သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

နယ္စပ္စစ္ေရးတင္းမာမႈ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔ေနရပ္ျပန္ေရး အလွမ္းေဝး


ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ား “အိမ္ျပန္ၾကဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္” လႈပ္ရွားမႈ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုမႈ ဓါတ္ပံု - ကိုေအာင္ၿမိဳင္ (ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္)

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္အနီး AA ရခိုင္လက္နက္ကိုင္တပ္နဲ႔ စစ္ေကာင္စီတပ္တို႔ၾကား တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနလို႔၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔ ေနရပ္ျပန္ေရးအစီအစဥ္ေတြ အခက္ေတြ႔ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနျဖစ္သလို။ အခုလို စစ္ေရးတင္းမာေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရးကလည္း စိုးရိမ္စရာအလြန္ေကာင္းတဲ့ အေနအထား ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရးဟာ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ျဖစ္လာတယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကလည္း ေျပာဆိုေနခ်ိန္ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔ ေနရပ္ျပန္ေရး၊ လုံၿခဳံေရး အနာဂတ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြ ဘယ္လို ရွိပါသလဲ ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္းက မဆုမြန္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဒီသီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ ရခိုင္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ AA က ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွနယ္စပ္ၿခံစည္း႐ိုးအနီးမွာရွိတဲ့ စစ္ေကာင္စီ နယ္ျခားေစာင့္စခန္းတခုကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ၿပီး၊ အဲ့ဒီ့တိုက္ပြဲအတြင္း စစ္ေကာင္စီဘက္က နယ္ျခားေစာင့္တပ္သား (၁၉) ဦး ေသဆုံးၿပီး တဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့တယ္လို႔ ရခိုင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ AA ဘက္က ေျပာပါတယ္။ AA ရခိုင္တပ္ သိမ္းပိုက္ထားတဲ့စခန္းကို ျပန္ရယူႏိုင္ေရး စစ္ေကာင္စီတပ္ဘက္က ေလေၾကာင္းအပါအဝင္ စစ္အင္အားအလုံးအရင္းနဲ႔ အႀကီးအက်ယ္ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကို လက္နက္ႀကီးက်ည္ေတြ က်ေရာက္ခဲ့တဲ့အထိ အေတာ္ေလး စစ္ေရးျပင္းထန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတိုက္ပြဲေတြအတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္က တိုက္ခိုက္ေရး ေလယာဥ္ေတြ ေဝဟင္ပိုင္နက္ က်ဴးေက်ာ္တယ္ဆိုၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္က ျမန္မာစစ္ေကာင္စီ သံအမတ္ႀကီးကို ေခၚယူကန႔္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရိွႏိုင္ငံဘက္ကို ျမန္မာဘက္ကလူေတြ ထပ္ျဖတ္ေက်ာ္မလာေစဖို႔ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေျပာၾကားခဲ့တဲ့အေၾကာင္းလည္း ေဒသတြင္း သတင္းေတြမွာ ေဖၚျပပါတယ္။

အခုလက္ရွိမွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာနယ္ျခားမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္က လုံၿခဳံေရး တိုးျမႇင့္ခ်ထားပါတယ္။ ဒီလိုတင္းမာေနတဲ့ စစ္ေရးအေျခအေနေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ခိုလႈံေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအတြက္ေရာ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ပါ လုံၿခဳံေရး အထူးစိုးရိမ္စရာ အေနအထားျဖစ္တယ္လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြက ေျပာပါတယ္။ လက္ရွိဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္တေလ်ာက္ လုံၿခဳံေရးအေျခအေန ေကာ့ဇ္ဘဇားခ႐ိုင္ ကုတုပေလာင္ဒုကၡသည္စခန္းအမွတ္ (၇) မွာ ခိုလႈံေနထိုင္တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ကိုေအာင္ၿမိဳင္က သူသိထားသမွ် ေျပာျပပါတယ္။

“အခုက နယ္စပ္မွာ ေဝလာေတာင္ဘက္မွာ နစကရဲ႕ အသုံးအႏႈန္းနဲ႔ေျပာမယ္ဆိုရင္ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ေဆာင္ေနတာေလ။ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဘက္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္တာ၊ စစ္ရဟတ္ယာဥ္ေတြ အသုံးျပဳေနတာေတြကို လွမ္းျမင္ၾကရတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကလည္း လုံၿခဳံေရးတိုးျမႇင့္ထားတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေပါ့ေနာ္ စစ္အင္အားေတြ တိုးခ်ဲ႕ၿပီးေတာ့ ထားတာရွိတယ္။ ေသနတ္သံေတြ လက္နက္ႀကီးက်ည္က်တဲ့ အသံေတြလည္း ၾကားရတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ႕္အစိုးရဘက္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေဘးကင္းလုံၿခဳံစြာေနဖို႔ လုံၿခဳံေရးတာဝန္ယူေပးတယ္ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ေနရပ္ကို ျပန္ပို႔ေပးဖို႔အတြက္ အစကတည္းကေန ႀကိဳးပမ္းေနတာ ရွိပါတယ္။’’

အခုလို ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း AA ရခိုင္လက္နက္ကိုင္တပ္နဲ႔ စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြျဖစ္လာလို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ပိတ္ပင္ကန႔္သတ္မႈေတြၾကား သတိထား ေနထိုင္ေနၾကရတဲ့ ျပည္တြင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရးနဲ႔ ေန႔စဥ္လႈပ္ရွား သြားလာေနရတဲ့ အေျခအေနကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက စိုးရိမ္တယ္လို႔ ကိုေအာင္ၿမိဳင္က ေျပာပါတယ္။

“အဲ့ဒီ့လို အခုလက္ရွိအေနအထားက က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ က်န္ခဲ့တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕အေျခအေနက ေျပာမယ္ဆိုရင္ လုံးဝမလုံၿခဳံဘူး။ သူတို႔ဘဝက ၾကားညပ္ခံေနရတယ္။ ၾကားညပ္ခံေနရတဲ့ဘဝမွာပဲ ေနေနၾကရတယ္။ သူတို႔ဘဝက ဘယ္လိုနည္းမွ ဘာအသံကိုမွ သူတို႔ဆီက ထြက္လို႔မရဘူး အဲ့လိုအေျခအေနမွာ။ အခုက ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဆိုရင္ ဘယ္ကိုမွ သြားလို႔မရဘူး။ ဒီလိုထြက္ေပါက္ပိတ္ေနတဲ့ အေနအထားကေန လြတ္ေအာင္ေျပးဖို႔ လုပ္ၾကတယ္။ အဲ့ေတာ့ လူကုန္ကူးမႈေတြျဖစ္တယ္။ ဒီလူကုန္ကူးမႈေတြက ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ဘယ္မွကို သြားခြင့္မရွိတဲ့ က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ။ ဒီလူေတြကို ဘယ္သူေတြက ပို႔ေနတာလဲ။ ဒီလို လူကုန္ကူးမႈ မျဖစ္ေအာင္ သူတို႔ကို ကာကြယ္ေပးရမယ္။”

မဆုမြန္ ။ ။ အခု နယ္ေျမမွာကလည္း တိုက္ပြဲေတြက ျပင္းထန္ေနေတာ့ ဒီဘက္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက ဘယ္လို စိုးရိမ္မႈရွိလဲ။

ကိုေအာင္ၿမိဳင္ ။ ။ ျမန္မာဘက္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္လည္း စိုးရိမ္တယ္ က်ေနာ္တို႔အတြက္လည္း စိုးရိမ္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာကလည္း ကူညီေပးသင့္တယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔မွာ နစ္နာမႈမရွိေအာင္ AA ကလည္း တာဝန္ခံရမယ္။ စစ္တပ္ကလည္း တာဝန္ခံရမယ္။ အခု ရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ လုံၿခဳံမႈရွိေအာင္ ႏွစ္ဘက္စလုံးမွာ တာဝန္အျပည့္ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔က အဲ့လိုပဲ ေျပာခ်င္တယ္။

အခုလို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္တေလ်ာက္ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးစီစဥ္မႈေတြအေပၚ ေႏွာင့္ေႏွးေစသလို အိမ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔က မေရရာေတာ့ဘူးလို႔ ေမာင္ေတာေျမာက္ပိုင္းဇာတိ ေမာ္ဒုစၥရာစခန္း (၅) က ARSPH အဖြဲ႕ဝင္ ဦးေရာ္ဖိတ္က ေျပာပါတယ္။

"ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္တေလ်ာက္မွာ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတာေတာ့ အမွန္ပဲ။ က်ေနာ္တို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္တေလ်ာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာဘက္မွာ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ဖို႔ကလည္း ခက္တယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတယ္ၾကားေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လုံၿခဳံေရးအရ စိတ္မခ်ႏိုင္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ "

မဆုမြန္ ။ ။ အခုလက္ရွိ နယ္စပ္မွာ ရွိတဲ့ စစ္ေရးအေျခအေနကေရာ ဘယ္ေလာက့္အထိ စိုးရိမ္စရာအေျခအေနမွာ ရွိလဲ။

ဦးေရာ္ဖိတ္ ။ ။ စိုးရိမ္ရပါတယ္။ စိုးရိမ္ရပါတယ္္။ အင္မတန္စိုးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုက AA နဲ႔ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔က တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာ စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကလည္း နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာ တပ္ေတြခ်ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။

မဆုမြန္ ။ ။ အဲ့ဒီ့ေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ဖို႔သြားဖို႔ လုပ္ၾကတဲ့အခါမွာေရာ လုံၿခဳံေရး အာမခံခ်က္ရွိပါ့မလားရွင့္။

ဦးေရာ္ဖိတ္ ။ ။ ျပန္ဖို႔ အစီအစဥ္ေဆာင္႐ြက္ေပးမယ္ဆိုရင္ Repatriations Process မွာ က်ေနာ္တို႔ဘက္က ဒုကၡသည္ေတြက စိတ္ခ်ယုံၾကည္ႏိုင္ေသာ အစိုးရတရပ္ေပၚလာမွသာ ျပန္ႏိုင္ေျခ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေတြးမိပါတယ္။ ရခိုင္ဘက္မွာ က်န္ေနခဲ့တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔ အေတာ္ေလးကို စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနၾကရပါတယ္။ သူတို႔ လုံၿခဳံေရးအတြက္လည္း စိတ္မခ်ႏိုင္ဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။”

လြန္ခဲ့တဲ့ငါးႏွစ္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း စစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြထဲ အသက္လုေျပးလာၾကတဲ့ သိန္းခ်ီတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေပးထားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာလည္း “႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရးဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအတြက္ ႀကီးမားတဲ့ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးတခု” ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက ကူညီေျဖရွင္းၾကဖို႔ ဒီသီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Sheikh Hasina က ANI သတင္းဌာနနဲ႔ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းစဥ္ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

“႐ိုဟင္ဂ်ာျပႆနာဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အတြက္ ႀကီးမားတဲ့ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးတခု ျဖစ္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံႀကီးတခုျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယက လက္ခံထားလို႔ ရေပမဲ့ သိပ္မ်ားမ်ားစားစား မရွိပါဘူး။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ၁ ဒသမ ၁ သန္းေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြ လုပ္ၾကဖို႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ေရာ၊ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔ပါ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးေနရတယ္။”

အခုလို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕အေရး ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုး ျဖစ္လာေနတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္အေပၚ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြဘက္က - ေနရပ္ကိုပဲ ျပန္ခ်င္ပါတယ္ ကိုယ့္အိမ္ကိုပဲ ကိုယ္ျပန္ၾကမွာပါလို႔ ဦးေရာ္ဖိတ္က ဆိုပါတယ္။

“ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးလို ျဖစ္လာတာကေတာ့ တကယ္ပါပဲ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က သူတို႔ကလည္း မလႊဲမေရွာင္သာ ကူညီေပးေနရတယ္။ ႏိုင္ငံတကာကလည္း ေထာက္ပံ့ကူညီေပးေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ Repatriations Process ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က အဆင္ေျပေအာင္ ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကို လက္ခံၿပီး ထိန္းသိမ္းေပးေနရတဲ့ၾကားထဲ လုံၿခဳံေရးကိုလည္း စနစ္တက်ေတာ့ ေဆာင္႐ြက္ေပးေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကလည္း ကိုယ့္အိမ္ကိုပဲ ကိုယ္ျပန္ခ်င္ၾကပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြဘက္ကလည္း ကိုယ့္ဘက္က ယုံၾကည္စိတ္ခ်ၿပီး ေလးစားယုံၾကည္မႈနဲ႔ အာမခံခ်က္ေပးတဲ့ အစိုးရတရပ္အေပၚမွာ အားကိုးၿပီးေတာ့ ျပန္ခ်င္ၾကတဲ့ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြက ဆက္ေနၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာဘက္ကလည္း က်ေနာ္တို႔ကို ဝိုင္းဝန္းကူညီေစာင့္ေရွာက္ၿပီးမွ အာမခံခ်က္နဲ႔ ျပန္ႏိုင္မယ့္အစီအစဥ္ကို ေဆာင္႐ြက္ေပးမယ္လို႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။”

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ေကာ့ဇ္ဘဇားခ႐ိုင္ထဲက ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲမွာ သိန္းခ်ီတဲ့ဒုကၡသည္အမ်ားစုရဲ႕ ဆႏၵသေဘာထားကေတာ့ သူတို႔ေနရပ္ရင္းကိုပဲ အျမန္ျပန္လိုေနၾကတယ္လို႔ ဘာလုခါလီ စခန္းအမွတ္(၉) က စခန္းအုပ္ခ်ဳပ္မႉး ဦးတာေဟ့ေခၚ ဦးေမာင္ေမာင္တင္က ေျပာျပပါတယ္။

“က်ေနာ္က မာဇီးတာဝန္ယူထားတယ္ မာဇီးဆိုတာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေပါ့ က်ေနာ္တို႔မွာ ဒုကၡသည္ စခန္း (၃၂) ခု ရွိတယ္ အဲ့ဒီ့ ဒုကၡသည္စခန္း (၃၂) ခုမွာ က်ေနာ္ ပတ္လည္ၿပီး သတင္းေလ့လာတာေတြ ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ခ်က္ျခင္းကို ျပန္ခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔လူမ်ိဳးေတြ အားလုံးက တရက္ကိုမွ မေစာင့္ဆိုင္းခိုင္းပဲ ျပန္ခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အဝ ရၿပီးမွ ျပန္မွာပါ။ က်ေနာ္တို႔ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက လုံၿခဳံေရး အျပည့္အဝ ေပးထားတာရွိတယ္။ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ဘာမွ စိုးရိမ္စရာမရွိဘူး။ နယ္စပ္မွာပဲ စိုးရိမ္စရာေတြရွိတာ။ သေဘာထားက အားလုံးျပန္ခ်င္တယ္။ လုံၿခဳံေရးအာမခံခ်က္ အျပည့္အဝ ရခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ အလိုအပ္ဆုံး အလိုခ်င္ဆုံးဆႏၵက ကိုယ့္အိမ္ကိုပဲ ကိုယ့္ေနရာကိုပဲ ကိုယ္ျပန္ခ်င္တယ္ ဒီတခ်က္ကိုပဲ လိုခ်င္တယ္ ဒီတခ်က္ကိုပဲ ရခ်င္တယ္ က်န္တာ ဘာကိုမွ မလိုခ်င္ဘူး။”

႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကို တရားဝင္ေခၚေဝၚ သုံးႏွႈန္းတာမရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ျပန္လည္ေခၚယူႏိုင္ေရး အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ လက္တြဲၿပီး စိစစ္ေဆာင္႐ြက္မယ္လို႔ ေျပာဆိုထားတဲ့အတြက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔ အိမ္ျပန္ေရး ဒီႏွစ္ကုန္ေလာက္မွ စတင္ေကာင္း စတင္ႏိုင္မယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ႕္အစိုးရ အရာရွိေတြဘက္ကလည္း ခန႔္မွန္းေျပာဆိုေနတာပါ။ အခုလို ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြဘက္ကလည္း သူတို႔ ေနရပ္ရင္းကိုပဲ ျပန္လိုတယ္လို႔ တစိုက္မတ္မတ္ ေျပာဆိုေနၾကခ်ိန္ လက္တေလာ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ AA လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔နဲ႔ စစ္ေကာင္စီတပ္တို႔ၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြေၾကာင့္ နဂိုကတည္းကမွ ေမွးမွိန္ေနဆဲ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔ အိမ္ျပန္ေရးကေတာ့ ဒီ့ထက္ပိုၿပီးေတာ့မွ အလွမ္းေဝး ခက္ခဲသြားႏိုင္ေျခရွိေၾကာင္း ရခိုင္အေရးေလ့လာသူေတြဘက္က သုံးသပ္ေနၾကေၾကာင္းပါရွင့္။

==== Unicode ====

မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်အနီး AA ရခိုင်လက်နက်ကိုင်တပ်နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ကြား တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေလို့၊ ရိုဟင်ဂျာတို့ နေရပ်ပြန်ရေးအစီအစဉ်တွေ အခက်တွေ့နိုင်တဲ့ အခြေအနေဖြစ်သလို။ အခုလို စစ်ရေးတင်းမာနေတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းက ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကလည်း စိုးရိမ်စရာအလွန်ကောင်းတဲ့ အနေအထား ဖြစ်နေတယ်လို့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေက ပြောပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်အရေးဟာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာတယ်လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဝန်ကြီးချုပ်ကလည်း ပြောဆိုနေချိန် ရိုဟင်ဂျာတို့ နေရပ်ပြန်ရေး၊ လုံခြုံရေး အနာဂတ်မျှော်လင့်ချက် စိုးရိမ်ချက်တွေ ဘယ်လို ရှိပါသလဲ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းက မဆုမွန် ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

ဒီသီတင်းပတ်ထဲမှာပဲ ရခိုင်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ AA က ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနယ်စပ်ခြံစည်းရိုးအနီးမှာရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီ နယ်ခြားစောင့်စခန်းတခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး၊ အဲ့ဒီ့တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က နယ်ခြားစောင့်တပ်သား (၁၉) ဦး သေဆုံးပြီး တဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ရခိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ AA ဘက်က ပြောပါတယ်။ AA ရခိုင်တပ် သိမ်းပိုက်ထားတဲ့စခန်းကို ပြန်ရယူနိုင်ရေး စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်က လေကြောင်းအပါအဝင် စစ်အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ အကြီးအကျယ် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်ကို လက်နက်ကြီးကျည်တွေ ကျရောက်ခဲ့တဲ့အထိ အတော်လေး စစ်ရေးပြင်းထန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီတိုက်ပွဲတွေအတွင်း မြန်မာစစ်တပ်ဘက်က တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်တွေ ဝေဟင်ပိုင်နက် ကျူးကျော်တယ်ဆိုပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်က မြန်မာစစ်ကောင်စီ သံအမတ်ကြီးကို ခေါ်ယူကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှိနိုင်ငံဘက်ကို မြန်မာဘက်ကလူတွေ ထပ်ဖြတ်ကျော်မလာစေဖို့ မြန်မာသံအမတ်ကြီးကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့တဲ့အကြောင်းလည်း ဒေသတွင်း သတင်းတွေမှာ ဖေါ်ပြပါတယ်။

အခုလက်ရှိမှာတော့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ မြန်မာနယ်ခြားမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်က လုံခြုံရေး တိုးမြှင့်ချထားပါတယ်။ ဒီလိုတင်းမာနေတဲ့ စစ်ရေးအခြေအနေတွေဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ ခိုလှုံနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအတွက်ရော ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက်ပါ လုံခြုံရေး အထူးစိုးရိမ်စရာ အနေအထားဖြစ်တယ်လို့ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တွေက ပြောပါတယ်။ လက်ရှိဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တလျောက် လုံခြုံရေးအခြေအနေ ကော့ဇ်ဘဇားခရိုင် ကုတုပလောင်ဒုက္ခသည်စခန်းအမှတ် (၇) မှာ ခိုလှုံနေထိုင်တဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် ကိုအောင်မြိုင်က သူသိထားသမျှ ပြောပြပါတယ်။

“အခုက နယ်စပ်မှာ ဝေလာတောင်ဘက်မှာ နစကရဲ့ အသုံးအနှုန်းနဲ့ပြောမယ်ဆိုရင် နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ဆောင်နေတာလေ။ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဘက်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်တာ၊ စစ်ရဟတ်ယာဉ်တွေ အသုံးပြုနေတာတွေကို လှမ်းမြင်ကြရတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကလည်း လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်ထားတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ပေါ့နော် စစ်အင်အားတွေ တိုးချဲ့ပြီးတော့ ထားတာရှိတယ်။ သေနတ်သံတွေ လက်နက်ကြီးကျည်ကျတဲ့ အသံတွေလည်း ကြားရတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ့်အစိုးရဘက်ကတော့ ကျနော်တို့ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာနေဖို့ လုံခြုံရေးတာဝန်ယူပေးတယ် တချိန်တည်းမှာပဲ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ နေရပ်ကို ပြန်ပို့ပေးဖို့အတွက် အစကတည်းကနေ ကြိုးပမ်းနေတာ ရှိပါတယ်။’’

အခုလို ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း AA ရခိုင်လက်နက်ကိုင်တပ်နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေကြား စစ်ရေးတင်းမာမှုတွေဖြစ်လာလို့ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း ပိတ်ပင်ကန့်သတ်မှုတွေကြား သတိထား နေထိုင်နေကြရတဲ့ ပြည်တွင်းက ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ နေ့စဉ်လှုပ်ရှား သွားလာနေရတဲ့ အခြေအနေကိုလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရောက် ရိုဟင်ဂျာတွေက စိုးရိမ်တယ်လို့ ကိုအောင်မြိုင်က ပြောပါတယ်။

“အဲ့ဒီ့လို အခုလက်ရှိအနေအထားက ကျနော်တို့ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲ ကျန်ခဲ့တဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့အခြေအနေက ပြောမယ်ဆိုရင် လုံးဝမလုံခြုံဘူး။ သူတို့ဘဝက ကြားညပ်ခံနေရတယ်။ ကြားညပ်ခံနေရတဲ့ဘဝမှာပဲ နေနေကြရတယ်။ သူတို့ဘဝက ဘယ်လိုနည်းမှ ဘာအသံကိုမှ သူတို့ဆီက ထွက်လို့မရဘူး အဲ့လိုအခြေအနေမှာ။ အခုက ရခိုင်ပြည်နယ်ကနေ ကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာတွေဆိုရင် ဘယ်ကိုမှ သွားလို့မရဘူး။ ဒီလိုထွက်ပေါက်ပိတ်နေတဲ့ အနေအထားကနေ လွတ်အောင်ပြေးဖို့ လုပ်ကြတယ်။ အဲ့တော့ လူကုန်ကူးမှုတွေဖြစ်တယ်။ ဒီလူကုန်ကူးမှုတွေက ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက ဘယ်မှကို သွားခွင့်မရှိတဲ့ ကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာတွေ။ ဒီလူတွေကို ဘယ်သူတွေက ပို့နေတာလဲ။ ဒီလို လူကုန်ကူးမှု မဖြစ်အောင် သူတို့ကို ကာကွယ်ပေးရမယ်။”

မဆုမွန် ။ ။ အခု နယ်မြေမှာကလည်း တိုက်ပွဲတွေက ပြင်းထန်နေတော့ ဒီဘက်က ရိုဟင်ဂျာတွေက ဘယ်လို စိုးရိမ်မှုရှိလဲ။

ကိုအောင်မြိုင် ။ ။ မြန်မာဘက်က ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက်လည်း စိုးရိမ်တယ် ကျနော်တို့အတွက်လည်း စိုးရိမ်တယ်။ နိုင်ငံတကာကလည်း ကူညီပေးသင့်တယ်။ ပြီးတော့ သူတို့မှာ နစ်နာမှုမရှိအောင် AA ကလည်း တာဝန်ခံရမယ်။ စစ်တပ်ကလည်း တာဝန်ခံရမယ်။ အခု ရှိနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေ လုံခြုံမှုရှိအောင် နှစ်ဘက်စလုံးမှာ တာဝန်အပြည့်ရှိတယ်လို့ ကျနော်တို့က အဲ့လိုပဲ ပြောချင်တယ်။

အခုလို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တလျောက် တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရောက် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ နေရပ်ပြန်ရေးစီစဉ်မှုတွေအပေါ် နှောင့်နှေးစေသလို အိမ်ပြန်နိုင်ဖို့က မရေရာတော့ဘူးလို့ မောင်တောမြောက်ပိုင်းဇာတိ မော်ဒုစ္စရာစခန်း (၅) က ARSPH အဖွဲ့ဝင် ဦးရော်ဖိတ်က ပြောပါတယ်။

"ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်တလျောက်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေတာတော့ အမှန်ပဲ။ ကျနော်တို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တလျောက် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မောင်တောဘက်မှာ ဖြစ်နေကြတယ်။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ ဒုက္ခသည်တွေ ပြန်ဖို့ကလည်း ခက်တယ်။ ဒီလိုမျိုး တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေတယ်ကြားတော့ ကျနော်တို့ လုံခြုံရေးအရ စိတ်မချနိုင်ဘူး ဖြစ်နေတယ်။ "

မဆုမွန် ။ ။ အခုလက်ရှိ နယ်စပ်မှာ ရှိတဲ့ စစ်ရေးအခြေအနေကရော ဘယ်လောက့်အထိ စိုးရိမ်စရာအခြေအနေမှာ ရှိလဲ။

ဦးရော်ဖိတ် ။ ။ စိုးရိမ်ရပါတယ်။ စိုးရိမ်ရပါတယ်။ အင်မတန်စိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေအနေတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုက AA နဲ့ မြန်မာ့တပ်မတော်နဲ့က တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေတယ်။ နယ်စပ်တလျှောက်မှာ စစ်ရေးတင်းမာမှုတွေ ဖြစ်နေတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကလည်း နယ်စပ်တလျှောက်မှာ တပ်တွေချနေတာကို တွေ့ရတယ်။

မဆုမွန် ။ ။ အဲ့ဒီ့တော့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ နေရပ်ပြန်ဖို့သွားဖို့ လုပ်ကြတဲ့အခါမှာရော လုံခြုံရေး အာမခံချက်ရှိပါ့မလားရှင့်။

ဦးရော်ဖိတ် ။ ။ ပြန်ဖို့ အစီအစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးမယ်ဆိုရင် Repatriations Process မှာ ကျနော်တို့ဘက်က ဒုက္ခသည်တွေက စိတ်ချယုံကြည်နိုင်သော အစိုးရတရပ်ပေါ်လာမှသာ ပြန်နိုင်ခြေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ ကျနော်တို့ တွေးမိပါတယ်။ ရခိုင်ဘက်မှာ ကျန်နေခဲ့တဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက်လည်း ကျနော်တို့ အတော်လေးကို စိုးရိမ်မကင်း ဖြစ်နေကြရပါတယ်။ သူတို့ လုံခြုံရေးအတွက်လည်း စိတ်မချနိုင်ဘူး ဖြစ်နေပါတယ်။”

လွန်ခဲ့တဲ့ငါးနှစ် ရခိုင်မြောက်ပိုင်း စစ်တပ်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းမှုတွေထဲ အသက်လုပြေးလာကြတဲ့ သိန်းချီတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပေးထားတဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်မှာလည်း “ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်အရေးဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအတွက် ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတခု” ဖြစ်နေတာကြောင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက ကူညီဖြေရှင်းကြဖို့ ဒီသီတင်းပတ်ထဲမှာပဲ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဝန်ကြီးချုပ် Sheikh Hasina က ANI သတင်းဌာနနဲ့တွေ့ဆုံမေးမြန်းစဉ် တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

“ရိုဟင်ဂျာပြဿနာဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အတွက် ကြီးမားတဲ့ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတခု ဖြစ်နေပါတယ်။ နိုင်ငံကြီးတခုဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယက လက်ခံထားလို့ ရပေမဲ့ သိပ်များများစားစား မရှိပါဘူး။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာတော့ ရိုဟင်ဂျာ ၁ ဒသမ ၁ သန်းကျော် ရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရိုဟင်ဂျာတွေ နေရပ်ပြန်နိုင်မယ့် အစီအစဉ်တွေ လုပ်ကြဖို့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ရော၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ပါ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနေရတယ်။”

အခုလို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့အရေး ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာနေတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်အပေါ် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေဘက်က - နေရပ်ကိုပဲ ပြန်ချင်ပါတယ် ကိုယ့်အိမ်ကိုပဲ ကိုယ်ပြန်ကြမှာပါလို့ ဦးရော်ဖိတ်က ဆိုပါတယ်။

“ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးလို ဖြစ်လာတာကတော့ တကယ်ပါပဲ။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်က သူတို့ကလည်း မလွှဲမရှောင်သာ ကူညီပေးနေရတယ်။ နိုင်ငံတကာကလည်း ထောက်ပံ့ကူညီပေးနေတယ်။ အထူးသဖြင့် Repatriations Process ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်က အဆင်ပြေအောင် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတယ်။ ကျနော်တို့ကို လက်ခံပြီး ထိန်းသိမ်းပေးနေရတဲ့ကြားထဲ လုံခြုံရေးကိုလည်း စနစ်တကျတော့ ဆောင်ရွက်ပေးနေတာ တွေ့ရတယ်။ ကျနော်တို့ဘက်ကလည်း ကိုယ့်အိမ်ကိုပဲ ကိုယ်ပြန်ချင်ကြပါတယ်။ ဒုက္ခသည်တွေဘက်ကလည်း ကိုယ့်ဘက်က ယုံကြည်စိတ်ချပြီး လေးစားယုံကြည်မှုနဲ့ အာမခံချက်ပေးတဲ့ အစိုးရတရပ်အပေါ်မှာ အားကိုးပြီးတော့ ပြန်ချင်ကြတဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ ဒုက္ခသည်တွေက ဆက်နေကြပါတယ်။ နိုင်ငံတကာဘက်ကလည်း ကျနော်တို့ကို ဝိုင်းဝန်းကူညီစောင့်ရှောက်ပြီးမှ အာမခံချက်နဲ့ ပြန်နိုင်မယ့်အစီအစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ပေးမယ်လို့လည်း ကျနော်တို့ မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။”

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဇ်ဘဇားခရိုင်ထဲက ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲမှာ သိန်းချီတဲ့ဒုက္ခသည်အများစုရဲ့ ဆန္ဒသဘောထားကတော့ သူတို့နေရပ်ရင်းကိုပဲ အမြန်ပြန်လိုနေကြတယ်လို့ ဘာလုခါလီ စခန်းအမှတ်(၉) က စခန်းအုပ်ချုပ်မှူး ဦးတာဟေ့ခေါ် ဦးမောင်မောင်တင်က ပြောပြပါတယ်။

“ကျနော်က မာဇီးတာဝန်ယူထားတယ် မာဇီးဆိုတာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးပေါ့ ကျနော်တို့မှာ ဒုက္ခသည် စခန်း (၃၂) ခု ရှိတယ် အဲ့ဒီ့ ဒုက္ခသည်စခန်း (၃၂) ခုမှာ ကျနော် ပတ်လည်ပြီး သတင်းလေ့လာတာတွေ ရှိတယ်။ ကျနော်တို့က ချက်ခြင်းကို ပြန်ချင်ပါတယ်။ ကျနော်တို့လူမျိုးတွေ အားလုံးက တရက်ကိုမှ မစောင့်ဆိုင်းခိုင်းပဲ ပြန်ချင်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး အပြည့်အဝ ရပြီးမှ ပြန်မှာပါ။ ကျနော်တို့ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက လုံခြုံရေး အပြည့်အဝ ပေးထားတာရှိတယ်။ ဒုက္ခသည်စခန်းမှာ ကျနော်တို့ ဘာမှ စိုးရိမ်စရာမရှိဘူး။ နယ်စပ်မှာပဲ စိုးရိမ်စရာတွေရှိတာ။ သဘောထားက အားလုံးပြန်ချင်တယ်။ လုံခြုံရေးအာမခံချက် အပြည့်အဝ ရချင်တယ်။ ကျနော်တို့ အလိုအပ်ဆုံး အလိုချင်ဆုံးဆန္ဒက ကိုယ့်အိမ်ကိုပဲ ကိုယ့်နေရာကိုပဲ ကိုယ်ပြန်ချင်တယ် ဒီတချက်ကိုပဲ လိုချင်တယ် ဒီတချက်ကိုပဲ ရချင်တယ် ကျန်တာ ဘာကိုမှ မလိုချင်ဘူး။”

ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို တရားဝင်ခေါ်ဝေါ် သုံးနှှုန်းတာမရှိတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကတော့ ရိုဟင်ဂျာတွေ ပြန်လည်ခေါ်ယူနိုင်ရေး အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ လက်တွဲပြီး စိစစ်ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ပြောဆိုထားတဲ့အတွက် ရိုဟင်ဂျာတို့ အိမ်ပြန်ရေး ဒီနှစ်ကုန်လောက်မှ စတင်ကောင်း စတင်နိုင်မယ်လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ့်အစိုးရ အရာရှိတွေဘက်ကလည်း ခန့်မှန်းပြောဆိုနေတာပါ။ အခုလို ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေဘက်ကလည်း သူတို့ နေရပ်ရင်းကိုပဲ ပြန်လိုတယ်လို့ တစိုက်မတ်မတ် ပြောဆိုနေကြချိန် လက်တလော ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲ AA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ကြား စစ်ရေးတင်းမာမှုတွေကြောင့် နဂိုကတည်းကမှ မှေးမှိန်နေဆဲ ရိုဟင်ဂျာတို့ အိမ်ပြန်ရေးကတော့ ဒီ့ထက်ပိုပြီးတော့မှ အလှမ်းဝေး ခက်ခဲသွားနိုင်ခြေရှိကြောင်း ရခိုင်အရေးလေ့လာသူတွေဘက်က သုံးသပ်နေကြကြောင်းပါရှင့်။

XS
SM
MD
LG