သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Black hole တြင္းနက္ႀကီး


black hole တြင္းနက္ႀကီး

နကၡတၱေဗဒ ဆိုင္ရာ ရူပေဗဒပညာရပ္မွာ ထူးျခားတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈအျဖစ္ ကမာၻကေန အလင္းႏွစ္ သန္းေပါင္း ၅၀ ေလာက္အကြာမွာရွိတဲ့ black hole လို႔ေခၚတဲ့ တြင္းနက္ႀကီးရဲ႕ ဓါတ္ပံုကို ႏိုင္ငံတကာသိပၸံပညာရွင္ေတြပါဝင္တဲ့အဖြဲ႔က ပထမဆံုး ျပသႏိုင္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ား စိတ္ဝင္စား ေနတဲ့ တြင္းနက္ႀကီးဆိုတာ ဘာပါလဲ ဘယ္ေနရာမွာ ရွိပါသလဲ။ အေမရိကန္ အာကာသ စူးစမ္းေရး ဌာနက သိပၸံပညာရွင္ ေဒါက္တာ ပေဒသာတင္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

Black Hole တြင္းနက္ႀကီး
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:27 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

သုေတသနပညာရွင္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ပါဝင္တဲ့ Event Horizon Telescope စီမံကိန္းကေန ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က စတင္ၿပီး black hole ကို တိုက္ရိုက္ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၉ ဝါရွင္တန္၊ Brussels, Santiago ၊ ရွန္ဟိုင္း၊ တိုင္ေပနဲ႔ တိုက်ိဳေတြမွာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ လုပ္ၿပီး အရင္က မွန္းဆၾကည့္ေနရတဲ့ black hole ကို အခု မ်က္ဝါးထင္ထင္ ျပသခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“ရိုးရိုးပကတိမ်က္လံုးနဲ႔ေရာ အေဝးၾကည့္မွန္ေျပာင္းနဲ႔ ဒီေလာက္ေဝးတဲ့ ေနရာမွာ ရွိတဲ့ တြင္းနက္ႀကီးကို လွမ္းၾကည့္လို႔ မရပါဘူး။ ဘယ္ေလာက္ ေဝးသလဲဆိုေတာ့ အလင္းႏွစ္ သန္းေပါင္း ၄၅ သန္း ေလာက္ ေဝးတဲ့ေနရာကို ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ မရသလို အေဝးၾကည့္ မွန္ေျပာင္းနဲ႔လည္း ရိုက္လို႔ မရပါဘူး။ တကယ္လို႔သာ ေရဒီယို တယ္လီစကုပ္နဲ႔ ရိုက္မယ္ဆိုရင္ ကမာၻေလာက္ ႀကီးတဲ့ ေရဒီယို တယ္လီစကုပ္ႀကီး ဆင္ၿပီးမွ ရိုက္လို႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ သိပၸံပညာရွင္ ေတြက ကိုက္ တရာ ၂ ရာေလာက္ ရွိတဲ့ ေရဒီယို တယ္လီစကုပ္ေတြကို ကမာၻအႏွံ႔ ၈ ေနရာမွာထားၿပီး အဲဒီကေန လွမ္းၿပီးေတာ့ အခ်ိန္ကိုက္ၿပီး ၿပိဳင္တူရိုက္ၾကပါတယ္။ အေဝးၾကည့္ မွန္ေျပာင္းနဲ႔ တိုင္းၿပီးေတာ့ ပံုေပါင္းမ်ားစြာကို အခ်ိန္ကိုက္ စီစစ္ၿပီးေတာ့ ဒီပံုေတြ ေထာင္နဲ႔ ေသာင္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဟာကို အကုန္လံုး သန္႔ေအာင္ လုပ္လိုက္ၿပီးေတာ့မွ ဒီတြင္းနက္ black hole ရဲ့ ဓါတ္ပံုကို ထုတ္လိုက္တာပါ။

အခု ပံုထုတ္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ black hole ဟာ ဘယ္ေနရာမွာ ရွိပါသလဲ။

2. ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“ကမာၻကေန အလင္းႏွစ္ေပါင္း ၄၅ သန္း ေလာက္အကြာေဝးမွာ ရွိတယ္။ အလင္းေရာင္ရဲ့ နႈန္းနဲ႔သာ သြားလို႔ရွိရင္ အဲဒီကို ေရာက္ဖုိ႔အတြက္ နွစ္သန္းေပါင္း ၄၅ သန္း ၾကာမွာပါ။ ဘယ္ေလာက္ေဝးသလဲ ဆိုရင္ သူက က်ေနာ္တို႔ ေနစၾကၤာဝဌာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ေန စၾကဝဠာ ရွိတဲ့ နဂါးေငြ႔တန္းကို milkyway လို႔ေခၚပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔လို နဂါးေငြ႔တန္းေပါင္း သန္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္ ဒီ စၾကဝဠာ ထဲမွာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ စၾကဝဠာ ထဲမွာရွိတဲ့ နဂါးေငြ႔တန္း ေနာက္တခုကို နံမယ္ေပးထားတာက Virgo A ဒါမွမဟုတ္ M 87 လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒီ နဂါးေငြ႔တန္း အလယ္တဲ့တဲ့ မွာမွ အခုပံုမွာ ျမင္ၾကရတဲ ့မုန္႔လက္ေကာက္ အကြင္းလို ဟာကို ဓါတ္ပံုရိုက္ယူလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ M 87 ဆိုတာက Messier 87 ပါ။ ျပင္သစ္ နကၡတၱေဗဒ ပညာရွင္ Charles Messier က (၁၇၈၁) ၁၈ ရာစုမွာ ေတြ႔ခဲ့တာပါ။ တြင္းနက္ႀကီးကို ေတြ႔တဲ့ နဂါးေငြ႔တန္းက Messier 87 ပါ။ Virgo A လို႔လည္း ေခၚပါတယ္။

ဘာ့ေၾကာင့္ M 87 နဂါးေငြ႔တန္းထဲက black hole ကို ဓါတ္ပံုရိုက္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားတာပါလဲ။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“က်ေနာ္တို႔ နဂါးေငြ႔တန္း milkyway ထဲမွာလည္း ဒီလို black hole ေတြ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ နဂါးေငြ႔တန္းမွာရွိတဲ့ black hole က သူ႔ရဲ့ ေရာင္ျခည္က ေတာက္ပလြန္းအားႀကီးၿပီး သူကေန ထြက္တဲ့ ေရဒီိယုိ လႈိင္းက အျပင္းဆံုး၊ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီ ကမာၻေပၚမွာ ရွိတဲ ေရဒီယိုတယ္လီစကုပ္ေတြနဲ႔ တိုင္းယူလို႔ ရတဲ့အတြက္ အကုန္လံုးက အဲဒီေနရာကို ခ်ိန္ၿပီး တိုင္းၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ M 87 နဂါးေငြ႔တန္း၊ ဒီ galazy ရဲ့ အလယ္မွာ ရွိတဲ့ တြင္းနက္ဟာ ေနထက္ အဆ သန္းေပါင္း ၇၀၀၀ ေလာက္ႀကီးပါတယ္။”

အမ်ားစိတ္ဝင္စားေနတဲ့ Black hole ဆိုတာ ဘာပါလဲ

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“အလြန္တရာမွ သိပ္သည္းဆႀကီးတဲ့ ေနရာ တေနရာလို႔ သတ္မွတ္လို႔ ရပါတယ္။ တြင္းနက္ႀကီးရဲ့ သိပ္သည္းဆ ဘယ္ေလာက္မ်ားသလဲ ဆိုရင္၊ ဘယ္အရာဝတၱဳပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သူ႔ပတ္ဝန္းက်င္ကို ျဖတ္သြားရင္ သူက တခါထဲ အတြင္းထဲကို စုပ္သြင္းလိုက္ ႏိုင္ေအာင္ကို သူက သိ္ပ္သည္းဆ မ်ားပါတယ္။ gravitational force ေပါ့ေနာ္။ ဆြဲအား အရမ္းမ်ားပါတယ္။ ပစၥည္း ဝတၱဳ မေျပာနဲ႔ အလင္းေရာင္ေတာင္ သူ႔ေရွ႕မွာ ျဖတ္သြားလို႔ ရွိရင္ အလင္းေရာင္ေတာင္ အစုပ္ခံလိုက္ရပါတယ္။ အဲဒီေလာက္ အထိကို သိပ္သည္းဆ မ်ားတဲ့ ေနရာကို black holes လို႔ေခၚပါတယ္။

ရူပေဗဒအရ မ်က္ႏွာျပင္ တခု ရွိတယ္လို႔ မွန္းလိုက္လို႔ရွိရင္ အရမ္းကို သိပ္သည္းတဲ့ ေနရာ က်လို႔ရွိရင္ ဒီမ်က္ႏွာျပင္က အျပန္႔မေနပဲ အဲဒီေနရာမွာ သြားခ်ိဳင့္ေနပါတယ္။ အဲဒီလို ခ်ိဳင့္ေနတဲ့ ေနရာအတြက္ ဘာနဲ႔ သြားစဥ္းစာလို႔ ရသလဲ ဆိုရင္ ရာဘာျပား ပါးပါးေပါ့ေနာ္၊ အျပန္႔ႀကီးကို အလယ္မွာ ေဂၚလီလံုး တလံုးလို ေလးတဲ့ဟာမ်ိဳး ထားလိုက္ရင္ သူက ခ်ိဳင့္သြားတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါကို space- time work ျဖစ္တယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီေဂၚလီလံုးက သိပ္ၿပီး သိပ္သည္းတဲ့ သံဆိုလို႔ရွိရင္ ပိုၿပီး ခ်ိဳင့္မယ္။ ေနာက္ ဘယ္လိုျဖစ္သြားမလဲ ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ ေနေတြ ေနရဲ့ သက္တမ္းကုန္သြားတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ သိပ္သည္းဆ အရမ္းမ်ားသြားတဲ့ အတြက္ အဲဒါကို singularity လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒီအခါက်ရင္ သူက ကေတာ့ႀကီးလို ျဖစ္သြားမယ္။ သူ႔ကို တြင္းနက္ႀကီးလို႔ တင္စားၿပီးေျပာလိုက္တာပါ။ အရာဝတၱဳေတြ သူ႔ေဘးနားမွာ ရွိလို႔ရွိရင္ ဒီတြင္းထဲကို အကုန္လံုး က်သြားပါတယ္။ အလင္းေရာင္ေတာင္ လြတ္မသြား ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ သူ႔မွာ ျဒပ္ဆြဲအား အရမ္းမ်ားလို႔ တြင္းနက္ႀကီးလို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီမွာ အလင္းေရာင္ေတာင္ မျမင္ရရင္ ေရဒီယိုလႈိင္းကလည္း ျမင္ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ရတာက ဒီတြင္းနက္ႀကီးရဲ့ ပတ္ဝန္းးက်င္မွာရွိတဲ့ ဓါတ္ေငြ႔ေတြ၊ အမႈန္ေတြ၊ တိမ္တိုက္ေတြ အကုန္လံုးကို တြင္းနက္ႀကီးက အတင္း ဆြဲယူလိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ သူက ပူလြန္းအားႀကီး တဲ့အတြက္ အနီးနားက အမႈန္ေတြ အစိုင္ခဲေတြ ဓါတ္ေငြ႔ေတြက ျမင့္မားလွတဲ့ အပူခ်ိန္ကို ေရာက္သြားၾကတယ္။ အဲဒီကေနမွ ေရဒီယို လႈိင္းေတြ ထုတ္ေပးလိုက္တာ။ ထုတ္လိုက္တဲ့ ေရဒီယို လႈိင္းကို ခုန အေဝးၾကည့္မွန္ေျပာင္းနဲ႔ တုိင္းလိုက္တဲ့ အခါ၊ အမွန္ဆို ေရဒီယို လႈိင္းက က်ေနာ္တို႔ မ်က္လံုးနဲ႔ မျမင္ရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ျမင္ရေအာင္ သိပၸံပညာရွင္ေတြက သိပ္ေတာက္ပေနတဲ့ ေရဒီယို လႈိင္းကို အဝါေရာင္၊ သိပ္မေတာက္ပရင္ အနီေရာင္ ဆိုၿပီး ပံုေဖၚယူလိုက္တဲ့အခါ အလယ္မွာ ဘာအေရာင္မွ မရွိတဲ့ဟာကေတာ့ တြင္းနက္ေပါ့ေနာ္။ သူ႔ေဘး ပတ္ပတ္လည္မွာ အဝါေရာင္ အနီေရာင္နဲ႔ အကြင္းႀကီး ျဖစ္ေနတဲ့ဟာကို ပံုေဖၚယူလိုက္တဲ့အတြက္ ဒါကို black hole အေနနဲ႔ ေတြ႔ရတာပါ။”

ေနတစင္းရဲ့ သက္တမ္းကုန္သြားတဲ့အခါ Supernova ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ၿပီး ဒီေပါက္ကြဲမႈကေန black hole ျဖစ္လာတာပါ။ ဒီလိုျဖ စ္လာမယ္ ဆိုတာကို ႀကိဳတင္ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့သူက အိုင္စတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“ဒီ တြင္းနက္ကို ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့သူက ၁၉၁၅ ခုႏွစ္မွာ Black hole ရွိမယ္ဆိုတဲ့ သီအုိရီ of relativity ႏႈိင္းရသီအုိရီကို ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့တဲ့ Albert အိုင္စတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အိုင္စတိုင္းေျပာခဲ့တဲ့ ဒီလိုေနရာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္ဆိုတဲ့ဟာကို က်ေနာ္တို႔ ပထမဦးဆံုး ကိုယ္ေတြ႔ မ်က္ျမင္ ေတြ႔ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတြင္းနက္ႀကီး ရွိမယ္ ဆိုတာကို အဲဒီတုန္းကေတာ့ သူက မေဖၚျပခဲ့ပါဘူး။ သီအိုရီ အရသာ တြက္ျပခဲ့တာပါ။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွာ နကၡတၱပညာရွင္ John Wheeler ကေန black hole ရွိမယ္ ဆိုတာကို ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၇၁ ခုႏွစ္မွာ ေတြ႔ခဲ့တာပါ။”

ဒီ Black hole ဟာ မေပ်ာက္ပ်က္ေတာ့ပဲ တည္ၿမဲေနပါသလား။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“ဒီတြင္းနက္ႀကီးထဲကို ထြက္သြားတဲ့ ပစၥည္းမွန္သမွ် ျဒပ္မွန္သမွ် အကုန္လံုး အစုပ္ခံလိုက္ရတယ္။ ဒီတြင္းနက္ႀကီးေရာ သဘာဝ အေလွ်ာက္ ၿမဲေနပါသလား ဆိုရင္ သူလည္း မၿမဲပါဘူး။ အဲဒီ မတည္ၿမဲတဲ့ဟာကို Stephen Hawking ဆိုတဲ့ ရူပေဗဒ ပညာရွင္က ေဟာကိန္း ထုတ္လိုက္တာပါ။ black hole with radiation ေပါ့ေနာ္။ ဒီတြင္းနက္ႀကီးကေန x- ray ေရာင္ျခည္ ေတြ ျပန္ထြက္လာတယ္။ radiation ေတြ ျပန္ထြက္လာတယ္။ အဲဒီလို ျပန္ထြက္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ တြင္းနက္ႀကီးဟာ ပ်က္သြားပါတယ္။ မရွိေတာ့ပါဘူး။ Stephen Hawking ကေနာက္ ရီစရာ တခု အေနနဲ႔ ဘာေျပာသလဲ ဆိုေတာ့ မင္း တကယ္လို႔မ်ား တြင္းနက္ႀကီးအစုပ္ခံလိုက္ရရင္ ျပန္ေတာ့ ထြက္လာမယ္။ ဒါေပမယ့္ ပကတိ လူအေနနဲ႔ေတာ့ ျပန္ထြက္လာမွာ မဟုတ္ဖူး။ တကယ္လို႔ ျပန္မထြက္လာဘူး ဆိုရင္ေတာ့ တြင္းနက္ႀကီးရဲ့ ဟိုဘက္မွာ ေနာက္ စၾကဝဠာ တခုထဲကို ေရာက္သြားမယ္လို႔ သူက ေဟာကိန္း ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။”

ေဒါက္တာ ပေဒသာတင္ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG