သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အီဂ်စ္-ျမန္မာ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ခ်က္


အီဂ်စ္-ျမန္မာ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ခ်က္

အခု ကမၻာ့အေရွ႕အလယ္ပိုင္း အီဂ်စ္ႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ကိစၥေတြ၊ ျပႆနာေတြ၊ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ တုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့လူထုအံုႂကြမႈမ်ဳိးနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္တူတယ္လို႔ဆိုရင္ မွားမယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း အီဂ်စ္ႏိုင္ငံမွာေတာ့ အခုအခါမွာ ကိုင္႐ိုၿမိဳ႕ေတာ္ (Cairo) အပါအ၀င္ ဆႏၵျပပဲြျဖစ္တဲ့ အဓိကၿမိဳ႕ႀကီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား၊ အလက္ဇႏၵရီးယား (Alexandria) တို႔မွာ၊ ဆူးအက္ဇ္ (Suez) တို႔မွာ ပံုမွန္အေျခအေနကို ျပန္ေရာက္လာတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီလို ပံုမွန္အေျခအေနမ်ဳိး တခါမွ ျပန္ေရာက္ခဲ့ျခင္းမရွိပါဘူး။ ၈၈ ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ တိုင္းျပည္ဟာလည္း အေတာ့္ကို ဖ႐ိုဖရဲ ျဖစ္သြားခဲ့တဲ့အေျခအေန ရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီကေန႔အစီအစဥ္မွာ က်ေနာ္ ေဆြးေႏြးေစခ်င္တာကေတာ့ ဒီ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဘာကြာသလဲ။ ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုးဟာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကေနၿပီးေတာ့ အရပ္သားအသြင္ကို ေဆာင္လာခဲ့တဲ့ အစုိးရမ်ဳိးျဖစ္တယ္၊

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ပထမဆံုး ဦးေဇာ္မင္းအေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးေစခ်င္ပါတယ္။ ဘာကြာပါသလဲ။ ပထမဦးဆံုး က်ေနာ္တို႔ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကို အရင္ၾကည့္ေျပာၾကရင္ ေကာင္းမယ္ထင္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၈၈ ျဖစ္စဥ္တုန္းက ရွိေနခဲ့တဲ့ တုိင္းျပည္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းနဲ႔ အခု အီဂ်စ္ႏုိင္ငံမွာ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ေနတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း မူဘာရတ္ (Mohammad Hosni Mubarak) တို႔ရဲ႕ ျခားနားခ်က္တို႔ကို နည္းနည္း အက်ဥ္း႐ံုးၿပီး ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ေကာင္းမလား။

ဦးေဇာ္မင္း ။ ။ က်ေနာ္ျမင္တာကေတာ့ အီဂ်စ္သမၼတ မူဘာရက္ဟာ ဦးေန၀င္းတို႔နဲ႔ မတူတာက ဘာလဲဆိုေတာ့ ဦးေန၀င္းတုန္းက တုိင္းျပည္လြတ္လပ္ေရးရေအာင္ ငါတို႔စစ္သားေတြ တိုက္ခဲ့တယ္လို႔ အဲဒီလို ဘက္မွာရပ္တာကိုး။

သမၼတ မူဘာရက္တုိ႔ကေတာ့ သူတို႔က အဂၤလိပ္လက္က လြတ္ေအာင္တုိက္တဲ့သူေတြ သူတို႔ေရွ႕မွာရွိခဲ့တယ္။ Anwar El Sadat တုိ႔ Gamal Abdel Nasser တုိ႔နဲ႔ မတူဘူးေလ။ သမၼတ မူဘာရက္မွာက အီဂ်စ္ႏုိင္ငံႀကီး လြတ္လပ္ေရးရေအာင္၊ အဂၤလိပ္ကိုလိုနီလက္ေအာက္က လြတ္ေအာင္ ငါတုိက္ခဲ့တယ္ ဆုိၿပီး သူ႔လက္ထက္က် မရွိေတာ့ဘူးဗ်။ ဦးေန၀င္း လက္ထက္က်ေတာ့ ရွိတယ္။ အဲဒီႏွစ္ခုက ကြာသြားတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဦးေန၀င္းက ဒီႏိုင္ငံကို ငါတုိ႔တပ္မေတာ္က ကယ္ခဲ့တာလို႔ ျမင္တာကိုး။ မူဘာရက္ လက္ထက္မွာက်ေတာ့ ငါတို႔ကယ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အဆင့္မွာ မရွိေတာ့ဘူး။ သူကအငယ္လို ျဖစ္သြားတာကိုး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဒါေပမဲ့ မူဘာရက္လည္း သူတို႔ရဲ႕ အဓိကအမ်ဳိးသားရန္သူျဖစ္ခဲ့တဲ့ အစၥေရးႏုိင္ငံနဲ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္စစ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့အထဲမွာ သူလည္းပဲ ႐ြပ္႐ြပ္ခၽြံခၽြံခုခံခဲ့ရတဲ့ စစ္သားေဟာင္းတေယာက္ပါပဲခင္ဗ်ာ။

ဦးေဇာ္မင္း ။ ။ က်ေနာ္ေျပာတာက ဒီလိုေလ။ က်ေနာ္တို႔ ဗမာျပည္က ဦးေန၀င္းက ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ လက္ေအာက္က လြတ္လပ္ေရး ရယူခဲ့စဥ္အခ်ိန္မွာ ငါတို႔စစ္တပ္ရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့ဟာကို ျမင္တာကိုး။ အီဂ်စ္က အစၥေရးနဲ႔တုိက္တဲ့ကိစၥက ျပႆနာေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ အစၥေရးနဲ႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္လာတဲ့ အာရပ္ကမၻာမွာ အီဂ်စ္က ပထမဦးဆံုးႏုိင္ငံပါပဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ဘယ္လိုသံုးသပ္လိုပါလဲခင္ဗ်ာ။ အဲဒီေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စစ္တပ္ရဲ႕အေနအထားခ်င္း ကြာဟမႈ။

ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ။ ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းဟာ အီဂ်စ္စစ္တပ္အာဏာသိမ္းတာကို သေဘာက်ခဲ့တယ္ဗ်။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ဆိုေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ ကိုယ္ေရးအရာရွိ ဦးေဖခင္ဟာ ကိုင္႐ုိမွာ ျမန္မာသံအမတ္အႀကီးအျဖစ္နဲ႔ ရွိစဥ္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္း သြားလည္တုန္းက သမၼတနာဆာတို႔က အာဏာသိမ္းထားတာကို အေတာ္ေလး သေဘာက်သြားတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဦးေဖတင္က ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုနဲ႔ ၀န္ႀကီးဦး၀င္းတုိ႔ကို ဗိုလ္ေန၀င္းေတာ့ ဒီမွာေတာ့ ႀကိဳက္သြားၿပီ၊ ခင္ဗ်ားတို႔ သတိသာထားေပေတာ့ ဆိုၿပီးေတာ့ သတိေပးတာမ်ဳိးလည္း က်ေနာ္ ဖတ္ဖူး၊ ေတြ႔ဖူးပါတယ္။

ေနာက္တခုက မူဘာရက္ရဲ႕႐ံုးမွာ ေလးႏွစ္ေလာက္ အလုပ္လုပ္ခဲ့ဖူးတဲ့ အီဂ်စ္အရာရွိတေယာက္နဲ႔ စကားေျပာဖူးပါတယ္။ သူေျပာတာေတြက မူဘာရက္ရဲ႕ အေနအထား၊ မူဘာရက္ရဲ႕စိတ္ဓာတ္ေတြဟာဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံက အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းတုိ႔၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေရႊ တို႔နဲ႔ ပံုစံခ်င္း ေတာ္ေတာ္တူၾကတာ ေတြ႔ရတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ ဆင္တာေလးေတြလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတာ့ ရွိေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဓိက ကေတာ့ ဘာလဲဆိုေတာ့ ဒီစစ္ဗုိလ္ေတြဟာ ေအာက္ေျခမွာျပည္သူေတြ ဘာေတြျဖစ္ေနၿပီလဲဆိုတာကို ေသေသခ်ာခ်ာမသိေတာ့တဲ့ အေနအထားပဲဗ်။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ကိုေအာင္ႏိုင္ဦး၊ ဆက္ၿပီးေတာ့ ယွဥ္ေစခ်င္တာက စစ္တပ္ေကာ ဘယ္လုိကြာလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၈၈ မွာ က်ေတာ့ ပစ္လိုက္တာပဲ။ အီဂ်စ္မွာက်ေတာ့ မပစ္ဘဲနဲ႔ စစ္တပ္ဟာ အေတာ့္ကို ၾကားေနၿပီး ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းေနခဲ့တဲ့ အေျခအေနကေရာ ဘယ္လုိေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။

ဦးေအာင္ႏုိင္ဦး ။ ။ အဓိက ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံမွာက ၂၆ ႏွစ္လံုးလံုး ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ေအာက္မွာ ပိတ္ၿပီးေတာ့ ေနခဲ့တာျဖစ္ေပမဲ့ အီဂ်စ္ႏုိင္ငံဟာ က်ေနာ္တို႔ေလာက္ ဖိႏွိပ္မႈေတြ၊ လံုး၀တင္းက်ပ္မႈေတြ ဒီေလာက္မ်ားမ်ား မရွိဘူးခင္ဗ်။ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ အေျခခံ၀ါဒီေတြကိုပဲ ဖိႏွိပ္ထားတာ ေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အထူးသျဖင့္ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံဟာ Geopolitics လို႔ပဲေျပာရမွာေပါ့ဗ်ာ။ ပထ၀ီႏိုင္ငံေရးလို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့ - အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွာ အေရးအႀကီးဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေသာ္လည္းေကာင္း၊ တျခား ဒီမုိကေရစီမွာ ေရွ႕တန္းေရာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြကလည္း အင္မတန္ကို သေဘာက်တဲ့ကိစၥ ျဖစ္တယ္။ ဒီလုိႏုိင္ငံႀကီးေတြနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ဆက္ဆံထားတယ္။ ဒီလုိႏိုင္ငံႀကီးေတြကလည္း အကူအညီ အရမ္းေပးထားတဲ့အတြက္၊ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အေမရိကန္က အကူအညီ အရမ္းေပးထားတဲ့အတြက္ ေသြးထြက္သံယိုမႈကို ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။

အခု ျဖစ္မယ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္ကာလေလးမွာေတာင္မွ အေမရိကန္က အေရးႀကီးတဲ့ စစ္ဗိုလ္ေတြနဲ႔ အီဂ်စ္စစ္ဗိုလ္ေတြ အၿမဲတမ္းေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးေနတာေတြ က်ေနာ္တို႔ အခုေတြ႔ေနရပါတယ္။ အခု လက္ရွိအေနအထားေတြ ပ်က္ျပားသြားမွာစိုးရိမ္တဲ့အတြက္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း တခုလံုးက ဖိအားေပးၾကတယ္။ ေသြးထြက္သံယို မျဖစ္ေအာင္လို႔ ၀ိုင္းၿပီးထိန္းၾကတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာကေတာ့ အဲလို ထိန္းေပးႏုိင္ခဲ့တဲ့ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံလည္း တခုမွ မရွိခဲ့ဘူး၊ ျပည္ပနဲ႔လည္း အဆက္အဆံမရွိခဲ့တဲ့ အေနအထားမ်ဳိးမွာ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါးေတြ ျဖစ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ အခုခ်ိန္ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း အခုနကလို အားေပးတဲ့ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးမႈ မရွိဘဲနဲ႔ အေမရိကန္လိုႏိုင္ငံမ်ဳိးနဲ႔ ရင္းႏွီးမႈမရွိဘဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ဟာ ရန္သူလို ျဖစ္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ ပိုဆိုးလာတဲ့သေဘာမွာရွိတယ္၊ နီးနီးကပ္ကပ္ အႀကံေပးလို႔ မရေတာ့တဲ့ အေနအထားေတြျဖစ္သြားတယ္။ ဒါေတြေတာ့ ကြာတယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆုိေတာ့ ဦးေဇာ္မင္း ဘယ္လို သေဘာရပါသလဲ၊ ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးေျပာတဲ့အထဲမွာ ျပည္ပဖိအားေတြေပါ့ေလ။ သူတို႔ ရဲ႕ Geopolitics အရ အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ သူတို႔ လဲမက် ၿပိဳမက်ေစခ်င္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ အေမရိကန္အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေတြက က်ားကန္ေပးတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ အေမရိကန္က တႏွစ္ကို စစ္ေရးအတြက္ခ်ည့္ပဲ ၁.၃ ဘီလီယံ ဆိုေတာ့ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီးေတာ့ ေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီအကူအညီေၾကာင့္မ်ား စစ္တပ္က မပစ္ဘဲနဲ႔ ေနခဲ့တာလား။ တျခား ဘယ္လုိမ်ားယွဥ္ခ်င္ပါသလဲ။

ဦးေဇာ္မင္း ။ ။ တိတိက်က်ေျပာဖို႔ေတာ့ ခက္တယ္။ ခက္တယ္ဆိုတာ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ေနာက္ပိုင္း သမၼတလက္ထက္က ဒီဘက္အထိဆိုလို႔ရွိရင္ ကမၻာေပၚမွာ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အီဂ်စ္က အေမရိကန္ အစုိးရေပးသမွ်အကူအညီကို ကမၻာေပၚမွွာ အမ်ားဆံုးရတဲ့ႏိုင္ငံပဲ။ အဲဒီရတဲ့ အကူအညီေတြဟာ တကယ္တန္း ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားေတြဆီကို မွန္မွန္ကန္ကန္ စီးဆင္းသြားတာက နည္းတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ တခ်ဳိ႕ပိုက္ဆံေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ထံုးစံအတုိင္းေပါ့ဗ်ာ။ အာဏာရွင္ တပိုင္းတစႏိုင္ငံေတြဆိုေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြအိတ္ထဲ ေရာက္တာေပါ့။ တဘက္မွာလည္း အေမရိကန္နဲ႔ လံုးလံုးမဆိုင္ေသာ္ျငားလည္း ပိုက္ဆံေပးတဲ့ေငြရွင္ကေျပာတဲ့အခါ နားေထာင္တာမ်ဳိးေတာ့ ရွိတတ္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ဦးေဇာ္မင္းပဲ ဆက္ၿပီးေဆြးေႏြးေစခ်င္တာက အတုိက္အခံေတြ၊ Muslim Brotherhood ဆိုရင္ နာမည္ႀကီးပါပဲ။ ဒီအဖဲြ႔ကို အစိုးရက တရား၀င္အသိအမွတ္မျပဳခဲ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခု အဲဒီ Muslim Brotherhood ကိုယ္ႏႈိက္က အစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့စားပဲြ၀ိုင္းကို ေရာက္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ Oppoisition ဘက္က သေဘာထားကိုလည္း ေျပာတာၾကားလာရေတာ့ Muslim Brotherhood ေခါင္းေဆာင္ေတြက ငါတို႔ဟာ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ရွိရမယ္၊ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားတယ္။ အစၥေရးလ္ကိုလည္းပဲ ငါတုိ႔က ႏိုင္ငံတခုကို ေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္ဖို႔-ဘယ္ႏုိင္ငံကိုမွ ရန္သူလို သေဘာမထားဘူးဆိုၿပီး သူတုိ႔သေဘာထားေတြက အင္မတန္ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့စကားေျပာလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ၈၈ ကာလရဲ႕အေစာပိုင္းေပါ့ေလ။ ဒီဘက္ေခတ္အေစာပိုင္းမွာ ျမန္မာဘက္မွာေရာ Oppoisition က ဘယ္လိုေနခဲ့သလဲ။ အီဂ်စ္ Oppoisition နဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ေရာ ဘယ္လို ယွဥ္စရာေတြ႔ပါသလဲ။

ဦးေဇာ္မင္း ။ ။ က်ေနာ္ထင္တယ္၊ ၈၈ အေရွ႕ပိုင္းမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔တုိင္းျပည္မွာ အတုိက္အခံဆိုတာ မရွိဘူးေလဗ်ာ။ ၈၈ ၿပီးတဲ့ အခါက်ေတာ့လည္း က်ေနာ္တို႔က ရလာတဲ့ ႏုိင္ငံေရးပါတီကိုလက္ခံ-ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ --- အဲဒီအခ်ိန္က်ေတာ့မွ က်ေနာ္တုိ႔က စလံုးေရစ အစကျပန္စရတာဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔မွာ ဘာပဲေျပာေျပာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့က်င့္သံုးမႈေတြ၊ ဒီမိုကေရစီကို နားလည္မႈေတြ၊ ဒီမုိကေရစီရဲ႕တန္ဖိုးေတြကို က်ေနာ္တုိ႔နားလည္လာတဲ့ အားနည္းခ်က္ေတြပါပါလိမ့္မယ္။

ေနာက္တခုကလည္း ဗမာျပည္နဲ႔ အီဂ်စ္ကို ယွဥ္တဲ့အခါက် မတူတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အေနအထားမတူဘူး၊ ကိုးကြယ္ရာယံုၾကည္မႈ ေတြ မတူဘူး။ ႏုိင္ငံလြတ္လပ္မႈအတြက္ ျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ ပံုစံခ်င္းေတြက မတူဘူး။ မတူတဲ့ဟာကို ထပ္တူျပဳတဲ့အခါက်ေတာ့လည္း ထပ္တူမညီႏိုင္တာေတြလည္း ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ခပ္ဆင္ဆင္တူတာေတြလည္း ရွိမွာေပါ့။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးကေရာ အတိုက္အခံခ်င္းကို ဘယ္လုိယွဥ္မလဲခင္ဗ်။ ျမန္မာနဲ႔ အီဂ်စ္ အတိုက္အခံ။

ဦးေအာင္ႏုိင္ဦး ။ ။ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ တခုက မၾကာေသးခင္ကပဲ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကလင္တန္ (Clinton) က အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ ညီလာခံတခုမွာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သတိေပးေျပာသြားတာရွိပါတယ္။ ဒီအီဂ်စ္ကိစၥ မျဖစ္ခင္ေလးတင္ပါပဲ။

အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာ အေျပာင္းအလဲေတြလုပ္ဖို႔ လိုတယ္။ မလုပ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ စဥ္းစားၾကပါလို႔ သတိေပးသြားတယ္။ အဲဒါၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ၊ ဒီလိုဆႏၵျပပဲြေတြ ျဖစ္လာတာေပါ့ေနာ္။ ျဖစ္လာေပမဲ့လည္း အေမရိကန္လိုႏိုင္ငံမ်ုဳိး၊ တျခားႏုိင္ငံလို ႏိုင္ငံမ်ဳိးေတြဟာ စနစ္တက်နဲ႔ ဒီအစိုးရဆီမွာသြားၿပီး ေသြးထြက္သံယိုမျဖစ္ဖို႔ (သို႔မဟုတ္) စနစ္တက်နဲ႔ အေျပာင္းအလဲေတြလုပ္ဖုိ႔ အားလံုးကို တိုက္တြန္းေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ေျပာရလုိ႔ရွိရင္ အေမရိကန္လို ႏိုင္ငံႀကီးတခုက ေသေသခ်ာခ်ာနဲ႔ ၀င္ၿပီးေတာ့မွ အခုနလို ေသြးထြက္သံယိုမႈေတြမျဖစ္ဘဲနဲ႔ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္မႈေတြမျဖစ္ဘဲနဲ႔ ေဆြးေႏြးဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာလာတဲ့ကိစၥဟာ အင္မတန္အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥ နံပါတ္ (၁) ျဖစ္ပါတယ္။

ဒုတိယတခ်က္ကေတာ့ အီဂ်စ္ႏုိင္ငံမွာ ကံေကာင္းတာကေတာ့ ပညာတတ္ေတြ အရမ္းေပါပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာကို ထြက္ခဲ့ဖူးတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အတုိက္အခံထဲမွာ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေနရာအေပးခံလာရတဲ့ အရင္တုန္းက IAEA လို႔ေခၚတဲ့ ႏ်ဴကလီယား ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔က ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့ မိုဟာမက္ အဲလ္ဘာရာဒီ (Mohamed ElBaradei) ကိုယ္တုိင္က ပါလာတယ္။ သူတို႔ဟာဆိုရင္ ႏုိင္ငံတကာမွာ က်င္လည္ခဲ့တဲ့သူေတြ ျဖစ္တယ္။ သမၼတေတြနဲ႔ တုိက္႐ုိက္စကားေျပာႏုိင္တဲ့သူေတြျဖစ္တယ္။ ေဆြးေႏြးပဲြဟာ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါတယ္ ဆိုတာကို နားလည္တဲ့သူေတြျဖစ္တယ္။

တဘက္မွာ သမၼတ မူဘာရက္ဘက္ကလည္း ေလွ်ာ့ေပးလာတာရွိတယ္။ ဒီအေပၚမွာ အမိအရယူႏုိင္ ခဲ့တဲ့အတြက္ အခုနကလို ေဆြးေႏြးပဲြေတြ ျဖစ္လာတာပဲ။ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာ ၈၈ မွာျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ စစ္တပ္ဘက္က ေဆြးေႏြးပဲြ လုပ္ရေအာင္လို႔ ေျပာေပမဲ့လည္း လက္ေတြ႔မွာ ေသေသခ်ာခ်ာ မက်င့္သံုးခဲ့တာရွိသလို အတိုက္အခံေတြဘက္ကလည္း စစ္တပ္က ေဆြးေႏြးၾကရေအာင္လို႔ ေျပာခဲ့တဲ့ကိစၥကို ေသေသခ်ာခ်ာ အမိအရမယူႏိုင္ခဲ့တာဟာ သက္ေသအမ်ားႀကီးရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကြာတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဦးေဇာ္မင္းကို ေနာက္ဆံုးေမးခ်င္တာက ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးက ၈၈ ဒီဘက္ပိုင္းမွာ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေတြ႔အႀကံဳမရွိခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့အတိုက္အခံလို႔ ေျပာပါတယ္။ အခုအခ်ိန္ကစၿပီး ေနာင္ကိုေမွ်ာ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေကာ အဲလုိုမ်ား တခုခုျဖစ္ခဲ့ၾကရင္ အတိုက္အခံနဲ႔ အစိုးရတို႔ဟာ ႏွစ္ဘက္ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းႏုိင္တဲ့ အဆင့္အတန္း မ်ဳိးေရာက္လာၾကၿပီလို႔ ေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္ပါသလား ဦးေဇာ္မင္းခင္ဗ်ာ။

ဦးေဇာ္မင္း ။ ။ က်ေနာ့္မွာ တုိက္႐ိုက္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္လို႔ေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ျဖစ္လာခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏွစ္ဘက္ အက်အဆံုးနည္းနည္း၊ ေသြးထြက္သံယိုနည္းနည္းျဖစ္မယ့္လမ္းကို ေရြးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တုိင္းသူျပည္သားေတြအတြက္၊ တုိင္းျပည္အနာဂတ္ အတြက္ေတာ့ ေကာင္းပါလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ေတာ့ အဲလိုျမင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးရဲ႕ ေနာက္ဆံုးမွတ္ခ်က္ကို ခပ္တိုတို ေျပာေပးလုိက္ပါခင္ဗ်ာ။

ဦးေအာင္ႏုိင္ဦး ။ ။ က်ေနာ္စာေရးခဲ့တာရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ျပႆနာေတြေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ (Dialoge cluture) မရွိဘူးလို႔ ေရးခဲ့တာရွိပါတယ္။ အခု အႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္အတြင္းမွာ က်ေနာ္ အဲဒါမ်ဳိးျမင္ေနပါတယ္။ လက္ရွိ အေနအထားမွာလည္းပဲ တဘက္နဲ႔တဘက္ ေျပလည္သေယာင္ျပေနေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာကေတာ့ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေရး ပံုစံမ်ဳိးေတြရွိေနတယ္။ ေျဗာင္ႀကီး မဟုတ္ေတာင္မွ ျပႆနာကို ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးနည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔မွာ ေတာ္ေတာ္အားနည္းေနတဲ့ အေနအထားျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ေရွ႕မွာလည္း အလားအလာ သိပ္မရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္ေျပာခ်င္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG