သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ သမၼတနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ခဲ့ေပမဲ့ အာရွပစိဖိတ္ေဒဆိုင္ရာ အေမရိကန္ရဲ႕ မူ၀ါဒ အေျပာင္းအလဲရွိမွာမဟုတ္ေၾကာင္း အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားေရးရာ ဆပ္ေကာ္မတီ ဥကၠဌ က ဗုဒၶဟူးေန႔ လႊတ္ေတာ္ၾကားနားပဲြမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာအရ အေရးပါတဲ့ ျမန္မာအပါအ၀င္ အာရွပစိဖိတ္ေဒသမွာ လံုၿခံဳေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ တရားဥပေဒစုိုးမိုးေရးအတြက္ အေမရိကန္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ဥပေဒ ခ်မွတ္ႏိုင္ေရး လႊတ္ေတာ္ကႀကိဳးပမ္းေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို တင္ဆက္မွာပါ။

သမၼတသစ္ Trump အစိုးရလက္ထက္မွာ အာရွပစိဖိတ္ေဒသဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္မူ၀ါဒ ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္က ဥပေဒၾကမ္းေရးဆဲြေနတာပါ။ ARIA အာရွပစိဖိတ္ေဒသမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ေထာက္ခံအားေပးမႈထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳေရး အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈ ဥပေဒမူၾကမ္း ေရးဆဲြေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မတ္လ (၂၉)ရက္ေန႔က အေရွ႕အာရွဆိုင္ရာ အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားေရးရာ ဆပ္ေကာ္မတီမွာ ၾကားနားပဲြ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

ဆပ္ေကာ္မတီဥကၠဌ Republican ကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Cory Gardner ကအာရွပစိဖိတ္ေဒသဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးေပၚလစီမွာ အေရးပါရျခင္းအေၾကာင္းအရင္းကိုၾကားနားပဲြမွာ အခုလိုေျပာပါတယ္။

“အာရွပစိဖိတ္ေဒသဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ သိပ္ကိုအေရးႀကီးပါတယ္။ ၂၀၅၀ ျပည့္ဒီေဒသမွာ ကမာၻ႕လူဦးေရ တ၀က္ေနထိုင္ၾကမွာျဖစ္ၿပီး ကမာၻရဲ႕ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုး တ၀က္ဟာလည္း ဒီေဒသကပဲ ထြက္မွာျဖစ္ပါတယ္ ဒါေၾကာင့္ ဒီေဒသဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အေမရိကန္အတြက္ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးမယ့္ ပို႔ကုန္ေတြကို ထုတ္ႏိုင္ခြင့္ေပးမယ့္ ေဒသျဖစ္မယ္ဆိုတာ ျငင္းလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။”

သမၼတေဟာင္း အိုဘာမားလက္ထက္တုန္းက Asia Pivot လို႔ေခၚတဲ့ အာရွမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈကို ႀကိဳးပမ္းခဲ့တဲ့အျပင္ Asia Balance လို႔ေခၚတဲ့ အာရွမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ပါ၀င္မယ့္ အခန္းက႑ခ်ိန္ခြင္လွ်ာျပန္ညွိတဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒေတြကို က်င့္သံုးခဲ့သလို သမၼတ Trump ရဲ႕ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာလည္း ေျပာင္းလဲမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆပ္ေကာ္မတီဥကၠဌ Gardner ကေျပာပါတယ္။

အခု ဥပေဒၾကမ္းကိုေရးဆဲြရာမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အကဲစမ္းမႈေတြအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေဖၚေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ Gardner ကအခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒီေဒသမွာ လံုၿခံဳေရးအရ အကဲစမ္းမႈေတြဟာ ရႈပ္ေထြးၿပီးတိုးမ်ားလာေနပါတယ္။ ၂၀၁၆ မွာ ေျမာက္ကိုးရီးယားက ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္ေဖာက္ခြဲမႈ ၂ ႀကိမ္လုပ္ခဲ့သလို ပဲ႔ထိန္းတပ္ ဒံုးက်ည္ ၂၂ စီးကိုလည္း လႊတ္တင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၃ က စလို႔ တရုတ္ဟာ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္မွာ ဧကေပါင္း ၃၀၀၀ ခန႔္ ေျမဖို႔ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံတကာဥပေဒနဲ႔ ဆန္႔က်င္ၿပီး ဒီေနရာမွာ စစ္စခန္းေတြလည္း တည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။ IS ေတြကလည္း အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသမွာ ေျခကုတ္ယူလာပါၿပီ။ ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး တို႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံလိုႏိုင္ငံေတြမွာ တိုးတက္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ျပန္ဆုတ္မယ့္အရိပ္လကၡဏာေတြလည္း ေတြ႔ျမင္ေနရပါတယ္။”

လက္ရွိ သမၼတ Trump အစိုးရဘက္ကေတာ့ ျမန္မာအပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စီးပြားေရးဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ မူ၀ါဒအတိအက် ထြက္မလာေသးေၾကာင္း ၀ါရွင္တန္အေျခစိုက္ အေမရိကန္-အာဆီယံ စီးပြားေရးေကာင္စီ တဲြဖက္မန္ေနဂ်ာ ကိုလွဖုန္းျမင့္ ကေျပာပါတယ္။

“အခု ျမန္မာနဲ႔ အေမရိကန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈဟာ အစိုးရခ်င္းဆက္စပ္မႈက တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္မႈ အခုေလာေလာဆယ္ မရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ သံုးသပ္လို႔ရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ Trump အစိုးရသစ္ လက္ထက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတခုတည္းမဟုတ္ပါဘူး။ အေရွ႕ေတာင္အာရွတခုလံုးအတြက္ေတာင္မွ အခုအခ်ိန္အထိ တိက်၊ ျမင္သာတဲ့ ဥပေဒမေပၚေပါက္ေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အစိုးရခ်င္းဆက္စပ္မႈနဲ႔ စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈဟာ လက္တေလာထပ္တူက်မယ္လို႔ သံုးသပ္လို႔ေတာ့ မရပါဘူး။”

အခုလို လႊတ္ေတာ္ကေန အာရွပစိဖိတ္ေဒသနဲ႔ ဆက္ဆံေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒကို ခ်မွတ္ႏိုင္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အေမရိကန္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြက ပိုၿပီး မ်ားလာဖြယ္ရွိတယ္လို႔ ကိုလွဖုန္းျမင့္က သံုးသပ္ပါတယ္။

“အေမရိကန္လုပ္ငန္းေတြက အခုအခ်ိန္မွာေပါ့ေနာ္ ၿခံဳၿပီးမွ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၀င္တာ ဒီျပင့္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ယွဥ္ရင္ နည္းေသးတယ္လို႔ ေျပာရင္ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေႏွးတာေတာ့ ေႏွးတယ္ ၊ ဒါေပမယ့္ အလံုးအရင္းနဲ႔ ေရရွည္စီးပြားေရးအျမတ္ကို မၾကည့္ပဲ ႏိုင္ငံအတြက္ေရာ ျပည္သူအတြက္ေရာ ဘယ္လိုေကာင္းမလဲဆိုတဲ့ မူ၀ါဒကိုအဓိကထားၿပီးေတာ့ အလံုးအရင္းနဲ႔၀င္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ တျခားႏိုင္ငံ ေတြလိုမ်ိဳးေတာ့ အခုေလာေလာဆည္ကေတာ့ ပမာဏမမ်ားေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီထက္အမ်ားႀကီး၀င္လာမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းလို႔ ရပါတယ္။”

ARIA ဥပေဒမူၾကမ္းမွာ- လံုၿခံဳေရးက႑မွာ ေဒသတြင္း မဟာမိတ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ျပန္လည္ညွဳိႏွဳိင္းေဆာင္ရြက္မႈအပါအ၀င္ အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္သမားေတြႏွိမ္နင္းရာမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ပံပိုးကူညီမႈ၊ စီးပြားေရးအရ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ အားေပးကူညီမႈ စတဲ့ အခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG