သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ကုလ႐ႈတ္ခ်


ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ က်င္းပသည့္ျမင္ကြင္း။ (ဓာတ္ပုံ - UN)

(Zawgyi / Unicode)

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ တျခားလူနည္းစုေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအေပၚ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တရပ္ကုိ ကုလသမဂၢက ခ်မွတ္လုိက္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ မေန႔တုန္းက မဲခဲြခဲ့တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က ပယ္ခ်ခဲ့တာပါ။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေအာင္လြင္ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ သတ္ျဖတ္မႈ၊ အဓမၼျပဳက်င့္မႈ၊ ဥပေဒမဲ့ ဖမ္းဆီးမႈ၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြ အပါအ၀င္ ႀကီးေလးတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့အေပၚ အျပင္းအထန္ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ထားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ မဲခဲြဆုံးျဖတ္ အတည္ျပဳလုိက္တာပါ။

ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ ေထာက္ခံမဲ ၁၃၄ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၉ မဲ၊ ၾကားေနမဲ ၂၈ မဲနဲ႔ တခဲနက္ အတည္ျပဳေၾကာင္း အေထြေထြညီလာခံဥကၠ႒ Tijjani Muhammad-Bande က ေၾကညာခဲ့တာပါ။ အေထြေထြညီလာခံရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ ေနာက္ဆက္တဲြ အေရးယူေဆာင္ရြက္တာမ်ဳိး မရွိေပမယ့္လည္း အဖဲြ႔၀င္ ၁၉၃ ႏုိင္ငံၾကား ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ သေဘာထားကုိ ထင္ဟပ္ေနပါတယ္။

ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒုိဆြမ္းကေတာ့ အဖဲြ႔၀င္ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံအေပၚ တဖက္သတ္ ဖိအားေပးတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အျဖစ္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။

“ဆုံးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္က ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနအတြက္ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ထင္သာျမင္သာ အေျဖရွာႏုိင္ေအာင္ စိတ္ေကာင္းေစတနာနဲ႔ ႀကိဳးပမ္းမႈမဟုတ္တာ ထင္ရွားပါတယ္။ ေျမျပင္က အေျခအေနေတြကုိ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံဖုိ႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့သလုိ တုိင္းျပည္လြတ္လပ္ေရး ရခ်ိန္ကေန အရင္အစုိးရအထိ ခ်န္ထားခဲ့တဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကုိ ျပည့္ျပည့္၀၀နဲ႔ ေရရွည္အေျဖရွာဖုိ႔ အစုိးရနဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြအေပၚ အသိအမွတ္ျပဳဖုိ႔လည္း ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။”

၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လထဲ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာရွိတဲ့ လုံၿခံဳေရးကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္အုပ္စုကုိ လုိက္လံရွင္းလင္းရာမွာ ျမန္မာလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ဆုိးဆုိးရြားရြား က်ဴးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းက စြပ္စဲြထားတာပါ။ ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကုိ တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံမထားသလုိ ႏုိင္ငံတကာက စြပ္စဲြေနသေလာက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ မရွိခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ က်ဴးလြန္သူေတြကုိ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ အေရးယူတာ၊ စုံစမ္းေနတာေတြ ရွိတယ္ဆုိၿပီး တုံ႔ျပန္ထားပါတယ္။

႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ အပါအ၀င္ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူနည္းစုေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း အေထြေထြညီလာခံက စုိးရိမ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။

ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒုိဆြမ္းကေတာ့ အေထြေထြညီလာခံရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ အက်ဳိးထက္ အျပစ္က ပုိမ်ားလိမ့္မယ္ဆုိၿပီး မဲခဲြမဆုံးျဖတ္ခင္မွာပဲ သတိေပးခဲ့ပါတယ္။

“လက္ရွိ မူၾကမ္းအဆင့္မွာပဲ ရွိေနေသးတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ မယုံၾကည္မႈေတြ အျမစ္တြယ္လာမွာျဖစ္သလုိ ေဒသတြင္းက မတူကဲြျပားတဲ့ လူ႔အသုိင္းအ၀န္းၾကား ကြာဟခ်က္ေတြလည္း ပုိႀကီးထြားလာပါလိမ့္မယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ သဟဇတ အေျခအေနေတြဟာ ထိလြယ္ရွလြယ္ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ လြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြကုိလည္း ထိခုိက္လာႏုိင္ပါတယ္။”

ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြ ရပ္ဆုိင္းဖုိ႔၊ လုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြ အေနနဲ႔ အမ်ားျပည္သူကုိ အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈ ရရွိေရး အျမန္ဆုံး ႀကိဳးပမ္းဖုိ႔လည္း တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံက လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြကုိ ဘ႑ာေရးအရ ေထာက္ပံ့ဖုိ႔လည္း ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာပါ။ ၂၀၂၀ ျပည့္္ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ကုလသမဂၢ အသုံးစရိတ္အျဖစ္ ေဒၚလာ ၃.၀၇ ဘီလီယံ သတ္မွတ္ရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ သုံးစဲြဖုိ႔လည္း ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ အေထြေထြညီလာခံက ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

------------------------------------

(Unicode)

မြန်မာလူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု ကုလရှုတ်ချ

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရိုဟင်ဂျာ မွတ်စလင်တွေနဲ့ တခြားလူနည်းစုတွေအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေအပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြစ်တင်ရှုတ်ချတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တရပ်ကို ကုလသမဂ္ဂက ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှာ မနေ့တုန်းက မဲခွဲခဲ့တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ပယ်ချခဲ့တာပါ။ အပြည့်အစုံကိုတော့ ကိုအောင်လွင်ဦးက တင်ပြပေးထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံက တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ သတ်ဖြတ်မှု၊ အဓမ္မပြုကျင့်မှု၊ ဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီးမှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုတွေ အပါအဝင် ကြီးလေးတဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့အပေါ် အပြင်းအထန် ပြစ်တင်ရှုတ်ချထားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှာ မဲခွဲဆုံးဖြတ် အတည်ပြုလိုက်တာပါ။

ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထောက်ခံမဲ ၁၃၄ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၉ မဲ၊ ကြားနေမဲ ၂၈ မဲနဲ့ တခဲနက် အတည်ပြုကြောင်း အထွေထွေညီလာခံဥက္ကဋ္ဌ Tijjani Muhammad-Bande က ကြေညာခဲ့တာပါ။ အထွေထွေညီလာခံရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ နောက်ဆက်တွဲ အရေးယူဆောင်ရွက်တာမျိုး မရှိပေမယ့်လည်း အဖွဲ့ဝင် ၁၉၃ နိုင်ငံကြား ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်တဲ့အတွက် နိုင်ငံတကာရဲ့ သဘောထားကို ထင်ဟပ်နေပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်းကတော့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တနိုင်ငံအပေါ် တဖက်သတ် ဖိအားပေးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်အဖြစ် ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။

“ဆုံးဖြတ်ချက်မူကြမ်းဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်က ရှုပ်ထွေးတဲ့ အခြေအနေအတွက် ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ ထင်သာမြင်သာ အဖြေရှာနိုင်အောင် စိတ်ကောင်းစေတနာနဲ့ ကြိုးပမ်းမှုမဟုတ်တာ ထင်ရှားပါတယ်။ မြေပြင်က အခြေအနေတွေကို အသိအမှတ်ပြု လက်ခံဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့သလို တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေး ရချိန်ကနေ အရင်အစိုးရအထိ ချန်ထားခဲ့တဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ပြည့်ပြည့်၀၀နဲ့ ရေရှည်အဖြေရှာဖို့ အစိုးရနဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေအပေါ် အသိအမှတ်ပြုဖို့လည်း ပျက်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။”

၂၀၁၇ သြဂုတ်လထဲ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ လုံခြုံရေးကင်းစခန်းတွေကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ ARSA ရိုဟင်ဂျာ အစွန်းရောက်အုပ်စုကို လိုက်လံရှင်းလင်းရာမှာ မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ဆိုးဆိုးရွားရွား ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝန်းက စွပ်စွဲထားတာပါ။ မြန်မာအစိုးရကတော့ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု လက်ခံမထားသလို နိုင်ငံတကာက စွပ်စွဲနေသလောက် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ မရှိခဲ့ကြောင်းနဲ့ ကျူးလွန်သူတွေကို စုံစမ်းဖော်ထုတ် အရေးယူတာ၊ စုံစမ်းနေတာတွေ ရှိတယ်ဆိုပြီး တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာတွေ အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံက လူနည်းစုတွေအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက် ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း အထွေထွေညီလာခံက စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့တာပါ။

မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်းကတော့ အထွေထွေညီလာခံရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ အကျိုးထက် အပြစ်က ပိုများလိမ့်မယ်ဆိုပြီး မဲခွဲမဆုံးဖြတ်ခင်မှာပဲ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။

“လက်ရှိ မူကြမ်းအဆင့်မှာပဲ ရှိနေသေးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် မယုံကြည်မှုတွေ အမြစ်တွယ်လာမှာဖြစ်သလို ဒေသတွင်းက မတူကွဲပြားတဲ့ လူ့အသိုင်းအဝန်းကြား ကွာဟချက်တွေလည်း ပိုကြီးထွားလာပါလိမ့်မယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ သဟဇတ အခြေအနေတွေဟာ ထိလွယ်ရှလွယ် ဖြစ်နေချိန်မှာ လွတ်လပ်ခွင့်အတွက် ကြိုးပမ်းမှုတွေကိုလည်း ထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်။”

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံက လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ ရပ်ဆိုင်းဖို့၊ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေ အနေနဲ့ အများပြည်သူကို အကာအကွယ်ပေးဖို့နဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေအတွက် တရားမျှတမှု ရရှိရေး အမြန်ဆုံး ကြိုးပမ်းဖို့လည်း တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှာပဲ မြန်မာနိုင်ငံက လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေအတွင်း လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေအတွက် စုံစမ်းဖော်ထုတ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ဘဏ္ဍာရေးအရ ထောက်ပံ့ဖို့လည်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာပါ။ ၂၀၂၀ ပြည့်် ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ ကုလသမဂ္ဂ အသုံးစရိတ်အဖြစ် ဒေါ်လာ ၃.၀၇ ဘီလီယံ သတ်မှတ်ရာမှာ မြန်မာနိုင်ငံက လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သုံးစွဲဖို့လည်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အထွေထွေညီလာခံက ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ျမန္မာလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ကုလ႐ႈတ္ခ်
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:45 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG