သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကေမာၻဒီးယားကို ကန္ နဲ႔ EU ဒဏ္ခတ္အေရးယူမည္


ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ တခုတည္းေသာ အတိုက္အခံပါတီျဖစ္တဲ့ အမ်ဳိးသား ကယ္တင္ေရးပါတီ CNRP

ကေမၻာဒီးယားအစိုးရကသူ႔ရဲ႕ အဓိက အတိုက္အခံပါတီကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပသမဂၢတို႔ရဲ႕ အေရးယူမႈေတြကို ရင္ဆိုင္ရဖို႔ရွိေနပါတယ္။ ကေမၻာဒီးယားေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ အေမရိကန္က ပံပိုးကူညီတဲ့ အစီအစဥ္ကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္သလို ဥေရာပသမဂၢကလည္း သူရဲ႕ ကုန္သြယ္ေရးဦးစားေပးမႈ အစီအစဥ္ကို ရပ္တန္႔ဖို႔ အလားအလာရွိေၾကာင္း ေၾကညာထားပါတယ္။

အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈဟာ ကေမၻာဒီးယားအစိုးရအေပၚမွာ ထိေရာက္မႈရွိႏိုင္သလား၊ ႏိုင္ငံရဲ႕ အဓိက၀င္ေငြျဖစ္တဲ့ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကို ထိခိုက္ႏုိင္သလား။ ဗီြအိုေအသတင္းေထာက္ Kann Vicheika ရဲ႕ သတင္းလႊာကို မအင္ၾကင္းနိုင္က တင္ျပမွာပါ။

ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ တခုတည္းေသာ အတိုက္အခံပါတီျဖစ္တဲ့ အမ်ဳိးသား ကယ္တင္ေရးပါတီ CNRP ကို ကေမၻာဒီးယား တရားရံုးခ်ဳပ္က ဖ်က္သိမ္းလိုက္ေၾကာင္း ၾကာသာပေတးေန႔က စီရင္ခ်က္ ခ်လိုက္တဲ့အတြက္အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပသမဂၢတို႔က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္တုန္႔ျပန္ခဲ့ၾကတာပါ။

CNRP ပါတီဟာ အာဏာသိမ္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနေၾကာင္း အာဏာရပါတီျဖစ္တဲ့ ကေမၻာဒီးယား ျပည္သူ႔ပါတီ CPP က စြပ္စဲြ ေလ်ာက္ထားခ်က္ကို တရားရံုးခ်ဳပ္က CPP ဘက္ကေန အခုလို စီရင္ဆံုးျဖတ္လိုက္တာျဖစ္ၿပီး CNRP ပါတီ၀င္ ၁၁၈ ေယာက္ကိုလည္း ေနာက္ ငါးႏွစ္အတြင္း ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ မလုပ္ရဆိုၿပီး ပိတ္ပင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကေမၻာဒီယားအစိုးရရဲ႕အတိုက္အခံပါတီအေပၚ ဖိႏွိပ္တဲ့ လုပ္ရပ္ဟာ အရပ္ဖက္အဖဲြ႔အစည္းေတြအေပၚ ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္မႈေတြရွိေၾကာင္း ကမၻာကို ပိုၿပီး သက္ေသျပသလိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ႏို၀င္ဘာလ ၁၆ ရက္စဲြနဲ႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ အေမရိကန္သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဒီလုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ေနာက္ႏွစ္မွာ က်င္းပမယ့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပဲြဟာ တရား၀င္မႈရွိမွာမဟုတ္တဲ့အျပင္ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈရွိမွာလည္း မဟုတ္ဘူးလို႔ လည္းဆိုပါတယ္။

ကေမာၻဒီယားအစိုးရကို ဖိအားေပးတဲ့အေနနဲ႔ ၂၀၁၈ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ ကေမၻာဒီးယား အမ်ဳိးသား ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေထာက္ပံေနတဲ့ အစီအစဥ္ကို ပထမ အဆင့္အေနနဲ႔ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ေၾကာင္း အိမ္ျဖဴေတာ္ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၇ခုႏွစ္အတြင္း က်င္းပမယ့္ ေဒသႏၱရေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁.၈ သန္း ေထာက္ပံမယ့္အစီအစဥ္ကို ဒီႏွစ္ ဧၿပီလကအေမရိကန္အစိုးရ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

ကေမၻာဒီးယား အမ်ဳိးသားေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ အကူအညီမပါလည္း ေရြးေကာက္ပဲြကို ထိခိုက္မႈရွိမွာမဟုတ္ေၾကာင္းနဲ႔ ကေမၻာဒီးယားအစိုးရအေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ ရံပံုေငြ အလံုအေလာက္ရွိေနေၾကာင္း တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ လည္း ကေမၻာဒီယားအစိုးရကို ဖိအားေပးဖို႔ ကေမၻာဒီယားအေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ၿပီး ဒီထက္မက ျပင္းထန္တဲ့ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြလုပ္ဖို႔ အေမရိကန္အစိုးရကို တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ကေမၻာဒီးယား အစိုးရအဆင့္ျမင့္အရာရွိေတြကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး အေမရိကန္ရဲ႕ SDN ေခၚ အထူး ဒဏ္ခတ္ အေရးယူတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ေတြစာရင္းထဲ ထည့္သြင္းဖို႔ အႀကံျပဳထားပါတယ္။

၂၀၁၈ခုနွစ္ေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္ခင္ ကေမၻာဒီယားအစိုးရဟာ အတိုက္အခံေတြ ႏွိမ္နင္းေနရာရာမွာ အခုလို တရားရံုးခ်က္ရဲ႕ စီရင္ခ်က္ မတိုင္ခင္ အတိုက္အခံ CNRP ေခါင္းေဆာင္ Kem Sokha ကို ႏိုင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႈနဲ႔ စြပ္စဲြဖမ္းဆီးခဲ့သလို လႊတ္ေတာ္အမတ္အမ်ားအျပားကိုလည္း ဖမ္း၀ရမ္းထုတ္ခဲ့တာပါ။

အတိုက္အခံ ပါတီမရွိပဲ ကေမၻာဒီးယားေရြးေကာက္ပဲြဟာ တရား၀င္မႈရွိမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ဥေရာပသမဂၢ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က ၾကာသာပေတးေန႔က ေျပာၾကားခဲ့သလို ဥေရာပသမဂၢက ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံ အေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး ဦးစားေပးမႈ အစီအစဥ္ျဖစ္တဲ့ EBA ေခၚ လက္နက္မွတပါး အျခားအရာအားလံုးကို ေထာက္ပံတဲ့ အထူးအစီအစဥ္ကို ထိခိုက္မယ့္ အလားအလားရွိေၾကာင္းေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။ ဒီအစီအစဥ္အရ ႏွစ္ဖက္ကုန္သြယ္ေရးမွာ အခြန္ ကင္းလြတ္ခြင့္ ျပဳထားတာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ဥေရာပသမဂၢက ကုန္သြယ္ေရးအထူးအစီအစဥ္ကို ရပ္တန္႔လိုက္မယ္ဆိုရင္ ကေမၻာဒီးယားစီးပြားေရးကို အေတာ္ေလး ထိခိုက္မႈရွိမွာျဖစ္တယ္လို႔ ကေမၻာဒီယား အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း အဖဲြ႔ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး Ken Loo ကေျပာပါတယ္။

“တကယ္လို႔မ်ား ဥေရာပသမဂၢဟာ ကုန္သြယ္ေရး ဦးစားေပးမႈအစီအစဥ္ကို ရုပ္သိမ္းခဲ့မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းျဖစ္တဲ့ ဥေရာပသမဂၢကို တင္ပို႔ေနတဲ့ ပို႔ကုန္ ၄၃, ၄၄ ရာခိုင္ႏွဳန္းေလာက္ထိ ကို ထိခိုက္မႈရွိပါလိမ့္မယ္။”

အလားတူ ကေမၻာဒီးယား ႏိုင္ငံရဲ႕ အဓိက ၀င္ေငြျဖစ္တဲ့ ေစ်းေပၚတဲ့ လုပ္အားနဲ႔ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြ အတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အမ်ားဆံုးအကူအညီေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေမၻာဒီယားရဲ႕ ပို႕ကုန္ ၆၀% ေလာက္ဟာ ဥေရာပနဲ႔ အေမရိကန္ေစ်းကြက္ေတြဆီကို တင္ပို႔ေနတာျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္လို႔မ်ား အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပတို႔က ကေမၻာဒီယားအေပၚ EBA လို ကုန္သြယ္ေရး အထူးဦးစားေပး အစီအစဥ္ေတြကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရ ကို ထိခိုက္မွာ မဟုတ္ပဲ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကို မွီခိုေနရတဲ့ ကေမၻာဒီးယားျပည္သူေတြကိုပဲ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာအေရး ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ အရင္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အေမရိကန္ရဲ႕ ကုန္သြယ္ေရးပိတ္ဆို႔မႈေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြအေပၚမွာ ထိေရာက္မႈမရွိပဲ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြကိုပဲ ထိခိုက္ခဲ့ေၾကာင္း လန္ဒန္ Queen Mary တကၠသိုလ္ကရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ ႏိုင္ငံေရးဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ပါေမာကၡ Dr. Lee Jones ကေျပာပါတယ္။

“အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကို ပစ္မွတ္ထားျခင္းဟာ အဲဒီလုပ္ငန္းကိုမွီခိုေနရတဲ့ ကေမၻာဒီးယား လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းကိုပဲ ထိခိုက္ေစမွာျဖစ္ၿပီး အစိုးရအေပၚမွာ ဖိအားေပးဖို႔ တကယ္တမ္း အေထာက္အကူျပဳမွာမဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္တမ္းဆိုရင္ ဆန္က်င္ဘက္ အက်ဴိးသက္ေရာက္မႈျဖစ္ေနပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္လို႔ ပစ္မွတ္ထားပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ဳိးကေတာ့ ပိုေကာင္းေပမယ့္ အစိုးရတခုလံုးရဲ႕ အျပဳအမူကိုေျပာင္းလဲဖို႔ ထိေရာက္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္မွာေတာ့ မဟုတ္ေၾကာင္း ပါေမာကၡ Dr. Lee Jones ကေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG