သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးဆုံးျဖတ္ခ်က္ ကုလ ခ်မွတ္


Hau Do Suan, Permanent Representative of Myanmar to the United Nations

“The Human Rights Situation in Myanmar” ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ၇၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံရဲ႕ တတိယေကာ္မတီမွာ ႏို၀င္ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ- ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္မႈေတြအပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈအားလံုးကို ကန္႔ကြက္ရွဳတ္ခ်ထားၿပီး၊ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူအျပစ္ေပးႏိုင္ေရး လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ဖို႔ ကုလအေထြေထြညီလာခံႀကီးက တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ေဟာက္ဒိုဆြမ္းကေတာ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြက္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္ၿပီး အျပဳသေဘာမေဆာင္ပဲ ယံုၾကည္မႈပ်က္ျပားေစတဲ့အတြက္ ျမန္မာအစိုးရက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ဗီြအိုေအကို တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကိုတင္ျပမွာပါ။

UNGA's resolution on Myanmar
UNGA's resolution on Myanmar

ႏို၀င္ဘာလ (၁၆) ရက္ေန႔ နယူးေရာက္ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ က်င္းပတဲ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ တတိယေကာ္မတီမွာ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေထာက္ခံမဲ ၁၄၂ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၁၀ မဲ၊ ၾကားေနမဲ ၂၆ မဲတို႔နဲ႔ အတည္ျပဳခဲ့တာပါ။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို OIC အစၥလာမ္မစ္ႏိုင္ငံ မ်ားအဖဲြ႔နဲ႔ EU ဥေရာပသမဂၢတို႔က ပူးတဲြေရးဆဲြၿပီး တတိယေကာ္မတီကို တင္သြင္းခဲ့တာပါ။ ဒါအျပင္ ဒီမူၾကမ္းဟာ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔က ဂ်ီနီဗာ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာလည္း အတည္ျပဳထားၿပီးသာျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ေဟာက္ဒိုဆြမ္းကေတာ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ျမန္မာဘက္က လံုး၀ကန္႔ကြက္တဲ့အေၾကာင္း တတိယေကာ္မတီေဆြးေႏြးပဲြမွာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္တုန္႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဗီြအိုေအက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ ကန္႔ကြက္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို သံအမတ္ႀကီးက အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

"ႏိုင္ငံေရးသေဘာအဓိက ပါတာေပါ့ေနာ္။ အမွန္ကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ပံုမွန္လုပ္ရမယ့္ ေဆြးေႏြးရမယ့္ေနရာက လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ဒါေပမယ့္ အေထြေထြညီလာခံကို ဒီလူ႔အခြင့္အေရးကိစၥ ယူလာတာက ႏိုင္ငံေရးအရ လုပ္တာျဖစ္တယ္။ ေသာၾကာေန႔ကဆိုရင္ေတြ႔မွာေပါ့ဗ်ာ ၊ အဲဒီမွာ ႏိုင္ငံတခုခ်င္းအလိုက္ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ခ်မွတ္တာဆိုရင္ ၄ ႏိုင္ငံပဲရွိတာခင္ဗ် ။ ဒါကို ေရြးထုတ္ၿပီးမွ Select လုပ္တာပဲ ကမာၻမွာ ၁၉၃ ႏိုင္ငံရွိတယ္တဲ့ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ေတြ။ အဲဒီမွာ ျမန္မာ၊ ဆီးရီးယား၊ အီရန္ရယ္ ၊ ေျမာက္ကိုးရီးယားရယ္ပဲ နာမည္တပ္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေျပာတယ္ဆိုေတာ့ ဒါကိုက အစ နာမည္တပ္တဲ့အခါ မတရားမူေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ကို လုပ္တယ္ဆိုတာ လံုး၀လက္မခံႏိုင္ဘူး။"

ဆံုးျဖတ္ခ်က္ပါ အခ်က္ေတြကိုၾကည့္ရင္လည္း အျပဳသေဘာမဆန္ပဲ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ထိခိုက္ေစေၾကာင္း သံအမတ္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

"စာသားေတြကို ၾကည္႔လိုက္ရင္လည္း အဓိက ဘာလဲဆိုရင္ ဒုကၡသည္ေတြအေရးထက္ အဓိက က်ေနာ္တို႔ ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္း အၾကမ္းဖက္သမားေတြ တိုက္ခိုက္ၿပီး စစ္ဆင္ေရးလုပ္တဲ့အခါမွာ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္တဲ့အခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈရွိတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အခ်က္အလက္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ Mission ဖြဲထားတာရွိတယ္ေလ FFM လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက ။ အဲဒီ FFM ကေနၿပီးေတာ့ အစီအရင္ခံထားတဲ့ဟာေတြကိုပဲ အဓိကထားၿပီးေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ ျပစ္မႈၾကီးေတြ က်ူးလြန္တယ္ ၊ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာလူေတြကို သတ္ျဖတ္တယ္တို႔ ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ မတရားျပဳက်င့္တယ္တို႔ ဒါေတြကိုအဓိကထားၿပီးေတာ့ အေရးယူဖို႔ဆိုတာေတြကို အဓိကထားလုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒါက အျပဳသေဘာလံုး၀မဆန္တဲ့အျပင္ကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြကိုလညး္ထိခိုက္ႏိုင္တယ္ ။ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း မြတ္ဆလင္အေရးကိစၥကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာနဲ႔ တိုင္းျပည္လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါမွာလည္း အက်ိဳးလံုး၀မျပဳႏိုင္ဘူး။ အခ်င္းခ်င္းမွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံျပည္သူေတြနဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္မႈကိုလည္း ပ်က္ျပားေစမယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မူကိုလည္း အဟန္႔အတားျဖစ္ေစမယ္။ ဒါေၾကာင့္အဓိက ကန္႔ကြက္တာပါပဲ။"

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သံအမတ္ႀကီး Masud Bin Momen ကလည္း အခု ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကေန ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႕ သူတို႔ဆႏၵသေဘာထား ပါမွသာ သူတို႔ ေနရပ္ရင္း ရြာေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ျပန္ႏိုင္ေရးကို ကုလသမဂၢက ထပ္ၿပီး အတည္ျပဳေပးလိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ေကာ္မတီေရွ႕ေမွာက္မွာ ေျပာသြားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ေဟာက္ဒိုဆြမ္းက အခုလိုတုန္႔ျပန္ပါတယ္။

"အဲဒါကေတာ့ နဂိုကတည္းကစၿပီးလုပ္ကတည္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္နဲ႕ လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးေတာ့ ျပန္လည္လက္ခံဖို႔အတြက္ စၿပီး လုပ္ကတညး္က အဲဒီအခ်က္က ပါၿပီးသားေလ ။ အဲဒါေၾကာင့္ ပံုစံကို ၂ ဖက္သေဘာတူပံုစံကိုခ်ထားတာရွိတယ္။ အဲဒီ ျဖည့္စြက္ရမယ့္ ပံုစံထဲမွာဆိုရင္ သူတို႔သေဘာနဲ႔ သူတို႔ျပန္လာမယ္ဆိုတာကို ေသခ်ာေအာင္ဆိုၿပီး လက္မွတ္လည္းထိုးခိုင္းတယ္ခင္ဗ်။ လက္ေဘြယာကို ႏွိပ္ဖို႔ အကြက္လုပ္ထားတယ္။ အဲဒါ က်ေနာ္တို႔အေသခ်ာလုပ္ထားၿပီးသား"

ဒါေပမယ္လို႔ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္နဲ႕ ႏို၀င္ဘာလ (၁၅)ရက္ေန႔က ဒုကၡသည္ေတြ စတင္ျပန္ပို႔မယ့္ အစီအစဥ္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာ ေရာက္ေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္မလာေသးတာဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ သံအမတ္ႀကီးက ဆိုပါတယ္။

"အမွန္ကေတာ့ သူတို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က နဂိုကတည္းကေန ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူထားတဲ့အတိုင္း ပံုစံနဲ႔ အညီ ေသခ်ာစိစစ္ၿပီးေတာ့ ေမးျမန္းၿပီးေတာ့ တကယ္ျပန္လာတဲ့လူကို လက္မွတ္ေတြဘာေတြထိုးခိုင္းၿပီး ေသခ်ာလုပ္တယ္ဆိုရင္ ဒီျပႆနာ မျဖစ္ပါဘူး။ နဂိုကတည္းက သူတို႔ ဆႏၵနဲ႔ ျပန္လာတဲ့လူေတြျဖစ္ဖို႔ နဂိုကတည္းက တိုင္ပင္ၿပီးသား ၊ သေဘာလည္းတူၿပီးသားပါ။

ေမး။ ။ သံအမတ္ႀကီးတို႔ တတိယေကာ္မတီမွာ ေဆြးေႏြးတင္ျပၾကေတာ့ အေမရိကန္ဘက္က ကိုယ္စားလွယ္က ေျပာတဲ့အခါမွာ Burma ဆိုတဲ့ အေခၚအေ၀ၚကိုပဲ သံုးေနတာကို သံအမတ္ႀကီးဘက္က ျပန္ၿပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကန္႔ကြက္ ေျပာဆိုတာေတြ႕ရပါတယ္။ အေမရိကန္ကိုယ္စားလွယ္ကလည္း သူ႔အစိုးရရဲ႕ ေပၚလစီျဖစ္တယ္လို႔ေျပာၿပီး Burma ဆိုတာကိုပဲ ဆက္ၿပီး သံုးသြားပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သံတမန္ဆက္ဆံေရး ထိခိုက္ေစမယ့္အလားအလာမ်ဳိးရွိပါသလားရွင့္။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ္ထင္တာကေတာ့ ထိခိုက္စရာေတာ့ မရွိပါဘူး။ ကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္လို႔ပဲ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ ကန္႔ကြက္တယ္ဆိုတာကလည္း က်ေနာ္ ကန္႔ကြက္တာ ကအဓိကမဟုတ္ဘူး။ အဲဒီမတိုင္ခင္ သဘာပတိကကိုက ဒီဟာကို ကုလသမဂၢေန အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ နာမည္ကိုသံုးပါလို႔ အထပ္ထပ္ေျပာထားၿပီးသာ။ UN ကိစၥတင္မဟုတ္ဘူး အဲဒီမတိုင္ခင္ကတည္းကလုပ္တဲ့ က်ေနာ္တို႔ လုပ္တဲ့ကိစၥမွာ အီရန္ကိစၥမွာေရာ ၊ တဖက္နဲ႔ တဖက္ ေျပာၾကဆိုၾကတဲ့အခါမွာ သူတို႔အေခၚအေ၀ၚကို မႀကိဳက္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြကို သံုးတဲ့အခါမွာ သဘာပတိကေနၿပီးေတာ့ သတိေပးပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကိစၥမွာလည္း သဘာပတိကတားပါတယ္ ၂ ခါေလာက္တားတယ္။ ဒါေပမယ့္ဆက္ေျပာေတာ့ က်ေနာ္ကလည္း ၀င္ေျပာလိုက္တာပါ။ အမွန္ကေတာ့ သဘာပတိကိုယ္တိုင္က နဂိုကတည္းကမေျပာဖို႔ တားျမစ္ထားၿပီးသား။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရပ္တည္ခ်က္ကေတာ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ တရား၀င္သတ္မွတ္ထားတဲ့ နာမည္ကို တမင္မေခၚပဲနဲ႔ အရင္နာမည္ေဟာင္းကို သံုးတယ္ဆုိတာက အမွတ္တမဲ့ေခၚတာလည္း မဟုတ္ဘူး ၊ တမင္လုပ္တယ္ဆိုတာ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါသူ႔အတြက္လည္းမေကာင္းဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ၂ ႏိုင္ငံခ်င္း တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ေလးစားမႈရွိဖို႔လိုတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂ ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးမွာေတာ့ ဒါေၾကာင့္ထိခိုက္စရာမရွိဘူးလို႔ျမင္ပါတယ္။"

ဒီႏွစ္ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ- ၂၀၁၇ခုနွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ ၇၀၀,၀၀၀ သိန္းေက်ာ္ တဖက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို အတင္းအက်ပ္ေမာင္းထုတ္ခဲ့မႈအပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရး ဖိႏွိပ္မႈေတြကို ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးေတြကေန စစ္ေဆးအေရးယူႏိုင္ဖို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ “ongoing independent mechanism” လို႔ေခၚတဲ့ အဖဲြ႔၀င္ ၆၂ ဦးပါတဲ့ တရား၀င္မွတ္တမ္းယူမယ့္ အဖဲြ႔ ဖဲြ႔စည္းထားတာကို ထပ္ၿပီး အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။အဲဒီအတြက္လည္း ကုန္က်ေငြ ေဒၚလာ (၂၇)သန္းနီးပါး သံုးစဲြမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥကိုလည္း ျမန္မာဘက္က ကန္႔ကြက္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာအစိုးရဘက္က ႏိုင္ငံျခားသားႏွစ္ဦးပါတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖဲြ႔ကို ဖဲြ႕ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း သံအမတ္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ပူးတဲြအဆိုတင္သြင္းတဲ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၀၃ ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္၊ ကေနဒါ၊ ၾသစႀတီးယားနဲ႕ မက္ကၠစီကို ႏိုင္ငံေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ႏိုင္ငံ ၁၀ ႏိုင္ငံကေတ့ ျမန္မာအပါအ၀င္ ရုရွား၊ တရုတ္၊ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအိုစ္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ဗီယက္နမ္၊ ဇင္ဘာေဘြ၊ ဘရြန္ဒီနဲ႕ ဘဲလာရုစ္တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG