သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လိုင္ဇာနဲ႔ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး


Parents watch same-sex brides Arisa Thanommek and Pacharee Hungsabut exchange rings at their ceremony in Bangkok, May 19, 2013. (Daniel Schearf/VOA)

ဗမာအစိုးရတပ္နဲ႔ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ေတြ တိုက္ခိုက္ၾကျပန္တဲ့အတြက္ ကခ်င္ဒုကၡသည္ အေတာ္မ်ားမ်ား လိုင္ဇာနယ္ျခားၿမိဳ ႔မွာ ခိုလံႈေနၾကတယ္ဆိုတဲ့သတင္းကို မၾကာမီက ၾကားသိရပါတယ္။ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး လက္နက္ကိုင္လႈပ္ရွားမႈမွာ သမိုင္းတပတ္ ျပန္လည္ေနတာကို ဒီသတင္းက သတိေပးသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္အစိတ္ေလာက္က ဗမာအစိုုးရတပ္နဲ႔ ေကအိုင္ေအ တိုက္ပြဲျဖစ္လို႔ ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြ ခိုလံႈတဲ့ ရြာကေလး ႏွစ္ရြာကိုေပါင္းၿပီး လိုင္ဇာအျဖစ္ ေကအိုင္အို အဖြဲ႔က တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ အခုေတာ့ လိုင္ဇာဟာ နယ္စပ္ၿမိဳ ႔ေလးျဖစ္ေနပါၿပီ။

ျမစ္ႀကီးနားနဲ႔ မုိင္ (၇၀) ေလာက္သာ ကြာေဝးပါတယ္။ မဆလေခတ္ကတည္းက ေကအိုင္အိုဟာ လုိင္ဇာမွာ ဌာနခ်ဳပ္ဖြင့္ၿပီး အစိုးရတခုလို အုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။ အေရွ ႔ပိုင္း၊ အေနာက္ပိုင္း၊ ေတာင္ပိုင္း၊ ေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ ဗဟိုဆိုၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနယ္ေျမ (၅) ခု ပိုင္းျခားထားပါတယ္။ ၁၉၉၄ မွာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲလိုက္တဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ လုိင္ဇာဟာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္း ျဖစ္လာၿပီး ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ နယ္စပ္ဂိတ္ဖြင့္ပါတယ္။ လိုင္ဇာဟာ ေကအိုင္ေအ ရဲ႕ စစ္သင္တန္းေပးရာ စစ္စခန္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ယူနန္-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ လိုင္ဇာၿမိဳ ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာပံုကို ကိုယ္တုိင္သြားေရာက္ သုေတသနျပဳၿပီး မဟာဝိဇၨာ က်မ္းျပဳစုထားသူဟာ ကခ်င္အမ်ဳိးသမီး လေနာက္႐ိုင္းေအာင္ (Lanau Roi Aung) ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္တကၠသိုလ္မွာ ၂၀၀၉ က တင္သြင္းတဲ့က်မ္းပါ။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္း တရုတ္ေစ်းကြက္စီးပြားေရး လုိင္ဇာကိုေရာက္လာလို႔ ေဒသခံေတြရဲ ႔ လူမႈစီးပြားေရး ဘဝေျပာင္းလဲသြားရပံုကို တင္ျပထားပါတယ္။ ေကအိုင္အို ဗဟိုေကာ္မတီ ရံုးစိုက္ရာ ေနရာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံျခားသတင္းေထာက္၊ စာေရးဆရာနဲ႔ အန္ဂ်ီအိုေတြ လိုင္ဇာကို မၾကာခဏ သြားၾကပါတယ္။ စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔ လိုင္ဇာကို သြားၾကသူေတြ တုိးပြားလာသလုိ ေကအိုင္အို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါဝင္အမႈထမ္းသူေတြလည္း မ်ားျပားလာပါတယ္။ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးကို ေကအိုင္အို က စတင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ပါတယ္။

ေကအိုင္အို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနယ္ေျမတိုင္းမွာ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာ္မတီ ရွိပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စစ္ဒဏ္ ခံခဲ့ရတဲ့ ကခ်င္ျပည္သူ႔ဘဝကို ျပည္လည္ထူေထာင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး နဲ႔ စီးပြားေရး အေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ အဓိက ထားပါတယ္။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ေကအိုင္အို က ဘူးဂါးကုမၼဏီကို တည္ေထာင္ပါတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ တုိးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းနဲ႔ ေကအိုင္အို အတြက္ ရန္ပံုေငြရွာေပးဖို႔ပါ။ ေဒသဆိုင္ရာ စီမံကိန္းေတြမွာ ဘူးဂါးကုမၼဏီဟာ ဗမာစစ္အစိုးရနဲ႔ တြဲလုပ္တာမ်ဳိး ရွိပါတယ္။ ေက်ာက္မ်က္နဲ႔ သစ္တင္ပို႔မႈက ရန္ပံုေငြအမ်ားဆံုးရပါတယ္။ ေငြအမ်ားဆံုးေပးႏိုင္သူကို ကန္ထရိုက္ ခ်ေပးတဲ့စနစ္ေၾကာင့္ တရုတ္နဲ႔ ျမန္မာလုပ္ငန္းရွင္ေတြ လုိင္ဇာကို ေရာက္လာၾကပါတယ္။ လုိင္ဇာမွာ ေကအိုင္အို တည္ေထာင္တဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္နဲ႔ တ႐ုတ္ကုမၼဏီပိုင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ဆိုၿပီး ဘဏ္ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ လုပ္ငန္းကန္ထ႐ိုက္ရသူကို ေကအိုင္အို ဘဏ္က ေငြထုတ္ေခ်းၿပီး ျပန္မဆပ္ႏိုင္ရင္ အိမ္ကို သိမ္းယူပါတယ္။

ေကအိုင္အိုဟာ ေဒသႏၱရအစိုးရအျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနပါတယ္။ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ၊ တရားေရးဌာန၊ ဘ႑ာေရး ဌာန၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စာေပယဥ္ေက်းမႈ၊ သုေတသန စသျဖင့္ အစိုးရဌာနေတြ ရွိပါတယ္။ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး၊ အေကာက္ခြန္နဲ႔ ရဲဌာနကို ၂၀၀၃ မွာ ဖြဲ႔စည္းထားပါတယ္။ လုိင္ဇာ ကုန္သြယ္ေရး ဂိတ္မွာ ဝင္ထြက္တဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကို ေကအိုင္အို က အခြန္စည္းၾကပ္ၿပီး ရန္ပံုေငြ ရွာပါတယ္။ ဗမာအစိုးရရဲ ႔ စစ္ေဆးေရးဂိတ္စခန္းကိုလည္း လိုင္ဇာၿမိဳ ႔ျပင္မွာ ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ ဗမာအစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ေဒသေတြအထိ ေကအိုင္အိုက အခြန္ေကာက္ၿပီး ရန္ပံုေငြရွာပါတယ္။ ေကအိုင္အို လက္ေအာက္ခံေဒသမွာ ေဒသႏၱရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ က်င့္သံုးေပမယ့္ ကၽြမ္းက်င္မႈ၊ ထိေရာက္မႈ၊ သိသာျမင္သာမႈ မရွိဘူးလို႔ လေနာက္ရိုင္းေအာင္ က သံုးသပ္ပါတယ္။

ေကအိုင္အုိ ေဒသႏၱရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနေတြ တည္ေထာင္တာမၾကာေသးတဲ့အတြက္ ကၽြမ္းက်င္မႈ အားနည္းၿပီး အဂတိလိုက္စားမႈေတြ ရွိေနတာဟာ သဘာဝက်ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လိုင္ဇာရဲ ႔ အနာဂတ္ဟာ ေကအိုင္အို ေဒသႏၱရအစိုးရ၊ ဗမာအစိုးရ နဲ႔ တ႐ုတ္အစိုးရတို႔ရဲ ႔ သံုးပြင့္ဆိုင္ ဆက္ဆံေရးေပၚမွာ တည္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ လုိင္ဇာတံတိုင္း ေဆာက္လုပ္တဲ့ကိစၥဟာ စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ ကခ်င္နဲ႔ တရုတ္ပိုင္နက္ကို ပိုင္းျခားထားတဲ့ လုိင္ဇာေခ်ာင္းမွာ တရုတ္ဘက္က ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ အုတ္တံတုိင္း ေဆာက္တာကို ေကအိုင္အိုက ေနျပည္ေတာ္ကို အေၾကာင္းၾကားပါတယ္။ ေကအိုင္အို ဟာ ေဒသႏၱရအစိုးရသာျဖစ္လို႔ နယ္နိမိတ္ကိစၥမွာ မဆံုးျဖတ္လိုတာကို လိုင္ဇာတံတိုင္းကိစၥက အထင္အရွား ျပေနပါတယ္။

တရုတ္အစိုးရဟာ ကခ်င္ေတြအေပၚ ေထာက္ထားစာနာစိတ္ ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကခ်င္ ေဆးဝန္ထမ္းေတြကို တရုတ္ျပည္ကို ႏွစ္စဥ္ေစလႊတ္ၿပိး သင္တန္းတက္ခိုင္းပါတယ္။ ကုမင္တကၠသိုလ္နဲ႔ ဆက္ထားတဲ့ တရုတ္ေက်ာင္း လုိင္ဇာမွာ တည္ေထာင္ထားတာ (၄) ႏွစ္ရွိေနပါၿပီ။ ျမန္မာဘက္ ကခ်င္နဲ႔ တရုတ္ဘက္က ဂ်ိန္းေဖာတို႔ဟာ မ်ဳိးႏြယ္တူေတြျဖစ္တာေၾကာင့္ ေသြးစည္းမႈ ရွိၾကတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ ဒါေတြကိုၾကည့္ရင္ တရုတ္ဟာ ေကအိုင္အို နဲ႔လည္း ေရရွည္ဆက္ဆံေရး ျမွင့္တင္လိုတာ သိသာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG