သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဂူတာျပင္အမႈ စစ္ခုံရုံးကုိင္တြယ္ပုံအေပၚ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ ေ၀ဖန္


၂၀၁၂ ေအာက္တိုဘာတုန္းက စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္သားမ်ားကို ေတြ႔ရစဥ္

(Zawgyi/Unicode)

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစုလိုက္ အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ဂူတာျပင္အမႈမွာ ျမန္မာစစ္ခုံ႐ုံးရဲ႕ ကိုင္တြယ္စီရင္ပုံဟာ ႏိုင္ငံတကာတရားဥပေဒ စံႏႈန္းနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့အျပင္ တရားမွ်တေရးအတြက္ လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတာမ်ိဳး အသိအမွတ္ျပဳလို႔မရေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြက တံု႔ျပန္ခဲ့ၾကပါတယ္။မအင္ၾကင္းႏိုင္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

အဂၤါေန႔က တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားအေရးအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ဂူတာျပင္ေက်း႐ြာ အမႈေၾကညာခ်က္မွာ စစ္အရာရွိႀကီးတဦး၊ အရာရွိငယ္တဦးနဲ႔ ေအာက္ေျခစစ္သားတဦး စုစုေပါင္း သုံးဦးအေပၚ စစ္တရား႐ုံးက ျပစ္မႈစီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့တာဟာ အင္းဒင္႐ြာအမႈအၿပီး ဒုတိယေျမာက္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ စစ္တပ္ဘက္က လုပ္ေလ့လုပ္ထမရွိတဲ့ ျဖစ္စဥ္တခုလို႔ ႏိုင္ငံတကာသတင္းတခ်ိဳ႕မွာ ေဖၚျပခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း စစ္တရား႐ုံးရဲ႕ စီရင္ခ်က္မွာ ဘယ္သူေတြကို ဘယ္လိုျပစ္မႈနဲ႔ စီရင္ခ်က္အမိန႔္ခ်မွတ္ခဲ့သလဲ ဆိုတာ မသိရတဲ့အတြက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈမွာ တရားမွ်တမႈရွိေရးနဲ႔ တာဝန္ခံမႈရွိေရး အတြက္ တပ္မေတာ္ဘက္က လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတာမ်ိဳး လက္ခံလို႔မရဘူးလို႔ နယူးေရာက္အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ အာရွေရးရာတာဝန္ခံ Brad Adams က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

" အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ တိုးတက္မႈလား ဒါမွမဟုတ္ အမ်ားျပည္သူနဲ႔ ဆက္ဆံေရးအတြက္ဆိုၿပီး စစ္တပ္က လိုအပ္တဲ့အခ်က္ေတြဘာမွ ေဖၚျပမထားတဲ့ ေၾကညာခ်က္မ်ိဳးသက္သက္ ထုတ္ျပန္တာလည္း ဆိုတာေတာင္ မသိႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ သူတို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ဘယ္လိုစြဲခ်က္ေတြနဲ႔ စီရင္ခဲ့သလဲဆိုတာ လုံးဝေဖၚျပမထားပါဘူး။ စစ္ရာဇဝတ္က်ဴးလြန္မႈလား၊ လူသတ္မႈ၊ မီးရႈိ႕မႈလား၊ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ဒါမွမဟုတ္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အမိန႔္ေတြကို လိုက္နာျခင္းမရွိတာလား၊ အဲဒါဆိုရင္ေတာ့ အမႈက အလြန္ေသးတဲ့ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ိဳး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔ကို ေထာင္ထဲမွာ ထားမွာလား၊ ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ က်ခံရမွာလဲ ဆိုတာေတြလည္း ေဖၚျပမထားပါဘူး။ ဒါအျပင္ က်ဴးလြန္သူေတြရဲ႕ နာမည္ေတြ၊ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းသတ္ျဖတ္ခံရသူေတြရဲ႕ အမည္ေတြလည္း ေဖၚျပမထားပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဒီစစ္ခုံ႐ုံး တရားစီရင္မွႈဟာ တရားမွ်တမႈနဲ႔ တာဝန္ခံမႈအတြက္လားဆိုတာ မသိႏိုင္သလို အဓိပၸါယ္လည္းမရွိပါဘူး။"

တဘက္မွာေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္က ICJ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးရဲ႕ အမိန႔္ကို တုံ႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္တာမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုေပမဲ့ သူတို႔လုပ္ရပ္ကို ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးအေနနဲ႔ လက္ခံယုံၾကည္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း Brad Adams ကေျပာပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကို အသိအမွတ္ျပဳမထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ သူကိုယ္တိုင္ ၂၀၁၉ဒီဇင္ဘာလက ICJ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးမွာ ခုခံေခ်ပတုန္းကလည္း တပ္မေတာ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ျပည္တြင္းဥပေဒနဲ႔အညီ ကိုင္တြယ္သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ တံု႔ျပန္ခဲ့တာပါ။

ဒါေပမယ့္ ဒီခုခံေခ်ပခ်က္ဟာ အျငင္းပြာစရာျဖစ္ေနသလို လက္ေတြ႕မွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအပါအဝင္ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားေတြအေပၚ စစ္တပ္ရဲ႕ ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပမ္းမႈေတြအတြက္တရားမွ်တေရး ျပည္တြင္း ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္စြမ္းမရွိဘူးဆိုတာ ထင္ရွားေၾကာင္း ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ Burma Campaign UK ၫြန္ၾကားေရးမႉး Mark Farmaner ကဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

"ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ICJ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးမွာ ခုခံေခ်ပခဲ့တုန္းက ျပည္တြင္းကိစၥမွာ ႏိုင္ငံတကာ တရားစီရင္မႈနဲ႔ ကိုင္တြယ္တာကို စိုးရိမ္မိတယ္ဆိုတာမ်ိဳး ေျပာသြားတာရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာ တရားစီရင္မႈဆိုတာ ျပည္တြင္းတရားစီရင္ေရး အလုပ္မျဖစ္တဲ့အတြက္ျဖစ္ေပၚလာတာပါ။ အဲေတာ့ ၾကည့္ရတာက အထက္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးေတြက တရားစြဲဖို႔မလိုေအာင္ အကာအကြယ္ေပးတဲ့အေနနဲ႔ ေအာက္ေျခအဆင့္ စစ္သားတခ်ိဳ႕ကို အနစ္နာခံခိုင္းၿပီး တရားစြဲအျပစ္ေပးတဲ့ပုံမ်ိဳး ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ တရားမွ်တမႈနဲ႔ တာဝန္ခံမႈအတြက္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ထားတာေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ ကို တရားစြဲဖို႔ မလိုေတာ့ဘူး၊ ႏိုင္ငံတကာခုံ႐ုံးေတြမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ကို တရားစြဲဖို႔ မလိုေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ ပုံစံမ်ိဳး ေတြ႕ရပါတယ္။"

အခုလို ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈဆိုတဲ့ က်ဴးလြန္မႈမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ တရားစီရင္မႈဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ တရားမွ်တေရးဆိုတာ ဘယ္လိုမွ ျမင္လို႔မရဘူးလို႔ Mark Farmaner ကေျပာပါတယ္။

" ဒီစီရင္ခ်က္ဟာ တကယ့္ကို ဟာသေျမာက္စရာပါ။ သူတို႔ ဒီလို အေရးယူတဲ့ လုပ္ရပ္ဟာ တရားမွ်တေရးအတြက္ အေလးအနက္ထားတယ္၊ တာဝန္ယူတယ္၊ ကုလသမဂၢ ေျပာထားသလိုမ်ိဳး လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့အေပၚမွာ အေလးအနက္တံု႔ျပန္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး သတ္မွတ္လက္ခံႏိုင္စရာမရွိပါဘူး။ ေအာက္ေျခအဆင့္ အမည္မေဖၚလိုတဲ့ စစ္သားသုံးဦးကို လွ်ိဳ႕ဝွက္စစ္ခုံး႐ုံးက မသိရတဲ့ ေထာင္ဒဏ္ေတြခ်မွတ္အျပစ္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ဘာမွ မသိရသလို၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ လုံးဝမရွိခဲ့ပါဘူး။ တရားမွ်တမႈအတြက္ ေသာ့ခ်က္က ပြင့္လင္းျမင္သာမႈပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအျပစ္ေပးမႈမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ဆိုတာ လုံးဝမရွိပါဘူး။"

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္အပါအဝင္ ျမန္မာ့စစ္ဖက္နဲ႔ အရပ္ဖက္ ေခါင္းေဆာင္ ၁၂ ဦးကို အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံးမွာ စြဲခ်က္တင္ အမႈဖြင့္ထားတဲ့ ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ ျမန္မာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႕အစည္း ဥကၠဥ ဦးထြန္းခင္ကလည္း ဂူတာျပင္အမႈမွာ တကယ္တမ္းတာဝန္ရွိတဲ့ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုပဲ အျပစ္ေပးအေရးယူသင့္ေၾကာင္း ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

" သူတို႔ကိုပဲ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာခ်မွတ္တာကိုပဲ က်ေနာ္တို႔ျမင္ခ်င္ပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔ ဆက္ၿပီး ကမ္ပိန္းလုပ္သြားမယ္။ ေနာက္တခုက ICJ၊ ICC ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးေတြနဲ႔ အာဂ်င္တီနားတရားရံုးမွာ စဲြထားတဲ့အမႈေတြအေပၚမွာ အခု ဂူတာျပင္ေက်းရြာ စီရင္ခ်က္က ဘာတခုမွ ေရာင္ျပန္ဟပ္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံတကာတရားစီရင္မႈကေန ၾကည့္ရင္ အဓိပၸါယ္မဲ့ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဘယ္သူဘယ္၀ါေတြကို ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ ေထာင္ခ်သလဲဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ မသိရဘူး၊ ဘာျပစ္မႈေတြ က်ဴးလြန္တယ္ဆိုတာလည္း က်ေနာ္တို႔ မသိရဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္အပါ၀င္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကိုပဲ ဆက္ၿပီး တရားခြင္မွာ ျပစ္ဒဏ္စီရင္တာမ်ဳိးကိုပဲ က်ေနာ္တို႔ျမင္ခ်င္ပါတယ္။"

တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရးအဖဲြ႕က ဇြန္လ ၃၀ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ ဂူတာျပင္ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စစ္တရားရံုးက သက္ေသစံုလင္စြာနဲ႕ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔မွာ စစ္ေဆးမႈေတြ ၿပီးစီးခဲ့ေၾကာင္းနဲ႕ စစ္တရားရံုးရဲ႕ စစ္ေဆးစီရင္မႈေတြကို သက္ဆိုင္ရာ အတည္ျပဳခ်က္ရရွိၿပီးေနာက္မွာ ဆက္လက္ထုတ္ျပန္ေပးသြားမယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။ အလားတူ ေမာင္ႏုနဲ႕ ခြ်တ္ျပင္ေက်းရြာ ျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႕လည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးရံုးခံုရံုးနဲ႔ စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ေရးသားထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


.................

ဂူတာပြင်အမှု စစ်ခုံရုံးကိုင်တွယ်ပုံအပေါ် နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ ဝေဖန်

(Unicode)

ရိုဟင်ဂျာတွေကို အစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ဂူတာပြင်အမှုမှာ မြန်မာစစ်ခုံရုံးရဲ့ ကိုင်တွယ်စီရင်ပုံဟာ နိုင်ငံတကာတရားဥပဒေ စံနှုန်းနဲ့ မကိုက်ညီတဲ့အပြင် တရားမျှတရေးအတွက် လုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာမျိုး အသိအမှတ်ပြုလို့မရကြောင်း နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက တုံ့ပြန်ခဲ့ကြပါတယ်။မအင်ကြင်းနိုင်က စုစည်းတင်ပြထားပါတယ်။

အင်္ဂါနေ့က တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားအရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ဂူတာပြင်ကျေးရွာ အမှုကြေညာချက်မှာ စစ်အရာရှိကြီးတဦး၊ အရာရှိငယ်တဦးနဲ့ အောက်ခြေစစ်သားတဦး စုစုပေါင်း သုံးဦးအပေါ် စစ်တရားရုံးက ပြစ်မှုစီရင်ချက် ချမှတ်ခဲ့တာဟာ အင်းဒင်ရွာအမှုအပြီး ဒုတိယမြောက်လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ စစ်တပ်ဘက်က လုပ်လေ့လုပ်ထမရှိတဲ့ ဖြစ်စဉ်တခုလို့ နိုင်ငံတကာသတင်းတချို့မှာ ဖေါ်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့လည်း စစ်တရားရုံးရဲ့ စီရင်ချက်မှာ ဘယ်သူတွေကို ဘယ်လိုပြစ်မှုနဲ့ စီရင်ချက်အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာ မသိရတဲ့အတွက် ရိုဟင်ဂျာတွေကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့မှုမှာ တရားမျှတမှုရှိရေးနဲ့ တာဝန်ခံမှုရှိရေး အတွက် တပ်မတော်ဘက်က လုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာမျိုး လက်ခံလို့မရဘူးလို့ နယူးရောက်အခြေစိုက် HRW လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ကြီးရဲ့ အာရှရေးရာတာဝန်ခံ Brad Adams က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

" အပြုသဘောဆောင်တဲ့ တိုးတက်မှုလား ဒါမှမဟုတ် အများပြည်သူနဲ့ ဆက်ဆံရေးအတွက်ဆိုပြီး စစ်တပ်က လိုအပ်တဲ့အချက်တွေဘာမှ ဖေါ်ပြမထားတဲ့ ကြေညာချက်မျိုးသက်သက် ထုတ်ပြန်တာလည်း ဆိုတာတောင် မသိနိုင်တော့ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ သူတို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဘယ်လိုစွဲချက်တွေနဲ့ စီရင်ခဲ့သလဲဆိုတာ လုံးဝဖေါ်ပြမထားပါဘူး။ စစ်ရာဇဝတ်ကျူးလွန်မှုလား၊ လူသတ်မှု၊ မီးရှို့မှုလား၊ လိင်အကြမ်းဖက်မှု၊ ဒါမှမဟုတ် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမိန့်တွေကို လိုက်နာခြင်းမရှိတာလား၊ အဲဒါဆိုရင်တော့ အမှုက အလွန်သေးတဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်မှုမျိုး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ နောက်ပြီး သူတို့ကို ထောင်ထဲမှာ ထားမှာလား၊ ဘယ်နှစ်နှစ် ကျခံရမှာလဲ ဆိုတာတွေလည်း ဖေါ်ပြမထားပါဘူး။ ဒါအပြင် ကျူးလွန်သူတွေရဲ့ နာမည်တွေ၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းသတ်ဖြတ်ခံရသူတွေရဲ့ အမည်တွေလည်း ဖေါ်ပြမထားပါဘူး။ အဲဒီတော့ ဒီစစ်ခုံရုံး တရားစီရင်မှှုဟာ တရားမျှတမှုနဲ့ တာဝန်ခံမှုအတွက်လားဆိုတာ မသိနိုင်သလို အဓိပ္ပါယ်လည်းမရှိပါဘူး။"

တဘက်မှာတော့ မြန်မာစစ်တပ်က ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးရဲ့ အမိန့်ကို တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်တာမျိုးဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုပေမဲ့ သူတို့လုပ်ရပ်ကို နိုင်ငံတကာတရားရုံးအနေနဲ့ လက်ခံယုံကြည်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်တဲ့အကြောင်း Brad Adams ကပြောပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို အသိအမှတ်ပြုမထားတဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတော့ သူကိုယ်တိုင် ၂၀၁၉ဒီဇင်ဘာလက ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးမှာ ခုခံချေပတုန်းကလည်း တပ်မတော်ရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို ပြည်တွင်းဥပဒေနဲ့အညီ ကိုင်တွယ်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ တုံ့ပြန်ခဲ့တာပါ။

ဒါပေမယ့် ဒီခုခံချေပချက်ဟာ အငြင်းပွာစရာဖြစ်နေသလို လက်တွေ့မှာ ရိုဟင်ဂျာတွေအပါအဝင် လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားတွေအပေါ် စစ်တပ်ရဲ့ ဖိနှိပ်ညှဉ်းပမ်းမှုတွေအတွက်တရားမျှတရေး ပြည်တွင်း ဥပဒေနဲ့အညီ ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းမရှိဘူးဆိုတာ ထင်ရှားကြောင်း ဗြိတိန်အခြေစိုက် Burma Campaign UK ညွန်ကြားရေးမှူး Mark Farmaner ကဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

"ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးမှာ ခုခံချေပခဲ့တုန်းက ပြည်တွင်းကိစ္စမှာ နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်မှုနဲ့ ကိုင်တွယ်တာကို စိုးရိမ်မိတယ်ဆိုတာမျိုး ပြောသွားတာရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်မှုဆိုတာ ပြည်တွင်းတရားစီရင်ရေး အလုပ်မဖြစ်တဲ့အတွက်ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ အဲတော့ ကြည့်ရတာက အထက် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို နိုင်ငံတကာတရားရုံးတွေက တရားစွဲဖို့မလိုအောင် အကာအကွယ်ပေးတဲ့အနေနဲ့ အောက်ခြေအဆင့် စစ်သားတချို့ကို အနစ်နာခံခိုင်းပြီး တရားစွဲအပြစ်ပေးတဲ့ပုံမျိုး ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ တရားမျှတမှုနဲ့ တာဝန်ခံမှုအတွက် အရေးယူဆောင်ရွက်ထားတာကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ကို တရားစွဲဖို့ မလိုတော့ဘူး၊ နိုင်ငံတကာခုံရုံးတွေမှာ မြန်မာစစ်တပ်ကို တရားစွဲဖို့ မလိုတော့ဘူးဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုး တွေ့ရပါတယ်။"

အခုလို ရိုဟင်ဂျာတွေကို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့မှုဆိုတဲ့ ကျူးလွန်မှုမှာ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ တရားစီရင်မှုဟာ ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက် တရားမျှတရေးဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မြင်လို့မရဘူးလို့ Mark Farmaner ကပြောပါတယ်။

" ဒီစီရင်ချက်ဟာ တကယ့်ကို ဟာသမြောက်စရာပါ။ သူတို့ ဒီလို အရေးယူတဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ တရားမျှတရေးအတွက် အလေးအနက်ထားတယ်၊ တာဝန်ယူတယ်၊ ကုလသမဂ္ဂ ပြောထားသလိုမျိုး လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ အလေးအနက်တုံ့ပြန်တယ်ဆိုတာမျိုး သတ်မှတ်လက်ခံနိုင်စရာမရှိပါဘူး။ အောက်ခြေအဆင့် အမည်မဖေါ်လိုတဲ့ စစ်သားသုံးဦးကို လျှို့ဝှက်စစ်ခုံးရုံးက မသိရတဲ့ ထောင်ဒဏ်တွေချမှတ်အပြစ်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ အသေးစိတ်ဘာမှ မသိရသလို၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု လုံးဝမရှိခဲ့ပါဘူး။ တရားမျှတမှုအတွက် သော့ချက်က ပွင့်လင်းမြင်သာမှုပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအပြစ်ပေးမှုမှာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ဆိုတာ လုံးဝမရှိပါဘူး။"

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် မြန်မာ့စစ်ဖက်နဲ့ အရပ်ဖက် ခေါင်းဆောင် ၁၂ ဦးကို အာဂျင်တီးနားတရားရုံးမှာ စွဲချက်တင် အမှုဖွင့်ထားတဲ့ ဗြိတိန်အခြေစိုက် မြန်မာ ရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့အစည်း ဥက္ကဥ ဦးထွန်းခင်ကလည်း ဂူတာပြင်အမှုမှာ တကယ်တမ်းတာဝန်ရှိတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေကိုပဲ အပြစ်ပေးအရေးယူသင့်ကြောင်း ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

" သူတို့ကိုပဲ ထောင်ဒဏ်နှစ်ပေါင်းများစွာချမှတ်တာကိုပဲ ကျနော်တို့မြင်ချင်ပါတယ်။ ဒီအတွက်လည်း ကျနော်တို့ ဆက်ပြီး ကမ်ပိန်းလုပ်သွားမယ်။ နောက်တခုက ICJ၊ ICC နိုင်ငံတကာတရားရုံးတွေနဲ့ အာဂျင်တီနားတရားရုံးမှာ စွဲထားတဲ့အမှုတွေအပေါ်မှာ အခု ဂူတာပြင်ကျေးရွာ စီရင်ချက်က ဘာတခုမှ ရောင်ပြန်ဟပ်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လည်းဆိုတော့ နိုင်ငံတကာတရားစီရင်မှုကနေ ကြည့်ရင် အဓိပ္ပါယ်မဲ့ဖြစ်နေပါတယ်။ ဘယ်သူဘယ်ဝါတွေကို ဘယ်နှစ်နှစ် ထောင်ချသလဲဆိုတာ ကျနော်တို့ မသိရဘူး၊ ဘာပြစ်မှုတွေ ကျူးလွန်တယ်ဆိုတာလည်း ကျနော်တို့ မသိရဘူး။ အဲဒါကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အပါဝင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကိုပဲ ဆက်ပြီး တရားခွင်မှာ ပြစ်ဒဏ်စီရင်တာမျိုးကိုပဲ ကျနော်တို့မြင်ချင်ပါတယ်။"

တပ်မတော်သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ ဂူတာပြင်ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စစ်တရားရုံးက သက်သေစုံလင်စွာနဲ့ စစ်ဆေးခဲ့ပြီး ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ စစ်ဆေးမှုတွေ ပြီးစီးခဲ့ကြောင်းနဲ့ စစ်တရားရုံးရဲ့ စစ်ဆေးစီရင်မှုတွေကို သက်ဆိုင်ရာ အတည်ပြုချက်ရရှိပြီးနောက်မှာ ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ပေးသွားမယ်လို့ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။ အလားတူ မောင်နုနဲ့ ချွတ်ပြင်ကျေးရွာ ဖြစ်စဉ်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးရုံးခုံရုံးနဲ့ စစ်ဆေးဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ ရေးသားထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG