သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာျပည္မွာ အရပ္သားတပိုင္းအစုိးရ သက္တမ္းသံုးႏွစ္ေက်ာ္လာေပမယ့္ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ျပႆနာနဲ႔ ပဋိပကၡေတြကိုၾကည့္ရင္ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းဖုိ႔ အျမစ္မတြယ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ နယူးေရာက္ အေျခစိုက္ ICTJ (International Center for Transitional Justice) အဖြဲ႔ရဲ ႔ ဇူလိုင္လက ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ သံုးသပ္ထားပါတယ္။ အသြင္ကူးေျပာင္းေနတုန္း တရားမွ်တေရးကိစၥ ေဆြးေႏြးတာဟာ ျပႆနာ ရွာသလို ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ျမင္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္တဲ့။ စစ္အာဏာပိုင္ေတြ မတရားလုပ္ခဲ့တာကို ထုတ္ေဖာ္ၿပီး တရားမွ်တေရးကို ေတာင္းဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္းလက္တံု႔ျပန္လာႏိုင္တယ္လို႔လည္း ျမင္ၾကပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တကယ္တမ္း တည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႔နဲ႔ ေရရွည္တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔အတြက္ အတိတ္က ျပႆနာေတြကို ကိုင္တြယ္ဖို႔လိုတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးဟာ တဖက္ေစာင္းနင္း ျဖစ္ေနပါတယ္တဲ့။ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္းေတြ ပိုမိုလြတ္လပ္လာမႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးႏိုင္မႈ၊ NLD အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ လႈပ္ရွားႏိုင္မႈ စတာေတြရွိေပမဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္လိုေနရာမွာ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနပါတယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲႏုိင္တဲ့ ေဒသမွာ ကုမၸဏိႀကီးေတြက ေျမယာအမ်ားအျပား သိမ္းယူေနလို႔ ေဒသခံေတြ နစ္နာဆံုးရႈံးေနတာကို မေျဖရွင္းႏုိင္ဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ေျမယာသိမ္းပိုက္မႈကို ေနရာအႏံွအျပားမွာ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပေနေပမဲ့ ထိေရာက္စြာ အေရးယူဖို႔ ပ်က္ကြက္ေနပါတယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲတဲ့ေဒသမွာ မတရားလုပ္ေနတာကို အေရးမယူႏုိင္တာဟာ စစ္အစိုးရဓေလ့ထံုးစံကို အေမြဆက္ခံသလုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျပႆနာရဲ ႔ အေျခခံဇာစ္ျမစ္ကို ေလ့လာရာမွာ အတိတ္ကာလက တာဝန္မဲ့ခဲ့တာကို ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဖိႏိွပ္ညွဥ္းပမ္းမႈမွာ အျပစ္ရွိေၾကာင္း တာဝန္ရွိသူေတြက ဝန္ခံမယ္ဆိုရင္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဟာ ပိုၿပီးအဆင္ေျပသြားမယ္လို႔ ကိုမင္းကိုႏုိင္ က ေျပာပါတယ္။ မတရားဖမ္းဆီးႏိွပ္စက္ခံခဲ့ရတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ အစိုးရမွာ တာဝန္ရွိတယ္လို႔ ကြယ္လြန္သူ ဦးဝင္းတင္ က ေျပာဖူးပါတယ္။ စစ္အစိုးရေခတ္မွာ ႏိွပ္စက္ညွဥ္းပမ္းခံရသူေတြရဲ ႔ ဒီမုိကေရစီ တုိက္ပြဲအသိအမွတ္ျပဳဖို႔ ေတာင္းဆိုေနၾကပါတယ္။

လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးဖိႏိွပ္မႈ ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ပြားေနတာ အႏွစ္ (၆၀) ေက်ာ္ပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ဘာသာေရးနဲ႔ လူမ်ဳိးေရးအုပ္စုေတြအခ်င္းခ်င္း မယံုသကၤာျဖစ္တာေတြ မ်ားလာပါတယ္။ ေျမယာသိမ္းပိုက္မႈကို မွန္ကန္စြာ ဥပေဒအရ အေရးယူႏုိင္ဖို႔အတြက္ တရားစီရင္ေရးကို ထိေရာက္စြာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ လုိပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ တရားစီရင္ေရးဟာ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ကိစၥပါ။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနနဲ႔ ကင္းလြတ္တဲ့ တရားေရးဌာနေပၚထြက္လာေရး သိသာျမင္သာတဲ့ တရားစီရင္ေရး၊ အာဏာပိုင္က စိတ္ႀကိဳက္သံုးစြဲေနတဲ့ ဖိႏိွပ္တဲ့ ဥပေဒေတြကို ရုတ္သိမ္းေရး စတာေတြဟာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ ဦးစားေပးရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို အေရးယူဖို႔ ပ်က္ကြက္တာဟာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။

ျပည္သူ႔ယံုၾကည္မႈကို ရယူလိုတဲ့အစိုးရဟာ အတိတ္ကာလ က ဖိႏိွပ္ညွဥ္းပမ္းခဲ့တာေတြကို နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ေျဖရွင္းဖို႔ လိုပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးဖ်က္ခဲ့တာကို အတိအလင္း အသိအမွတ္ျပဳႏုိင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္လဲ အမွန္တရားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုဖို႔ ေတာင္းပန္တာေတြ၊ ေလ်ာ္ေၾကးေပးတာေတြ လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈကို မွတ္တမ္းတင္ၿပီး အေရးယူႏိုင္ရင္ အစိုးရရဲ ႔ ျပည္သူ႔အက်ဳိးေဆာင္မႈနဲ႔ ေလးနက္မႈကို ျပသရာေရာက္တဲ့အတြက္ စစ္အစိုုးရေပးခဲ့တဲ့ အေမြဆိုုးကိုု ေက်ာ္လႊားႏုုိင္လိမ့္မယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။ အတိတ္ကက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ျပစ္မႈကို လ်စ္လ်ဴရႈၿပီး ေလာေလာဆယ္ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈကို အေရးမယူႏိုင္တဲ့ အစိုးရကို ျပည္သူက ယံုၾကည္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ မတရားမႈကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏုိင္မွ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ တုိးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ရွိႏိုင္မယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ယံုၾကည္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အခုအထိ အက်ဳိးခံစားေနရသူေတြဟာ စစ္အုပ္စုပိုင္လုပ္ငန္းနဲ႔ ခရိုနီေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလူေတြသာ ျပဳျပင္ေရးေၾကာင့္ အထူးအခြင့္အေရး ဆံုးရႈံးမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ ျပည္သူကေတာ့ နစ္နာဆံုးရႈံးခဲ့ရတာေတြကို အသိအမွတ္ျပဳၿပီး အကူအညီ ေပးေစလိုပါတယ္။ အတိတ္ကို အတိတ္မွာထားခဲ့ရံုနဲ႔ စစ္အစိုးရနဲ႔ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရ ကြဲျပားျခားနားတယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းစိန္ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ စစ္အစိုးရလုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ဘဝပ်က္သြားခဲ့ရသူေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္တဲ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရကိုသာ ဒီလူေတြက ယံုၾကည္အားထားလာၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္အစိုးရနဲ႔ ကဲြျပားေၾကာင္းျပႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရမွာ ရွိပါတယ္။ တရားမွ်တေအာင္ လုပ္ေပးတာဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပဳျပင္ေရးကို မထိခိုက္ပါဘူး။ ဖိႏိွပ္ညွဥ္းပမ္း သတ္ျဖတ္တာကို ရပ္ဆိုင္းရံုနဲ႔ ကိစၥမၿပီးပါဘူး။ ဖိႏိွပ္ညွဥ္းပမ္း သတ္ျဖတ္တဲ့ဒဏ္ကို ခံခဲ့ရသူေတြအတြက္ တရားမွ်တစြာ ေျဖရွင္းေပးႏုိင္ဖို႔ လုိပါတယ္။ တရားမွ်တမႈ မရွိဘူးလို႔ ျပည္သူ႔ဘက္က ယူဆရင္ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလုပ္ႏုိင္ဖို႔ အလြန္ခက္ခဲေၾကာင္း နယူးေရာက္အေျခစိုက္ International Center for Transitional Justice အဖြဲ႔ရဲ ႔ အစီရင္ခံစာမွာ သံုးသပ္ထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG