သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာဆီယံ (ေခၚ) အေရွ ႔ေတာင္အာရွ (၁၀) ႏိုင္ငံအသင္းရဲ ႔ ေဆြးေႏြးဘက္ႏိုင္ငံအျဖစ္ ပူးတြဲေဆာင္ရြက္လာတာ အႏွစ္ (၂၀) ျပည့္တဲ့ အထိမ္းအမွတ္ကို အိႏိၵယျပည္ နယူးေဒလီၿမိဳ ႔ေတာ္မွာ ဒီဇင္ဘာလ (၂၀) ရက္ေန႔က က်င္းပပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လံုၿခံဳေရး နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈမွာ ဆက္လက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ့္အေၾကာင္း စာပိုဒ္ (၂၆) ပိုဒ္ပါတဲ့ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ နယူးေဒလီ အစည္းအေဝးဟာ အိႏိၵယနဲ႔ အာဆီယံအသင္းရဲ ႔ (၁၀) ႀကိမ္ေျမာက္ ထိပ္သီးညီလာခံလည္း ျဖစ္တာမို႔ အစိုးရအႀကီးအကဲေတြ တက္ေရာက္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အိႏိၵယရဲ ႔ ရည္မွန္းခ်က္ ေမွ်ာ္လင့္သလို မျဖစ္ႏိုင္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ အေရွ ႔ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီး ဆက္ဆံေရး တုိးျမွင့္ႏိုင္ရင္ အိႏိၵယရဲ ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို အားသစ္ေလာင္းႏိုင္မယ္ဆိုတဲ့လမ္းစဥ္ က်င့္သံုးလာတာ အႏွစ္ (၂၀) ျပည့္တဲ့ အထိမ္းအမွတ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ မူဝါဒကို LEP (Look East Policy) အေရွ ႔ေမွ်ာ္လမ္းစဥ္ လုိ႔ လူသိမ်ားပါတယ္။ ဒီလမ္းစဥ္ေၾကာင့္ ဗမာစစ္အစိုးရနဲ႔ ခ်စ္ၾကည္ေရး ျပန္လုပ္ႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏိၵယ-အာဆီယံ ကုန္သြယ္ေရး တုိးပြားလာေပမယ့္ တရုတ္-အာဆီယံ ကုန္သြယ္ေရးရဲ ႔ ၅ ပံု ၁ ပံု ရွိပါတယ္။ အာဆီယံ-အိႏိၵယ စီးပြားေရးဟာ အာဆီယံ-တရုတ္ ကုန္သြယ္ေရးကိုမီဖို႔ အမ်ားႀကီး လိုပါေသးတယ္။

ဒါေပမဲ့ အေရွ ႔ေမွ်ာ္လမ္းစဥ္ စတင္က်င့္သံုးကတည္းက အိႏိၵယ-အာဆီယံ ကုန္သြယ္ေရးႏွစ္စဥ္ တုိးတက္ေနတာေၾကာင့္ အိႏိၵယ ႏိုင္ငံျခားကုန္သြယ္မႈမွာ အာဆီယံက (၁၀) ရာခိုင္ႏႈန္း ယူထားပါတယ္။ မူရင္း အာဆီယံအသင္းဝင္ျဖစ္တဲ့ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊ စကၤာပူ၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ထိုင္းနဲ႔ ကုန္သြယ္ရာမွာ တရုတ္နဲ႔ အျခားအင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြကို မီေအာင္မလိုက္ႏိုင္မွန္း အိႏိၵယက သေဘာေပါက္ပံု ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ျမန္မာ၊ လာအုိ၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ဗိယက္နမ္ နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရး တုိးျမွင့္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါတယ္။ ၁၉၉၇ မွာ အိႏိၵယ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ သီရိလကၤာ၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း ပါဝင္တဲ့ BIMSTEC ဘဂၤလားပင္လယ္ေကြ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအုပ္စုကို ဖြဲ႔စည္းၿပီး ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ အိႏိၵယ၊ ျမန္မာ၊ လာအို၊ ထိုင္း၊ ဗိယက္နမ္ နဲ႔ ကေမာၻဒီးယားပါဝင္တဲ့ မဲေခါင္-ဂဂၤါ (၆) ႏုိင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အစီအစဥ္ကို စတင္ပါတယ္။

အာဆီယံထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲကို (၂၀၀၂) မွာ တက္ေရာက္ခြင့္ရရွိၿပီး ၂၀၀၅ မွာ အေရွ ႔အာရွ ထိပ္သီးညီလာခံမွာ ပါဝင္လာတဲ့အတြက္ အာဆီယံနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာ အိႏိၵယဟာ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔နဲ႔ တန္းတူရည္တူ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အာဆီယံနဲ႔ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယားရဲ ႔ စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈက အမ်ားႀကီးပိုၿပီး အားေကာင္းပါတယ္။ ၂၀၀၅ စာရင္းအရ အိႏိၵယ စီးပြားေရးဟာ တရုတ္စီးပြားေရးရဲ ႔ သံုးပံုတစ္ပံုေတာင္ မရွိတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေခတ္ေနာက္က်တဲ့ အေျခခံအေဆာက္အံုေၾကာင့္ အိႏိၵယမွာ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွဖုို႔ အာရွကုမၼဏီေတြ အင္တင္တင္ ျဖစ္ေနတာလို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ စီးပြားေရး အင္အားမေတာင့္တင္းတဲ့ အိႏၵိယဟာ ႏိုင္ငံေရးန႔ ဗဟာဗ်ဴဟာ အေရမွာ ၾသဇာအရွိအဝါရွိဖို႔ ခက္ခဲပါတယ္။ အိႏိၵယရဲ ႔ အေရွ ႔ေမွ်ာ္လမ္းစဥ္မွာ တရုတ္လႊမ္းမိုးမႈကို တံု႔ျပန္ဖို႔လည္း ရည္ရြယ္ေပမယ့္ လက္ေတြ႔ကေတာ့ တရုတ္ဟာ အာဆီယံအသင္းရဲ ႔ စီးပြားေရးမဟာမိတ္လို ျဖစ္ေနပါတယ္။

အိႏိၵယ-အာဆီယံ ဆက္သြယ္ေရး အားေကာင္းဖို႔ အိႏိၵယ၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း ဆက္သြယ္ထားတဲ့ အေဝးေျပးလမ္းမႀကီး ၿပီးစီးဖို႔နဲ႔ လာအို၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ဗိယက္နမ္အထိ ကားလမ္းဆက္သြယ္ႏိုင္ဖို႔ သႏိၼ႒ာန္ခ်ထားေၾကာင္း ဒီဇင္ဘာ (၂၀) ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အိႏိၵယ-အာဆီယံ ဆက္သြယ္ေရးမွာ ျမန္မာျပည္အေရးပါပံုကို အိႏိၵယ-အာဆီယံ ကားေမာင္းၿပိဳင္ပြဲက ျပသေနပါတယ္။ စကၤာပူ၊ မေလးရွား၊ ထိုင္း၊ ကေမာၻဒီးယား၊ လာအို၊ ဗိယက္နမ္ တို႔ဟာ ျမန္မာျပည္ျဖတ္ၿပီး အိႏိၵယနဲ႔ ဆက္သြယ္ႏိုင္ေၾကာင္း (၂၀၀၄) မွာ ပထမအႀကိမ္ ဒီႏွစ္ထဲမွာ ဒုတိယအႀကိမ္ ကားေမာင္းၿပိဳင္ပြဲက်င္းပၿပီး ကားလမ္းေပါက္ေၾကာင္း ျပသပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စံခ်ိန္မီ အေဝးေျပးလမ္းမႀကီးျဖစ္ဖုိ႔ အခက္အခဲရွိေနတာ ထင္ရွားပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္ကလည္း အိႏိၵယရဲ ႔ အေရွ ႔ေမွ်ာ္လမ္းစဥ္ကို ေထာက္ခံအားေပးၿပီး အိႏိၵယ-အာဆီယံနဲ႔ အိႏိၵယ-တရုတ္ ဆက္သြယ္ေရးမွာ ၾကားခံေပါင္းကူးတံတားသဖြယ္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေၾကာင္း အိႏိၵယ စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းရဲ ႔ ညစာစားပြဲမွာ ေျပာသြားပါတယ္။ အိႏိၵယ-အာဆီယံ ကုန္သြယ္ေရးမွာ ေရေၾကာင္းသံုးတာမ်ားတဲ့အတြက္ ကမ္းရိုးတန္းျပည္နယ္ေတြသာ အက်ဳိးခံစားေနရပါတယ္။ ကုန္းလမ္းဆက္သြယ္ေရး ျမွင့္တင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာျပည္မွာတင္မကဘဲ ျမန္မာျပည္နဲ႔ဆက္ေနတဲ့ အိႏိၵယ အေရွ ႔ေျမာက္ျပည္နယ္ေတြမွာလည္း အေျခခံအေဆာက္အအံု ေကာင္းမြန္ဖို႔လိုပါတယ္။ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ဆက္ေနတဲ့ မီဇိုရမ္၊ မဏီပူ၊ နာဂ၊ အရဴနာခ်ယ္ပရာေဒ့ရွ္နဲ႔ အာသံ၊ မဂၢလရာ၊ ထရိပူရ ျပည္နယ္ေတြမွာ အေျခခံအေဆာက္အအံုေကာင္းမွသာ အိႏိၵယရဲ ႔ အေရွ ႔ေမွ်ာ္လမ္းစဥ္ အျပည့္အဝ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ မဏိပူနဲ႔ နာဂ သူပုန္ ျပႆနာကိုလည္း ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။

အေရွ ႔ပိုင္းနဲ႔ အဆက္အသြယ္ ေကာင္းလာေအာင္ အေရွ ႔ေျမာက္ပိုင္းျပည္နယ္ေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဒၚလာသန္းေပါင္းေထာင္ခ်ီၿပီး ရင္းႏီွးျမွပ္ႏံွသင့္တယ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ အေရွ ႔ေမွ်ာ္လမ္းစဥ္နဲ႔ အေရွ ႔ေျမာက္ေဒသရဲ ႔ အခန္းက႑ကို ေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ လာမယ့္ ေဖေဖၚဝါရီလကုန္ မဂၢဒရာျပည္နယ္ ရွီေလာင္ၿမိဳ ႔မွာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ႏီွးေႏွာဖလွယ္ပြဲ က်င္းပဖို႔ စီစဥ္ေနေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။
XS
SM
MD
LG