သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

Nuclear လက္နက္ထိန္းခ်ဳပ္မႈေဆြးေႏြးပြဲ ႏုိင္ငံ ၄၀ ကန္႔ကြက္


အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၄၀ နီးပါးကုလသမဂၢညီလာခံကို ကန္႔ကြက္

Nuclear လက္နက္တားဆီးေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢမွာ တလၤာေန႔က စတင္တဲ့ညီလာခံကို အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၄၀ နီးပါး မတက္ေရာက္ၾကပါဘူး။ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္အပါအဝင္ Nuclear လက္နက္ပိုင္ဆုိင္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ သူတုိ႔ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ျပည္သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ Nuclear လက္နက္ပိုင္ဆိုင္ထားတယ္လို႔ ေျပာၿပီး ကုလသမဂၢညီလာခံကို ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကတာပါ။ အျပည့္အစံုကို မစုျမတ္မြန္က ဆက္ၿပီးတင္ျပပါမယ္။

ကမာၻေပၚမွာ Nuclear လက္နက္လံုးဝ ပေပ်ာက္သြားဖို႔အထိ ရည္႐ြယ္ၿပီး Nuclear လက္နက္တားဆီးေရးဆိုင္ရာ မျဖစ္မေနလိုက္နာသင့္တဲ့ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြကို ညႈိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမယ့္ ညီလာခံကို New York ၿမိဳ႕ကကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ တနလၤာေန႔က စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ အပါအဝင္ႏိုင္ငံေပါင္း ၄၀ ေလာက္က ဒီညီလာခံကို မတက္ဘဲ ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တုိဘာမွာ ညီလာခံက်င္းပဖုိ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကစဥ္က ကန္႔ကြက္မဲေပးခဲ့ၾကတဲ့ထဲမွာ အစၥေရးနဲ႔ ႐ု႐ွားတို႔လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ တ႐ုတ္၊ India နဲ႔ ပါကက္စတန္တို႔က မဲမေပးဘဲ ေနခဲ့ၾကၿပီး။ Austria၊ Sweden၊ အိုင္ယာလန္၊ Brazil၊ မက္ဆီကို ေတာင္အာဖရိက အပါဝင္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၂၀ ေက်ာ္ကေတာ့ ေထာက္ခံခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီကေန႔ကမာၻႀကီးမွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကိုယ္ ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ Nuclear လက္နက္ပိုင္ဆုိင္ဖုိ႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Nikki Haley ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ဒီကေန႔ အေထြေထြညီလာခံစည္းေဝးပြဲမွာ ႏို္င္ငံေပါင္း ၄၀ နီးပါးမတက္တာ ေတ႔ြပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီႏို္င္ငံ ၄၀ လံုးက ဒီကေန႔ ဒီအခ်ိန္မွာ Nuclear လက္နက္တားျမစ္မႈကို လိုလားတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီကေန႔ ဒီအခ်ိန္မွာ လူဆိုးေတြကေတာ့ Nuclear လက္နက္ပိုင္ဆုိင္ခြင့္႐ွိေနၿပီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းဖုိ႔ လံုၿခံဳဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၾကတဲ့ လူေကာင္းေတြကုိေတာ့ Nuclear လက္နက္ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ေပးမထားရင္ ျပည္သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏုိင္မယ္လို႔ ကၽြန္မတုိ႔ ရဲရဲႀကီး ဘယ္လိုမွမေျပာႏိုင္ပါဘူး။”

Nuclear လက္နက္ကင္းစင္တဲ့ ကမာၻႀကီးျဖစ္ေရးကုိ လုိလားေပမယ့္ လက္႐ွိအေျခအေနမွန္ကို သေဘာေပါက္ဖုိ႔လိုတယ္လို႔ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ Nuclear လက္နက္တားျမစ္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢညီလာခံမွာ ညႈိႏိုင္ေဆြးေႏြးၾကမယ့္ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံက Nuclear လက္နက္တားဆီးေရးအေပၚ သေဘာတူမယ္လို႔ ယံုၾကည္ရဲ႕လားလုိ႔လည္း သံအမတ္ႀကီး Nikki Haley ကေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ တနလၤာေန႔က စတင္တဲ့ညီလာခံမတုိင္ခင္ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးနဲ႔အတူ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ၿဗိတိန္သံအမတ္ႀကီးနဲ႔ ျပင္သစ္သံအမတ္ႀကီးတို႔က သူတုိ႔ဘာေၾကာင့္ ညီလာခံမတက္ရသလဲဆိုတာကို သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာၾကားခဲ့ၾကတာပါ။ ကမာၻႀကီးမွာ Nuclear လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရးအထိ ထိေရာက္တဲ့ ညႈိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေတြျဖစ္မယ္လို႔ မယံုၾကည္တဲ့အတြက္ ဒီညီလာခံကို ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံကလည္း မတက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ၿဗိတိန္သံအမတ္ႀကီး Matthew Rycroft ကခုလိုေျပာပါတယ္။

“Nuclear လက္နက္ေတြကို တားျမစ္႐ံုနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာလံုၿခံဳေရး တိုးတက္လာမွာ မဟုတ္သလို Nuclear လက္နက္ပိုင္ဆုိင္ၾကတဲ့ ႏုိင္ငံအခ်င္းအခ်င္းၾကားမွာ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ တုိးတက္လာမွာမဟုတ္ပါဘူး။ Nuclear လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရးအတြက္ ကၽြမ္းက်င္မႈပုိင္းနဲ႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းပိုင္းက ရင္ဆိုင္ရမယ့္စိန္ေခၚမႈေတြကိုလည္း ဒီညီလာခံကေန ေျဖ႐ွင္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ၿဗိတိန္က အေမရိကန္နဲ႔ အတူရပ္တည္တာျဖစ္ပါတယ္။”

ကမာၻႀကီးမွာ Nuclear လက္နက္ေတြ ဖ်က္သိမ္းႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ဆိုရင္ လက္႐ွိ႐ွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ မူေဘာင္ေတြၾကားကေန တဆင့္ၿပီး တဆင့္ခ်ဥ္းကပ္တဲ့နည္းကိုသံုးၿပီး တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ဘက္ေပါင္းစံု ညႈိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေတြလုပ္မွ ရမယ္လုိ႔ ၿဗိတိန္အစိုးရက ယံုၾကည္ထားတယ္လို႔လည္း ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ၿဗိတိန္သံအမတ္ႀကီး ကေျပာသြားပါတယ္။ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျပင္သစ္သံအမတ္ႀကီး Alexis Lamek ကလည္း ကုလသမဂၢညီလာခံကို ျပင္သစ္ႏိုင္ငံက ဘာေၾကာင့္ ကန္႔ကြက္ရသလဲဆိုတာကို ခုလိုေျပာပါတယ္။

“Nuclear လက္နက္ေတြကုိ တဆင့္ၿပီးတဆင့္ဖ်က္သိမ္းရမယ္လို႔ Nuclear လက္နက္ မပ်ံ႕ပြားေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ အပုိဒ္ ၆ မွာေဖာ္ျပထားခ်က္နဲ႔ Nuclear လက္နက္ေတြကို ခ်က္ခ်င္းတားျမစ္ေရးက ကြဲလြဲေနပါတယ္။ စာခ်ဳပ္ထဲမွာ သေဘာတူထားတဲ့ လံုၿခံဳေရးအေျခအေနမ်ဳိးလည္း မ႐ွိေသးပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ဖ်က္အားျပင္းလက္နက္ေတြ မပ်ံ႕ပြားေရးဆိုင္ရာ လက္႐ွိအေျခအေနအရ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ Nuclear လက္နက္ေတြကို အဟန္႔အတားအေနနဲ႔ ဆက္ၿပီးအားကိုးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။”

NPT လို႔အတိုေကာက္ေခၚတဲ့ Nuclear လက္နက္ မပ်ံ႕ပြားေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ၁၉၇၀ ခုႏွစ္တုန္းက ႏိုင္ငံေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ ပါဝင္လက္မွတ္ ထုိးထားၾကပါတယ္။ NPT ႏို္င္ငံတကာစာခ်ဳပ္ထဲမွာ ပါဝင္သေဘာတူထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ Nuclear လက္နက္၊ ဓါတုလက္နက္နဲ႔၊ ဇီဝလက္နက္ေတြ မပ်ံ႕ပြားေအာင္ အေရးယူေဆာင္႐ြက္မႈေတြ လုပ္ဖုိ႔လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Nuclear လက္နက္ေတြ ပိုင္ဆိုင္ထားတယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ရတဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ အီရန္ႏို္င္ငံေတြရဲ႕ ရန္႐ွိေနခ်ိန္မွာ Nuclear လက္နက္ေတြတားျမစ္ေရးေဆြးေႏြးဖုိ႔ ကုလသမဂၢက ႐ုတ္တရက္ ညီလာခံေခၚတဲ့အေပၚ ႏိုင္ငံေတြက ကန္႔ကြက္ေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG