သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာေဆြးေႏြးခန္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသြားၿပီး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာတဲ့ ဗီြအုိေအျမန္မာသတင္း အယ္ဒီတာ ဦးသားညႊန္႔ဦး ကို ဦးေက်ာ္ဇံသာ က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရး ေျပာင္းလဲတုိးတက္မႈ အေျခအေန၊ အလားအလာမ်ားကို ေမးျမန္းေဆြးေႏြး သံုးသပ္တင္ျပထားပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုသား ျမန္မာႏိုင္ငံကို ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာမွာ ဗီြအိုေအသတင္း အယ္ဒီတာအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ဖို႔ (၃) လေက်ာ္ၾကာၾကာ ျပန္သြားတာျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီးကာလမွာ။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အေျခအေန ေယဘုယ်အားျဖင့္ တိုးတက္မႈ ဘယ္ေလာက္ရွိေနတယ္လို႔ ေတြ႔ရပါလဲ။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဟိုအရင္ကာလေတြထက္ အမ်ားႀကီး ပိုတိုးတက္လာတယ္။ ပိုၿပီးေတာ့လည္း ပြင့္လင္းလာပါတယ္။ ဥပမာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆိုရင္လည္း အတင္းအဓမၼ ခုိင္းေစမႈတို႔၊ ခေလးစစ္သားတုိ႔ ဒီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အေျခအေနေတြ ေတာ္ေတာ္ေလး တိုးတက္လာတာကို သတိထားမိပါတယ္။ ေနာက္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရွိလာတယ္။ လူေတြ ေျပာရဲဆုိရဲ ရွိလာတယ္။ ေနာက္ ဆႏၵျပမႈေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရွိလာတယ္။ အေျခအေန ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတာ့ တုိးတက္လာတဲ့ လကၡဏာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ တခုေတာ့ ရွိတာေပါ့ ဆႏၵျပတာနဲ႔ လူေတြ ေျပာေရးဆုိခြင့္ ရွိၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္း လူေတြရဲ ႔ ေတာင္းဆုိမႈေတြကို အစိုးရက ေလးစားလိုက္နာလားဆိုတဲ့ ျပႆနာေတာ့ ရွိပါေသးတယ္။ ဒါေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာပါ အေျခအေနက အရင္တုန္းကထက္ အမ်ားႀကီး တိုးတက္လာပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ လူေတြကို ျမင္ရတာ ဟိုတုန္းကဆုိရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ႏုိင္ငံျခားက ျပန္သြားလိုက္တာ လူေတြက ဆင္းရဲႏႊမ္းပါးတဲ့ပံုစံပဲ ေတြ႔ရတယ္။ အခုေကာ အဲဒီျမင္ကြင္းက ေျပာင္းလဲသြားၿပီလား။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ရုတ္တရက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔၊ မႏၱေလးၿမိဳ ႔ေတြကို ေရာက္သြားမယ္ဆုိရင္ေတာ့ အေပၚယံၿမိဳ ႔ႀကီးေတြမွာေတာ့ တုိက္တာအေဆာက္အအံုေတြ၊ လူေတြရဲ ႔ ဝတ္စားဆင္ယဥ္မႈေတြ ေျပာင္းလဲသြားတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္း ဗမာျပည္ တလွမ္းတလ်ာ ၾကည့္မယ္။ ေနာက္ ဆင္ေျခဖုန္းေဒသေတြ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘာမွ သိသိသာသာ မေျပာင္းလဲပါဘူး။ ဆုတ္ပ်က္ေနတာေတြရွိတယ္။ လူေတြရဲ ႔ အသားအေရ မြဲေျခာက္ေနတုန္းပဲ။ လိုင္းကားေတြလည္း တုိးစီးေနရတယ္။ ဒီရက္ပိုင္းကဆုိ ကားေမွာက္တာေတြျဖစ္တယ္။ အေျခအေနကေတာ့ ေယဘုယ်တခုလံုး ေျပာမယ္ဆုိရင္ လူထုရဲ ႔ စားဝတ္ေနေရးအေျခအေနက သိသိသာသာ တိုးတက္လာတဲ့လကၡဏာေတာ့ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ျမန္မာျပည္သူေတြဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈရဲ ႔ အသီးအပြင့္ကို ခံစားေနရၿပီလို႔ ေျပာဖို႔ခက္သလား။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုန ေျပာသလို အေျခအေနေတြကေတာ့ ပြင့္လင္းလာတယ္။ စီးပြားေရးအခြင့္လမ္းေတြ ပြင့္လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္အထိ လုပ္ခြင့္ကိုင္ခြင့္သာလဲဆုိတာလဲ ျပႆနာေတာ့ ရွိပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ ေန႔စဥ္စားဝတ္ေနေရး အေျခအေနက သိသိသာသာ တုိးတက္လာတယ္လို႔ေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသးပါဘူး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈထဲမွာ ႏုိင္ငံတကာက အမွတ္ေပးၾကတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြထဲမွာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိတာကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အမွတ္ေပးၾကတယ္။ အမွတ္ေပးေလာက္တဲ့ အေျခအေနအထိ တကယ္တုိးတက္ေနၿပီလို႔ ထင္သလား။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းက သတင္းသမားေတြကေတာ့ သူတုိ႔ကို ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္မႈရွိတယ္။ အခုေနာက္ဆံုးမွာဆုိရင္ သတင္းသမားေတြကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်တာေတြ ရွိလာတယ္။ အဲဒါေတြၾကည့္ေတာ ႏုိင္ငံတကာက သတင္းသမားေတြ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ရွိလာၿပီဆုိၿပီး ခ်ီးက်ဴးေျပာဆိုေနၾကတာ ေျပာထိုက္တဲ့ တကယ္အမွန္အကန္ပဲ ဟုတ္ပါသလား။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက သတင္းသမားေတြနဲ႔ က်ေနာ္ စကားေျပာၾကည့္တယ္။ ပထမဦးဆံုး ပြင့္လင္းလာတဲ့ (၁) ႏွစ္ (၂) ႏွစ္မွာ တကယ္ပဲ တုိးတက္လာတယ္။ သူတုိ႔ ဆင္ဆာဘုတ္ေတြ၊ ဘာေတြ ဖ်က္ပစ္လိုက္တယ္။ ေန႔စဥ္သတင္းစာေတြ ဘာေတြ ထုတ္ခြင့္ေပးလုိက္တယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးသားခြင့္ေတြ ရလာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ပိုင္း၊ ၿပီးခဲ့တဲ့လပုိင္း ဒီႏွစ္ပိုင္းေလာက္ကစၿပီးေတာ့ တင္းၾကပ္မႈေတြ ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ သူတုိ႔ ေျပာၾကတယ္။ က်ေနာ့္ မ်က္ျမင္ပါပဲ။ အခုနေျပာသလို သတင္းေထာက္ေတြကို ဖမ္းတာဆီးတာေတြ။ ေနာက္ သတင္းစာတခ်ဳိ ႔ကို အေရးယူတာေတြ ရွိလာတယ္။ ရွိလာေတာ့ တခ်ဳိ ႔သတင္းအယ္ဒီတာေတြဆို သတင္းေရးသားမယ့္ကိစၥမွာ self censorship ကိုယ္ကိုယ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္လာတဲ့သေဘာမ်ဳိးေတာင္ ျဖစ္လာတယ္။ သတင္းစာလြတ္လပ္ခြင့္ အကန္႔အသတ္ကေတာ့ ဒီလပိုင္း၊ ဒီႏွစ္ပိုင္းမွာေတာ့ နည္းနည္းေလး အကန္႔အသတ္ ပိုႀကီးလာတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုသား ျပန္ေရာက္သြားတဲ့အခ်ိန္ကေတာ့ တကယ္ေတာ့ လူေတြရဲ ႔ တုိင္းတာမႈအရဆိုရင္ ၂၀၁၁ ေလာက္မွာေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဟာ အေတာ္ေလး အရွိန္အဟုန္နဲ႔ အားတတ္စရာ ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ အရွိန္ေႏွးလာတယ္လုိ႔ေျပာတယ္ဆိုေတာ့ ကိုသား ေရာက္သြားတဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ (၃) (၄) (၅) လ ကာလဆုိရင္ နည္းနည္းအရွိန္ ျပန္က်ေနတဲ့အခ်ိန္ဆိုရင္ မွန္မလား မသိပါဘူး။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ မွန္ႏိုင္ပါတယ္။ အခုနေျပာသလို ႏိုင္ငံေရးအရဆုိရင္လည္း ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကိစၥေတြ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေျပာတာဆုိတာေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ကြာဟခ်က္ေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ႀကီးလာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခုက အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကိစၥဆုိလို႔ရွိရင္လည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ဆုိင္းငံေနတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္တခုက သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိရင္လဲ အခုန ေျပာသလိုပဲ ဒီလပိုင္းအတြင္းမွာ အကန္႔အသတ္ေတြ ပိုႀကီးလာတယ္။ ဆိုေတာ့ နည္းနည္းေလးေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈက ဒီႏွစ္ပိုင္းအတြင္းမွာ ဆိုင္းသြားတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဗမာျပည္မွာရွိတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြက အဲဒီလုိ ယူဆၾကပါတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အဲဒါ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးလာလို႔မ်ားလား။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၂၀၁၅ မတိုင္ခင္ လုပ္လာခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ သူတုိ႔ အာဏာပိုင္ေဟာင္းေတြ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ႀကီးစိုးခ်ယ္လွယ္ခြင့္ရဖို႔ စိတ္တုိင္းက်လုပ္ထားတဲ့ ပံုစံလို႔ေျပာရင္ မွားမယ္မဟုတ္ဘူး။ သိပ္ၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းတယ္ဆိုတဲ့ ေနာက္ဆံုးလုပ္ခဲ့တဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲလည္း သူတုိ႔က ေနရာေကာင္းရၿပီသားဆုိေတာ့ ဒါကိုေတာ့ လုပ္ျပတဲ့သေဘာ။ ဆုိေတာ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲက တကယ္တမ္း လႊတ္ေပးလိုက္ရင္ နဖူးေတြ႔ဒူးေတြ႔ ေတြ႔ရမယ္။ အရင္အာဏာရွိခဲ့တဲ့ လူေတြဟာ သူတုိ႔အာဏာကို စြန္႔လႊတ္ရမယ့္သေဘာေတြ ရွိလာတယ္။ အဲဒါကိုေၾကာက္လုိ႔ ဒီလုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို တုန္႔ေႏွးတုန္႔ေနွး လုပ္လာသလားဆုိၿပီး ေဝဖန္သူတခ်ဳိ ႔ကလည္း ျမင္ၾကတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒါ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ က်ေနာ္ သတိထားမိသေလာက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ခါစ အေျခအေနကဆိုရင္ အရင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြက တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြေပးတယ္။ သူတုိ႔ ဘယ္လုိဆုတ္ရမလဲဆိုတဲ့ စကားမ်ဳိးေတြ။ ဥပမာ စစ္တပ္က ရာခိုင္ႏႈန္းေလွ်ာ့ပါမယ္။ ပါလီမန္ထဲမွာ ရာခိုင္ႏႈန္းေလွ်ာ့ပါမယ္ဆိုတဲ့ စကားမ်ဳိးေတြ ေျပာတာဆုိတာ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ အဲဒါမ်ုိးေတြ လံုးလံုးမရွိေတာ့ဘူး။ ေျခလွမ္းက ပိုၿပီးေတာ့စိတ္လာတယ္။ ၂၀၁၅ အတြက္ ျပင္ဆင္တာေတြ ပိုမ်ားလာတယ္။ ဥပမာ နယ္ေတြမွာဆိုရင္ အာဏာရႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီ လႈပ္ရွားမႈေတြ ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္လာတာေတြကို သတိထားမိတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခုန ေျပာသလိုပဲ တိုးတက္မႈက နည္းနည္းေလး ဆိုင္းသြားတဲ့သေဘာ။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးလာတာလည္း ဆုိင္တယ္ထင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဒါေတြကိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းက သံုးသပ္သူေတြ။ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး လႈပ္ရွားတက္ႂကြသူေတြ သိၾကမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခက္တာက ႏိုင္ငံတကာက မီးစိမ္းျပၿပီးေတာ့ ကူညီမယ္ေဟ့လို႔ ေျပာထားၿပီးေတာ့ ဝင္ေနၾကတဲ့လူေတြၾကေတာ့ သူတုိ႔ အရွိန္သပ္ဖို႔ နည္းနည္းမ်ား ခက္ေနသလား။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒီမွာလဲ ႏွစ္ပိုင္းေတာ့ ရွိတယ္။ တပိုင္းကေတာ့ အကူအညီေတြကိစၥ။ အကူအညီေတြကိစၥက UN agencies ေတြ၊ USAID, EU တို႔ ေပးေနတာေတြ။ ဒီအကူအညီေတြ စျဖစ္ေနၾကၿပီ။ ဒါကေတာ့ သြားေနတာေပါ့။ ေနာက္တခုက စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈအပိုင္းမွာေတာ့ တကယ္တမ္းေျပာရရင္ေတာ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက နင္လားငါလား မဝင္ၾကေသးပါဘူး။ သတိထားမိသေလာက္ေတာ့ သူတုိ႔က ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၂၀၁၅ ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့သေဘာမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အခုနက အန္ကယ္ဦးေက်ာ္ဇံသာ ေျပာသလို ဒီအကူအညီေတြ ကိစၥကလဲ ဒီၾကားထဲမွာ ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ဥပမာ ဟိုတေလာက UNFPA ကေန သန္းေခါင္စာရင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ EU က ပိုက္ဆံေတြယူၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးေနတာေတြရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရခိုင္ကိစၥျဖစ္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး တင္းတင္းမာမာ ျဖစ္တာမ်ုိးေတြ ရွိလာေတာ့၊ အကူအညီေပးေရးကိစၥေတြမွာေတာင္ အခုန ရခုိင္ျပည္နယ္ကိစၥ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ကိစၥ ဒါမ်ုိးေတြမွာလဲ ျပႆနာေတြ ရွိလာတဲ့အခါၾကေတာ့ အကူအညီေပးေရးကိစၥေတြမွာလဲ နည္းနည္းေတာ့ ျပႆနာရွိပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္တခုက ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီမတုိင္ခင္မွာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ရမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြက အမ်ားႀကီး ေတာင္းဆုိလာတာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြေကာ ဘယ္ေလာက္အလားအလာ ေကာင္းသလဲ။ ျပည္သူေတြ ဘယ္ေလာက္တက္တက္ႂကြႂကြ ပါဝင္ၾကသလဲ။ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရး ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဖို႔ ကိစၥအတြက္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ က်ေနာ္ ေတြ႔ရသေလာက္ေတာ့ အလားအလာေကာင္းႀကီး မရွိဘူး။ အတိုက္အခံေတြဖက္မွာ။ ဖြဲ႔စည္းပံု ျပင္ဆင္ေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပထမတုန္းကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ႀကိဳးစားဖုိ႔ ျပင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အေျခအေနမေကာင္းတဲ့အခါၾကေတာ့ ၈၈ အင္အားစုေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပ လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္လာဖို႔ အခုစၿပီး ျပင္ေနၿပီ။ တကယ္တမ္းေျပာရရင္ေတာ့ ဒီကိစၥက အာဏာရပါတီနဲ႔ စစ္တပ္ေပၚမွာ မူတည္ေနတယ္။ သူတုိ႔ဖက္က တကယ္တမ္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလုိတဲ့ သေဘာထား က်ေနာ္ တီးေခါက္ၾကည့္မိသေလာက္ေတာ့ ဒီဖက္က အတုိက္အခံေတြ လိုလားတဲ့ပံုစံမ်ဳိး မေတြ႔ရဘူး။ သူတုိ႔ ျပဳျပင္ခ်င္တယ္ဆုိတာက တခ်ုိ ႔အေသးေလးေတြေလာက္ပဲ ျပဳျပင္မယ္။ အတိုက္အခံေတြ အဓိကေျပာေနၾကတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၊ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကိစၥကေတာ့ ၂၀၁၅ ကလည္း နီးလာၿပီ။ ျဖစ္ႏုိင္ဖို႔ အေတာ္ခဲယဥ္းတယ္လို႔ထင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္တခုက တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကိစၥ။ ကိုသား သြားခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ အေရးႀကီးတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္လို႔ လူေတြက သံုးသပ္ၾကတဲ့အခ်ိန္၊ အလားအလာ ေကာင္းတယ္လို႔လည္း ေျပာေနၾကတယ္။ အဲဒါေကာ တကယ္ အလားအလာေကာင္းသလား။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ က်ေနာ္ ထင္သေလာက္ေတာ့ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္က သူ႔ပထမသက္တမ္းအတြင္းမွာပဲ တႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ရဖို႔အတြက္ သူႀကိဳးစားခ်င္ပံုရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပႆနာက သူတုိ႔ထဲမွာ တင္းမာပံုေတြ ရွိပံုရတယ္။ တပ္ထဲမွာတင္ တင္းမာပံုေတြ ရွိပံုရတယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြဖက္ကလည္း ေတာင္းဆုိမႈကို သူတုိ႔ လက္မခံႏုိင္တဲ့ အေနအထားေတြရွိတယ္။ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္ အခုနေျပာသလို လက္ရွိ အာဏာရပါတီနဲ႔ တပ္အတြင္းမွာ တုိင္းရင္းသားေတြဖက္က ေတာင္းဆုိေနတဲ့ ဖယ္ဒရယ္တပ္မေတာ္၊ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုဆုိတဲ့ကိစၥက လံုးဝသေဘာထား မက်ေသးဘူး။ အဲဒီလုိမ်ဳိး ျဖစ္ေနျခင္းအားျဖင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ျဖစ္ဖုိ႔အေတာ္ေလး ခက္အံုးမယ္လို႔ ထင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္ေမးခ်င္တာက လူငယ္ေတြ။ ဟိုတုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ လူငယ္ေတြက ဘာမွ အနာဂတ္မရွိဘူး။ လူငယ္ေတြၾကည့္လိုက္ရင္ လဘက္ရည္ဆိုင္ထုိင္ၿပီး ေဟးလားဝါးလားအဆင့္မွာေနတဲ့ လူငယ္ေတြ အမ်ားႀကီး ေတြ႔ရတယ္။ သူတုိ႔ သင္ၾကားရတဲ့ ပညာေရးအေပၚမွာလည္း ယံုၾကည္မႈ သိပ္မရွိၾကဘူးဆိုတဲ့ သေဘာမ်ဳိး အေတာ္ေလး ႏွစ္ေပါင္း ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္ခုေလာက္ ျဖတ္သန္းလာခဲ့တယ္။ အခု ကိုသား ေရာက္သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ လူငယ္ေတြရဲ ႔ အေနအထားကို ဘယ္လုိေတြ႔သလဲ။ ရႊင္လန္းတက္ႂကြၿပီးေတာ့ အနာဂတ္ရွိတဲ့ ပံုသ႑ာန္ေတြ ေတြ႔ရသလား။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခု ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းမႈ ရွိလာေတာ့ လူငယ္ေတြအတြက္ေတာ့ အမ်ားႀကီး လမ္းပြင့္လာတယ္လို႔ က်ေနာ္ ျမင္တယ္။ လူငယ္ေတြက အရင္တုန္းကလုိ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးတက္ႂကြမႈတင္မကေတာ့ဘူး။ တျခား သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကိစၥေတြ။ အမ်ဳိးသမီးေရးရာကိစၥေတြ။ တျခား issues ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို သူတုိ႔ လုပ္ခြင့္လည္း ရလာတယ္။ လုပ္လာၾကတာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခုက တျခား သူတုိ႔ဖက္က ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္။ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္စပ္မႈက ပိုၿပီးေကာင္းလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ႏုိင္ငံတကာ ဥပမာ အေမရိက၊ အဂၤလန္တို႔က education fairs ေတြ ျမန္မာျပည္မွာ ေတာ္ေတာ္ေလး လုပ္လာတာကို သတိထားမိတယ္။ လုပ္လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ သူတုိ႔ကေတာ့ ပညာေရး၊ တျခား လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြကေတာ့ ဟိုအရင္ကာလထက္စာရင္ ပိုၿပီးေတာ့ ပြင့္လင္းလာတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ သတိထားမိတယ္။ လူငယ္ေတြကေတာ့ တက္တက္ႂကြႂကြပါပဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ၿမိဳ ႔ေပၚက ကေလးေတြေပါ့။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါက ၿမိဳ ႔ေပၚက ကေလးေတြ။ နယ္ဖက္ဆုိရင္ေတာ့ အမ်ားႀကီးေတာ့ ျပႆနာ ရွိပါေသးတယ္။ ပညာေရးကအစ။ အခုေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုိ႔ ပညာေရးကိစၥေတြ လုပ္ေနတာေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္မလဲေတာ့ ေျပာဖို႔ေတာ့ ခက္ပါေသးတယ္။ ပညာေရးေပၚလစီေတြ က်လာဖို႔။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္တခုက ကိုသားလည္း သတင္းေလာကကို ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈကေန ေပါက္ဖြားလာတဲ့ လူတေယာက္ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ေလာကကို ျဖတ္သန္းခဲ့တယ္။ ဆိုေတာ့ အခု ႏုိင္ငံေရးလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ၊ ဘာေတြ ေစာေစာကေျပာတယ္။ လူေတြ ေျပာရဲဆုိရဲ ပါဝင္ခြင့္ ရွိလာတယ္ဆုိေတာ့ ကိုသားတုိ႔ တခ်ိန္က ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈတုန္းက ဘယ္ေလာက္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း လႈပ္ရွားႏုိင္ၿပီလဲ။ ေပၚေပၚထင္ထင္ တက္တက္ႂကြႂကြ လုပ္ႏုိင္ၾကၿပီလား။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုကေတာ့ အရင္ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္တုန္းကနဲ႔ေတာ့ မတူေတာ့ပါဘူး။ ေတာ္ေတာ္ေလး တက္တက္ႂကြႂကြနဲ႔ လုပ္လာၾကတယ္။ လုပ္ခြင့္အေနအထားလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ရွိလာၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြအလိုက္ ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြလည္း ေပၚလာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုနေျပာသလို ဒါေတြအားလံုး ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြ တစုတစည္းတည္း ျဖစ္ေရးဆိုတဲ့ ကိစၥကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးေတာ့ အလွမ္းေဝးေနအံုးမယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လုပ္ခြင့္ကိုင္ခြင့္ ရဖုိ႔အတြက္ ႀကိဳးစားလာတဲ့ လူငယ္ေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုန က်ေနာ္ေျပာသလိုပါ အရင္ထက္စာရင္ လုပ္ခြင့္ကိုင္ခြင့္ ပိုရွိပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္ဆံုးေမးခ်င္တာကေတာ့ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈ ျမန္မာႏိုင္ငံသမုိင္းထဲမွာ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ဒီဖက္ေခတ္မွာ သိပ္အေရးႀကီးတဲ့ ျဖစ္ရပ္ႀကီးေတြျဖစ္တယ္။ 7 July ၊ ၈၈ တုိ႔ ဒီကိစၥေတြမွာ ေက်ာင္းသားေတြက အမ်ားႀကီးနစ္နာခဲ့ရတယ္။ စေတးခဲ့ရတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အာဏာပိုင္ေတြဖက္ကလည္း တခါမွ မွားေၾကာင္း ေျပာဆုိတာ၊ ဝန္ခ်ေတာင္းပန္တဲ့စကား ေျပာသံ မၾကားရေသးပါဘူး။ ဆိုေတာ့ အဲဒီဟာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေက်ာင္းသားေတြက ခြင့္လႊတ္ေမ့ေဖ်ာက္မယ့္ အေနအထားရွိေနၾကၿပီလား။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေက်ာင္းသားေတြဖက္ကေတာ့ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အၿမဲတမ္း ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ႀကိုးစားေနတာ က်ေနာ္ သတိထားမိတယ္။ ဥပမာ ရွစ္ေလးလံုးေန႔ေတြ၊ 7 July ေန႔ေတြ - ဒီလုိေန႔ေတြမွာ ဒီကိစၥေတြကို အၿမဲတမ္း ေျပာၾကဆိုၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုန ေျပာသလို ျမန္မာျပည္ရဲ ႔ လက္ရွိအေနအထားက Justice အရင္တုန္းက ျဖစ္ခဲ့တဲ့ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ကိစၥေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လုိလုပ္မလဲဆိုတဲ့ကိစၥက အာဏာပိုင္ေတြဖက္က အခုန အန္ကယ္ဦးေက်ာ္ဇံသာ ေျပာသလို လံုးဝခံဝန္မႈ မရွိေသးဘူး။ သူတို႔က ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘာမွေျပာဆိုတာ မရွိေသးဘူး။ အဲဒါက တပိုင္းျဖစ္ေနတယ္။ ျဖစ္ေနေတာ့ တဖတ္ကေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြ၊ အတုိက္အခံေတြဖက္ကေတာ့ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာၾကဆုိၾကတယ္။ Memorial အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားေတြ လုပ္ၾကတယ္။ ဒီလုိနည္းနဲ႔ပဲ Jusitce ကို သြားေနတဲ့ပံုပဲ ရွိတယ္။ တကယ္တမ္း Jusitce ျဖစ္ဖို႔ဆုိတာ အစိုးရဖက္၊ အာဏာရွိတဲ့လူဖက္က လိုပါတယ္။ အာဏာရွိတဲ့ လူဖက္က ဘာမွမလုပ္တဲ့အခါၾကေတာ့ Justice က မျဖစ္ႏုိင္ေသးပါဘူး။
XS
SM
MD
LG