သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

တ႐ုတ္ အေပၚ ဖိလစ္ပိုင္လူထု ယံုၾကည္မႈ က်ဆင္း


မွတ္တမ္းဓာတ္ပံု - တရုတ္ဆန္႔က်င္ေရး စာတန္းေတြ ကိုင္ေဆာင္ထားတဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ ဆႏၵျပသူမ်ား။ ဇူလိုင္ ၂၀၁၉။

တရုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔အတူ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္း နယ္ေျမ ပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနတဲ့ ႏုိ္င္ငံေတြထဲ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိ္င္ငံလည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္ထဲက ဖိလစ္ပိုင္ႏုိ္င္ငံက ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ကၽြန္းစုေတြအနီး တရုတ္ ေရတပ္ သေဘၤာေတြနဲ႔ ငါးဖမ္း သေဘၤာေတြ ပိုမ်ားျပားလာသလို ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ တရုတ္ ငါးဖမ္းသေဘၤာေတြအၾကား တိုက္မိတာေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တာေၾကာင့္ ႏွစ္ႏုိ္င္ငံ ဆက္ဆံေရး တင္းမာတဲ့ အခ်ိန္ေတြလည္း ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး ေကာက္ယူတဲ့ လူထု စစ္တမ္းေတြအရ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိ္င္ငံသားေတြရဲ႕ တရုတ္ႏုိ္င္ငံအေပၚ ယုံၾကည္ကိုးစားမႈ က်ဆင္းလာေနပါတယ္။ VOA သတင္းေထာက္ Ralph Jennings ရဲ႕ သတင္းေပးပို႔ခ်က္ကို အေျခခံျပီး ကိုရဲမင္းထြန္းက တင္ျပေပးပါမယ္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏို္င္ငံ၊ မနီလာျမိဳ႕က Social Weather Stations လို႔ အမည္ရတဲ့ သုေတသနအဖြဲ႕တစ္ခုက ျပီးခဲ့တဲ့ လက ထုတ္ျပန္တဲ့ လူထု သေဘာထား စစ္တမ္းအရ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ တရုတ္အေပၚ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ က်ဆင္းလို႔ လာေနပါတယ္။

ေမးခြန္း ေျဖဆိုသူ ၅၁ ရာခိုင္ႏွဳန္းဟာ တရုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ ယုံၾကည္မႈ အနည္းအက်ဥ္းသာရွိျပီး ၂၇ ရာခိုင္ႏွဳန္းကေတာ့ ယံုၾကည္မႈ အေတာ္ရွိ တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီ သေဘာထား စစ္တမ္းဟာ အျငင္းပြား နယ္ေျမေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဖိအားေပးလာေနတဲ့တရုတ္ႏို္င္ငံအေပၚ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ မေက်မနပ္ျဖစ္မႈနဲ႔ တရုတ္လူမ်ိဳးေတြ ဖိလစ္ပိုင္က စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ၾကီးစိုးလာလို႔ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ စိုးရိမ္ လာမႈေတြကို ထင္ဟပ္ ေဖာ္ျပ ေနပါတယ္။

ဒီႏွစ္ဧျပီ လကုန္ေလာက္အထိ ရာခ်ီရွိတဲ့ တရုတ္သေဘၤာေတြဟာ ဖိလစ္ပိုင္က ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ အျငင္းပြားေနတဲ့ Spratly ကၽြန္းစုေတြအနား ျဖတ္ေက်ာ္ ခုတ္ေမာင္းခဲ့ပါတယ္။ ဇြန္လထဲမွာေတာ့ တရုတ္ငါးဖမ္းေလွက ဖိလစ္ပိုင္ ငါးဖမ္းေလွကို တိုက္မိလို႔ ဖိလစ္ပိုင္ ငါးဖမ္းေလွ နစ္ျမဳပ္ခဲ့ ပါတယ္။ ဒီလို အျဖစ္အပ်က္ဟာ တရုတ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ ေကာင္းစရာ မရွိဘူးလို႔ စကၤာပူ အမ်ိဳးသားတကၠသိုလ္က တြဲဖက္ပါေမာကၡ Eduardo Araral က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ ဖိလစ္ပိုင္ သေဘၤာကို နစ္ျမဳပ္ေစတာလို ျဖစ္ရပ္မ်ိဳးဟာ အဆ တရာေလာက္ ခ်ဲ႕ကား ၾကီးမား သြားတတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ တရုတ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ မေကာင္းႏုိင္ပါဘူး။ တရုတ္အေပၚ ရွိေနတဲ့ ယုံၾကည္မႈေလးေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားကုန္ ႏုိင္လို႔ပါ။ ”

တကယ္ေတာ့ တရုတ္နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ ဆက္ဆံေရးက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ သမၼတ ဒူတာေတး တက္လာျပီးတဲ့ေနာက္ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ရွိလာခဲ့ တာပါ။ တရုတ္ႏုိ္င္ငံက အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၄.၇ ဘီလီယံ တန္ဖိုးရွိတဲ့ အေျခခံ အေဆာက္အအံုဆို္င္ရာ စီမံကိန္းေတြအတြက္ အကူအညီ ေပးဖို႔လည္း ကမ္းလွမ္းခဲ့ပါတယ္။

အခုေတာ့ တရုတ္ အမ်ိဳးသားေတြက ဖိလစ္ပိုင္ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳျပီး ဖိလစ္ပိုင္ ေဒသခံေတြရဲ႕ စီးပြားေရးေတြကို ရယူေနတယ္လို႔ ဖိလစ္ပိုင္ေတြက ယူဆေနၾကပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ ေတာင္ပိုင္း ႏုိ္င္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး တကၠသိုလ္ အၾကီးအကဲ Rhona Canoy က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ တရုတ္လူမ်ိဳးေတြက ဒီမွာ ေရနယ္နိမိတ္နဲ႔ နယ္ေျမ အျငင္းပြားမႈ အတိုင္းအတာထက္ ပိုျပီး ေက်ာ္လြန္လာေနျပီးေလ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူထု အေပၚပိုျပီး ထိခိုက္ေနတာက ဒီမွာ သူတို႔က လုပ္ငန္းသစ္ေတြ ဖြင့္ေနတာပါပဲ။”

Social Weather Stations ရဲ႕ စစ္တမ္းကို ေျဖၾကားသူ ၂၇ ရာခိုင္ႏွန္ုးကသာ တရုတ္ႏုိင္ငံက ဖိလစ္ပိုင္ႏုိ္င္ငံထဲ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြဟာ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိ္င္ငံအတြက္ ေကာင္းတယ္ဆိုတဲ့ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးပါတယ္။

ဒါဟာ လက္ရွိ ဖိလစ္ပိုင္ သမၼတ ဒူတာေတးကို ေမးခြန္းထုတ္ဖို႔ ျဖစ္လာေပမဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ လူမ်ိဳး အမ်ားစုကေတာ့ ႏုိ္င္ငံျခား ဆက္ဆံေရးကို ဒူတာေတး ေကာင္းေကာင္းကိုင္တြယ္ႏုိ္င္မယ္လို႔ ယုံၾကည္ေနၾကပါေသးတယ္။ တရုတ္သမၼတ ရွီဂ်င္ပင္းနဲ႔ ေတြ႔ဆုံတဲ့အခါ နယ္ေျမ အျငင္းပြား မႈ ကိစၥကို ဒူတာေတက ထုတ္ေျပာဖို႔လည္း ရွိပါတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ေရေၾကာင္းဆိုင္ရာ တရားေရးအဖြဲ႔ Permanent Court of Arbitration က ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ အျငင္းပြားနယ္ေျမအေပၚ ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း တရုတ္အေနနဲ႔ ေတာင္းဆိုခြင့္ မရွိဘူးလို႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဖိလစ္ပိုင္ ျပည္သူေတြကလည္း တရုတ္ႏုိ္င္ငံကို အေလ်ာ့မေပးဖို႔ ဒူတာေတးကို ဖိအားေပးေနပါတယ္။

“ တရားရုံး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ဖိလစ္ပိုင္ အစိုးရက တရုတ္တို႔ကို အေလးေပးျပီး မေျပာဘူးဆိုရင္ေတာင္မွ ဖိလစ္ပိုင္ ျပည္သူေတြက တရားရုံးမွာ အႏိုင္ရထားတဲ့ အေျခအေနကို ဘယ္ေတာ့မွ လက္လြတ္ ဆုံးရွဳံးခံမွာ မဟုတ္ဘဲ အခ်ဳပ္အာဏာကို ကာကြယ္သြားမွာပါ။ အဲဒီလို မလုပ္ရင္ ဖိလစ္ပိုင္က အခ်ဳပ္အာဏာ စြန္႔လႊတ္လိမ့္မယ္လို႔ တရုတ္ႏုိ္င္ငံ အေနနဲ႔ အဓိပၸါယ္ ေကာက္ယူသြားပါလိမ့္မယ္။ ”

ေတာင္ တရုတ္ပင္လယ္အတြင္း တရုတ္ႏုိ္င္ငံရဲ႕ ဖိအားေပးေနမႈကို ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပသူတစ္ဦး ေျပာသြားခဲ့တာပါ။

ျပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ တရုတ္ကိစၥကို ေထာက္ျပျပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရး သမားေတြကေတာ့ သမၼတ ဒူတာေတး ေထာက္ခံတဲ့ အမတ္ေတြကို ရွဳံးနိမ့္ခဲ့ပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံအေပၚ ဖိလစ္ပိုင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ သေဘာထားဟာ ႏွစ္ႏုိ္င္ငံ ဆက္ဆံေရးကို ဘယ္သူကိုင္တြယ္ေန သလဲအေပၚမွာ မူတည္ေနမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း တြဲဖက္ပါေမာကၡ Eduardo Araral က ေျပာေၾကာင္းပါ။

တ႐ုတ္ အေပၚ ဖိလစ္ပိုင္လူထု ယံုၾကည္မႈ က်ဆင္း
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:57 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG