သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇံုရဲ႕ မေျပလည္ေသးတဲ႔ ေျမယာေလ်ာ္ေၾကး


အထူးစီးပြားေရးဇံုေတြဟာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ တခုတည္း အတြက္တင္ မဟုတ္ဘဲ လူမႈေရး တရားမွ်တမႈ၊ ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးတို႔ကိုပါ အေလးထားဖို႔ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢရဲ႕ ကမၻာ့ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အစီရင္ခံစာမွာ အေလးေပး တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက လက္ရွိ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇံုမွာေတာ့ ေျမယာေလ်ာ္ေၾကးကိစၥ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ကင္းမဲ႔ေနၿပီး လူမႈေရး တရားမွ်တမႈ အတြက္လည္း ႀကိဳးပမ္းေနရဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုလာတဲ႔ ရန္ကုန္တိုင္း ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ေဒၚေအးျမျမမ်ိဳးနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီး ဒီသတင္းပတ္ စီးပြားေရး က႑မွာ မသိဂၤ ီထုိက္ တင္ျပထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢရဲ႕ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ရင္းနွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ အထူးစီးပြားေရးဇံုေတြကို အေလးေပး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ၅ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ကမၻာေပၚမွာ အထူးစီးပြားေရးဇံုေပါင္း ၁၀၀၀ တည္ေထာင္ခဲ႔ၾကၿပီး လာမယ့္ႏွစ္ေတြ အတြင္း ေနာက္ထပ္ ၅၀၀ ထပ္ၿပီး ထြက္ေပၚလာဖို႔ ရွိေနပါတယ္။ ကုလသမဂၢ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးဆိုင္ရာဌာန ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈဆိုင္ရာ ဘ႑ာေရးရံုးရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Navid Hanif ကေတာ့ အထူးစီးပြားေရးဇံုေတြက စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈတင္ မဟုတ္ဘဲ လူမႈေရး တရားမွ်တမႈကိုပါ အေလးထားၾကဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

“အနာဂတ္ အထူးစီးပြားေရးဇံုေတြ အေနနဲ႔ေတာ့ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အတြက္တင္ မဟုတ္ဘဲ လူမႈေရး အက်ိဳးအျမတ္ေတြကိုလည္း အေလးထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေရး၊ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈကို တိုက္ဖ်က္ေရး၊ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းၾကား သာတူညီမွ်မႈ ရွိေရးကို ဖန္တီးေပးႏိုင္ေရးကိုလည္း အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစဖို႔ သင့္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ ဒီအထူးစီးပါားေရးဇုံေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ သံုးသပ္တာမွာ လူမႈေရး ဆိုင္ရာ အေျခအေနေတြနဲ႔ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ တိုင္းတာ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြလည္း ပါ၀င္လာမွာပါ။ ”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း လက္ရွိမွာ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇံု ရွိေနၿပီ ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ထပ္ အထူးစီးပြားေရးဇံုေတြလည္း ထပ္ၿပီး ထြက္ေပၚလာဖို႔ ရွိေနပါတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္း ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္တြင္းက လက္ရွိ လည္ပတ္ေနၿပီ ျဖစ္တဲ႔ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇံုကေတာ့ ႏုိင္ငံ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အတြက္ အလားအလာ ေကာင္းအျဖစ္ ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ေဒၚေအးျမျမမ်ိဳးက ေထာက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျမယာေလ်ာ္ေၾကးကိစၥ တခ်ိဳ႕ မၿပီးျပတ္ေသးဘူးလို႔လည္း ေထာက္ျပပါတယ္။

“ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ႔ အပိုင္းလိုက္ သူတို႔ ေလ်ာ္တာေတြ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း သူတို႔ ေတာ္ေတာ္ အဆင္ေျပသြားတယ္။ ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ အဆင္မေျပတာလည္း က်န္ေသးတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဘယ္လို အဆင္ေျပလဲ ဆိုေတာ့ က်မတို႔ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇံု ထဲမွာပါတဲ႔ သူေတြကို ဖယ္ခိုင္းၿပီးေတာ့မွ ေနရာျပန္ေရႊ႕တာေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ျပန္ေရႊ႕ေတာ့သူတို႔ အိမ္ယာေတြ ေဖာ္တယ္။ ေဖာ္ေတာ့ အဲဒီေနရာမွာ ေျမျပန္သိမ္းရတယ္ေပါ့။ အဲဒီေနရာမွာ ရွိတဲ႔ ေတာင္သူေတြနားကေန ေျမျပန္သိမ္းတယ္။ ေပးပါမယ္ ဆိုတဲ႔ ကတိက၀တ္နဲ႔ ေပးတယ္။ အခုအခ်ိန္ထိေအာင္ သီးႏွံေတြကေတာ့ စြန္႔လႊတ္လိုက္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီေနရာက လူေတြ မရေသးဘူးေပါ့။ အဲလို အခ်က္ တခ်ိဳ႕ေတာ့ ရွိတယ္။ မူ၀ါဒေတာ့ အရမ္းေကာင္းတယ္။ မူအတိုင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔နဲ႔ အဲဒီ အတိုင္း ေလ်ာ္ေၾကးကို အျမန္ဆံုး ေပးဖို႔ အတြက္ေပါ့ေနာ္။ အဲလိုေလးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ထားတာ ရွိပါတယ္ရွင့္။”

ေျမယာေလ်ာ္ေၾကး ကိစၥကို ေျမသိမ္းခံရသူေတြနဲ႔ တာ၀န္ရွိသူေတြၾကား အခ်င္းခ်င္း ညွိႏိႈင္းမႈနဲ႔ အဆင္ေျပသြားၾကတာ ရွိသလို အဆင္မေျပမွသာ လႊတ္ေတာ္ အမတ္က သိရတာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္လို႔လည္း ေဒၚေအးျမျမမ်ိဳးက ေျပာျပပါတယ္။

“ ေနာက္တခုက က်ေတာ့ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇံု စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေကာ္မတီက လုပ္တဲ႔ အေပၚမွာ အထူးသျဖင့္ ဒီေျမယာ ေလ်ာ္ေၾကးေပးတဲ႔ အေပၚမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အင္မတန္ အားနည္းတယ္။ က်မဆိုရင္ မသိဘူး။ ျပသနာ ျဖစ္တဲ႔ အခ်ိန္ က်မဆီ ေရာက္လာမွသာ သိရတာ။ ေျပလည္သြားၿပီ လက္သိပ္ထိုး အဆင္ေျပသြားၿပီ ဆိုရင္ မသိဘူးေပါ့။ ေနာက္တခုက မူကေတာ့ ေကာင္းတယ္ JICA ရဲ႕ မူေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တခုက အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတဲ႔ သူေတြရဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိတဲ႔ အပိုင္းေတြ၊ တေယာက္တမ်ိဳး လုပ္တဲ႔ အပိုင္းေတြက က်မတို႔ အရမ္း ျပန္ၾကားရတယ္ေပါ့။ က်မ ၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ ေတြ႔တဲ႔ အခါ တိုင္းေဒသႀကီး ၀န္ႀကီးေတြက ျပည္ေထာင္စုက ကိုင္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ျပည္ေထာင္စုက ၀န္ႀကီးေတြက ေျပာလို႔ ရွိရင္ ေျမယာ ေလ်ာ္ေၾကး ကိစၥက တိုင္းေဒသႀကီးကလို႔ ေျပာတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲလိုမ်ိဳးကိစၥေတြက အခုထိ ရွိေနတာ။ အဲဒါေတာ့ က်မက သေဘာမက်ဘူး။ ဒါ အမွန္အတုိင္း ေျပာတာေပါ့ေနာ္။ ”

ေျမယာေလ်ာ္ေၾကး ကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးေနၿပီး လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာလည္း သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇံု အေရး ေဆြးေႏြးေနတဲ႔ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ေဒၚေအးျမျမမ်ိဳးကေတာ့ အစိုးရ ယႏၱယားတြင္း ေပါင္းစပ္ ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈက အင္မတန္မွကို အားနည္းၿပီး ဘယ္သူ႔မွာ တာ၀န္ရွိသလဲ ဆိုတာလည္း တခါတေလ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိဘဲ ေျဖရွင္းရ ခက္တယ္လို႔လည္း ေထာက္ျပပါတယ္။

“ အဓိကကေတာ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေကာ္မတီရယ္၊ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရရယ္၊ ရန္ကုန္တုိင္း အစိုးရရယ္ ဒီ ေဒသဆိုင္ရာေတြရဲ႕ ေပါင္းစပ္ ညွိႏိႈင္းမႈက ေတာ္ေတာ္ေလးကို နည္းတယ္လို႔ ေျပာရမယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ က်မကေတာ့ ပထမဆံုး တာ၀န္က်လာ ကတည္းက အဓိကကေတာ့ ဒီေျမယာ ေလ်ာ္ေၾကးကိစၥနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဇံုက ျပည္သူေတြ အဆင္မေျပမႈကို က်မက ျမင္ရေတာ့ေလ။ အရင္ အစိုးရက လုပ္ခဲ႔တယ္ေပါ့ေလ။ က်မတို႔ အစိုးရေခတ္မွာေတာ့ ဒီလို မျဖစ္ခ်င္ပါဘူး။ အဆင္ေျပတာ ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆိုေတာ့ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးကေတာ့ လုပ္တဲ႔ အစီအစဥ္ေတြ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ခ်ျပပါမယ္ ဘာညာ ကတိေပးတယ္ေပါ့။

ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီ အတိုင္း ျဖစ္မလာဘူး။ က်မ မဲဆႏၵနယ္ကို ျပန္လာတဲ႔ အခါက်ေတာ့ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးနဲ႔ အဲလို ေဆြးေႏြးေနၿပီးေတာ့ ျပန္လာတဲ႔ အခ်ိန္မွာ ခနေနတုန္းက က်မေျပာတဲ႔ အဆင္မေျပေသးဘူးဆိုတဲ႔ ေနရာမွာ အိမ္ေတြေဆာက္ပစ္လုိက္ၿပီ။ အဲဒီ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရးကို ဘယ္လို တာ၀န္ယူပါ႔မယ္၊ ဘယ္လို လုပ္ပါမယ္ဆိုတာကို ရွင္းမျပတဲ႔ အျပင္ကို အိမ္ေတြပါ ေဆာက္ပစ္လုိက္တာ။ ပိုဆိုးတာက အဲဒီေနရာက ေျမယာ ေလ်ာ္ေၾကးကို မေပးဘူး။

အဲဒီ ေနရာမွာ ရွိေနတဲ႔ ေတာင္သူေတြကို ညွိႏိႈင္းၿပီး ဖယ္ခိုင္းလိုက္တယ္။ ကတိေပးလိုက္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ေတာင္သူေတြကလည္း ယံုၾကည္ၿပီးေတာ့မွ ဖယ္ေပးလိုက္တယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ဖယ္ေပးလိုက္တဲ႔ အထိကို ေျမယာ ေလ်ာ္ေၾကး မရဘူးေပါ့။ ဆိုတဲ႔ အခါက်ေတာ့ အဲလိုမ်ိဳး ကြာဟတာေတြ ရွိတယ္။ ”

ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ေျမယာ ဆံုးရံႈးရသူေတြ အလုပ္အကိုင္ ရရွိေရး ျဖစ္ပါတယ္။ မိရိုးဖလာ လယ္သမားေတြ အေနနဲ႔ ေျမယာ ဆံုးရံႈးလို႔ အလုပ္လက္မဲ႔ ျဖစ္တဲ႔ အေျခအေနမွာ အထူးစီးပြားေရးဇံုမွာ အလုပ္အကိုင္ မရႏုိင္တဲ႔ အေျခအေနကလည္း ရွိေနျပန္ေတာ့ လူမႈေရး တရားမွ်တမႈ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အတြက္ေတာ့ ဆက္ၿပီး ႀကိဳးစားၾကရအံုးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေက်ာက္တန္း လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ေဒၚေအးျမျမမ်ိဳးက အခုလို ေျပာဆိုပါတယ္။

“ စီးပြားေရး အရ တိုးတက္လာတယ္။ အရမ္းေကာင္းတယ္။ ႏုိင္ငံရဲ႕ အားထားရမယ့္ စီမံကိန္းလည္း ျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ က်မ အရမ္း ၀မ္းသာတယ္၊ ေက်းဇူးတင္တယ္။ သို႔ေသာ္လည္းဘဲ က်မတို႔ ေဒသက လူေတြက ေျမယာေတြ အမ်ားႀကီး ပိုင္ဆိုင္ၿပီးေတာ့မွ စြန္႔လႊတ္ေပးၿပီးေတာ့မွ ဒီေနရာမွာ ႏုိင္ငံ႔ စီးပြားတက္မယ္၊ ႏုိင္ငံ႔ ၀င္ေငြတက္မယ္၊ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ ေကာင္းမယ္။ ဒီေဒသက က်မတို႔ ေနတဲ႔သူေတြကေရာ ဒီရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈက လိုက္ပါဖို႔ လိုတယ္ေပါ့။ က်မ တစိုက္မတ္မတ္ ေတာင္းဆိုတာ ဒီဟာပါဘဲ။

လတ္တေလာ အေျခအေနအရ တျခားသူေတြ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းရတာလည္း မွန္တယ္။ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားတဲ႔ ေနရာက အိမ္ေလး အနည္းငယ္ေလာက္မွာ ရွိတဲ႔ လူေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြကိုေတာင္မွ က်မတို႔ မကယ္တင္ႏုိင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔ဆီက လူေတြက ေတာင္သူေတြ မ်ားတယ္။ ေျမယာနဲ႔ အသက္ေမြးတဲ႔သူ မ်ားတယ္။ စက္မႈဇံုႀကီးမွာ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ဖို႔ အတြက္ အရည္အခ်င္းပိုင္းကို က်မတို႔ Ready (အဆင္သင့္) ျဖစ္မေနဘူးေပါ့ေနာ္။

ဆိုတဲ႔ အခါက်ေတာ့ ေျမေတြ စြန္႔လိုက္ရတယ္၊ ေလ်ာ္ေၾကးကေတာ့ ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ ရတဲ႔ ေလ်ာ္ေၾကးေပၚမွာ တိုးပြားေအာင္ လုပ္ဖို႔ စီမံခန္႔ခြဲဖို႔ စီးပြားရွာဖို႔ ဆိုတာလည္း အဆင္သင့္ မျဖစ္လိုက္ေတာ့ ပိုက္ဆံက သံုးေတာ့ ကုန္သြားတယ္ေပါ့ေလ။ ဆိုတဲ႔ အခါက်ေတာ့ အဲဒီမွာ ရွိတဲ႔လူေတြက ဇံုမွာ ျပန္လုပ္လိုတယ္ ဆိုရင္လည္း ၿခံေစာင့္ အလုပ္တို႔ ဒီ ေအာက္ေျခသိမ္း အလုပ္တို႔ဆိုရင္ မေလာက္ဘူးေပါ့ေနာ္။ မေလာက္ငဘူးေပါ့။ အဲလိုဆိုေတာ့ အဆင္မေျပတဲ႔ ဘ၀ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ အဲဒီ အေပၚမွာေတာ့ ျပန္ကုစားဖို႔ အဆင့္ဆင့္ တင္ျပၿပီးေတာ့မွ ဒီထက္ပို ေကာင္းမြန္တဲ႔ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ရဖို႔အတြက္ေတာ့ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ”

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG