သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လေပၚသြားဖုိ႔ အပိုလိုယာဥ္မႈးေတြ ဘယ္လိုႀကိဳးစားခဲ့ၾကလဲ


first astronauts apollo
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

လကမာၻမွာ လူသားေတြ ပထမဆံုး ေျခခ်ႏုိင္ခဲ့တာ အႏွစ္ ၅၀ ရွိပါၿပီ။ ဒီလို ေျခခ်ႏုိင္ေအာင္ အပိုလို ယာဥ္မႈးေတြ ဘယ္လိုႀကိဳးစားခဲ့ရတယ္ ဆိုတာကို အေမရိကန္အာကာသ စူးစမ္းေရးဌာန နာဆာက သိပၸံပညာရွင္ ေဒါက္တာ ပေဒသာတင္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ အေမရိကန္ႏုိ္င္ငံကေန အပိုလို ၁၁ နဲ႔ လႊတ္တင္လိုက္တဲ့ အာကာသယာဥ္မႈး ၃ ဦး ထဲက ၂ ဦးက Neil Armstrong ရယ္ Buzz Aldrin ရယ္တို႔က လကမာၻကို ေျခခ်ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအာကာသ ယာဥ္မႈးေတြကို အာကာသ ဒံုးပ်ံထဲမွာ ပ်ံရံုတင္ မဟုတ္ပဲနဲ႔ အာကာသယာဥ္ရဲ့ အျပင္ကို ထြက္ၿပီးေတာ့ ေလဟာနယ္ထဲမွာ ဘယ္လို လမ္းေလွ်ာက္မလဲ၊ ဘယ္လို အလုပ္လုပ္မလဲ၊ ဘယ္လိုသြားမလဲ၊ ဘယ္လို အသက္ရွင္မလဲ ဆိုတာကို ရုပ္ပိုင္းေရာ၊ စိတ္ပိုင္းေရာ သူတုိ႔ အမ်ားႀကီးကို ေလ့က်င့္ေပးရပါတယ္။ အဲဒါဟာ အပိုလို စပ်ံတဲ့ အပိုလို ၆ တို႔ - ၇ တို႔ ၈ တို႔ ၉ တို႔ ၁၀ တို႔က အစ အကုန္လံုးမွာပါတဲ့ အာကာသ ယာဥ္မႈးတုိင္းဟာ အခုထိလည္း ဒီအာကာသ ယာဥ္မႈးေတြကို သင္တန္းေပးတဲ့အခါမွာ ေတာ္ေတာ္ကို ခက္ခက္ခဲခဲ သူတုိ႔ သင္တန္းကို တက္ယူရပါတယ္။”

လေပၚ ပထမဆံုး ေရာက္ခဲ့တဲ့ လူသား ၃ ဦးက Neil Armstrong - Buzz Aldrin နဲ႔ Michael Collins တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီယာဥ္မႈးေတြဟာ လေပၚသြားႏုိင္ဖုိ႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေလ့က်င့္ခဲ့ရတာပါ။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“အာကာသယာဥ္မႈးေတြ ဒီလပတ္တဲ့ အာကာသယာဥ္ထဲကေန လေပၚဆင္းယာဥ္ကိုေျပာင္း လေပၚကို ေရာက္ၿပီး အျပင္ထြက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ အာကာသထဲကို ေရာက္သြားတယ္။ ကမာၻ႔ဆြဲအားရဲ့ ၆ ပံုတပံုပဲ ရွိတဲ့ လေပၚမွာ ဘယ္လို လမ္းေလွ်ာက္မလဲ၊ ဘယ္လုိအသက္ရွင္မလဲ၊ ပစၥည္းကရိယာေတြကို ဘယ္လိုလုပ္မလဲ၊ ဥပမာအားျဖင့္ အေမရိကန္ အလံေလးတခုေတာင္မွ ေထာင္ဖုိ႔အတြက္ တြင္းကေလး တူးတာကအစ ဒါေတြက ေတာ္ေတာ္ေလးကို ေလ့က်င့္ခဲ့ရပါတယ္။ အာကာသထဲမွာ တနာရီ လမ္းေလွ်ာက္ဖို႔အတြက္ကို ေရေအာက္ ထဲမွာ ဆယ္နာရီေလာက္ ၾကာၾကာ ေတာက္ေလွ်ာက္ အလုပ္လုပ္ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ mission training ေပါ့ေနာ္။ ဒီအစီစဥ္ႀကီး တခုလံုးကို ဘယ္လိုၿပီးေျမာက္ေအာင္ လုပ္မလဲ ဆိုတာအျပင္ မသြားခင္မွာ လဆင္းယာဥ္လို ဟာမ်ိဳးကို ကမာၻေပၚမွာ ဒီအတိုင္း တေထရာထဲ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ၿပီး ေမာင္းႏွင္တာ၊ လေပၚကို တင္တာ၊ လေပၚကေန ပ်ံတက္တာ၊ အဲဒါေတြကို အၾကာႀကီး ေလ့က်င့္ခဲ့ရပါတယ္။

ေနာက္တခုက အာကာသဝတ္စံုကို ဝတ္တတ္ေအာင္၊ အက်ီကို ျပန္လဲတတ္ေအာင္ ဆိုတာကအစ သင္ရပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ သူတုိ႔ သြားခဲ့တဲ့ ၄ ရက္ခရီး ထဲမွာ စားေရးေသာက္ေရး၊ တပိုတပါးေပါ့ေနာ္၊ အိမ္သာသံုးတာကအစ လံုးဝ မတူေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ ေရခ်ိဳးတာ၊ ေနာက္ ပစၥည္းေတြ ေနရာတက်သိမ္းတာ၊ ကင္မရာေတြ သံုးတတ္ေအာင္ကအစ ဒီ training ေတြကို ေတာ္ေတာ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ သူတုိ႔ သင္ယူခဲ့ရပါတယ္။”

အခုလို ေလ့က်င့္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈ ရခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“လေပၚကို တင္ဖို႔အတြက္ သူတို႔ လုပ္ခဲ့ရတာေတြက အခ်ိန္ကိုက္ရမယ္။ အာကာသလႊတ္တဲ့ ဒံုးပ်ံ အပိုလို capsule အိမ္ထဲကို က်ေနာ္ ဝင္ၾကည့္ဖူးပါတယ္။ ခလုပ္ေတြက တရာႏွစ္ရာေလာက္ ရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ တခုမွ လံုးဝ မမွားေအာင္ ဒီဟာႀကီး တခုလံုးကို ဘယ္လို ထိန္းခ်ဳပ္ပဲ့ကိုင္ၿပီး လေပၚတင္မယ္။ ဘယ္လိုပ်ံတက္မလဲ ဆိုတာကို အဲဒါကို ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီး ေတာ့ကို ေခါင္းထဲမွာ အလြတ္ရ အေသရေအာင္ကို သူတုိ႔ ေလ့က်င့္ထားရတာပါ။ ခဏခဏေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေလာက္ ေလ့က်င့္ထားတဲ့ အတြက္လည္း သူတုိ႔ လေပၚကို ေအာင္ျမင္စြာ ပထမဦးဆံုး ေျခခ်ႏို္င္တဲ့ လူသားေတြ အေနနဲ႔ ေအာင္ျမင္မႈ ရခဲ့တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။

ဆိုေတာ့ ေလ့က်င့္မႈက အရမ္းအေရးႀကီးတယ္ ေပါ့ေနာ္။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။ ဒံုးပ်ံက အလိုလို တက္သြားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒံုးပ်ံ တက္ဖို႔ အတြက္ကို လိုအပ္တဲ့ ခလုပ္ေတြ ဖြင့္တာ၊ ပိတ္တာ၊ ခ်ိန္တာဆတာ ေတြက အဆင့္ေတြ မ်ားပါတယ္။ မ်ားလြန္းအားႀကီးတဲ့အတြက္ သူ႔ catalogue က စာမ်က္ႏွာ ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ရွိပါတယ္။ အခု ေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေတာ့ ဒါကို ကြန္ျပဴတာ ေပၚမွာ တခါထဲ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ ကြန္ျပဴတာရဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ screen ေပၚမွာ လက္ညွိဳးေလးနဲ႔ ေထာက္ၿပီး ဘယ္ေနရာ ဘယ္ေနရာ သြားဆိုၿပီး အျမန္ဆံုး ဖတ္လို႔ရေအာင္ကို အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ေျပာင္းလာၿပီေပါ့။ အရင္တုန္းကဆို စာအုပ္အထူႀကီးကို လွန္ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ အျမန္ၾကည့္ရပါတယ္။ မွားသြားမွာ စိုးလို႔။ အဲဒီေတာ့ အခ်ိန္ကိုက္ လုပ္ရတဲ့အတြက္ လုပ္ပံုလုပ္နည္းက ထမင္းစားေရေသာက္ နီးပါးေလာက္ကို ျဖစ္သြားၿပီ ဆိုေတာ့မွ ဒါေသခ်ာၿပီ။ လုပ္ႏို္င္တဲ့ အရည္အခ်င္း၊ လုပ္ႏုိင္တဲ့ အသိဥာဏ္ေရာဘာေရာ ကိုယ္ကာယ စြမ္းအားေရာ ရၿပီ ဆိုေတာ့မွ လေပၚကို ေျခခ်ႏိုင္ပါတယ္။”

လေပၚကို ေျခခ်ခဲ့တာ အႏွစ္ ၅၀ ရွိၿပီေပါ့ေနာ္။ ဆုိေတာ့ အဲဒီတုန္းက ႏွစ္ ၅၀ တုန္းက ဒီအာကာသ ယာဥ္မႈးေတြ လေပၚမဆင္းခင္ ႀကိဳးစားခဲ့ရတာနဲ႔ အခုေခတ္လူေတြ အခုေခတ္ အာကာသ ယာဥ္မႈးေတြ ႀကိဳးစားရတာနဲ႔ ကြာျခားခ်က္ကေလး နဲနဲ ေျပာျပေပးပါ။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။“၁၉၆၉ ခုႏွစ္မွာ လေပၚကို ဆင္းခဲ့ၿပီးေတာ့ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္က်မွ လသြားတဲ့ ခရီးစဥ္ေတြကို အဆံုးသတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလို အဆံုးသတ္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္အထိေပါ့ေနာ္၊ အာကာသယာဥ္မႈးေတြ ႀကိဳးစားခဲ့ရတာ၊ သူတုိ႔ တက္ခဲ့ရတဲ့ traning ေတြ၊ ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေပါ့ေနာ္ သင္တန္းေတြ အမ်ားႀကီး တက္ခဲ့ရတာနဲ႔ အခုနဲ႔ဆို အတူတူ ေလာက္ပဲ၊ ဒီမွာ တခု ဘာကြာသြားသလဲ ဆိုေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အာကာသစခန္းကို ေရာက္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အာကာသစခန္း အေၾကာင္းကို ဘာသာရပ္ တခု အေနနဲ႔ အထူးျပဳၿပီး ေလ့လာရပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ အေမရိကန္ လူမ်ိဳးေတြခ်ည္းပဲ ဆင္းခဲ့တဲ့အတြက္ အေမရိကန္စကားေလာက္ပဲ ေျပာလို႔ ရပါတယ္။ အခုက်ေတာ့ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ အာကာသစခန္းမွာ ဂ်ပန္အာကာသ သုေတသန ယာဥ္မႈးလည္း ပါတယ္။ ရုရွားအာကာသယာဥ္မႈးလည္းပါတယ္၊ ကေနဒါကလည္းပါတယ္၊ ျပင္သစ္လည္းပါတယ္၊ ေတာင္အေမရိကက လက္တင္ႏုိင္ငံက အာကာသ ယာဥ္မႈး ပါခဲ့သလို စပိန္ကလည္း ပါပါတယ္။ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔ ဘာသာစကားကို တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ ေျပာတတ္ဖုိ႔ အတြက္ ဆို ဒီ ဘာသာစကား language ေပါ့ေနာ္။ ဘာသာရပ္စာေပ ဆိုင္ရာေတြကို အမ်ားႀကီးေလ့လာရပါတယ္။ ဒါေလာက္ပဲ ကြာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္း အေျခခံ ေပါ့ေနာ္၊ ဒီ ဒံုးပ်ံကို ဘယ္လို စၿပီး ေမာင္းမလဲ၊ ပဲ့ထိန္းမလဲ၊ ဒံုးပ်ံနဲ႔ လပတ္တဲ့အာကာသယာဥ္နဲ႔ ဘယ္လိုခြဲထြက္မလဲ၊ ဆိုတာေတြနဲ႔ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ဒံုးပ်ံက တဆင့္ၿပီးတဆင့္ ခြဲထြက္သြားတာ၊ ေနာက္ ဒံုးပ်ံရဲ့ ထိပ္ဖူးမွာ ရွိတဲ့ေနရာကေန အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အာကာသစခန္းနဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ ဘယ္လို ခ်ိတ္ဆက္မလဲ၊ ခ်ိတ္တဲ့ဟာက ဘယ္လိုပံုစံလည္းဆိုတဲ့ အဲဒါ docking လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒါ သိပ္အေရးႀကီးပါတယ္။ နဲနဲေလးမွ လြဲလို႔ မရပါဘူး။ စကၠန္႔နဲ႔အမွ် အတိအက် သူတုိ႔က လုပ္ေနရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ mission control ကေနၿပီးေတာ့ ေျပာေန ခိုင္းေနတဲ့ အတိုင္း ဒါလုပ္ပါ ဒါလုပ္ပါ ဆိုတဲ့ အဆင့္အဆင့္တိုင္းကို တခုမွ မမွားေအာင္ လုပ္ရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အရင္တုန္းက လေပၚဆင္းခဲ့တဲ့ အတိုင္းလိုပဲ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အာကာသစခန္းကို သြားတဲ့အခါ၊ သြားၿပီးေတာ့ ခ်ိတ္တဲ့အခါ၊ စခန္းထဲမွာ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါ အတူတူ ေလာက္ပါပဲ၊ နည္းစံနစ္ေတြကသာ နဲနဲ ကြာခ်င္ကြာသြားမယ္၊ ဒါေပမယ့္ ေလ့က်င့္မႈေတြကေတာ့ အတူတူပါပဲ။

အခု အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အာကာသစခန္းၿပီးသြားတဲ့ အခါက်ရင္ ၂၀၂၄ ခုႏွစ္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ လေပၚကို အေမရိကန္ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေျခခ်ပါအံုးမယ္။ ေနာက္အဲဒီအတြက္ ျပင္ဆင္မႈေတြက အရင္အတုိင္း ပါပဲ။ အရင္လုိပဲ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ေတြနဲ႔ တိုးတက္လာတဲ့ နည္းပညာေတြကို သံုးၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ ဆက္ေလ့က်င့္ၿပီးေတာ့ အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္ စလုပ္ေနၾကပါတယ္။”

ေဒါက္တာ ပေဒသာတင္ပါ။

XS
SM
MD
LG