သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

သဘာဝေဘး ကာကြယ္ေရးမွာ အသံုးဝင္တဲ့ ဗက္တီဗာျမက္


သန္လ်င္အပိုင္ ဖားကူးေက်းရြာမွာ ျမစ္ကမ္း အတိုက္စားခံေနရပံု (ဓါတ္ပံု ဦးရဲျမင့္စိုး)

သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္တဲ့ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေတြလို ဆိုးက်ိဳးေတြ၊ ဆည္ေတြမွာႏံုးက်ၿပီး သံုးလို႔မရ ျဖစ္ကုန္တာေတြကို ဗက္တီဗာ (Vetiver) ေျမထိမ္းျမက္ကို သံုးၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္း ၿမိဳ႕ျပအင္ဂ်င္နီယာ ဦးရဲျမင့္စိုးက ေျပာျပေပးမွာပါ။

ဟိုအရင္တခ်ိန္တုန္းက ျမန္မာျပည္မွာ ေရႀကီးတယ္ ဆိုတာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အခု အထက္ျမန္မာျပည္မွာ မိုးရြာ လိုက္တာနဲ႔ ေအာက္ျမန္မာျပည္ ၿမိဳ႕ေတြ အကုန္လံုး လိုလိုမွာ ေရေဘးကာကြယ္ေရးေတြ ႏွစ္စဥ္လိုလို လုပ္လာရတာမ်ိဳးကို သတိထားမိၾကမွာပါ။ ဘာ့ေၾကာင့္ ဒါမ်ိဳး ျဖစ္လာရတာပါလဲ။

ျမန္မာျပည္မွာ ဟိုအရင္က သစ္ေတာေတြက အကာကြယ္ေပး ဖံုးလႊမ္းထား တာ ျဖစ္ၿပီး အခုအခ်ိန္မွာ သစ္ေတာေတြကို အဆမတန္ ခုတ္လွဲၿပီး ၇ မိနစ္တိုင္း မွာ ကားႀကီး တစီးစာေလာက္ ထုတ္ေနတယ္လို႔ သတင္းေတြ မွာ ေဖၚျပၾက ပါတယ္။ ဒီလို အလြန္အကၽြံ ထုတ္လုပ္မႈကေန မိုးေရေတြကို ထိမ္းမ ထားႏုိင္ေတာ့ တဲ့ အျပင္ ဒီမိုးေရေတြဟာ ေျမေအာက္ေရထဲ မေရာက္ႏုိင္ပဲ၊ သဲႏံုးေတြကိုပါ သယ္ေဆာင္ၿပီး ျမစ္ေတြ အေခ်ာင္းေတြထဲ တန္းၿပီး စီးဝင္တဲ့ အေနထား ျဖစ္ကုန္ ပါတယ္။ ဒီအ ခါမွာ သဲႏႈန္းေတြရဲ့ အနည္ထိုင္ မႈေၾကာင့္ ျမစ္ၾကမ္းျပင္ေတြ ျမင့္ တက္လာၿပီး မိုးရြာလိုက္တာနဲ႔ ေရႀကီး ေရလွ်ံတာေတြ ျဖစ္လာတာပါ။

သစ္ထုတ္လုပ္မႈေၾကာင့္ ႀကံဳရတဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြထဲက ထင္ရွားတဲ့ ဥပမာ ေနာက္ တခုကေတာ့ ကေလးၿမိဳ႕မွာ ရွိတဲ့ ရာဇၿဂိဳဟ္ ဆည္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆည္ရဲ့ အထက္ပိုင္း ေရေဝေရလဲ ေဒသေတြမွာ သစ္ပင္ေတြ အလြန္အကၽြံ ခုတ္မႈေၾကာင့္ သဲႏံုးေတြ ဆည္ထဲကို ထိုးဆင္းလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆည္ေဆာက္ ၿပီး ၿပီးခ်င္း ႏွစ္မွာပဲ သဲႏံုးေတြနဲ႔ ျပည့္ၿပီး ဆည္ဟာ သံုးမရပဲ ျဖစ္ သြားတာပါ။ ဆည္တဆည္ရဲ့ သက္တမ္းဟာ အနဲဆံုး ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေလာက္ ရွိရမွာ ျဖစ္ေပ မယ့္ တႏွစ္ထဲနဲ႔ တင္ ပိတ္သြားတာမို႔ ဆည္ကို အသံုးမခ်ႏိုင္ပဲ ျဖစ္သြားပါတယ္။

ဒီဆည္ကို မေဆာက္ခင္က ပါတ္ဝန္းက်င္မွာ ေလ့လာစစ္ေဆးမႈေတြ မလုပ္ခဲ့ တာေၾကာင့္ အခုလို ျဖစ္ခဲ့တာပါလား။

ဆည္မေဆာက္ခင္က သစ္ေတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဆည္ေဆာက္ေနခ်ိန္မွာ သစ္ေတာက သစ္ခုတ္မႈေတြ အတြက္ ဆည္ေျမာင္းက တားခြင့္မရွိ တာေၾကာင့္ပါ။ တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ သဘာဝ ဝန္းက်င္ထိမ္းသိမ္းမႈ ေကာင္းေကာင္း မလုပ္ခဲ့တဲ့ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ကေလးၿမိဳ႕ အထက္ပိုင္းမွာတင္ သစ္ေတာ အေတာ္ျပဳန္း သြားတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဆည္တည္ေဆာက္ ေန တဲ့ ႏွစ္ပို္င္း အတြင္းမွာပဲ သစ္ေတြ အဆက္မျပတ္ခုတ္ေနတာရဲ့ အက်ိဳးဆက္လည္း ျဖစ္တာမို႔ ဒါဟာ သိပ္ကို သိသာ ထင္ရွားတဲ့ ျဖစ္ရပ္တခုပါ။

ဒီဆည္ရဲ့ အထက္ပိုင္းမွာ အရင္လို သစ္ေတာေတြ ျပန္ၿပီး ျပည့္လာေအာင္ သစ္ပင္ေတြ ျပန္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးမယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေလာက္ အနဲဆံုး ၾကာျမင့္ႏိုင္ ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အခုလို ျဖစ္စဥ္မ်ိဳးကို ႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ျပန္လည္ ထိမ္းသိမ္းဖို႔ နည္းလမ္းေကာင္း တခုအေနနဲ႔ ေတြ႔ထားတာကေတာ့ ဗက္တီဗာ ေျမထိမ္းျမက္ ရွည္ စိုက္ပ်ိဳးဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဗက္တီဗာ ျမက္ကို စိုက္ပ်ိဳးမယ္ ဆိုရင္ တႏွစ္ ၂ ႏွစ္ အတြင္းမွာပဲ သူ႔အျမစ္က ေျမေအာက္ကို ၁၅ ေပေလာက္ အထိ ဆင္းသြားႏိုင္ တာမို႔ အခ်ိန္တိုတို အတြင္းမွာပဲ အကာကြယ္ေတြ ေပးႏုိင္ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို အသံုးဝင္တဲ့ ဗက္တီဗာ ျမက္ဆိုတာ ဘယ္လို ျမက္မ်ိဳးလည္း ဆိုတာ ၾကည့္ ရေအာင္ပါ။

ဗက္တီဗာျမက္ဟာ ေျမထိမ္းျမက္ရွည္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔မူရင္းက အိႏၵိယ ႏုိင္ငံ ကျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယမ်ိဳးရင္း ျမက္တမ်ိဳးပါ။ ဗက္တီဗာ ဆိုတာ တမီလ္စကားပါ။ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ Khus ေကာ့စ္ ေကာ့စ္ လို႔ေခၚၾကပါတယ္။

ျမက္ရဲ့ အေနအထားက ေျမျပင္အထက္ ၅ ေပေလာက္အထိ အေပၚကို ထိုးတက္ ရွည္လ်ားႏုိင္ၿပီး ထူးျခားခ်က္က သူ႔ရဲ့ အျမစ္ပါ။ ထူးထူးျခားျခား ေအာက္ တည့္တည့္ကို ရွည္ထြက္ၿပီး တႏွစ္ခြဲ ၂ ႏွစ္ေလာက္ အတြင္း ေျမေအာက္ကို ၁၅ ေပေလာက္အထိ ထိုးဆင္း သြားႏိုင္ပါတယ္။ အပင္က ေတာင့္တင္းၿပီး အရြက္က ေျဖာင့္တန္းပါတယ္။ အစိမ္းေရာင္ အရြက္ေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ အက်ယ္ ၈ မီလီမီတာ (၀.၃ လက္မ) နဲ႔ အရွည္က တေပခဲြကေန ၅ ေပအထိ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ျမက္ဖုတ္မ်ိဳး ျဖစ္ၿပီး အခ်င္း တေပခန္႔ ရွိတတ္ပါတယ္။ အျမစ္ဆံုဟာ ေျမေအာက္မွာရွိၿပီး ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႔မႈနဲ႔ ေရရရွိမႈ နဲပါးၿပီး မိုးေခါင္ တဲ့ ဒဏ္ကိုေရာ၊ မိုးမ်ားၿပီး ေရလႊမ္းတဲ့ ဒဏ္ ၂ မ်ိဳးစလံုးကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိပါ တယ္။ ႏွင္းကိုက္တာ၊ တိရိစာၦန္အစားခံရတာနဲ႔ ပိုးမႊား ကိုက္တဲ့ ဒဏ္ေတြ၊ မီးေလာင္မႈ ဒဏ္ေတြကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း ခံႏို္င္ရည္ ရွိပါတယ္။ တကယ္လို႔ ဒီ ကပ္ေဘးေတြ ခံခဲ့ရရင္ေတာင္မွာ ကပ္ေဘးေတြ ၿပီးဆံုးသြားရင္ သဘာဝ အေလွ်ာက္ ျပန္ၿပီး ရွင္သန္ႏုိင္စြမ္း ရွိပါတယ္။

ဒီျမက္မ်ိဳးဟာ ပ်မ္းမွ် အပူခ်ိန္ ၁၈ ဒီဂရီကေန ၂၅ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္အတြင္း ရွင္သန္ႏိုင္ပါတယ္။ မိုးရြာသြန္းခ်ိန္ အနဲဆံုး ၃ လေလာက္ လိုအပ္ပါတယ္။ မိုးနဲတဲ့ ေဒသေတြမွာ ေရေလာင္းၿပီး စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ပါတယ္။ မိုးေခါင္တဲ့ ဒဏ္ ေရဝပ္တဲ့ ဒဏ္ေတြကို ခံႏုိင္ရည္ ရွိၿပီး ဘယ္ေျမအမ်ိဳးစားမ်ိဳးမွာမဆို စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ပါတယ္။ သဲဆန္တဲ့ ေျမကေတာ့ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ သတၱဳဓါတ္၊ အက္ဆစ္ဓါတ္နဲ႔ အယ္လ္ကာလီဓါတ္ေတြ ဆားဓါတ္ပါတဲ့ ေျမမ်ိဳးမွာ လည္း ေပါက္ေရာက္ႏုိင္ ပါတယ္။

ကေလးဘက္က ရာဇၿဂိဳဟ္ ဆည္မွာ ဆည္ရဲ့ အေနထားေတြ ပ်က္ျပားေနတာ အတြက္ ေျမထိမ္းျမက္ရွည္ ဗက္တီဗာနဲ႔ ဘယ္လို ကာကြယ္ႏုိင္ပါသလဲ။

သူ႔ရဲ့ ေရေဝေရလဲ ေဒသေတြမွာ ဗက္တီဗာ ျမက္ကို အတန္းလိုက္ ခ် စိုက္ပ်ိဳး မယ္ ဆိုရင္ ဆည္ထဲ ဝင္မယ့္ ႏႈန္းေတြကို တားထားႏုိင္ပါတယ္။ ဆည္ထဲ ဝင္တဲ့ ႏံုးက် တဲ့ႏႈံး နဲမယ္ဆိုရင္ ဆည္သက္တမ္းဟာ ပိုၿပီး ရွည္လာ မွာ ျဖစ္ ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆည္တင္မကပဲ အင္းေလးလို ကန္ေတြနဲ႔ တျခားျမစ္ေခ်ာင္းေဒ သေတြ အေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ အခုလို ျပႆနာေတြ ရွိေနတာပါ။

အဓိကကေတာ့ ျမစ္ကမ္း တိုက္စား ျပဳန္းတီးႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြ အတြက္ ဒီျမက္မ်ိဳးကို စိုက္ပ်ိဳးေပးၿပီး တိုက္စားတဲ့ ဒဏ္ ကာကြယ္ ႏိုင္ ပါ တယ္။ ေနာက္ ေျမေအာက္ေရ ထိမ္းသိမ္းဖို႔ အတြက္လည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။ သစ္ခုတ္ၿပီးတဲ့ ေနရာေတြ၊ သတၱဳတြင္း မိုင္းေဒသေတြက စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြ ထားတဲ့ ေနရာေတြ၊ ေတာင္ေစာင္းကမ္းပါးေတြ အတိုက္စား မခံရေအာင္ ျဖစ္ေစ၊ ကားလမ္း ရထားလမ္းနံေဘး၊ ကုန္းေဇာင္း ကမ္းပါး ၿပိဳမ က်ေအာင္ျဖစ္ေစ၊ ျမစ္ေခ်ာင္း ေျမာင္းေတြရဲ့ ေရ လမ္းေၾကာင္းေတြ ထိမ္းသိမ္းရာမွာျဖစ္ေစ သံုးႏိုင္ပါတယ္။

ဒီဲျမက္မ်ိဳးရဲ့ ထူးျခားခ်က္က ဘာပါလဲ။ သူ႔ရဲ့ အသံုးဝင္ပံုကို ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

သူ႔ရဲ့ အဓိကတန္ဖိုးက အေစ့ကေန မ်ိဳးမပြါးႏိုင္တဲ့အတြက္ အထိမ္းသိမ္းရ ခက္ခဲတဲ့ ျပန္႔ပြါးမႈမ်ိဳး ျဖစ္မလာႏိုင္တာပါ။ ေနာက္ထူးျခားတာ တခုက သူ႔ရဲ့ အျမစ္က ေရဆိုးေရညစ္ေတြကို သန္႔စင္ေပးႏုိင္တဲ့ သတၱိ ရွိတဲ့အတြက္ စက္ရံုအလုပ္ရံုေတြက စြန္႔ပစ္ေရေတြကို ျပန္လည္သန္႔စင္ရာမွာ သံုးႏိုင္တာ ျဖစ္ ပါတယ္။ ျမက္အႏုကိုေတာ့ ေမြးျမဴေရး တိရိစာၦန္စာ အျဖစ္ သံုးႏိုင္သလို စိုက္ခင္းေတြ စိုက္ပ်ိဳးပင္ေတြ အရည္အေသြး ျမွင့္ တင္ေပးရာ မွာ လည္း သံုးႏုိင္ပါ တယ္။ ဗက္တီဗာ ျမက္ရဲ့ အျမစ္ကေန အေမႊးဆီ ထုတ္ယူႏိုင္ တာမို႔ ေဟတီ လို ႏိုင္ငံမ်ိဳးမွာ ဗက္တီဗာ ျမက္ကေနအေမႊးဆီ အႀကီးအက်ယ္ စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီျမက္ကေန အိမ္သံုးပစၥည္းေတြလည္း ထုတ္လုပ္ၾက ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG