္ပါတယ္။

=============

[[Zawgyi/Unicode]]

စစ်အာဏာသိမ်းတနှစ်တာ သတင်းမီဒီယာအခြေအနေ

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းထားတဲ့ တနှစ်အတွင်းမှာ သတင်းမီဒီယာ ၉ ခု လုပ်ငန်းလုပ်ခွင့် လိုင်စင်တွေ ရုပ်သိမ်းခံရသလို သတင်းသမား အယောက် ၁၀၀ ထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပါတယ်။ စစ်ကြောရေးအတွင်း သေဆုံးခဲ့တဲ့ သတင်းထောက်တွေလည်း သိရသလောက် ၃ ယောက်ရှိပါတယ်။ စစ်ကောင်စီအုပ်ချုပ်နေစဉ်အတွင်း သတင်းမီဒီယာတွေအနေနဲ့ သတိထား သတင်းရယူနေရတဲ့ အခြေအနေအကြောင်း ရန်ကုန်ကလာတဲ့ သုံးသပ်ချက်ကို မဆုမွန်က တင်ပြပေးထားပါတယ်။

လွန်ခဲ့တဲ့ ၁ နှစ်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှာ ပြည်သူရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့ NLD အစိုးရဆီကနေ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလိုက်တဲ့အတွက် ပြည်သူတွေ သံပုံးတီးပြီး မကျေနပ်မှု စတင် ပြသရာကနေ ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ပြည်သူအမြောက်အများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဆန်ကျင်ဆန္ဒပြမှုတွေ လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ မြို့အစုံက ဆန္ဒပြပွဲတွေကို သတင်းမီဒီယာတွေ၊ ပြည်သူကြားကသတင်းထောက် Citizen journalist တွေက အွန်လိုင်းကနေ အချိန်နဲ့ တပြေးညီ ကမ္ဘာသိအောင် တင်ပြခဲ့ကြပါတယ်။

ဆန္ဒပြမှုတွေ အားကောင်းလာခဲ့ပြီးနောက် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့အင်အားသုံး ဖြိုခွဲမှုတွေ ဖြစ်လာချိန်မှာလည်း ပစ်ခတ် ဖမ်းဆီး နှိမ်နှင်းမှုတွေကို မှတ်တမ်းတင် သတင်းထုတ်ပြန်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဆန့် ကျင်တဲ့ သတင်းတွေကို လုံခြုံရေးတွေရဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေကို အချိန်နဲ့ တပြေးညီ တင်ပြခဲ့ကြတဲ့ သတင်းလုပ်ငန်းကြီး ၅ ခုရဲ့ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခွင့် လိုင်စင်တွေကို စစ်ကောင်စီက စတင် ရုပ်သိမ်း ခဲ့ပါတယ်။ အခုဆိုရင်တော့ လုပ်ငန်းလုပ်ခွင့် လိုင်စင် ရုပ်သိမ်းခံရတဲ့ သတင်းမီဒီယာလုပ်ငန်း စုစုပေါင်း ၉ ခုရှိပါတယ်။ တချို့လုပ်ငန်းတွေ ရပ်ဆိုင်သွားပြီး တချို့ မီဒီယာလုပ်ငန်းတွေကတော့ ရတဲ့နည်းနဲ့ သတင်းတွေကို ဆက်လက်တင်ပြနေကြပါတယ်။ လုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းခံလိုက်ရတဲ့ မဇ္ဇျိမမီဒီယာရဲ့စီမံခန့်ခွဲမှု အယ်ဒီတာ ဦးစိန်ဝင်းက လက်ရှိ စစ်ကောင်စီလက်ထက် သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ကို ခုလို သုံးသပ်ပါတယ်။

“ဒီ...မင်းအောင်လှိုင်စစ်အုပ်စုတက်လာပြီးနောက် သတင်းမီဒီယာကိုဖိနှိပ်တာက ကျနော်တို့ မြန်မာပြည်သမိုင်းတလျှောက်မှာ ကျနော့်အမြင်ပြောရရင် ဂျပန်ခေတ်နဲ့တူတယ်။ ကျန်တဲ့ ဘယ်ခေတ်မှ အဲလောက်ဆိုးတာမကြုံခဲ့ရဘူး။ ဂျပန်ခေတ်မှာ မီဒီယာသမားတွေ ဂျပန်ကင်ပေတိုင်သတ်လို့ သေတာတောင် ဒီလောက်ရှိပါ့မလားပေါ့။ အခုအနေအထားအရ သတ်ခံရတာ ၃ ယောက်ရှိသွားပြီ။ စစ်ကြောရေးမှာ အသတ်ခံရတာ၊ အဖမ်းခံရတာ၊ ဝရမ်းထုတ်ခံထားရတာ.. အဲဒါတွေလဲအများကြီးပဲ။ နှိပ်စက်တာမှာလည်း ဖက်ဆစ် စစ်တပ်ပီသစွာပဲ နှိပ်စက်တယ်။ အဲတော့ သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုတာ အင်မတန်မှဆိုးတဲ့အနေအထားကိုရောက်နေတယ်။”

စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြပွဲမှာ သတင်းရယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ သတင်းထောက်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ စစ်တပ်ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ထောက်ပြတဲ့ သတင်းမျိုးတွေကို ပြည်တွင်းမှာ ရယူတင်ပြနိုင်ဖို့လည်း ခက်ခဲလာခဲ့ပါတယ်။ တပ်မတော်ပြိုကွဲအောင် လုပ်ဆောင် လှုံ့ဆော်မှုပုဒ်မ ၅၀၅-က နဲ့ဖမ်းဆီး ထောင် ချခံခဲ့ရပြီး လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်နဲ့ပြန်လွတ်လာတဲ့ အမည်မဖော်လိုတဲ့ သတင်းသမားတဦးကလည်း အာဏာသိမ်းလိုက်တဲ့ တနှစ်အတွင်း သူဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ အတေ့ွအကြုံနဲ့ လက်ရှိသတင်းရယူနိုင်တဲ့ အခြေအနေကို ခုလိုပြောပြပါတယ်။

“ကျနော်တို့သတင်းရယူနေရတာကိုက တိတ်တိတ်ပုန်းနဲ့ ရုပ်ဖျက်ပြီး အမှောင်ထဲကနေ သတင်းရယူနေရတယ်။ မိသားစုတွေနဲ့အတူတူ ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ဘဝတွေမှာ ပတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း သတင်းသမား ပုံစံမျိုးမဟုတ်ဘဲနဲ့ သတင်းသမားအလုပ်တောင်ပြန်မလုပ်ရဲတဲ့ အဖြစ်ဆိုးတွေနဲ့ ကျနော်တကြုံတွေ့နေရတယ်။ ဖမ်းဆီးခံနေရတာ သတင်းသမား ၆၀ ကျော်ရှိသေးတယ်။ လွတ်လာတာမများသေးပါဘူး၊ ၄၀ကျော်ပဲ ရှိတယ်။လွတ်လာတဲ့သတင်းသမားတွေမှာလည်း သူတို့အန္တရာယ်က ရုန်းကန်နေရဆဲဖြစ်တယ်။ အဲတော့ မီဒီယာ အခင်းအကျင်းအရ အမှောင်ထဲကနေသတင်းရယူခွင့်တွေ မဲ့နေတဲ့ နိုင်ငံကြီးတခုဖြစ်နေတယ်လို့ ပြောရမှာပါ။”

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မိသားစု၊ အိုးအိမ်းတွေကို စွန့်ခွာပြီး အသက်နဲ့ ဘေးလွတ်ရာ လွတ်မြောက်နယ် မြေတွေနဲ့ နယ်စပ် တချို့ကို ထွက်ပြေးခဲ့ကြတဲ့ သတင်းသမားတွေလည်း မနည်းပါဘူး။ စစ်ကောင်စီဘက်ကတော့ သတင်းမီဒီယာတွေကို စတုတ္တမဏ္ဍိုင်အဖြစ် အသိ အမှတ်ပြုပြီး သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ဥပဒေနဲ့ အညီလုပ်မယ်လို့ ပြောခဲ့သလို သတင်းသမားတွေကို ဖမ်းဆီးတာဟာလည်း သတင်းမီဒီယာကျင့်ဝတ်တွေကိုဖောက်ဖျက်လို့၊ သတင်းမီဒီယာအလုပ်ကို မလုပ်ဘဲ ဆန္ဒပြသူတွေကို လှုံဆော်တဲ့အတွက် တရားစွဲ အရေးယူတာဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဘက်က ထုတ်ပြန်ချင်တဲ့သတင်းတွေကိုလည်း ပုံမှန်ထုတ်ပြန်သလို သတင်းစာရှင်းပွဲတွေလည်း လုပ်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်တာဟာ သူတို့လိုချင်တဲ့ သတင်းဖော်ပြမှုတွေဖြစ်လာအောင် မီဒီယာကို အသုံးချ ပုံဖော်နေတာလို့ သတင်း မီဒီယာသမားတဦးဖြစ်တဲ့ ကိုစိုးရက မြင်ပါတယ်။ လက်ရှိမှာ သူကိုယ်တိုင် လွတ်မြောက်နယ်မြေတခုမှာ ပုန်းခိုနေရသူဖြစ်ပါတယ်။

“စစ်အာဏာရှင်အစိုးရက သတင်းသမားတွေကိုဖမ်းဆီးတာ ရိုက်နှက်သတ်ဖြတ် တာ အပြင်မှမဟုတ်ဘူး။ သတင်းလောကကိုပါ ပုံဖျက်တာပေါ့နော်။ သတင်းသမားအတုတွေကိုဖန်တီးတယ်။ နေပြည်တော်မှာ လုပ်တဲ့သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွေဆိုရင် သိသာမြင်သာပါတယ်။ ပုံမှန်သတင်းသမားတွေ၊ လွတ်လပ်ခွင့် တွေရတုန်းက လုပ်ခဲ့တဲ့သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ အရည်အသွေးတွေနဲ့ ခု နေပြည်တော်မှာလုပ်တဲ့သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ အရည်အသွေး ဘယ်လောက်ကွာတာကြည့်တဲ့ ပရိသတ်တွေအများကြီးသိပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆို သူတို့က သတင်းမီဒီယာ လောကကို ပုံဖျက်တာ အတုလုပ်တာတော်တော်ဆိုးပါတယ်။ အဲဒါက တခြား နိုင်ငံထက်စစ်အာဏာရှင် ဆိုးယုတ်မှုက ပိုသိသာပါတယ်။ ခုလက်ရှိအခြေအနေကတော့ စစ်အာဏာရှင်တွေအနေနဲ့ သတင်းလောကကို သတင်းသမား အတုတွေနဲ့ပုံဖျက်နေတာက တော်တော်ဆိုးဝါးတဲ့ အခြေအနေတခုလို့ ပြောလို့ရတယ်။”

NLD အစိုးရလက်ထက်မှာကတည်းက ကျဆင်းနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ဟာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း ထပ်မံကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာသတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ဆောင်ရွက်နေတဲ့

နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များအဖွဲ့ RSF ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရ ၂၀၂၀ ခုနှစ် က သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ညွှန်းကိန်း ၁၃၉ရှိခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ၁၄၀ ကိုကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာမှာ သတင်းသမား ဖမ်းဆီးခံရတာ အရေအတွက်အများဆုံး စာရင်းမှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်အထိ သတင်းသမား ၅၀ လောက် အဖမ်းခံထားရစဲဖြစ်ပါတယ်။

#MyanmarMilitaryCoup #MyanmarMedia #MediaFreedom #VOABurmese #သတတင်းလွတ်လပ်ခွင့် #စစ်ကောင်စီ #သတင်းတု #ကိုစိုးရ #ဗွီအိုအေ

=============

XS
SM
MD
LG