သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးကို စကၤာပူလို ေခတ္မွီေအာင္လုပ္ဖို႔ ဘာေတြ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကို ေျပာျပပါရေစ။

သမၼတက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို စကၤာပူႏိုင္ငံလိုျဖစ္ေအာင္လုပ္ဖို႔ လမ္းညႊန္ခဲ့တာကို အမွတ္ ၁၊ ၂ စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာနရဲ့ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရင္းႏွီး ျမႈပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ (MIC) ဥကၠဌက မႏွစ္က ႏို္၀င္ဘာလထဲမွာ လူထုသိေအာင္ ထုတ္ေျပာခဲ့ပါတယ္။

လြတ္လပ္ေရးရၿပီးခါစက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တည္ပံုကို အတုယူဖို႔ အတြက္ စကၤာပူႏိုင္ငံက လာၾကည့္ခဲ့ရတာမို႔ အခု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို ျပန္ၿပီး တည္ေဆာက္တဲ့ အခါ စကၤာပူႏိုင္ငံဆီက ဘာေတြကို အတုယူဖို႔ လုိတယ္ဆိုတာက ေမးစရာျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာမွာ အႀကံေပး အျဖစ္နဲ႔ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ဗိသုကာပညာရွင္ ေဒါက္တာေက်ာ္လတ္ကို ေမးၾကည့္ပါတယ္။

“ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ႏွစ္ေပါင္းေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီးေတာ့ ရွိတဲ့ Historical City ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ မို႔လို႔၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အမ်ုားႀကီး ဆင္ခ်င္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားၿပီးေတာ့မွ တည္ေဆာက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စကၤာပူလို ပံုစံဆိုတာက ေတာ့ အတိအက် ဆိုလုိတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္ကေတာ့ ဥပမာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြျဖစ္တဲ့ Sewage system မိလႅာစံနစ္ တို႔ ၊ Water supply system ေရေပးေရးစံနစ္တုိ႔ ၊ Drainage system ေရေျမာင္းစံနစ္တုိ႔၊ အဲဒီလို ကိစၥေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီးေတာ့ စကၤာပူတို႔လို ေခတ္မွီတဲ့ စံနစ္ေတြ၊ နည္းစံနစ္ေတြကို သံုးၾကမယ္လို႔ ေျပာတာျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

တကယ္ကေတာ့ ပံုစံအားျဖင့္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒီ အာဆီယံ တိုင္းျပည္ေတြ ထဲမွာ ႏိုင္ငံျခားကေနၿပီးေတာ့ ေလယာဥ္ပ်ံနဲ႔ပဲ လာလာ၊ သေဘၤာနဲ႔ပဲ လာလာ ဒါမွမဟုတ္လည္း ျပည္တြင္း ရပ္ေ၀းက ပဲခူးဘက္က၊ ျပည္ဘက္က ေနၿပီးေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကိုပဲ ၀င္လာလာ၊ ၾကည့္လို္က္တာနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ဆိုတာက အာရွမွာ ရွိေသာ၊ ယဥ္ေက်းမႈရွိေသာၿမိဳ႕ဆိုတာက ၾကည့္လိုက္တာနဲ႔ ေပၚေနပါတယ္။

တျခား မိုးထိေအာင္ျမင့္တဲ့ ေဆာက္အဦးေတြ High rises အမ်ားႀကီးရွိတဲ့ ေဟာင္ေကာင္တုိ႔လို၊ စကၤာပူတို႔လို ၿမိဳ႕ေတြနဲ႔က မတူပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာက အမ်ိဳးသားလကၡဏာ လို႔ေခၚတဲ့ National Character ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို အဓိကအားျဖင့္ ထိမ္းသိမ္းဖို႔ဆိုတာ ကို ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အခု စည္ပင္မွာ အႀကံေပးအေနနဲ႔ လုပ္ေနတဲ့အတြက္ ေၾကာင့္မို႔ သူတို႔ကိုလည္းေျပာပါတယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္တို႔ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြကလည္း ဒါကိုလက္ခံပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ေစာေစာကေျပာတဲ့ ဒီ Infrasturcture လို႔ေခၚတဲ့ အေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြကိုသာလွ်င္ ေခတ္မွီတိုးတက္ေအာင္ လုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္”

ဒီလိုအေျခခံ အေဆာက္အဦးေတြကို ေခတ္မွီေအာင္ ျပဳျပင္ဖို႔ စဥ္းစားရာမွာ ပထမဆံုး အဂၤလိပ္လက္ထက္က တည္ေဆာက္သြားတဲ့ ၿမိဳ႕ရဲ့ အေနအထား ဘယ္လုိ ရွိတယ္ ဆိုတာ ၾကည့္ရေအာင္ပါ

“အဂၤလိပ္ေခတ္က ပထမဦးဆံုး ၁၈၅၃မွာ စေဆာက္ၿပီးေတာ့ ၁၈၅၅ ပတ္၀န္းက်င္ေလာက္မွာ ၿပီးတဲ့ အဂၤလိပ္ map ေျမပံုက ၃၃ စတုရန္း မိုင္ ရွိပါတယ္။ အဲဒါက ဘယ္အထိပါလဲဆိုေတာ့ အခုရွင္ေစာပုလမ္းလို႔ေခၚတဲ့ ၀င္ဆာလမ္းေပါ့၊ ေနာက္တခါ ဗဟန္းဘက္၊ ေနာက္တခါ ေခၚကတဲက Boundary ေဘာင္ဒရီလမ္းေခၚတာေပါ့။ ေဘာင္ဒရီလမ္းဆိုကတဲက ရွင္းပါတယ္ အျပင္ေရာက္ေနလို႔ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလမ္းေတြ အထိေလာက္ပဲ ပါပါတယ္။

အခုေဒါင္းေတာင္း ဧရိယာ downtown area လို႔ သံုးေနၾကတဲ့ ၿမိဳ႕ထဲပိုင္းေပါ့။ အဲဒါက ၆ၿမိဳ႕နယ္ ၇ၿမိဳ႕နယ္ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ဘယ္လိုေျပာင္းသြားလဲဆုိေတာ့ central business district ေပါ့။ CBD စီးပြါးေရးဇံု ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာင္းသြားပါတယ္။ အဲဒီလို ေျပာင္းတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အဲဒီမွာ ရုပ္ရွင္ရံုေတြ၊ ဆိုင္ခန္းေတြ၊ ကုန္တိုက္ႀကီးေတြ အမ်ားႀကီး အဲဒီမွာ ေပၚလာၿပီးေတာ့ လူေနၾကတာေတြကလည္းပဲ အရင္တုန္းက အဂၤလိပ္လက္ထက္ ကနဲ႔ စာလို႔ရွိရင္ ေလးငါးဆေလာက္ကို ပိုၿပီး မ်ားသြားပါတယ္။

အဲေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေျဖးေျဖးေျဖးေျဖး ခ်ဲ႕ခ်ဲ႕သြားတာေပါ့။ အဲဒီတုန္းက ၁၈၅၀ ပတ္၀န္းက်င္ေလာက္မွာ ေဆာက္တဲ့ ၿမိဳ႕က စမ္းေခ်ာင္းတုိ႔ ၾကည့္ျမင္တုိင္တို႔က အျပင္ကို ေရာက္ေနပါတယ္။ အဲေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ေျဖးေျဖးေျဖးေျဖးနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စည္ပင္ သာယာ နယ္နိမိတ္ထဲကို သြင္းသြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ အခုဆိုရင္ ဟိုတုန္းက ၃၃ စတုရန္းမို္င္ ကေန အခု ၃၀၀ေက်ာ္ စတုရန္းမိုင္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ ဆယ္ဆေလာက္ တုိးသြားတယ္ေပါ့ေနာ္”

ဘယ္ေနရာေတြအထိ ခ်ဲ႕ထားတာပါလဲ

“ခုက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စည္ပင္သာယာ နယ္နိမိတ္က မဂၤလာဒံုထိေအာင္၊ အင္းစိန္၊ ေနာက္ အင္းစိန္ေျမာက္မွာ ေနာက္အသစ္ တိုးလာတဲ့ ေရႊျပည္သာဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တခါ လိႈင္ျမစ္ကို တံတား ၂စင္းထိုးလိုက္ၿပီးေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ့ အေနာက္ဖက္ လိႈင္သာယာ ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တခါ ဟိုဘက္က ပုဇြန္ေတာင္ေခ်ာင္းကုိ တံတားေတြထိုးၿပီးေတာ့ အေရွ႕ဘက္မွာပဲ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ ဆိုတာရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္၊ လိႈင္သာယာ၊ ေရႊျပည္သာကေတာ့ ၁၉၈၈ခု ေနာက္ပိုင္းမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္ေတြ ၊ အိမ္ယာ မရွိတဲ့ လူေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ သူတို႔ကို ေျမ ကြက္ေတြကို ေဖၚထုတ္ၿပီး ေတာ့ သူတို႔ ေနရာခ်ထားေပး ၿပီးေတာ့ ေဆာက္တာကေတာ့ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ေဆာက္ၾကေပါ့ေလ။

အစိုးရကေတာ့ လမ္းေဖါက္ေပးတယ္။ ေရေပးတယ္။ ေနာက္အကြက္ကေလးေတြ ခ်ၿပီးေတာ့ သူတို႔ကို ဂရံေျမ ေပးလိုက္တယ္။ အဲဒီစံနစ္ေပါ့ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ အခုက်ေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီး က အဲဒါေတြ အကုန္လံုးေပါင္းလိုက္ရင္ စတုရန္းမိုင္ သံုးရာေက်ာ္သြား ပါၿပီ”

နဂိုက အစဥ္အလာရွိထားတဲ့ ၿမိဳ႕တၿမိဳ႕ကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ျပဳျပင္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုအခ်က္ေတြကို အဓိကထားၿပီး ဂရုစိုက္ဖို႔ လိုတာပါလဲ

“အေျခခံ အေဆာက္အအံုဆိုေတာ့ အဲဒီမွာ ေရေပးေရးစံနစ္တို႔၊ မိလႅာစံနစ္တုိ႔၊ ေရေျမာင္းစံနစ္တို႔ ၊ လွ်ပ္စစ္တို႔၊ လမ္းတို႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးတို႔ အကုန္လံုး ပါေနပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ဒီ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စံနစ္ကို သီးသန္႔ေလးခြဲၿပီး တြက္ၾကပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘာက အေရးႀကီးသလဲ ဆိုရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေရွးေဟာင္း ၿမိဳ႕တၿမိဳ႕ကို ျပန္ၿပီးေတာ့ လူေတြလည္းပဲ အဆင္ေျပေအာင္ ေနထိုင္ဖို႔ လုပ္ၾကမယ္ ကိုင္ၾကမယ္ဆိုရင္ ေစာေစာတုန္းကေျပာတဲ့ အေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြကလည္းပဲ လိုအပ္ေနေတာ့ အဲဒါေတြကို တည္ေဆာက္တဲ့ အခ်ိန္အခါမွာ ကိုယ့္ရဲ့ ေရွးအေမြအႏွစ္ေတြ အမ်ိဳးသားလကၡဏာလို႔ ေခၚတဲ့ national character ေတြမေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္လို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဂရု တစိုက္နဲ႔ တည္ေဆာက္ရပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ သူမ်ားေတြလို သိပ္ႀကီး ေနရာတကာမွာ အျမင့္ႀကီးေဆာက္လုိ႔ မရဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒါအေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေရႊတိဂံုဘုရား ပတ္၀န္းက်င္မွာ အထပ္ျမင့္ အေဆာက္အဦးႀကီးေတြ ေဆာက္မယ္။ ေရႊတိဂံုဘုရားကို ကာၿပီး ေဆာက္မယ္ မိုးၿပီးေဆာက္မယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သမိုင္းေၾကာင္း အေျခခံအရ လက္မခံႏိုင္ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔ ေရႊတိဂံုဘုရား ပတ္၀န္းက်င္မွာ သီးသန္႔ ဇံု Zonning ထားေပးရပါတယ္။

ဒါကို အခုကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လက္ခံၿပီး က်င့္သံုးပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ေလာက္က အဲဒါကို မလုပ္မိလို႔ ေနရာ ၂ေနရာေလာက္မွာ အမွားေတြ ျဖစ္သြားပါတယ္”

ဗိသုကာ ပညာရွင္ ေဒါက္တာေက်ာ္လတ္ပါ။ ေရွ႕တပတ္မွာေတာ့ ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြ အေၾကာင္းကို ဆက္ၿပီး ေျပာျပေပးမွာပါ။

XS
SM
MD
LG