သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အေျပာင္းအလဲအတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဆု ေဒၚနန္ပူ၊ မစိုးစံထိုက္တို႔ရရွိ


မစိုးစံထိုက္နဲ႔ ေဒၚနန္ပူရဲ႕ဖခင္ျဖစ္သူ ဦးရင္ေဘာက္ေနာ္ (မတ္၊ ၁၈၊ ၂၀၁၉)

ရန္ကုန္ အေမရိကန္သံ႐ံုးက ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြက္ ေပးအပ္တဲ့ Women of Change အေျပာင္းအလဲအတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ဆုကို ကခ်င္ျပည္နယ္က ထြယ္ဂ်န္ ေဖာင္ေဒးရွင္းကို တည္ေထာင္သူ ေဒၚနန္ပူနဲ႔ မွတ္တမ္း ႐ုပ္ရွင္ဖန္တီးသူ တဦးလည္းျဖစ္၊ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ ပူးတြဲ တည္ေထာင္သူလည္း ျဖစ္တဲ့ မစိုးစံထိုက္တို႔က ရရွိခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း အေျပာင္းအလဲ ေဖာ္ေဆာင္ရာမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ပါ၀င္မႈ အခန္းက႑ကို အေလးထား ဂုဏ္ျပဳတဲ့ အေနနဲ႔ ဒီဆုကို ေပးအပ္တာျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ဒီ ဂုဏ္ျပဳပြဲ အခမ္းအနားကို ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ သတင္းယူခဲ့တဲ့ မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပေပးပါမယ္။

အေျပာင္းအလဲအတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဆု Women of Change ေပးအပ္တဲ့ ဆုေပးပြဲ အခမ္းအနားကို ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးရဲ႕ ေနအိမ္မွာ တနလၤာေန႔ ညပိုင္းက က်င္းပတာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးသာယာေရး ႀကိဳးပမ္းမႈေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ပါ၀င္မႈကို အသိအမွတ္ျပဳ ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ ဒီဆုကို ေပးအပ္တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံ အမတ္ႀကီး Scot Marciel က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ အတြက္ေတာ့ ဒီဆုက သိပ္အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ တည္ေဆာက္တဲ့အခါမွာ အထက္-ေအာက္သြားတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ သြားလို႔ မရပါဘူး။ ဒီတုိင္းျပည္ရဲ႕ လူူထုေတြဆီကေန သြားတာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ရပါမယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ တျခား ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားမွာလိုပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံက အမ်ိဳးသမီးေတြဟာလည္း တကယ့္ကို အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑ေတြမွာ ပါ၀င္ေနၾကတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း သူတို႔ဟာ အမ်ိဳးသားေတြေလာက္ အသိအမွတ္ျပဳ မခံၾကရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုဆုမ်ိဳး ေပးအပ္ျခင္းအားျဖင့္ အမ်ိဳသမီးေတြ ပါ၀င္မႈ အခန္းက႑ဟာ အင္မတန္ကိုပဲ အေရးႀကီးတယ္ ဆုိတာကို လူအမ်ား ပိုမို သိရွိ နားလည္လာေအာင္၊ လက္ခံလာေအာင္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

ဒီႏွစ္အတြက္ ဆုရွင္ ၂ ဦးကေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွာ အေျခစိုက္ ထြယ္ဂ်န္ဒါ ေဖာင္ေဒးရွင္း (Htoi Gender and Development) တည္ေထာင္သူ၊ အဖြဲ႔ရဲ႕ လက္ရွိ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ေဒၚနန္ပူနဲ႔ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ ပူးတြဲ တည္ေထာင္သူလည္းျဖစ္၊ မွတ္တမ္း႐ုပ္ရွင္ ႐ိုက္ကူးသူ တဦးလည္းျဖစ္တဲ့ မစိုးစံထုိက္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚနန္ပူဟာ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ပိတ္မိေနတဲ့ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြကို ကယ္ဆယ္ခြင့္ရဖို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပခဲ့ၾကတာမွာ ဦးေဆာင္ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကို အသေရဖ်က္မႈ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၅၀၀ နဲ႔ တရားစြဲဆိုခံရၿပီး ေထာင္ဒဏ္ ၆ လ ခ်ခံထားရသူ ျဖစ္ပါတယ္။

မစိုးစံထိုက္ကေတာ့ - အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရး၊ မသန္စြမ္းသူေတြ အတြက္ အခြင့္အေရးေတြ ပိုိမို ရရွိလာေစဖို႔နဲ႔ လူမႈ အသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း ဒီလို ခြဲျခား နိမ့္ခ် ဆက္ဆံခံရသူေတြ အတြက္ မူ၀ါဒဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းလႈံ႔ေဆာ္ခဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး သူတို႔ႏွစ္ဦးရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြဟာ လူမႈ အသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း ေကာင္းမြန္တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာေအာင္ ပံ့ပိုး ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ခုလို ဆုခ်ီးျမႇင့္ရတာျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း အေမရိကန္သံ႐ံုးက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဆုရွင္တဦးျဖစ္တဲ့ မစိုးစံထိုက္ ကေတာ့ - ဒီဆုဟာ သူတဦးတည္းအတြက္ တင္မဟုတ္ဘဲ၊ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ အားလံုးကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့ဆုအျဖစ္ မွတ္ယူေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Journalist (သတင္းေထာက္) လုပ္ရတဲ့သူေတြ၊ film maker ေတြက ရပ္တည္ရတာ အရမ္း ခက္ခဲ့ပါတယ္။ အခက္အခဲေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီး ရွိေနဆဲပါပဲ။ တျခားသူေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ က်မ ဒီေန႔ ဒီဆုရလိုက္တာက က်မ တေယာက္တည္းကို မဟုတ္ဘဲနဲ႔ မီဒီယာ ေလာကမွာရွိတဲ့ က်မရဲ႕သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ မိတ္ေဆြ အေပါင္းအသင္းေတြ၊ ၿပီးေတာ့ မီဒီယာမွာရွိတဲ့ ဆရာသမားေတြေပါ့ေနာ္။ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားတဲ့သူေတြ အကုန္လံုးကို ေပးအပ္လိုက္တာလို႔ က်မ ထင္ျမင္ ယူဆပါတယ္ရွင့္။”

ဒီဆုဟာ သူ႔အတြက္ ေရွ႕ဆက္ ခြန္အားပါပဲလို႔လည္း မစုိးစံထုိက္က ေျပာပါတယ္။

“က်မ ေရွ႕ဆက္ဖို႔ အလုပ္ေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ ခြန္အား၊ တြန္းအားျဖစ္တယ္လုိ႔ ခံစားရပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ က်မက ဒီဆုရွိတယ္ဆိုတာလည္း မသိပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဒီဆုကလည္း က်မတို႔ မီဒီယာသမားေတြကို ေပးတယ္လို႔လည္း က်မ မသိပါဘူး။ က်မ ထင္တာကေတာ့ ဒီ အမ်ိဳးသမီး လႈပ္ရွားတဲ့သူေတြ၊ တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူေတြကို ေပးတဲ့ဆုလို႔ပဲ က်မ သိိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီေန႔ သူတို႔က nominate ထဲ ပါတယ္ဆုိေတာ့ က်မ အရမ္း အံ့ၾသ ၀မ္းသာသြားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ က်မ အလုပ္ေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ဖို႔ တာ၀န္ပိုရွိလာတယ္လုိ႔ ခံစားမိပါတယ္ရွင့္။”

ဆုရွင္ ေနာက္တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚနန္ပူ ကေတာ့ လက္ရွိ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ ရွိေနတာေၾကာင့္ ဆုကို ကိုယ္တိုင္ လက္ခံရယူႏိုင္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ သမီးျဖစ္သူရဲ႕ကိုယ္စား ဆု လက္ခံရယူခဲ့တဲ့ ဖခင္ျဖစ္သူ ဦးရင္ေဘာက္ေနာ္က သမီးအတြက္ ဂုဏ္ယူတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“၀မ္းသာပါတယ္။ ဂုဏ္လည္းယူပါတယ္။ ေနာက္ေနာင္ အခါလည္းပဲ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံ ေအးခ်မ္း သာယာေရးအတြက္က အစစအရာရာမွာ ႏုိင္ငံတကာက ကူညီမႈေတြ လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ျမင္မိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွလည္း အခုလို ၀မ္းသာတာထက္ကို ေနာက္ထပ္လည္းပဲ က်ေနာ္ သမီးအေနနဲ႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ ဒီအလုပ္ကိုပဲ ဆက္လက္ လုပ္သြားလိမ့္မယ္လို႔လည္း က်ေနာ္ ျမင္ပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အေျပာင္းအလဲ ေဖာ္ေဆာင္ရာမွာ ပါ၀င္ခဲ့ၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူေတြကို ေပးအပ္တဲ့ Women of Change အေျပာင္းအလဲအတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ဆုကိုေတာ့ ရန္ကုန္ အေမရိကန္သံ႐ံုးအေနနဲ႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကစၿပီး ႏွစ္စဥ္ ေပးအပ္လာခဲ့တာမို႔ ဒီႏွစ္ဟာ ၃ ႏွစ္ေျမာက္ပါ။ ဒီႏွစ္ဆုရွင္ႏွစ္ဦး အပါအ၀င္ အမ်ိဳးသမီး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ၁၀ ဦးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႔အစည္း ၁ ခုကို ေပးအပ္ခဲ့ဲၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG