သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ပဋိပကၡၾကားက အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ


World Bank said Myanmar economy is navigating significant uncertainty and forecast drop in GDP.
ပဋိပကၡၾကားက အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:34 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

အနှစ် (၅၀) ကျော်ကြာ အာဏာရှင်စနစ် ကြီးစိုးခဲ့တဲ့ နိုင်ငံကို အသွင်ကူးပြောင်းဖို့ ကြိုးပမ်းလာတာ (၁၀) နှစ်နီးပါး ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်ပေမယ့် မျှော်လင့်ထားသလို ဖြစ်မလာသေးတာကို တွေ့ရပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရှိနေတဲ့ကြားက စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးစတဲ့ နယ်ပယ် (၃) ခုမှာ တပြိုင်နက်တည်း အသွင်ပြောင်းဖို့ ရွေးကောက်ပွဲ အစိုးရတွေ ကြိုးပမ်းကြပုံကို သုံးသပ်ထားတဲ့ Economic Transition Amid Conflict ဆိုတဲ့ စာမျက်နှာ (၁၅၂) မျက်နှာ အစီရင်ခံစာကို ကမ္ဘာ့ဘဏ်အုပ်စုက မကြာမီက ထုတ်ဝေပါတယ်။ အစီရင်ခံစာမှာ ပါဝင်ရေးသားကြသူ ပညာရှင် (၅၈) ဦးထဲမှာ မြန်မာပညာရှင် (၇) ပါဝင်တာကို တွေ့ရပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲအစိုးရစနစ် စတင်ကျင့်သုံးလာတဲ့ ၂၀၁၁ ကစပြီး စီးပွားရေးဟာ ပျမ်မျှနှုန်း (၇) ရာခိုင်နှုန်းလောက်နဲ့ တိုးတက်လာတဲ့အတွက် လူနေမှုအဆင့်အတန်း တိုးတက်လာပြီး၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူဦးရေ ကျဆင်းလာပါတယ်။ နေပြည်တော်ကို အစိုးရရွေ့ပြောင်းခဲ့တဲ့ (၂၀၀၅) ခုနှစ်မှာ မြန်မာပြည်သား တဝက်နီးပါးဟာ ဆင်းရဲကြပေမယ့် (၂၀၁၇) ရောက်တဲ့အခါမှာ ဆင်းရဲသားဦးရေဟာ (၂၀၀၅) မှာ (၅၀) ရာခိုင်နှုန်းရှိရာက (၂၀၁၇) မှာ (၇) ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိတော့တာမို့ ရွေးကောက်ပွဲအစိုးရလက်ထက်မှာ ကောင်းမွန်လာတာ ထင်ရှားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အားလုံးအကျိုးခံစားရရေးနဲ့ ဆင်းရဲမှုနည်းပါးရေး စတာတွေမှာတော့ မျှော်လင့်ထားသလို ဖြစ်မလာဘူးလို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်အုပ်စုက ဆိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအစိုးရခေတ်မှာ စီးပွားရေးတိုးတက်လာတယ်ဆိုပေမယ့် ဒေသအတွင်း အခြားနိုင်ငံတွေနဲ့ ယှဉ်ကြည့်လိုက်ရင်တော့ မြန်မာနိုင်ငံအခြေအနေဟာ အားရစရာမရှိဘူးလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ တိုင်းပြည်တိုးတက်တဲ့နှုန်းကို လူဦးရေ (၄၀) ရာခိုင်နှုန်းက မီအောင်မလိုက်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေတာဟာ ထင်ရှားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အားနည်းချက်တခု ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေးအသွင်ကူးပြောင်းနေစဉ် ဆင်းရဲချမ်းသာကွာဟမှု ကြီးမားလာပါတယ်။ အရင်းအနှီး၊ အတတ်ပညာနဲ့ အသိအကျွမ်းရှိသူတွေဟာ ကြီးပွားချမ်းသာလာကြပါတယ်။ ကျေးလက်ဒေသနဲ့ ပဋိပက္ခဖြစ်ရာဒေသကတော့ မြို့ပြဒေသကို မမီနိုင်ဘဲဖြစ်နေပါတယ်။ NLD အစိုးရလက်ထက်မှာ အသွင်ကူးပြောင်းမှု အရှိန်အဟုန် ကျဆင်းလာပါတယ်။

စရိတ်အကုန်အကျများလွန်တဲ့အတွက် အသေးစားနဲ့ အလတ်စားလုပ်ငန်းတွေ စီးပွားရေးမှာ ပါဝင်လာနိုင်မှု နှေးကွေးနေပါတယ်။ အစိုးရစာရင်းအရ (၂၀၁၂) မှာ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ အသေးစား၊ အလတ်စား လုပ်ငန်းပေါင်း (၃၀၄၀၇) ရှိရာက (၂၀၁၅) မှာ (၅၈၈၇၈၉) ရှိလာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍကို နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီအပါအဝင် စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်းတွေက ကြီးစိုးထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အာဆီယံအသင်းဝင် ဖြစ်လာတာ အနှစ် (၂၀) ကျော်လာပေမယ့် ဒေသဆိုင်ရာဈေးကွက်နဲ့ အဆက်အဆံနည်းတာကြောင့် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးမှာ ဝင်ဆံ့ဖို့ ခက်ခဲနေပါတယ်။ ကမ္ဘာနဲ့ ရင်ဘောင်တန်နိုင်အောင် ကြံဆနိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းဦးရေ အလွန်နည်းပါတယ်။ ဆင်းရဲမှုလျှော့ချရေးမှာ အဓိကဖြစ်တဲ့ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍဟာ အပြည့်အဝဖွံ့ဖြိုးဖို့ အလားအလာ နည်းပါးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကျေးလက်ဆင်းရဲသား (၇၀) ရာခိုင်နှုန်းဟာ စိုက်ပျိုးရေးမှာ လုပ်ကိုင်ကြပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရေးမှာ ဝင်ငွေကောင်းရင် ဆင်းရဲမှု လျော့ကျလာနိုင်ပါတယ်။ ပြည်ပမှာ ဈေးကွက်ပွင့်လာတာကို ကောင်းစွာတုံ့ပြန်နိုင်တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စိုက်ပျိုးရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ရင်းနှီးမြုပ်နံှဖို့ အားနည်းနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရေးရဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံတွေဖြစ်တဲ့ ဆည်မြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးပညာပေးနဲ့ ဈေးကွက်ဝန်ဆောင်မှုဘက်မှာ အားနည်းနေပါတယ်။ အခြေခံအဆောက်အအုံ အရည်အသွေးနိမ့်နေရင် ထုတ်လုပ်မှုကို ထိခိုက်လာတာမို့ ဝင်ငွေလည်းနည်းပါးလာနိုင်ပါတယ်။ စီးပွားရေးတိုးတက်လာသလို အခြေခံအဆောက်အအုံမှာ ရင်းနှီးမြုပ်နံှမှု မတိုးပွားနိုင်ဘဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒီအခြေအနေဟာ ရေရှည်ဆက်တိုက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နိုင်ရေးကို အထောက်အကူ မပြုနိုင်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

အနာဂတ်အတွက် လူသားရင်းမြစ်တိုးတက်အောင် ရင်းနှီးမြုပ်နံှရာမှာလည်း မလုံမလောက် ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒီကနေ့ မွေးဖွားတဲ့ကလေးတွေ အရွယ်ရောက်လာရင် (၄၇) ရာခိုင်နှုန်းလောက်ကပဲ ကုန်ထုတ်နိုင်စွမ်း ရှိလိမ့်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သဘာဝသယံဇာတ ထုတ်ယူသုံးစွဲနေတာဟာ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ထိခိုက်စေပါတယ်။ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးလာမှာမဟုတ်တဲ့ သဘာဝသယံဇာတကို လက်ဝါးကြီးအုပ်နေတာဟာ လက်တစုပ်စာလူတစုရဲ့ အကျိုးစီးပွားကိုသာ မြှင့်တင်ရာရောက်ပြီး ပြည်သူလူထုကို အကျိုးမပြုဘူးလို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။ ပြုပြင်ရေးအသီးအပွင့်ကို ပြည်သူတွေခံစားနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။
စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့ အလုပ်အကိုင် ဖန်တီးပေးဖို့အတွက် စီးပွားရေးနဲ့ ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍ စီမံအုပ်ချုပ်မှုကို အားကောင်းအောင်လုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အားပေးမြှင့်တင်ဖို့နဲ့ သာယာဝပြောမှုကို မျှဝေပေးနိုင်ဖို့အတွက် အားလုံးပါဝင်နိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ တည်ဆောက်ဖို့ လိုပါတယ်။ သဘာဝကပေးတဲ့ အဖိုးတန်အရင်းအမြစ်တွေကို ရေရှည်တည်တန့်ခိုင်မြဲအောင် စီမံအုပ်ချုပ်နိုင်မှသာလျှင် ရေရှည်မှာ သာယာဝပြောမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုကဏ္ဍစုံကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် ခိုင်မာတဲ့အဖွဲ့အစည်းရှိဖို့ လိုအပ်တာမို့ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

===ZawGyi===

အႏွစ္ (၅၀) ေက်ာ္ၾကာ အာဏာရွင္စနစ္ ႀကီးစိုးခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံကို အသြင္ကူးေျပာင္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းလာတာ (၁၀) ႏွစ္နီးပါး ရွိလာခဲ့ၿပီျဖစ္ေပမယ့္ ေမွ်ာ္လင့္ထားသလို ျဖစ္မလာေသးတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡရွိေနတဲ့ၾကားက စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစတဲ့ နယ္ပယ္ (၃) ခုမွာ တၿပိဳင္နက္တည္း အသြင္ေျပာင္းဖို႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အစိုးရေတြ ႀကိဳးပမ္းၾကပုံကို သုံးသပ္ထားတဲ့ Economic Transition Amid Conflict ဆိုတဲ့ စာမ်က္ႏွာ (၁၅၂) မ်က္ႏွာ အစီရင္ခံစာကို ကမာၻ႔ဘဏ္အုပ္စုက မၾကာမီက ထုတ္ေဝပါတယ္။ အစီရင္ခံစာမွာ ပါဝင္ေရးသားၾကသူ ပညာရွင္ (၅၈) ဦးထဲမွာ ျမန္မာပညာရွင္ (၇) ပါဝင္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲအစိုးရစနစ္ စတင္က်င့္သုံးလာတဲ့ ၂၀၁၁ ကစၿပီး စီးပြားေရးဟာ ပ်မ္မွ်ႏႈန္း (၇) ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္နဲ႔ တိုးတက္လာတဲ့အတြက္ လူေနမႈအဆင့္အတန္း တိုးတက္လာၿပီး၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူဦးေရ က်ဆင္းလာပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ကို အစိုးရေ႐ြ႕ေျပာင္းခဲ့တဲ့ (၂၀၀၅) ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာျပည္သား တဝက္နီးပါးဟာ ဆင္းရဲၾကေပမယ့္ (၂၀၁၇) ေရာက္တဲ့အခါမွာ ဆင္းရဲသားဦးေရဟာ (၂၀၀၅) မွာ (၅၀) ရာခိုင္ႏႈန္းရွိရာက (၂၀၁၇) မွာ (၇) ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိေတာ့တာမို႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအစိုးရလက္ထက္မွာ ေကာင္းမြန္လာတာ ထင္ရွားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အားလုံးအက်ိဳးခံစားရေရးနဲ႔ ဆင္းရဲမႈနည္းပါးေရး စတာေတြမွာေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ထားသလို ျဖစ္မလာဘူးလို႔ ကမာၻ႔ဘဏ္အုပ္စုက ဆိုပါတယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအစိုးရေခတ္မွာ စီးပြားေရးတိုးတက္လာတယ္ဆိုေပမယ့္ ေဒသအတြင္း အျခားႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္လိုက္ရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနဟာ အားရစရာမရွိဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တိုင္းျပည္တိုးတက္တဲ့ႏႈန္းကို လူဦးေရ (၄၀) ရာခိုင္ႏႈန္းက မီေအာင္မလိုက္ႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနတာဟာ ထင္ရွားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အားနည္းခ်က္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရးအသြင္ကူးေျပာင္းေနစဥ္ ဆင္းရဲခ်မ္းသာကြာဟမႈ ႀကီးမားလာပါတယ္။ အရင္းအႏွီး၊ အတတ္ပညာနဲ႔ အသိအကြၽမ္းရွိသူေတြဟာ ႀကီးပြားခ်မ္းသာလာၾကပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသနဲ႔ ပဋိပကၡျဖစ္ရာေဒသကေတာ့ ၿမိဳ႕ျပေဒသကို မမီႏိုင္ဘဲျဖစ္ေနပါတယ္။ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ အရွိန္အဟုန္ က်ဆင္းလာပါတယ္။

စရိတ္အကုန္အက်မ်ားလြန္တဲ့အတြက္ အေသးစားနဲ႔ အလတ္စားလုပ္ငန္းေတြ စီးပြားေရးမွာ ပါဝင္လာႏိုင္မႈ ေႏွးေကြးေနပါတယ္။ အစိုးရစာရင္းအရ (၂၀၁၂) မွာ မွတ္ပုံတင္ထားတဲ့ အေသးစား၊ အလတ္စား လုပ္ငန္းေပါင္း (၃၀၄၀၇) ရွိရာက (၂၀၁၅) မွာ (၅၈၈၇၈၉) ရွိလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပုဂၢလိကက႑ကို ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီအပါအဝင္ စီးပြားေရးေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြက ႀကီးစိုးထားဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံအသင္းဝင္ ျဖစ္လာတာ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္လာေပမယ့္ ေဒသဆိုင္ရာေဈးကြက္နဲ႔ အဆက္အဆံနည္းတာေၾကာင့္ ကမာၻ႔ကုန္သြယ္ေရးမွာ ဝင္ဆံ့ဖို႔ ခက္ခဲေနပါတယ္။ ကမာၻနဲ႔ ရင္ေဘာင္တန္ႏိုင္ေအာင္ ႀကံဆႏိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းဦးေရ အလြန္နည္းပါတယ္။ ဆင္းရဲမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးမွာ အဓိကျဖစ္တဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ဟာ အျပည့္အဝဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔ အလားအလာ နည္းပါးေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေက်းလက္ဆင္းရဲသား (၇၀) ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးမွာ လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးမွာ ဝင္ေငြေကာင္းရင္ ဆင္းရဲမႈ ေလ်ာ့က်လာႏိုင္ပါတယ္။ ျပည္ပမွာ ေဈးကြက္ပြင့္လာတာကို ေကာင္းစြာတုံ႔ျပန္ႏိုင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္နံွဖို႔ အားနည္းေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အအုံေတြျဖစ္တဲ့ ဆည္ေျမာင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးပညာေပးနဲ႔ ေဈးကြက္ဝန္ေဆာင္မႈဘက္မွာ အားနည္းေနပါတယ္။ အေျခခံအေဆာက္အအုံ အရည္အေသြးနိမ့္ေနရင္ ထုတ္လုပ္မႈကို ထိခိုက္လာတာမို႔ ဝင္ေငြလည္းနည္းပါးလာႏိုင္ပါတယ္။ စီးပြားေရးတိုးတက္လာသလို အေျခခံအေဆာက္အအုံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္နံွမႈ မတိုးပြားႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီအေျခအေနဟာ ေရရွည္ဆက္တိုက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ႏိုင္ေရးကို အေထာက္အကူ မျပဳႏိုင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

အနာဂတ္အတြက္ လူသားရင္းျမစ္တိုးတက္ေအာင္ ရင္းႏွီးျမဳပ္နံွရာမွာလည္း မလုံမေလာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီကေန႔ ေမြးဖြားတဲ့ကေလးေတြ အ႐ြယ္ေရာက္လာရင္ (၄၇) ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကပဲ ကုန္ထုတ္ႏိုင္စြမ္း ရွိလိမ့္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သဘာဝသယံဇာတ ထုတ္ယူသုံးစြဲေနတာဟာ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးလာမွာမဟုတ္တဲ့ သဘာဝသယံဇာတကို လက္ဝါးႀကီးအုပ္ေနတာဟာ လက္တစုပ္စာလူတစုရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကိုသာ ျမႇင့္တင္ရာေရာက္ၿပီး ျပည္သူလူထုကို အက်ိဳးမျပဳဘူးလို႔ သုံးသပ္ထားပါတယ္။ ျပဳျပင္ေရးအသီးအပြင့္ကို ျပည္သူေတြခံစားႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။
စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈနဲ႔ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးဖို႔အတြက္ စီးပြားေရးနဲ႔ ဘ႑ာေရးက႑ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈကို အားေကာင္းေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အားေပးျမႇင့္တင္ဖို႔နဲ႔ သာယာဝေျပာမႈကို မွ်ေဝေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ အားလုံးပါဝင္ႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ သဘာဝကေပးတဲ့ အဖိုးတန္အရင္းအျမစ္ေတြကို ေရရွည္တည္တန႔္ခိုင္ၿမဲေအာင္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္မွသာလွ်င္ ေရရွည္မွာ သာယာဝေျပာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုက႑စုံကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ခိုင္မာတဲ့အဖြဲ႕အစည္းရွိဖို႔ လိုအပ္တာမို႔ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

XS
SM
MD
LG