သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ဆက္တိုက္ဖမ္းဆီးခံေနရမႈ စိုးရိမ္ဖြယ္႐ွိ


A wooden boat is used to carry RohingyaÊrefugees rest at a beach in Ladong village Indonesia, December 25, 2022.

ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းတခ်ဳိ ႔က ရန္ကုန္အပါအဝင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြ အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ မၾကာခဏဆိုသလို ခပ္စိပ္စိပ္ အဖမ္းအဆီးခံရတဲ့ အေနအထားက အင္မတန္စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္လာေနတယ္လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြက ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ သူတို႔ ဘဝေရ႐ွည္ ေနထိုင္ရပ္တည္ေရးနဲ႔ အနာဂတ္အတြက္ အာမခံခ်က္မ႐ွိတာရယ္ အသက္အႏၲရာယ္လုံျခဳံေရး အတြက္ပါ အထူးစိုးရိမ္ရတာမို႔ အခုလို နည္းလမ္းေပါင္းစုံသုံးၿပီး ေနရပ္ကေန စြန္႔ခြာထြက္ေျပးဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုစြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနၾကခ်ိန္ လမ္းခရီးမွာ အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ အဖမ္းခံရတာ တရားစြဲဆို ေထာင္ခ်ခံရတာ ေနာက္ဆုံး အသတ္ခံရတဲ့အထိ ႀကဳံရတဲ့အထိ အႏၲရာယ္ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔လည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက ေျပာပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကို မဆုမြန္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြဟာ သူတို႔ေနထိုင္ရာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကေရာ၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ခိုလႈံေနထိုင္ရာ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ႏိုင္ငံ ဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲကပါ နည္းလမ္းေပါင္းစုံသုံးၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ မေလး႐ွား၊ အင္ဒိုနီး႐ွားစတဲ့ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြဆီကို ေရလမ္း-ကုန္းလမ္းေတြကေန စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနၾကပါတယ္။ ဒီလပိုင္းေတြထဲ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ရန္ကုန္တိုင္း၊ ဧရာဝတီတိုင္း၊ မြန္ျပည္နယ္ ရခိုင္ျပည္နယ္စတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ခရီးလမ္းဂိတ္ေတြမွာ တားဆီးစစ္ေဆးမႈေတြကေန အစုလိုက္အျပဳံလိုက္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတာ ႐ွိသလို ျမန္မာျပည္တြင္းမွာပဲ ပုဒ္မမ်ိဳးစုံတပ္ၿပီး ေထာင္ခ်အျပစ္ေပးတာမ်ိဳးေတြနဲ႔လည္း ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ သြားလာခြင့္ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ႐ွိေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကေန ပြဲစားေတြကေနတဆင့္ ခရီးသြားလာခြင့္ ညႇိႏိႈင္းၿပီးၿပီဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္ေတြနဲ႔ ထြက္ခြာခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ အခုလို လမ္းခရီးေတြမွာ အစုလိုက္အျပဳံလိုက္ အဖမ္းခံရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာမွာ ေနထိုင္ခဲ့ဖူးတဲ့ လက္႐ွိ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ႏိုင္ငံ၊ ေကာ့ဇ္ဘဇားခ႐ိုင္၊ ဘာလုခါလီဒုကၡသည္စခန္း အမွတ္(၁) က ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ဦးေက်ာ္ျမင့္က ႐ွင္းျပပါတယ္။

“အဓိကအမ်ားဆုံး သြားေနတာက ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ဘက္မွာ အဓိက ပြဲစားေတြ ႐ွိတယ္။ အဲ့ဒီ့ပြဲစားေတြက ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ကေန စစ္ေတြကို ေခၚေဆာင္သြားတယ္။ အဲ့ဒီ့ပြဲစားေတြက ဒီလူေတြကို အမ်ဳိးမ်ဳိးလိမ္ညာၿပီးေတာ့ ေျပာဆိုတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဌာနဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ညႇိႏိႈင္းထားၿပီးၿပီ၊ ခင္ဗ်ားတို႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလို႔ရတယ္လို႔ ပြဲစားေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး လိမ္လည္ေျပာဆိုၿပီးေတာ့ လူေတြကိုေခၚေဆာင္သြားတယ္။ အမ်ားစုက ေတာင္ကုတ္လမ္းကေနေသာ္လည္းေကာင္း၊ အမ္းလမ္းကေနေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာျပည္အတြင္းပိုင္းကို ထြက္ခြာၾကတယ္။ အဲ့ဒီ့မွာတင္ လမ္းခရီးမွာ ဌာနဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေျပလည္မႈ မ႐ွိတဲ့အတြက္ သူတို႔ အဖမ္းခံရတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ၾကားသိရတယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ားစု အဖမ္းခံရတာ ကရင္ျပည္နယ္၊ ဧရာဝတီတိုင္း၊ မြန္ျပည္နယ္၊ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္း၊ မေကြးတိုင္း အဲ့ဒီ့ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေတြမွာ အမ်ားဆုံး က်ေနာ္တို႔႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အဖမ္းဆီးခံေနရတာကို ေတြ႔ေနရပါတယ္ဗ်။”

မဆုမြန္ ။ ။ အဲ့ဒီ့ေတာ့ ဒီ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက ျမန္မာျပည္ထဲမွာ လြတ္လြတ္လပ္သြားလို႔ မရဘူး။ သူတို႔ကို ေတြ႔တယ္ဆိုရင္လည္း “ခိုးဝင္ဘဂၤလီေတြ” ဆိုၿပီးေတာ့မွ ဖမ္းၿပီးေတာ့ တရားစြဲ ဥပေဒပုဒ္မေတြတပ္ၿပီး အေရးယူတာ ဖမ္းတာ ေထာင္ခ်တာေတြ႐ွိတယ္ဆိုေတာ့။ ဘယ္လိုေနရာေတြကို ဘယ္ဘက္ေတြကို သြားတယ္ဆိုရင္ တရားမဝင္ ခရီးသြားတယ္လို႔ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ အဖမ္းဆီးခံရတာေတြ ႐ွိလဲ။ ဦးေက်ာ္ျမင့္ကိုယ္တိုင္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ ေနခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္လိုတားျမစ္ခ်က္ေတြ ႐ွိလဲ။ ဥပမာ နယ္မေက်ာ္ရဘူးဆိုရင္ ဘယ္လိုစည္းကမ္းခ်က္ေတြ ထုတ္ထားတာ႐ွိလဲ႐ွင့္။

ဦးေက်ာ္ျမင့္ ။ ။ က်ေနာ္တို႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြျဖစ္ရဲ႕သားနဲ႔ ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ - အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြအတြက္ ကန္႔သတ္မႈေတြ အမ်ားႀကီးထားထားပါတယ္။ ျပည္နယ္တခုနဲ႔ တခုသြားမယ္ဆိုရင္ အေထာက္အထား မပါဘူးဆိုၿပီးေတာ့ တမင္ရည္႐ြယ္ခ်က္႐ွိ႐ွိနဲ႔ ဘဂၤလီဆိုၿပီးေတာ့ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်တာေတြ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေနတာေတြကို အၿမဲေတြ႔ေနရပါတယ္။ ရန္ကုန္ လွည္းကူးၿမိဳ႕နယ္မွာဆိုရင္ လူေပါင္း (၁၃) ေယာက္ကို ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္ကို က်ေနာ္တို႔က ႐ွွဳံ႕ခ်ပါတယ္။ အင္မတန္မွကို က်ေနာ္တို႔ ဝမ္းနည္းခံစားခဲ့ၾကရပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းအသီးသီးမွာ အမ်ိဳးသမီးငယ္ေလးေတြ၊ ေနာက္ လူႀကီးလူငယ္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံေနရတာကို အၿမဲတမ္း ေတြ႔ေနရပါတယ္။ အခု ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲမွာ ဆိုရင္လည္း လူေပါင္းတသန္းေက်ာ္ ခိုလႈံေနထိုင္ေနၾကရတယ္။ တျခားႏိုင္ငံတခုမွာ ခိုလႈံေနထိုင္ၾကရတဲ့အတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔အတြက္ သြားလာေနထိုင္မႈကို ကန္႔သတ္ၿပီးသားပါ။ ဒီမွာဆိုလည္း နယ္ေျမေအးခ်မ္းလုံျခဳံမႈ မ႐ွိတာတေၾကာင္း၊ ေနာက္ ဒီလူေပါင္းတသန္းေက်ာ္ကို ေျခာက္ႏွစ္ဝန္းက်င္႐ွိတာေတာင္ ျမန္မာဘက္က တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ႐ွိ႐ွိနဲ႔ ျပန္လည္ေခၚေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို မလုပ္ေပးဘူး အဲ့ဒီ့အခ်ိန္မွာ စားေရးေသာက္ေရး မဖူလုံတာတေၾကာင္း၊ အလုပ္အကိုင္မ႐ွိတာတေၾကာင္း၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး အဆင္မေျပတာေတြေၾကာင့္ ဒီလို အေျခအေနေတြေၾကာင့္ လူေတြက စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္နဲ႔ စိတ္ေသာကအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ပင္လယ္ခရီးကေန ထြက္ခြာေနတာေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ ကုန္းလမ္းခရီးကေနလည္း ထြက္ခြာေနတာေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ မိမိအသက္ကို ပဓာနမထားဘဲ၊ ထြက္လို႔ရသမွ် လမ္းေၾကာင္းကေန ထြက္ခြာေနတာကို အၿမဲေတြ႔ျမင္ေနရပါတယ္။”

အဲ့ဒီ့လိုမ်ိဳး ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ သူတို႔ ထြက္ေျပးရာ လမ္းခရီးတေလ်ာက္ ေဒသခံအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ဖမ္းဆီးခံရတာ႐ွိသလို အသက္ေသတဲ့အထိ ညႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈေတြနဲ႔လည္း ရင္ဆိုင္ေနၾကရတဲ့အျပင္ တရားစြဲဆို ေထာင္ခ်ခံ လိုက္ရၿပီးတဲ့ေနာက္ ေထာင္ေတြထဲ ကေလးငယ္ေတြ အပါအဝင္ အမ်ိဳးသမီးေတြပါ ဆိုး႐ြားလွတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ ဘာလုခါလီဒုကၡသည္စခန္း အမွတ္ (၉) က ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ဦးေမာင္ေမာင္ကလည္း ဗြီအိုေအကို ေျပာျပပါတယ္။

“ကမ့္ထဲကေနတဆင့္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ ႔ကို ပို႔ၾကတယ္။ အဲ့ဒီ့ကေန ဘူးသီးေတာင္ ရသ့ေတာင္ေတြမွာလည္း စုေဆာင္းၾကတယ္။ စစ္ေတြကေနတဆင့္ ေတာင္ကုတ္ အမ္းလမ္းေတြကေန သြားတယ္။ အဲ့ကေန ပင္လယ္ဘက္ကို ဧရာဝတီတိုင္း၊ တနသၤာရီတိုင္း ထားဝယ္ကေနလည္း ဝင္ၾကတယ္။ ပြဲစားေတြကေန ေက်း႐ြာ၊ ရပ္ကြက္ ရယကေတြကေန ပိုက္ဆံနဲ႔ ညႇိႏိႈင္းတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ေနာက္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ လမ္းမွာ တာဝန္က်တဲ့ ဌာနဆိုင္ရာအသီးသီး၊ စစ္သားေတြေရာေပါ့ AA နဲ႔ပါ ညႇိႏိႈင္းထားပါတယ္ဆိုၿပီး ပြဲစားေတြက ကတိေပးၾကတယ္။ အဲ့ဒီ့ကေန ရန္ကုန္၊ ဧရာဝတီ ကရင္ျပည္နယ္၊ တနသၤာရီ၊ မြန္ျပည္နယ္ဘက္လည္းျဖတ္ေရာ အဲ့ဒီ့မွာတင္ တျခားဌာန အဖြဲ႔အစည္းက ဖမ္းဆီးၿပီးေတာ့ သူတို႔ကို ေထာင္ခ်တာ႐ွိတယ္။ အဲ့လိုေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႕တယ္။ ေထာင္ထဲမွာဆိုရင္လည္း အခု အဖမ္းခံထားရတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အမ်ားႀကီး ကေလးသူငယ္ မိန္းခေလးေတြအပါအဝင္ လူေပါင္း ေထာင္ေက်ာ္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံေနရတာကို ေတြ႕ျမင္ၾကားသိေနရပါတယ္။”

တကယ္ေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာခရီးသြားလာခြင့္မ႐ွိတဲ့ တင္းက်ပ္တဲ့ဟန္႔တားမႈေတြနဲ႔ ႏွစ္႐ွည္လမ်ား ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတာပါလို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြ ေျပာပါတယ္။ ဒီလိုကန္႔သတ္မႈေတြၾကားက အရဲစြန္႔ၿပီးး လမ္းခရီးတေလ်ာက္ ကမ္းမျမင္လမ္းမျမင္ပင္လယ္ျပင္ေတြမွာ ဆက္သြယ္မႈျပတ္ေတာက္တာမ်ိဳး၊ အသက္အႏၲရာယ္ထိခိုက္ေလာက္တဲ့အထိ အခက္အခဲမ်ိဳးစုံနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အေနအထားေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရေပမဲ့လို႔ ဘာေၾကာင့္ သူတို႔ေတြ အသက္ေပးၿပီး အေဝးကို ထြက္ေျပးေနၾကရပါသလဲ။

“ယေန႔အခ်ိန္အထိ က်ေနာ္တို႔ဟာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ဖိႏွိပ္မႈမ်ိဳးစုံနဲ႔ ခံခဲ့ၾကရတဲ့ လူနည္းစုျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ေတြဟာ ျမန္မာလုံျခဳံေရးတပ္ေတြက နယ္ေျမ႐ွင္းလင္းေရးဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္ဘက္ေတြမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ႐ြာေတြကို မီး႐ိႈ႕ျခင္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူေပါင္း သိန္းနဲ႔ခ်ီ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ဘက္ ခိုလႈံခဲ့ရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ က်န္ေနခဲ့ရတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကလည္း စစ္ေရးပဋိပကၡအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ အသက္အႏၲရာယ္ကို စိုးရိမ္ရတာေၾကာင့္၊ ေနာက္ လူေတြမွာ စားဝတ္ေနေရး စီးပြားအလုပ္အကိုင္ မလုပ္တာေၾကာင့္၊ ေနေရးထိုင္ေရး အလြန္စိုးရိမ္ရတဲ့ အေနအထားမွာ ႐ွိေနတဲ့အတြက္ ျမန္မာျပည္ကေန တဆင့္ မေလး႐ွား၊ အင္ဒိုနီး႐ွား၊ ထိုင္းဘက္ေတြကို ထြက္ေျပးေနၾကတာကို ေတြ႔ေနရပါတယ္။”

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ မိမိတို႔ေနထိုင္ခဲ့ရတာ ေနရာေတြမွာလည္း ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္ခံရတဲ့ အသက္အႏၲရာယ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ရ၊ ထြက္ေျပး တိမ္းေ႐ွာင္သြားရတဲ့ ခရီးလမ္းေတြမွာလည္း အသက္ေသဆုံးတဲ့အထိ အႏၲရာယ္ေတြနဲ ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီ ႏွစ္႐ွည္လမ်ား ရင္ဆိုင္ႀကဳံေတြ႔ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ ကုလသမဂၢ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ တာဝန္႐ွိသူေတြက ထိေရာက္တဲ့လက္ေတြ႕က်တဲ့ ကူညီေဆာင္႐ြက္မႈေတြေပးတဲ့ နည္းလမ္း၊ အျမန္ဆုံး ႐ွာသင့္ပါၿပီလို႔လည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြက အၾကံျပဳပါတယ္။

အခုသီတင္းပတ္အတြင္းမွာကိုပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ရန္ကုန္တိုင္း၊ ဧရာဝတီတိုင္း၊ မြန္ျပည္နယ္ ရခိုင္ျပည္နယ္စတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ကေလးငယ္ေတြ အပါအဝင္ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ လူငယ္ေတြပါတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အစုလိုက္အျပဳံလိုက္ ေနအိမ္ေတြ၊ ခရီးလမ္း စစ္ေဆးေရးဂိတ္ေတြမွာ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံေနရသလို၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂၀၂၂ တုန္းကလည္း ရန္ကုန္တိုင္း လွည္းကူးၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ တပင္ေ႐ႊထီး ကားလမ္းမေဘးမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္တခ်ဳိ ႔ အစုလိုက္အျပဳံလိုက္ ေသဆုံးေနတာေတြ ေတြ႔႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသုံးကို တရားဝင္လက္ခံမထားတဲ့ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြဘက္ကေတာ့ လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့မႈခင္းေတြျဖစ္ၿပီး လူကုန္ကူးမႈဆိုင္ရာ ေဆာင္႐ြက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ေနေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

====== Unicode ==========

မြန်မာနိုင်ငံထဲက ပြည်နယ်နဲ့တိုင်းတချို့က ရန်ကုန်အပါအဝင် မြို့တော်တော်များများမှာ ရိုဟင်ဂျာမူဆလင်တွေ အစုလိုက်အပြုံလိုက် မကြာခဏဆိုသလို ခပ်စိပ်စိပ် အဖမ်းအဆီးခံရတဲ့ အနေအထားက အင်မတန်စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်လာနေတယ်လို့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေက ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ သူတို့ ဘဝရေရှည် နေထိုင်ရပ်တည်ရေးနဲ့ အနာဂတ်အတွက် အာမခံချက်မရှိတာရယ် အသက်အန္တရာယ်လုံခြုံရေး အတွက်ပါ အထူးစိုးရိမ်ရတာမို့ အခုလို နည်းလမ်းပေါင်းစုံသုံးပြီး နေရပ်ကနေ စွန့်ခွာထွက်ပြေးဖို့ ကြိုးစားနေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုစွန့်ခွာထွက်ပြေးနေကြချိန် လမ်းခရီးမှာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အဖမ်းခံရတာ တရားစွဲဆို ထောင်ချခံရတာ နောက်ဆုံး အသတ်ခံရတဲ့အထိ ကြုံရတဲ့အထိ အန္တရာယ်တွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့လည်း ရိုဟင်ဂျာတွေက ပြောပါတယ်။ အကြောင်းစုံကို မဆုမွန် ဆက်သွယ်မေးမြန်း တင်ပြထားပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာမူဆလင်တွေဟာ သူတို့နေထိုင်ရာ ရခိုင်ပြည်နယ် မြန်မာနိုင်ငံထဲကရော၊ ရိုဟင်ဂျာတွေ ခိုလှုံနေထိုင်ရာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲကပါ နည်းလမ်းပေါင်းစုံသုံးပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားစတဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံတွေဆီကို ရေလမ်း-ကုန်းလမ်းတွေကနေ စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေကြပါတယ်။ ဒီလပိုင်းတွေထဲ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်း၊ မွန်ပြည်နယ် ရခိုင်ပြည်နယ်စတဲ့ မြို့နယ်အတော်များများမှာ ခရီးလမ်းဂိတ်တွေမှာ တားဆီးစစ်ဆေးမှုတွေကနေ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရတာ ရှိသလို မြန်မာပြည်တွင်းမှာပဲ ပုဒ်မမျိုးစုံတပ်ပြီး ထောင်ချအပြစ်ပေးတာမျိုးတွေနဲ့လည်း ရင်ဆိုင်နေကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် သွားလာခွင့်ကန့်သတ်ချက်တွေ ရှိနေတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲကနေ ပွဲစားတွေကနေတဆင့် ခရီးသွားလာခွင့် ညှိနှိုင်းပြီးပြီဆိုတဲ့ အာမခံချက်တွေနဲ့ ထွက်ခွာခဲ့ကြပြီးနောက် အခုလို လမ်းခရီးတွေမှာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အဖမ်းခံရတာ ဖြစ်တယ်လို့ ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမှာ နေထိုင်ခဲ့ဖူးတဲ့ လက်ရှိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ကော့ဇ်ဘဇားခရိုင်၊ ဘာလုခါလီဒုက္ခသည်စခန်း အမှတ်(၁) က ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် ဦးကျော်မြင့်က ရှင်းပြပါတယ်။

“အဓိကအများဆုံး သွားနေတာက ရသေ့တောင်မြို့နယ်ဘက်မှာ အဓိက ပွဲစားတွေ ရှိတယ်။ အဲ့ဒီ့ပွဲစားတွေက ရသေ့တောင်မြို့နယ်ကနေ စစ်တွေကို ခေါ်ဆောင်သွားတယ်။ အဲ့ဒီ့ပွဲစားတွေက ဒီလူတွေကို အမျိုးမျိုးလိမ်ညာပြီးတော့ ပြောဆိုတယ်။ ကျနော်တို့က ဌာနဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းထားပြီးပြီ၊ ခင်ဗျားတို့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလို့ရတယ်လို့ ပွဲစားတွေက အမျိုးမျိုး လိမ်လည်ပြောဆိုပြီးတော့ လူတွေကိုခေါ်ဆောင်သွားတယ်။ အများစုက တောင်ကုတ်လမ်းကနေသော်လည်းကောင်း၊ အမ်းလမ်းကနေသော်လည်းကောင်း၊ မြန်မာပြည်အတွင်းပိုင်းကို ထွက်ခွာကြတယ်။ အဲ့ဒီ့မှာတင် လမ်းခရီးမှာ ဌာနဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပြေလည်မှု မရှိတဲ့အတွက် သူတို့ အဖမ်းခံရတယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့ ကြားသိရတယ် နောက်ပြီးတော့ အများစု အဖမ်းခံရတာ ကရင်ပြည်နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်း၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း အဲ့ဒီ့ပြည်နယ်နဲ့တိုင်းတွေမှာ အများဆုံး ကျနော်တို့ရိုဟင်ဂျာတွေ အဖမ်းဆီးခံနေရတာကို တွေ့နေရပါတယ်ဗျ။”

မဆုမွန် ။ ။ အဲ့ဒီ့တော့ ဒီရိုဟင်ဂျာတွေက မြန်မာပြည်ထဲမှာ လွတ်လွတ်လပ်သွားလို့ မရဘူး။ သူတို့ကို တွေ့တယ်ဆိုရင်လည်း “ခိုးဝင်ဘင်္ဂလီတွေ” ဆိုပြီးတော့မှ ဖမ်းပြီးတော့ တရားစွဲ ဥပဒေပုဒ်မတွေတပ်ပြီး အရေးယူတာ ဖမ်းတာ ထောင်ချတာတွေရှိတယ်ဆိုတော့။ ဘယ်လိုနေရာတွေကို ဘယ်ဘက်တွေကို သွားတယ်ဆိုရင် တရားမဝင် ခရီးသွားတယ်လို့ သတ်မှတ်ပြီးတော့ အဖမ်းဆီးခံရတာတွေ ရှိလဲ။ ဦးကျော်မြင့်ကိုယ်တိုင်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာ နေခဲ့တယ်ဆိုတော့ ဘယ်လိုတားမြစ်ချက်တွေ ရှိလဲ။ ဥပမာ နယ်မကျော်ရဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုစည်းကမ်းချက်တွေ ထုတ်ထားတာရှိလဲရှင့်။

ဦးကျော်မြင့် ။ ။ ကျနော်တို့ဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဖြစ်ရဲ့သားနဲ့ နိုင်ငံအတွင်းမှာ - အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတွေအတွက် ကန့်သတ်မှုတွေ အများကြီးထားထားပါတယ်။ ပြည်နယ်တခုနဲ့ တခုသွားမယ်ဆိုရင် အထောက်အထား မပါဘူးဆိုပြီးတော့ တမင်ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ ဘင်္ဂလီဆိုပြီးတော့ ဖမ်းဆီးထောင်ချတာတွေ သတ်ဖြတ်မှုတွေ ပြုလုပ်နေတာတွေကို အမြဲတွေ့နေရပါတယ်။ ရန်ကုန် လှည်းကူးမြို့နယ်မှာဆိုရင် လူပေါင်း (၁၃) ယောက်ကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ကို ကျနော်တို့က ရှုံ့ချပါတယ်။ အင်မတန်မှကို ကျနော်တို့ ဝမ်းနည်းခံစားခဲ့ကြရပါတယ်။ အခုဆိုရင် ပြည်နယ်နဲ့တိုင်းအသီးသီးမှာ အမျိုးသမီးငယ်လေးတွေ၊ နောက် လူကြီးလူငယ် ဖမ်းဆီးထောင်ချခံနေရတာကို အမြဲတမ်း တွေ့နေရပါတယ်။ အခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲမှာ ဆိုရင်လည်း လူပေါင်းတသန်းကျော် ခိုလှုံနေထိုင်နေကြရတယ်။ တခြားနိုင်ငံတခုမှာ ခိုလှုံနေထိုင်ကြရတဲ့အတွက်လည်း ကျနော်တို့အတွက် သွားလာနေထိုင်မှုကို ကန့်သတ်ပြီးသားပါ။ ဒီမှာဆိုလည်း နယ်မြေအေးချမ်းလုံခြုံမှု မရှိတာတကြောင်း၊ နောက် ဒီလူပေါင်းတသန်းကျော်ကို ခြောက်နှစ်ဝန်းကျင်ရှိတာတောင် မြန်မာဘက်က တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုရှိရှိနဲ့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို မလုပ်ပေးဘူး အဲ့ဒီ့အချိန်မှာ စားရေးသောက်ရေး မဖူလုံတာတကြောင်း၊ အလုပ်အကိုင်မရှိတာတကြောင်း၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေး အဆင်မပြေတာတွေကြောင့် ဒီလို အခြေအနေတွေကြောင့် လူတွေက စိတ်ပျက်လက်ပျက်နဲ့ စိတ်သောကအမျိုးမျိုးကြောင့် ပင်လယ်ခရီးကနေ ထွက်ခွာနေတာတွေကို တွေ့ရတယ်။ ကုန်းလမ်းခရီးကနေလည်း ထွက်ခွာနေတာတွေကို တွေ့ရတယ်။ မိမိအသက်ကို ပဓာနမထားဘဲ၊ ထွက်လို့ရသမျှ လမ်းကြောင်းကနေ ထွက်ခွာနေတာကို အမြဲတွေ့မြင်နေရပါတယ်။”

အဲ့ဒီ့လိုမျိုး ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ သူတို့ ထွက်ပြေးရာ လမ်းခရီးတလျောက် ဒေသခံအာဏာပိုင်တွေရဲ့ ဖမ်းဆီးခံရတာရှိသလို အသက်သေတဲ့အထိ ညှင်းပမ်းနှိပ်စက်မှုတွေနဲ့လည်း ရင်ဆိုင်နေကြရတဲ့အပြင် တရားစွဲဆို ထောင်ချခံ လိုက်ရပြီးတဲ့နောက် ထောင်တွေထဲ ကလေးငယ်တွေ အပါအဝင် အမျိုးသမီးတွေပါ ဆိုးရွားလှတဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ ဘာလုခါလီဒုက္ခသည်စခန်း အမှတ် (၉) က ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် ဦးမောင်မောင်ကလည်း ဗွီအိုအေကို ပြောပြပါတယ်။

“ကမ့်ထဲကနေတဆင့်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့ကို ပို့ကြတယ်။ အဲ့ဒီ့ကနေ ဘူးသီးတောင် ရသ့တောင်တွေမှာလည်း စုဆောင်းကြတယ်။ စစ်တွေကနေတဆင့် တောင်ကုတ် အမ်းလမ်းတွေကနေ သွားတယ်။ အဲ့ကနေ ပင်လယ်ဘက်ကို ဧရာဝတီတိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်း ထားဝယ်ကနေလည်း ဝင်ကြတယ်။ ပွဲစားတွေကနေ ကျေးရွာ၊ ရပ်ကွက် ရယကတွေကနေ ပိုက်ဆံနဲ့ ညှိနှိုင်းတယ်လို့ပြောတယ်။ နောက်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲ လမ်းမှာ တာဝန်ကျတဲ့ ဌာနဆိုင်ရာအသီးသီး၊ စစ်သားတွေရောပေါ့ AA နဲ့ပါ ညှိနှိုင်းထားပါတယ်ဆိုပြီး ပွဲစားတွေက ကတိပေးကြတယ်။ အဲ့ဒီ့ကနေ ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ ကရင်ပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီ၊ မွန်ပြည်နယ်ဘက်လည်းဖြတ်ရော အဲ့ဒီ့မှာတင် တခြားဌာန အဖွဲ့အစည်းက ဖမ်းဆီးပြီးတော့ သူတို့ကို ထောင်ချတာရှိတယ်။ အဲ့လိုတွေ အများကြီးတွေ့တယ်။ ထောင်ထဲမှာဆိုရင်လည်း အခု အဖမ်းခံထားရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေ အများကြီး ကလေးသူငယ် မိန်းခလေးတွေအပါအဝင် လူပေါင်း ထောင်ကျော် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံနေရတာကို တွေ့မြင်ကြားသိနေရပါတယ်။”

တကယ်တော့ ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ ဆယ်စုနှစ်တွေနဲ့ချီပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လွတ်လပ်စွာခရီးသွားလာခွင့်မရှိတဲ့ တင်းကျပ်တဲ့ဟန့်တားမှုတွေနဲ့ နှစ်ရှည်လများ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတာပါလို့ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တွေ ပြောပါတယ်။ ဒီလိုကန့်သတ်မှုတွေကြားက အရဲစွန့်ပြီး လမ်းခရီးတလျောက် ကမ်းမမြင်လမ်းမမြင်ပင်လယ်ပြင်တွေမှာ ဆက်သွယ်မှုပြတ်တောက်တာမျိုး၊ အသက်အန္တရာယ်ထိခိုက်လောက်တဲ့အထိ အခက်အခဲမျိုးစုံနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အနေအထားတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပေမဲ့လို့ ဘာကြောင့် သူတို့တွေ အသက်ပေးပြီး အဝေးကို ထွက်ပြေးနေကြရပါသလဲ။

“ယနေ့အချိန်အထိ ကျနော်တို့ဟာ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ဖိနှိပ်မှုမျိုးစုံနဲ့ ခံခဲ့ကြရတဲ့ လူနည်းစုဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့တွေဟာ မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်တွေက နယ်မြေရှင်းလင်းရေးဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်ဘက်တွေမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ရွာတွေကို မီးရှို့ခြင်းတွေ လုပ်ဆောင်တော့ ကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာလူပေါင်း သိန်းနဲ့ချီ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက် ခိုလှုံခဲ့ရပါတယ်။ မြန်မာပြည်တွင်းမှာ ကျန်နေခဲ့ရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကလည်း စစ်ရေးပဋိပက္ခအမျိုးမျိုးကြောင့် သူတို့ရဲ့ အသက်အန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်ရတာကြောင့်၊ နောက် လူတွေမှာ စားဝတ်နေရေး စီးပွားအလုပ်အကိုင် မလုပ်တာကြောင့်၊ နေရေးထိုင်ရေး အလွန်စိုးရိမ်ရတဲ့ အနေအထားမှာ ရှိနေတဲ့အတွက် မြန်မာပြည်ကနေ တဆင့် မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ထိုင်းဘက်တွေကို ထွက်ပြေးနေကြတာကို တွေ့နေရပါတယ်။”

ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ မိမိတို့နေထိုင်ခဲ့ရတာ နေရာတွေမှာလည်း ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရတဲ့ အသက်အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ရ၊ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်သွားရတဲ့ ခရီးလမ်းတွေမှာလည်း အသက်သေဆုံးတဲ့အထိ အန္တရာယ်တွေနဲ ဆယ်စုနှစ်တွေနဲ့ချီ နှစ်ရှည်လများ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ပြီး လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံနေရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက် ကုလသမဂ္ဂ၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေက ထိရောက်တဲ့လက်တွေ့ကျတဲ့ ကူညီဆောင်ရွက်မှုတွေပေးတဲ့ နည်းလမ်း၊ အမြန်ဆုံး ရှာသင့်ပါပြီလို့လည်း ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေက အကြံပြုပါတယ်။

အခုသီတင်းပတ်အတွင်းမှာကိုပဲ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်း၊ မွန်ပြည်နယ် ရခိုင်ပြည်နယ်စတဲ့ မြို့နယ်အတော်များများမှာ ကလေးငယ်တွေ အပါအဝင် အမျိုးသမီးတွေနဲ့ လူငယ်တွေပါတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေ အစုလိုက်အပြုံလိုက် နေအိမ်တွေ၊ ခရီးလမ်း စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံနေရသလို၊ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ၂၀၂၂ တုန်းကလည်း ရန်ကုန်တိုင်း လှည်းကူးမြို့နယ်ထဲမှာ တပင်ရွှေထီး ကားလမ်းမဘေးမှာ ရိုဟင်ဂျာမူဆလင်တချို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးနေတာတွေ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးကို တရားဝင်လက်ခံမထားတဲ့ မြန်မာအာဏာပိုင်တွေဘက်ကတော့ လူကုန်ကူးမှုနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့မှုခင်းတွေဖြစ်ပြီး လူကုန်ကူးမှုဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ စုံစမ်းဖော်ထုတ်နေကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG