သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လံုၿခံဳေရး လိုအပ္ခ်က္အရ တပ္အင္အားျဖည့္မႈကို ယန္ဟီးလီ သေဘာေပါက္ေစလိုဟု ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္ေတြ တိုက္တြန္း


ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ား (ႏုိ၀င္ဘာ ၂၀၁၂)

ရခိုင္မွာေဒသခံေတြအပါအဝင္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြကိုပါ အင္အားသံုးတုိက္ခိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ လံုျခံဳေရးအစီအမံကို ေဒသလိုအပ္ခ်က္အရ ေဆာင္ရြက္တာျဖစ္ၿပီး ေဒသခံေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကိုလည္း အေလးေပးထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ ရခိုင္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ကုလကိုယ္စားလွယ္ကို တုန္႔ျပန္ေျပာဆို

ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ စစ္တပ္အင္အား တိုးျမင့္ခ်ထားလုိက္တဲ့အေပၚ လံုျခံဳေရးအဖြဲ႔ဝင္ေတြအေနနဲ႔ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔၊ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလိုက္နာမႈရွိေရး အစိုးရအေနနဲ႔ အာမခံခ်က္ေပးဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴးက စိုးရိမ္မကင္းေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။ ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ ရခိုင္မွာေဒသခံေတြအပါအဝင္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြကိုပါ အင္အားသံုးတုိက္ခိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ လံုျခံဳေရးအစီအမံကို ေဒသလိုအပ္ခ်က္အရ ေဆာင္ရြက္တာျဖစ္ၿပီး ေဒသခံေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကိုလည္း အေလးေပးထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ ရခိုင္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ကုလကိုယ္စားလွယ္ကို တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္မႈ တုိက္ခိုက္မႈေတြ ခပ္စိပ္စိပ္ျဖစ္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း စိုးရိမ္စရာျဖစ္လာတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္လံုျခံဳေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တို႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ပိုင္း ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာကို ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္းဘက္မွာ စစ္တပ္အင္အားေတြကို တိုးျမင့္ခ်ထားေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသတင္းအေပၚ စိုးရိမ္မိေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးအထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး Yanghee Lee က ၾသဂုတ္လ ၁၁ရက္ေန႔ေန႔စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ေအာက္တိုဘာတုိက္ခုိက္မႈေနာက္ပိုင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးမွာလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ဒီအေျခအေနဟာ အထူးစိုးရိမ္ဖြယ္ျဖစ္ၿပီး လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ လံုျခံဳေရးအေျခအေနကို ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔နဲ႔ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလိုက္နာမႈရွိေရး အစိုးရအေနနဲ႔ အာမခံခ်က္ေပးဖို႔ Yanghee Lee က ေတာင္းဆိုလုိက္တာပါ။Yanghee Lee ရဲ႕ စိုးရိမ္မကင္းေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုေတာ့ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ ရခိုင္အေရးကိုယ္တိုင္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ ရခို္င္အမ်ိဳးသားပါတီ ANP ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးဦးလွေစာက လက္မခံ ပယ္ခ်လုိက္ပါတယ္။

“အဲဒီ မစၥ Yanghee Lee ဟာ သူ ့ေခါင္းထဲမွာ အေသအခ်ာကိုင္စြဲထားတဲ့ အယူအဆတစ္ခု ရွိေနပံုရတယ္ဗ်။ အဲဒီ့ အယူအဆကို သူက justify လုပ္ဖို႔ အတြက္ သူက အဲဒီအဆင့္ကပဲ ေျပာေနတယ္။ က်ေနာ္တို ့အခ်က္အလက္ေတြ ရရွိထားတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြေပၚမွာ အေျခခံျပီး ေကာက္ခ်က္ဆြဲျပီးေတာ့ သံုးသပ္တာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေျပာေနတယ္လို႔ ထင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈဆိုတဲ့ကိစၥက အၾကမ္းဖက္သမားေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ေျခမႈန္းတဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ ၾကားထဲမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အဲဒီ ျပႆနာေတြကို ပံုၾကီးခ်ဲ႔ ျပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးရႈေထာင့္က ၾကည့္တယ္ဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္ေတာ့ သဘာ၀မက်ဘူးလို႔ ထင္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း ဒီလိုပဲ။ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက ရက္ရက္စက္စက္လုပ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ဆန္႔က်င္တဲ့ က်ေနာ္တို႔လုံျခံဳေရးအင္အားစုေတြ ျပည္သူေတြအပါအ၀င္ ျပည္သူ႔စစ္ေတြအပါအ၀င္ တုန္႔ျပန္တဲ့အခါမွာေတာ့ စစ္တိုက္တယ္ဆိုေတာ့ သူတို႔လုပ္ထံုးနဲ႔ လုပ္နည္းနဲ႔ သူတို႔လုပ္ၾကမွာပဲ။ အဲဒါခ်ည္းကို က်ေနာ္တို႔က လူမႈဆက္ဆံေရးေဘာင္ထဲမွာ ရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဟာနဲ႔ သြားၾကည့္တယ္ဆိုတာကေတာ့ ဆက္လက္ သူလိုခ်င္တဲ့အေျဖတစ္ခုရဖို႔အတြက္ ေကာက္ဆြဲတာပဲလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ”

လူေသဆံုးတဲ့အထိ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္လို႔ ေဒသခံျပည္သူေတြ စိုးရိမ္ေၾကာက္လန္႔မႈေတြနဲ႔ မလံုျခံဳမႈေတြအေပၚ အခုလို လံုျခံဳေရးအစီအမံတိုးခ်ဲ႕တာဟာ ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြရဲ႕ ေနာက္ပိုင္း လံုျခံဳေရးအစီအမံေတြ တိုးျမင့္ခ်ထားတဲ့ ထံုးစံအတုိင္း ကိုုင္တြယ္ေျဖရွင္းတာျဖစ္တယ္ဆိုတာ Yanghee Lee သေဘာေပါက္ေစခ်င္တယ္လို႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တဦးျဖစ္တဲ့ မထုေမကလည္း သံုးသပ္ပါတယ္။

“တစ္ကမၻာလံုးမွာလည္း အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႕ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတုိင္း ႏိုင္ငံတုိင္းရဲ့ အစိုးရမ်ားက အထူးတလည္ လံုျခံဳေရးတိုးျမွင့္တာေတြ လုပ္ေဆာင္တာေတြ ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားအေပၚမွာ ကာကြယ္တာေတြကို လုပ္ၾကတာေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အခုဆိုရင္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြ ရက္ရက္စက္စက္ အသတ္ခံရတယ္။ အခုဒါနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ လံုျခံဳေရးပိုျပီးေတာ့ တုိးျမွင့္ဖို ့လိုအပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်မတို႔ လႊတ္ေတာ္မွာလည္းပဲ ဒီ ျပည္သူေတြရဲ့ လံုျခံဳေရးကို ကာကြယ္ဖို႔ တာ၀န္ရွိသူမ်ား ကာကြယ္ေရးကို တာ၀န္ယူထားၾကတဲ့ ၀န္ၾကီးဌာနမ်ား သူတို႔အေနနဲ႔ အျပည့္အ၀ျပည္သူေတြကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ က်မတို႔ေတာင္းဆိုပါတယ္။ ”

အခုလို ေဒသတြင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္တာဟာလည္း အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ရန္က ကာကြယ္တာျဖစ္လို႔ အျပစ္မဲ့ ေဒသခံေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကိုလည္း အေလးထားသင့္တယ္လို႔ ရခုိင္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မထုေမကလည္း ေျပာပါတယ္။

“ဒီႏိုင္ငံမွာ ေနထုိ္င္ၾကတဲ့ ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြက နံပတ္၁ - လံုျခံဳရမယ္။ အသက္လံုျခံဳမွ ဘ၀ေတြ လံုျခံဳမွာ ျဖစ္တယ္။ လံုျခံဳေတာ့မွ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးတို႔ စီးပြားဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးတို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဖြံ႔ျဖိဳးမႈ တိုးတက္မႈဆိုတာ ျဖစ္လာၾကမွာ။ ဆိုေတာ့ အခုက လံုျခံဳဖို႔က မလံုျခံဳတဲ့အေျခအေနေရာက္ေနတယ္ဆုိေတာ့ က်မတို႔ လံုျခံဳေအာင္ ႏုိင္ငံေတာ္က တာ၀န္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ Yanghee Lee ရဲ့ စာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြအပါအ၀င္ လူသားတုိင္းမွာ အခြင့္အေရးရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္သူေတြမွာ အခြင့္အေရးမရွိႏိုင္ဘူးလဲဆိုေတာ့ အၾကမ္းဖက္သူေတြ၊ သူတစ္ပါးကို ရက္ရက္စက္စက္သတ္ျဖတ္ေတာ့မယ္ဆုိတဲ့ အဖြဲ႔ေတြ၊ ဒီအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့လူေတြ သူတို႔ေတြမွာ အခြင့္အေရးမရွိေတာ့ပါဘူး။ ”

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း စစ္တပ္အင္အားတ္ိိုးခ်ဲ႕ခ်ထားၿပီး အခုလိုလံုျခံဳေရးအစီအမံေတြကို တုိးျမင့္ခ်ထားရတာဟာလည္း ေဒသတြင္းအေရးေပၚလံုျခံဳေရးလိုအပ္ခ်က္အရျဖစ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း ဦးဦးလွေစာက ေျပာပါတယ္။

“Yanghee Lee ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို က်ေနာ္တို႔ ၾကားရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း ေတာ္ေတာ္ေလး အံ့ၾသမိတယ္။ အံ့ၾသမိတယ္ဆိုတာက ရခိုင္အေျခအေနဟာ စိုးရိမ္တဲ့ အေျခအေနတစ္ခုေရာက္တယ္။ ေရာက္ျပီးေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ သာမန္လက္နက္ကိုင္အင္အားစုေတြေတာင္မွ နည္းနည္းလန္႔ထိပ္ရတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီတုိင္းရင္းသားေတြ လူနည္းစုရခိုင္ေတြက တိုင္းရင္းသားေတြ ပိုေၾကာက္တာေပါ့ေလ။ ေၾကာက္တဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီကာကြယေရးက၊ အဲဒီ တပ္မေတာ္ဖက္က ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ ေတြ႔တဲ့အခါမွာလည္း အဲဒီမွာ ဒီလံုျခံဳေရးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး က်ေနာ္တို႔ အားမရဘူး။ ေနာက္ ထိထိေရာက္ေရာက္ကိုင္တြယ္ေစခ်င္တယ္။ သူတို႔နည္းနည္း moderate ျဖစ္တဲ့ သူေတြကို သူတို႔ အဲဒီ သတ္တာ ျဖတ္တာေတြရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒါကို တိတိက်က် ကိုင္တြယ္သင့္ပါတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာတယ္။ ေျပာတယ္ဆုိေတာ့ ကိုင္တြယ္တယ္ဆိုတာ တပ္မေတာ္ရဲ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္နဲ႔ လုပ္လိမ့္မယ္ေလ။ စစ္ဆင္ေရးတစ္ခုလုပ္တာပဲ။ အဲဒီေတာ့ ဒီဟာ အေပၚမွာ Yanghee Lee ေျပာတယ္ဆုိတာကေတာ့ က်ေနာ္ကေတာ့ သိပ္သဘာ၀မက်ဘူးလို႔ ထင္တယ္။ ”

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၂က စခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရးဆန္တဲ့ အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡေတြ ေနာက္ပိုင္းကစလို႔ ေဒသတြင္းလံုျခံဳေရး အေျခအေနဟာ စိုးရိမ္စရာအေနအထားျဖစ္လာတာပါ။ ၂၀၁၆ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာဘက္က နယ္ျခားေစာင့္တပ ္စခန္းေတြကို လူအင္အားသံုးအၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြရဲ႕ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း စစ္တပ္နဲ႔ ရဲလံုျခံဳေရးေတြဘက္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြ လုပ္ၿပီး လံုျခံဳေရးအစီအမံေတြကို တိုးျမင့္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာပါ။ ၾသဂုတ္လဆန္းပိုင္းမွာေတာ့ ၿမိဳတုိင္းရင္းသားတခ်ိဳ႕ သတ္ျဖတ္ခံရတာနဲ႔ ေပ်ာက္ဆံုးေနဆဲအပါအဝင္ လံုျခံဳေရးအဖြဲ႔ေတြကို လူအင္အားသံုး တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ စစ္တပ္အင္အားေတြကို ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ တိုးျမင့္ခ်ထားလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုအၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္ခဲ့တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လံုျခံဳေရးအင္အားေတြတိုးျမင့္ခ်ထားတာ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြ လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိခဲ့တယ္ဆုိၿပီး ကုလအပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာဘက္က စိုးရိမ္မကင္းေၾကာင္းနဲ႔ စံုစမ္းမႈေတြလုပ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္ရွင္။

XS
SM
MD
LG