သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ကန္အစီရင္ခံစာေပၚ ျပည္တြင္းက ဘယ္လိုတုံ႔ျပန္သလဲ


ျမန္မာ့ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ကန္အစီရင္ခံစာ

[Zawgyi/Unicode]

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံတကာ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ အစီရင္ခံစာမွာ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေန စိုးရိမ္ရဆဲ ႏိုင္ငံစာရင္းထဲ ျမန္မာကို ဆက္လက္ထည့္သြင္းထားတာနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ ျပည္တြင္းတုံ႔ျပန္မႈေတြကို ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ မေမခက စုစည္းတင္ျပေပးပါမယ္။

ဇြန္လ ၁၀ ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ဒီအစီရင္ခံစာမွာျမန္မာနဲ႔ တ႐ုတ္ အပါအဝင္ႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕ကို ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေန စိုးရိမ္ရဆဲ ႏိုင္ငံစာရင္းထဲမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဆက္လက္ထည့္သြင္းထားတာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္ေတြကို ပစ္မွတ္ထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြနဲ႔ အေႏွာက္အယွက္ျပဳတာေတြဆက္ၿပီး ရွိေနသလို တျခားလူနည္းစု ဘာသာဝင္ေတြျဖစ္တဲ့ ခရစ္ယာန္နဲ႔ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြအေပၚမွာလည္း အလားတူ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ဆက္ၿပီး ရွိေနတဲ့အေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေဖာ္ျပခ်က္ဟာ မမွန္ကန္ဘူးလို႔ ျမန္မာအစိုးရ သာသာနာေရးဝန္ႀကီးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္ဆန္းဦးက VOA ကို တုံ႔ျပန္ေျပာခဲ့ပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔က ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ေပးတာ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ ပါတဲ့အတိုင္း က်ေနာ္တို႔က ေဆာင္ရြက္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ဟာကို ၾကည့္ၿပီးေရးသလဲဆိုတာ က်ေနာ္တို႔မသိဘူးေလေနာ္။"

ဘာသာေပါင္းစုံခ်စ္ၾကည္ေရး အဖြဲ႔ဝင္တဦးလည္းျဖစ္ ရခိုင္အေရးကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ မွာလည္းပါဝင္ခဲ့တဲ့ ဦးေအးလြင္ကေတာ့ လက္ေတြ႕အားျဖင့္ ဘာသာေရးခြဲျခားမႈေတြရွိေနဆဲျဖစ္သလို၊ ဘာသာေရးလြတ္လပ္မႈအတြက္ ဥပေဒအရ အျပည့္အဝအကာအကြယ္မေပးႏိုင္ဘူးလို႔ VOA ကို ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ဘာသာေပါင္းစုံ၊ လူမ်ိဳးေပါင္းစုံက က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံစတည္ကတည္းက ရွိခဲ့တာပါ။ ပုဂံေခတ္မွာကတည္းက ရွိခဲ့တာ။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဘာသာတရားကို ႏိုင္ငံေရးအလုိ႔ငွာ အသံုးခ်ခ်င္တဲ့လူေတြက အမွန္းတရားေတြနဲ႔ အာဂါတေတြကို လဲြမွားတဲ့အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ သူတို႔က လူေတြကို ေသြးထိုး လံႈေဆာ္မႈရွိလာတဲ့အေပၚမွာ အထင္အျမင္လဲြမွားမႈေတြ ရွိလာတယ္။ ဖြဲ႔စည္းပုံအားလုံးမွာ က်န္တဲ့ဘာသာေတြရွိတယ္ဆိုတာကို အသိအမွတ္ျပဳထားတယ္။ ဘာသာကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ခြဲျခားမႈမရွိရဘူးဆိုတာ ေျပာတယ္။ သို႔ေသာ္ လက္ေတြ႕ေျမျပင္မွာ အဲအခြင့္အေရးေတြက အျပည့္အဝ မရေသးပါဘူး။ ႏိုင္ငံသားတို႔ကို ကာကြယ္ရမယ့္ ဥပေဒေတြက ႏိုင္ငံသားေတြကို အကာအကြယ္ ခုထက္ထိ အျပည့္အဝ မရေသးပါဘူးလို႔။"

၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို လူမ်ိဳးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားတာေတြ လုပ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ၇၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရသလို ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ဖိႏွိပ္မႈေတြဆက္ၿပီး ႀကဳံေနရဆဲပဲလို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာဘက္က အခုလို စြပ္စြဲေနမႈေတြနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ တုံ႔ျပန္မႈ တစုံတရာလုပ္ေဆာင္ ဖို႔လိုအပ္ သလိုျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ မရွိမတုံ႔ျပန္ဘဲ ထားရင္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေတြ ထပ္ရွိလာႏိုင္မွာကို စိုးရိမ္မိတယ္လို႔ျမန္မာ ႏိုင္ငံေရးသူံးသပ္သူေဒါက္တာ ခင္ေဇာ္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။

"ဆက္ၿပီး မ်က္စိစုံမွိတ္ၿပီး ေနေနၾကတာေလ။ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္က ဒီ case တစ္ခုထဲမဟုတ္ဘူး။ အခ်ိန္ေတြဆြဲလာတာ ၾကာလွၿပီေလ။ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အစလမ္းေတြမက ခရစ္ယာန္ေတြအေပၚမွာလည္း ပိတ္ပင္တားဆီးဖိႏွိပ္တာေတြ ရွိေနတယ္။ တန္ရွင္ေတြမ်ားေနခ်ိန္မွာ ဘာသာေရးကိုပါ ဆက္ဖိထားရင္တခ်ိန္ေပါက္ကြဲလာလိမ့္မယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကလည္းနီးၿပီ ကမၻာ့အျမင္လည္းေကာင္းေအာင္ နည္းနည္းေလးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးေစခ်င္တယ္။"

အေမရိကန္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာဘက္က ေထာက္ျပမႈေတြနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ ဦးေအးလြင္ကေတာ့ အခုလိုတုံ႔ျပန္သြားပါတယ္။

"အေမရိကန္ႏိုင္ငံဘက္က ႏိုင္ငံေကာင္းတခုအေနနဲ႔ အႀကံျပဳတာကိုႀကိဳဆိုေပမဲ့ စြက္ဖက္လို႔ေတာ့မရ၊ ဘာလုပ္ပါ၊ ဘာေတာ့မလုပ္နဲ႔ဆိုတာမ်ိဳးေတာ့ မရဘူး။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကလူေတြပဲ ျပင္ရမွာျဖစ္တယ္။ အရင္ကရွိခဲ့တဲ့ စိတ္ေတြကို ျပန္ေဖာ္ထုတ္ရမယ္။ မေန႔တေန႔က မဟုတ္ပဲ ပုဂံေခတ္ၾကည့္မလား ဘယ္ဘာသာကိုမွ ဖိႏွိပ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ မရွိခဲ့ဘူး။ ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ ဖိႏွိပ္တာေတြ မရွိခဲ့ဘူး။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဘာသာေရးကိုႏိုင္ငံေရးအရ အသုံးခ်ခ်င္သူေတြက လုပ္လာတာ။ ဒါကိုျပည္သူေတြကသိၿပီး ကိုယ့္ဘာသာက ဒီလို အလြဲသုံးခ်ခံ မျဖစ္ဖို႔ ကိုယ္တိုင္ကာကြယ္ျပဳျပင္ဖို႔ပဲ လိုအပ္ပါတယ္။"

ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကို လက္မခံသလို၊ အေမရိကန္ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာက စြပ္စြဲေျပာဆိုတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ိဳးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားတာေတြလုပ္ခဲ့တယ္ ဆိုတာကိုလည္း ျငင္းဆန္ထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

မြန်မာ့ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ကန်အစီရင်ခံစာပေါ် ပြည်တွင်းက ဘယ်လိုတုံ့ပြန်သလဲ

အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာနရဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် အစီရင်ခံစာမှာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် အခြေအနေ စိုးရိမ်ရဆဲ နိုင်ငံစာရင်းထဲ မြန်မာကို ဆက်လက်ထည့်သွင်းထားတာနဲ့ ပတ်သတ်လို့ ပြည်တွင်းတုံ့ပြန်မှုတွေကို ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် မမေခက စုစည်းတင်ပြပေးပါမယ်။

ဇွန်လ ၁၀ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ ဒီအစီရင်ခံစာမှာမြန်မာနဲ့ တရုတ် အပါအဝင်နိုင်ငံတချို့ကို ဘာသာရေး လွတ်လပ်ခွင့် အခြေအနေ စိုးရိမ်ရဆဲ နိုင်ငံစာရင်းထဲမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဆက်လက်ထည့်သွင်းထားတာပါ။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းက ရိုဟင်ဂျာမွတ်ဆလင်တွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေနဲ့ အနှောက်အယှက်ပြုတာတွေဆက်ပြီး ရှိနေသလို တခြားလူနည်းစု ဘာသာဝင်တွေဖြစ်တဲ့ ခရစ်ယာန်နဲ့ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တွေအပေါ်မှာလည်း အလားတူ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ဆက်ပြီး ရှိနေတဲ့အကြောင်း အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာန ဖော်ပြချက်ဟာ မမှန်ကန်ဘူးလို့ မြန်မာအစိုးရ သာသာနာရေးဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးအောင်ဆန်းဦးက VOA ကို တုံ့ပြန်ပြောခဲ့ပါတယ်။

"ကျနော်တို့က ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် အပြည့်အဝပေးတာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ပါတဲ့အတိုင်း ကျနော်တို့က ဆောင်ရွက်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်ဟာကို ကြည့်ပြီးရေးသလဲဆိုတာ ကျနော်တို့မသိဘူးလေနော်။"

ဘာသာပေါင်းစုံချစ်ကြည်ရေး အဖွဲ့ဝင်တဦးလည်းဖြစ် ရခိုင်အရေးကိုဖီအာနန်ကော်မရှင် မှာလည်းပါဝင်ခဲ့တဲ့ ဦးအေးလွင်ကတော့ လက်တွေ့အားဖြင့် ဘာသာရေးခွဲခြားမှုတွေရှိနေဆဲဖြစ်သလို၊ ဘာသာရေးလွတ်လပ်မှုအတွက် ဥပဒေအရ အပြည့်အဝအကာအကွယ်မပေးနိုင်ဘူးလို့ VOA ကို ပြောပါတယ်။

"ကျနော်ပြောချင်တာက ကျနော်တို့နိုင်ငံမှာ ဘာသာပေါင်းစုံ၊ လူမျိုးပေါင်းစုံက ကျနော်တို့နိုင်ငံစတည်ကတည်းက ရှိခဲ့တာပါ။ ပုဂံခေတ်မှာကတည်းက ရှိခဲ့တာ။ သို့သော်လည်းပဲ ဘာသာတရားကို နိုင်ငံရေးအလို့ငှာ အသုံးချချင်တဲ့လူတွေက အမှန်းတရားတွေနဲ့ အာဂါတတွေကို လွဲမှားတဲ့အချက်အလက်တွေနဲ့ သူတို့က လူတွေကို သွေးထိုး လှုံဆော်မှုရှိလာတဲ့အပေါ်မှာ အထင်အမြင်လွဲမှားမှုတွေ ရှိလာတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအားလုံးမှာ ကျန်တဲ့ဘာသာတွေရှိတယ်ဆိုတာကို အသိအမှတ်ပြုထားတယ်။ ဘာသာကို အကြောင်းပြုပြီး ခွဲခြားမှုမရှိရဘူးဆိုတာ ပြောတယ်။ သို့သော် လက်တွေ့မြေပြင်မှာ အဲအခွင့်အရေးတွေက အပြည့်အဝ မရသေးပါဘူး။ နိုင်ငံသားတို့ကို ကာကွယ်ရမယ့် ဥပဒေတွေက နိုင်ငံသားတွေကို အကာအကွယ် ခုထက်ထိ အပြည့်အဝ မရသေးပါဘူးလို့။"

၂၀၁၇ ခုနှစ်က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း ရိုဟင်ဂျာတွေကို လူမျိုးစုအလိုက် ရှင်းလင်းဖယ်ရှားတာတွေ လုပ်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် ရိုဟင်ဂျာ ၇၀၀,၀၀၀ ကျော် အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံဘက် ထွက်ပြေးခဲ့ရသလို ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ ဖိနှိပ်မှုတွေဆက်ပြီး ကြုံနေရဆဲပဲလို့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

နိုင်ငံတကာဘက်က အခုလို စွပ်စွဲနေမှုတွေနဲ့ပတ်သတ်လို့ တုံ့ပြန်မှု တစုံတရာလုပ်ဆောင် ဖို့လိုအပ် သလိုပြုပြင် ပြောင်းလဲမှု မရှိမတုံ့ပြန်ဘဲ ထားရင် နိုင်ငံတကာရဲ့ ဖိအားတွေ ထပ်ရှိလာနိုင်မှာကို စိုးရိမ်မိတယ်လို့မြန်မာ နိုင်ငံရေးသူံးသပ်သူဒေါက်တာ ခင်ဇော်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

"ဆက်ပြီး မျက်စိစုံမှိတ်ပြီး နေနေကြတာလေ။ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်က ဒီ case တစ်ခုထဲမဟုတ်ဘူး။ အချိန်တွေဆွဲလာတာ ကြာလှပြီလေ။ နှစ်ရှည်လများ အစလမ်းတွေမက ခရစ်ယာန်တွေအပေါ်မှာလည်း ပိတ်ပင်တားဆီးဖိနှိပ်တာတွေ ရှိနေတယ်။ တန်ရှင်တွေများနေချိန်မှာ ဘာသာရေးကိုပါ ဆက်ဖိထားရင်တချိန်ပေါက်ကွဲလာလိမ့်မယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကလည်းနီးပြီ ကမ္ဘာ့အမြင်လည်းကောင်းအောင် နည်းနည်းလေးပြုပြင်ပြောင်းလဲပေးစေချင်တယ်။"

အမေရိကန်နဲ့ နိုင်ငံတကာဘက်က ထောက်ပြမှုတွေနဲ့ပတ်သတ်လို့ ဦးအေးလွင်ကတော့ အခုလိုတုံ့ပြန်သွားပါတယ်။

"အမေရိကန်နိုင်ငံဘက်က နိုင်ငံကောင်းတခုအနေနဲ့ အကြံပြုတာကိုကြိုဆိုပေမဲ့ စွက်ဖက်လို့တော့မရ၊ ဘာလုပ်ပါ၊ ဘာတော့မလုပ်နဲ့ဆိုတာမျိုးတော့ မရဘူး။ ကိုယ့်နိုင်ငံကလူတွေပဲ ပြင်ရမှာဖြစ်တယ်။ အရင်ကရှိခဲ့တဲ့ စိတ်တွေကို ပြန်ဖော်ထုတ်ရမယ်။ မနေ့တနေ့က မဟုတ်ပဲ ပုဂံခေတ်ကြည့်မလား ဘယ်ဘာသာကိုမှ ဖိနှိပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ မရှိခဲ့ဘူး။ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဖိနှိပ်တာတွေ မရှိခဲ့ဘူး။ နောက်ပိုင်းမှာ ဘာသာရေးကိုနိုင်ငံရေးအရ အသုံးချချင်သူတွေက လုပ်လာတာ။ ဒါကိုပြည်သူတွေကသိပြီး ကိုယ့်ဘာသာက ဒီလို အလွဲသုံးချခံ မဖြစ်ဖို့ ကိုယ်တိုင်ကာကွယ်ပြုပြင်ဖို့ပဲ လိုအပ်ပါတယ်။"

မြန်မာအစိုးရကတော့ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို လက်မခံသလို၊ အမေရိကန် အပါအဝင် နိုင်ငံတကာက စွပ်စွဲပြောဆိုတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လူမျိုးစုအလိုက် ရှင်းလင်းဖယ်ရှားတာတွေလုပ်ခဲ့တယ် ဆိုတာကိုလည်း ငြင်းဆန်ထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG