သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ


ျမန္မာႏြယ္ဖြား - အေမရိကန္အမ်ိဳးသမိီး ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ မီမီ၀င္းဘတ္
အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ
please wait

No media source currently available

0:00 0:11:03 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ဆက္ဆံေရး ေျပလည္ဖို႔ ဘာေတြ လိုအပ္ေနပါသလဲ ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရး ျပႆနာေတြကဘာေတြလဲ ဆိုတာေတြကို အမေရိကန္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ဗိုလ္မွဴးႀကီး (အၿငိမ္းစား) ပါေမာကၡ မီမီ၀င္းဘ(တ္)ဒ္ နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာတုိ႔ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ထား ပါတယ္။ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရးဆိုတာ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာ မီမီ၀င္းဘတ္(ဒ္) က အခုလို စတင္႐ွင္းျပပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးက ျမန္မာႏိုင္ငံတင္မကပါဘူး၊ ႏိုင္ငံတိုင္းအားလံုးအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး၊ လံုၿခံဳေရးအတြက္ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ အတူတကြ ဆက္ဆံၿပီး၊ အတူတကြ ပူးေပါင္းၿပီး လုပ္ႏုိင္ဖို႔က အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးလို႔ ေျပာလိုက္ရင္ ႏွစ္ခုသက္သက္ ရိွတယ္။ ပထမတခ်က္က - စစ္တပ္နဲ႔ Civil Society တိုင္းသူျပည္သားအားလံုးနဲ႔ကတစ္ခု။ ေနာက္တခ်က္က စစ္တပ္နဲ႔ Civilian Government ဆက္ဆံေရး ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ဳိးရိွပါတယ္။

ေမး ။ ။ တိုင္းျပည္ကာကြယ္ေရးအတြက္ အေရးႀကီးတယ္ဆိုၿပီး ေျပာသြားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပည္သူေတြ နားလည္ၾကတာကေတာ့ စစ္တပ္နဲ႔ Civil Society ဆိုတာထက္ Government အစိုးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရး အဆင္မေျပတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရးမွာ အဖုအထစ္ေတြ ရိွေနတယ္။ အေႏွာင့္အယွက္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ နားလည္ၾကပါတယ္။ အဲဒီကိစၥကို နည္းနည္းရွင္းျပေပးပါ။

ေျဖ ။ ။ စစ္တပ္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးက ဒီမိုကေရစီတင္မကပါဘူး တျခားႏုိင္ငံေတြ - ဆုိပါေတာ့ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာလည္း စစ္တပ္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး ရိွတယ္။ တရုတ္စနစ္ကေတာ့ စစ္တပ္ကေတာ့ အရပ္ဘက္ေအာက္မွာ ရိွပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔မွာ ဒီမိုကေရစီလို႔ ေျပာလို႔မရဘူး။ က်မေျပာခ်င္တာက စစ္တပ္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ Exclusive မဟုတ္ပါဘူး။ ရုရွားလည္း စစ္တပ္က အရပ္ဘက္ေအာက္မွာ - တကယ့္ ဒီမိုကေရစီလားဆိုတာ စဥ္းစားရပါလိမ့္မယ္။

ေမး ။ ။ အေရးႀကီးတာကေတာ့ သူတုိ႔ႏုိင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ မဟုတ္ေပမယ့္လဲ စစ္တပ္ဟာ အရပ္သားရဲ ႔ ၾသဇာအာဏာေအာက္မွာ ေနၾကတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ဘာေၾကာင့္ထူးျခားေနရပါလဲ။

ေျဖ ။ ။ ထူးျခားတာ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အေမရိကလည္း ဒီအတုိင္းပါပဲ။ က်မတို႔မွာ အႏၱရာယ္ေတြ အမ်ားႀကီးရိွတယ္။ ဆိုေတာ့ စစ္တပ္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးလို႔ ေျပာလိုက္လို႔ရိွရင္ အၿမဲတမ္း ႏုိင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရး (National Security) နဲ႔ ပိုၿပီးေတာ့ သက္ဆိုင္တယ္။ စစ္တပ္-အရပ္ဘက္ အတူတကြ လုပ္ေတာ့မွ ႏိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရးကို လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။ အဲဒီလို လုပ္ေတာ့မွလဲ ႏုိင္ငံေတာ္က တုိးတက္ေရးကို လုပ္ႏုိင္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတြ ရလာမယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတြ ရလာလုိ႔ရိွရင္ Democratization က ပိုၿပီးေတာ့ လြယ္ကူလာလိမ့္မယ္။

ေမး ။ ။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ National Security အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုတာ အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြက ဘာေတြရိွေနတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါလဲ။

ေျဖ ။ ။ အဲဒါကေတာ့ အမ်ဳိးစံုပါပဲ - ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဆိုရင္ Traditional Security နဲ႔ Non-traditional Secuirty ႏွစ္မ်ဳိးစလံုး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရိွတယ္။ က်မတုိ႔ အေမရိကမွာ ရိွပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ Globalization - က်မက Security ပတ္ဝန္းက်င္မွာ အလုပ္လုပ္တဲ့လူဆိုေတာ့ က်မက အၿမဲတမ္း အႏၱရာယ္ေတြပဲ ၾကည့္ေနရတယ္။ အခုဆိုရင္ Traditional Security ဆိုရင္ Geopolitics ရိွလာၿပီ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ terrorism transnational crimes – drug trafficking, maritime security တို႔ အဲဒါေတြအားလုံးက အာရွ၊ ပစၥိဖိတ္မွာ ရိွေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအားလံုးက အမ်ားုးႀကီးေတြ႔ႀကံဳေနရတယ္။

ေမး ။ ။ ျမန္မာလို ျပန္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အစဥ္အလာရိွလာခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး အႏၱရာယ္နဲ႔ အစဥ္အလာမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေနာက္ေပၚထြန္းလာတဲ့ အႏၱရာယ္သစ္ေတြဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ဳိး ေျပာႏိုင္တယ္။ အစဥ္အလာရိွလာခဲ့တာကေတာ့ ပထဝီ ႏုိင္ငံေရး အေနအထားအရ ႏုိင္ငံႀကီးေတြၾကားမွာ ရိွခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းအသစ္ေပၚလာတာကေတာ့ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္လာတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးျပစ္မႈေတြ၊ အၾကမ္းဖက္ကိစၥတို႔ဆိုရင္ ရွင္းမွာပါ။ ဒါနဲ႔ က်ေနာ္ တစ္ခုေမးခ်င္တာက အရပ္ဘက္- စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးမွာ စံျပဳေလာက္တဲ့ ဆက္ဆံေရးဆိုတာကိုိ ေယဘုယ်ျပဳလို႔ ရပါသလား။ နည္းနည္းရွင္းျပပါ။

ေျဖ ။ ။ Relationship ဆက္ဆံေရး ဆိုကတည္းက Generalized principles ေတြကေတာ့ ရိွတာေပါ့။ ေကာင္းတဲ့ဆက္ဆံမႈ၊ ေကာင္းတဲ့ relation ဆိုရင္ trust ယံုၾကည္မႈ ရိွတယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ Habit of Dialogue အၿမဲတမ္းဆက္သြယ္မႈ၊ အၿမဲတမ္းေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းတဲ့ဓေလ့တို႔ ရိွပါတယ္။ ေနာက္ ၿပီးေတာ့ အစိုးရထဲမွာ အၿမဲတမ္း intra-agency mechanism - ႏွစ္ဘက္ၾကားဌာနအတြင္း ဆက္ဆံေရးယႏၱရားမ်ဳိးေတြ တည္ေဆာက္ေတာ့မွ စံျပ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး ရိွလာႏိုင္မွာပါ။

ေမး ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ အေျခအေနၾကေတာ့ ဘယ္လိုသံုးသပ္လိုပါလဲ။ အဲဒီေဘာင္အတြင္း ဝင္ပါသလား။ ဘယ္ေလာက္လိုအပ္ေနပါလဲ။ ဘယ္ေလာက္ ကြာဟေနပါလဲ။ အဲဒီ စံခ်ိန္စံႏႈန္းနဲ႔ တိုင္းတာတယ္ဆိုရင္။

ေျဖ ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဆိုရင္ အခုဆိုရင္ အၿမဲတမ္းေဆြးေႏြး ညိႇႏိႈင္းတဲ့ဓေလ့နဲ႔ ႏွစ္ဘက္ၾကားဌာန အတြင္း ဆက္ဆံေရးေတြ နည္းနည္းအားနည္းေနေသးတယ္။ အေမရိကမွာလည္း အရင္တုန္းက အားနည္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၈၆ မွာ Goldwater- Nichols Act ဆိုၿပီး သမၼတေရဂင္ က လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့တယ္။ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တာ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ Inter-agency နဲ႔ Joint ပူးေပါင္းမႈ ေတြ မလုပ္ၾကလို႔။ စစ္တပ္နဲ႔ အရပ္ဘက္နဲ႔။ ေနာက္ၿပီးေးတာ့ စစ္တပ္ထဲမွာေတာင္ ၾကည္း၊ ေရ၊ ေလ က ေသခ်ာပူးေပါင္းၿပီး မလုပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ သူတုိ႔ေတြက Goldwater- Nichols Act လုပ္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီကေန စၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းၾကတယ္။ က်မတို႔ စစ္တပ္မွာဆိုရင္ Joint-assignments မရိွတာထားလို႔ရိွရင္ ရာထူးတိုးဖို႔အတြက္ နည္းနည္းခက္ခဲတယ္။ က်မတို႔ဆီမွာ အခုဆိုရင္ ဆက္ဆံေရးအရာရိွ (liaison officer) ေတြ အမ်ားႀကီးရိွတယ္။ က်မတို႔ကလည္း State Department ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး႐ံုး၊ USAID တို႔၊ Homeland Security တို႔ဆီ liaison officer ေတြ ပို႔ထားတယ္။ ဟိုဘက္ကလည္း က်မတို႔ဆီကို liaison officer ေတြ ပို႔ထားတယ္။ က်မတို႔ Pacific Command မွာ အရင္တုန္းက လုပ္တယ္ဆိုလို႔ရိွရင္ က်မတို႔မွာ တျခား အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္း (Civilian Agencies) ေတြက liaison officer ေတြ က်မတို႔ဆီမွာ ထားရိွထားတယ္။

အဲဒီလို ဆက္စပ္ၾကတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ National Level or Federal Level ဆိုရင္ National Security Council ဆိုတာ ရိွတယ္။ သမၼတကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့လုပ္တာ။ အၿမဲတမ္း Agencies ေတြအားလံုး အတူတကြ ေခၚလာၿပီးေတာ့ National Security Strategy ကို Formulate လုပ္တာရယ္၊ ေဆြးေႏြးတာေတြ အၿမဲတမ္းလုပ္ၾကတယ္။ Level က်မတို႔က ဆက္စပ္မႈေတြ ခ်ထားၾကတယ္။ ၿပီးေနာက္ အဲဒီဥစၥာ လုပ္ဖို႔အတြက္က က်မတို႔ ပညာယူတဲ့အခါမွာလည္း အတူတူလုပ္ၾကတယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ နားလည္မႈက ဆက္စပ္ေနၾကတယ္။ ဆက္ဆံေနၾကေတာ့မွ ျဖစ္မယ္။

ေမး ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာၾကေတာ့ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးကတည္းက စစ္တပ္နဲ႔ အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး အျမင္ဟာ သိပ္ၿပီးေတာ့ သဟဇာတ မျဖစ္ခဲ့ဘူး။ Harmony မျဖစ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ မွန္မယ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ စစ္တပ္က ေနာင္အခါမွာ သူတုိ႔အာဏာသိမ္းယူလိုက္တာေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီလို ျဖစ္လာၿပီးေတာ့ တခ်ဳိ ႔သံုးသပ္ၾကတာကေတာ့ စစ္တပ္ဘက္က ရိွေနတဲ့ Mindset ကေတာ့ Civilian ေအာက္မွာ ဘယ္ေတာ့မွ မႀကိဳ ႔ဘူး။ ငါတို႔ဟာ သူတုိ႔အေပၚကသာေနမယ္။ သူတုိ႔ရဲ ႔ အမိန္႔ အာဏာ မခံဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆ သူတို႔ဆီမွာ အခုထက္ထိ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ရိွေနတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီ Civil Authority ကို သူတုိ႔လက္ခံလာေအာင္၊ နားလည္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္တယ္ ထင္ပါလဲ။ ဘယ္လို ေျပာင္းလဲယူရမလဲ။

ေျဖ ။ ။ အဲဒီဥစၥာကေတာ့ Trust ထက္ ပိုအေရးႀကီးတယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ယံုၾကည္မႈ၊ အဲဒီယံုၾကည္မႈ ရိွဖို႔ကလဲ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ရမယ္။ အဲဒီလိုလုပ္လာၿပီးမွ တေန႔ ယံုၾကည္မႈရိွလာၿပီး၊ Civil-Military Relation အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံမႈေတြ ပိုၿပီးေတာ့ေကာင္းလာမယ္လို႔ က်မထင္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ေနာက္တခုက လူေတြကေျပာၾကတယ္။ Professional Army ဆိုတာက Professionalism ကို အေျခခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုရင္ Professionalism ဆိုတာ ဘာလဲ ရွင္းျပပါ။

ေျဖ ။ ။ Professionalism လို႔ ေျပာလိုက္လို႔ရိွရင္ ပထမဦးဆံုး Professionalism က Expertise – Specialized knowledge ကၽြမ္းက်င္မႈ။ ေနာက္တခ်က္က Ethical Conduct က်င့္ဝတ္သိကၡာနဲ႔ ကိုက္ညီေသာ အျပဳအမႈတို႔ ရိွလို႔ရိွရင္ အဲဒါကို Professionalism လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ဆိုေတာ့ Professionalism ျဖစ္ဖို႔အတြက္က အမ်ားႀကီးႀကိဳးစားရတယ္။ အမ်ားႀကီး စာသင္ရတယ္။ အမ်ားႀကီး လက္ေတြ႔ေတြ လုပ္ရတယ္။ က်မ (၂၈) ႏွစ္လံုးလံုး လုပ္လာတဲ့ဟာကို အၿမဲတမ္းသင္ၾကားေနရတယ္။ တခါတေလက်ရင္ က်မတုိ႔ အဖြဲ႔အစည္း Organization ေတြက ကိုယ့္ရဲ ႔လမ္းေၾကာင္းထဲမွာ မေနဘဲနဲ႔ တျခားေနရာေတြကို ေရာက္သြားတဲ့အခါ က်မတို႔ရဲ ႔ Specialized Knowledge, Skills နဲ႔ မဆိုင္တဲ့ အရာ ေရာက္သြားတဲ့အခါ က်မတို႔ရဲ ႔ Professionalism ေပ်ာက္သြားတတ္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Ethical Conduct ၾကေတာ့ honesty integrity accountability and self disciplinary - ရိုးသားမႈ၊ တည္ၾကည္မႈ၊ ကိုယ္လုပ္တာကို ကိုယ္တာဝႏ္ခံမႈ၊ ကိုယ္ပိုင္အသိနဲ႔ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းလိုက္နာမႈ စတာေတြ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Respect others and Self-respect သူတပါးနဲ႔ မိိမိကိုယ္ကိုယ္ ေလးစားမႈတို႔ ျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ Bullying - ႏုိင္ထက္စီးႏွင္းရိွရင္ Professionalism ေပ်ာက္ပ်က္သြား တယ္။ ဒါေၾကာင့္ Professional ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ဒီအခ်က္ကို လုိက္နာတဲ့အခါ အဲဒါကို Professional လို႔ေခၚတယ္။ က်မတို႔ရဲ ႔ Criteria for professionalism ျဖစ္တယ္။

ေမး ။ ။ ဆိုေတာ့ စစ္တပ္တခုကို Professional ျဖစ္လာေအာင္ ေျပာင္းလဲဖို႔အတြက္ အဓိက ပညာေရး တခုတည္းနဲ႔ ရႏုိင္ပါသလား။ အခု ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဆိုရင္ ေဒၚမီမီကိုယ္တိုင္သြားၿပီးေတာ့ သင္တန္းေတြ ပို႔ခ်တာေတြ ရိွတယ္။ သိပ္ေကာင္းတဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ လံုေလာက္ပါသလား။ တျခား ဘာလုပ္ဖို႔ ထင္ပါသလဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံ စစ္တပ္ထဲမွာ Professionalism ထြန္းကားလာဖို႔အတြက္။

ေျဖ ။ ။ Professionalism က တစ္ခါတည္းနဲ႔ မရဘူး။ ဒီဥစၥာက အၿမဲတမ္း ေလ့က်င့္ေနရတယ္။ က်မတို႔ အေမရိကမွာလည္း ဒီအတုိင္းပါပဲ။ ေန႔တိုင္းႀကိဳးစားေနရတယ္။

ေမး ။ ။ ေနာက္ဆံုးေမးခ်င္တာက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အရပ္ဘက္နဲ႔ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး အဆင္ေျပၿပီး ေတာ့ တိုင္းျပည္အတြက္ အျပည့္အဝ လက္တြဲေဆာင္ရြက္ႏုိင္မယ့္ အလားအလာကို ဘယ္လိုျမင္ မိပါသလဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ အေျခအေနက။

ေျဖ ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အေျခအေနက ၂၀၁၀ ကေန ၾကည့္လိုက္လို႔ရိွရင္ အရင္ ၂၀၁၀ နဲ႔ ၂၀၁၀ ေနာက္ပိုင္းကာလတို႔က တျခားစီပါ။ ဆိုေတာ့ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးက အၿမဲတမ္း တခါတည္းနဲ႔ တေန႔လာၿပီးေတာ့ ျဗဳန္းကနဲ လုပ္လို႔ရတဲ့ကိစၥ မဟုတ္ပါဘူး။

XS
SM
MD
LG