သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးဟာ ဆူဟာတိုေခတ္ အင္ဒိုနီးရွားပံုစံမ်ဳိး ျဖစ္ေနတာမုိ႔ အင္ဒိုနီးရွားလို အရပ္သားခ်ည္း ပါဝင္တဲ့ အစိုးရျဖစ္ေအာင္ အသြင္ေျပာင္းႏိုင္ပါ့မလားလို႔ ေလ့လာသံုးသပ္ၾကတာ အေတာ္ေလးၾကာေနပါၿပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္ (၂၀) ၁၉၉၅ မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးသန္းေရႊ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံသြားၿပီး သမၼတဆူဟာတုိကို ဂါရဝျပဳသလို၊ ဆူဟာတုိကိုယ္တုိင္ ၁၉၉၇ မွာ ျမန္မာျပည္ကို လာေရာက္လည္ပတ္ပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွား အေျခခံဥပေဒကိုေတာင္ ျမန္မာဘာသာျပန္ၿပီး ေလ့လာၾကေၾကာင္း သိရပါတယ္။ လက္ရွိ ပံုစံဟာ အင္ဒိုနီးရွားပံုစံျဖစ္ေနလို႔ အင္ဒိုနီးရွားလို အသြင္ကူးေျပာင္းဖုိ႔ အႀကံဥာဏ္ ေပးၾကပါတယ္။

ဗမာစစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္ဟာ အင္ဒိုနီးရွားေခတ္ကို စံနမူထားပံုရတယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ကေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရရဲ ႔ ႏုိင္ငံျခားအကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ USAID က ဝါရင့္အႀကံေပးအရာရွိ Brian Vogt က စာတမ္းထုတ္ၿပီး အင္ဒိုနီးရွားပံုစံအတိုင္း ျမန္မာျပည္မွာ အသြင္ကူးေျပာင္းသင့္တယ္လို႔ တင္ျပထားပါတယ္။ စစ္တပ္က သေဘာမတူရင္ စစ္တပ္ပါဝင္တဲ့အခန္းက႑ကို (၂၀၀၈) အေျခခံဥပေဒမွာ ျပင္ဆင္လို႔မရတဲ့အတြက္ အရပ္သားခ်ည္းပါဝင္တဲ့ အစိုးရအျဖစ္ ေျပျပစ္စြာ အသြင္ကူးေျပာင္းႏိုင္ေအာင္ နည္းလမ္းရွာေဖြသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဗမာစစ္အစိုးရ ျပဌာန္းထားတဲ့ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒဟာ စစ္ဗိုလ္ကို တရားဝင္ႏိုင္ငံလုပ္ခြင့္ေပးတဲ့ ဆူဟာတုိရဲ ႔ ဒိြဖန္စီ (Dwifungsi Dual Function) အယူအဆနဲ႔ဆင္တယ္လို႔ Brian Vogt က ဆိုပါတယ္။ ဒီသေဘာအရ အင္ဒိုနီးရွားလႊတ္ေတာ္မွာ စစ္ဗုိလ္က (၂၀) ရာခုိင္ႏႈန္း ယူပါတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ ဆူဟာတိုဟာ အႏွစ္ (၃၀) ေက်ာ္ အုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။ အစိုးရအမႈထမ္းပါဝင္တဲ့ Golker ပါတီ အင္ဒိုနီးရွားမွာ ႀကီးစိုးသလို၊ ျမန္မာျပည္မွာ ႀကံ့ဖြံ႔ပါတီ ႀကီးစိုးပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတိုင္းမွာ Golkar ပါတီက မဲဆႏၵ (၆၀) ရာခိုင္ႏႈန္း ရရွိလို႔ စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ေပါင္းၿပီး အစိုးရဖြဲ႔ပါတယ္။ ၁၉၉၉ ေရာက္ေတာ့ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားမွာ စစ္ဗိုလ္ (၄၀၀၀) နဲ႔ အၿငိမ္းစားစစ္ဗိုလ္ (၈၀၀၀) ရွိလာပါတယ္။ ဆူဟာတုိ အနားယူသြားလို႔ ျပဳျပင္ေရးလုပ္တဲ့အခါမွသာ စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္ဦးေရကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

အင္ဒိုနီးရွားအစိုးရ ယႏၱရားအဆင့္ဆင့္မွာ ေက်းရြာအထိ စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္ ပါဝင္ပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားစစ္တပ္ဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကိုလည္း ခ်ဳပ္ကိုင္တာေၾကာင့္ ဆူဟာတိုေခတ္ (၃၂) ႏွစ္မွာ စစ္ဗိုလ္ေတြဟာ အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးမွာ ေနရာယူႏိုင္ပါတယ္။ စစ္အသံုးစရိတ္ သံုးပံုႏွစ္ပံုကို စစ္တပ္ရဲ ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြက ရရွိပါတယ္။ ၁၉၉၈ မွာ ဆူဟာတုိ အာဏာစြန္႔လြတ္ခ်ိန္ကစၿပီး စစ္တပ္အခန္းက႑ ေလွ်ာ့ခ်သြားပံုကို ျမန္မာ့အေရးမွာ ေလ့လာသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ စစ္မႈထမ္းေနတဲ့ အရာရွိကို အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားမွာ ပါဝင္ခြင့္ပိတ္ပင္ၿပီး၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္နဲ႔ ေဒသလႊတ္ေတာ္က စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္ဦးေရကိုလည္း ေလ်ွာ့ခ်ပါတယ္။ ဆယ္ႏွစ္အတြင္း စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္စနစ္ကို လံုးဝဖ်က္သိမ္းဖို႔လည္း လႊတ္ေတာ္က ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။

စစ္တပ္ရဲ ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အရပ္သားအာဏာပိုင္လက္ထဲ လႊဲေျပာင္းယူႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို Brian Vogt က ေထာက္ျပပါတယ္။ အာဏာရွင္ဆူဟာတုိဟာ သူ႔သေဘာအေလွ်ာက္ အာဏာလႊဲေပးတာမုိ႔ သူမရွိတဲ့အခါမွာ စစ္တပ္ရဲ ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ က်န္ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပဳျပင္ေရးလုပ္ဖုိ႔ ေတာင္းဆုိလာတာေၾကာင့္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းဟာ တျဖည္းျဖည္း ျပဳျပင္ဖို႔ လုပ္ကိုင္လာပါတယ္။ အခု ျမန္မာျပည္မွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြ အင္ဒိုနီးရွားမွာလည္း ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ေျပာင္းေရးမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ အင္ဒိုနီးရွား စစ္ဗိုလ္ေတြ ရွိေသးတာမို႔ သူတို႔အေတြ႔အႀကံဳကို ဗမာစစ္ဗိုလ္ေတြ သင္ခန္းစာယူသင့္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားမွာ ဒီမုိကေရစီ က်င့္သံုးေနေပမယ့္ စစ္တပ္ရဲ ႔ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ အဂတိလိုက္စားမႈကို အေရးမယူႏိုင္ေသးတာကိုလည္း စဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္။

စစ္တပ္အခန္းက႑ ေလွ်ာ့နည္းေရးအတြက္ အေမရိကန္၊ အင္ဒိုနီးရွား နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတုိ႔ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လုိ႔ Brian Vogt က ဆိုပါတယ္။ သံဃာဦးေဆာင္တဲ့ ၂၀၀၇ အံုၾကြမႈကို ႏိွမ္နင္းၿပီးတဲ့အခါမွာ အင္ဒိုနီးရွားသမၼတဟာ အၿငိမ္းစာဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Widjojo ကို ေစလႊတ္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊကို ျပဳျပင္ေရးလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ စစ္ဘက္ေရးရာ အဆက္အသြယ္ျပန္လုပ္လာခ်ိန္မွာ ျမန္မာနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွား စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးႏိုင္ေအာင္ အေမရိကန္က စီစဥ္ေပးႏုိင္ရင္ အမ်ားႀကီး အက်ဳိးရွိလိမ့္မယ္လို႔ Brian Vogt က ယူဆပါတယ္။

(၂) ႏုိင္ငံက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ အရပ္သားအသင္းအဖြဲ႔ေတြကလည္း အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျမင္ခ်င္းဖလွယ္ႏုိင္ပါတယ္။ ၂၀၁၂ က ျမန္မာလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ (၂၆) ဦး အင္ဒိုနီးရွားကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ အရပ္သားအဖြဲ႔အခ်င္းခ်င္းလည္း (၂၀၀၂) မွာ ေတြ႔ဆံုခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကိစၥမွာ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ ျမန္မာ အဆက္အဆံ ပိုမ်ားလာဖို႔ပဲ လိုတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ စစ္တပ္အက်ဳိးစီးပြားကို ထိန္းသိမ္းၿပီး အရပ္သားလက္ထဲ အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးႏိုင္တဲ့ အင္ဒိုနီးရွား အေတြ႔အႀကံဳဟာ ျမန္မာအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုးလို႔ Brian Vogt က သံုးသပ္ထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG