သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကမၻာ့႔သတင္းလြတ္ခြင့္ စိန္ေခၚအကဲစမ္းမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ


ကမာၻ႔သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္နဲ႔ ဖိုရမ္ က်င္းပ

မမွန္မကန္ သတင္းေတြ အပါအ၀င္ သတင္းသမားေတြ ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ႔ စိန္ေခၚအကဲစမ္းမႈ အမ်ားအျပား ရွိေနတယ္လို႔ ျပည္သူ႔ ၀န္ေဆာင္မႈ မီဒီယာေတြ၊ ပုဂၢလိကနဲ႔ အစိုးရက ေငြေၾကးပံ႔ပိုးေပးထားတဲ႔ မီဒီယာ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

ေမလ ၃ ရက္ေန႔မွာ က်ေရာက္တဲ႔ ကမၻာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္နဲ႔ အေမရိကန္ အသံလႊင့္လုပ္ငန္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားဘုတ္အဖြဲ႔ BBG နဲ႔ Geroge Washington တကၠသိုလ္ မီဒီယာနဲ႔ လူထုဆက္ဆံေရးဌာန က ဖိုရမ္ တခု က်င္းပပါတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းေထာက္မ်ားရဲ႕ အေရးပါမႈ၊ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ကို ကာကြယ္ေရးနဲ႔ သတင္းေထာက္ေတြ လံုျခံဳေရးေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကတာပါ။ ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ Mariama Diallo ရဲ႕ သတင္းေဆာင္းပါးကို မသိဂၤ ီထုိက္ ေျပာျပေပးမွာပါ။

မွန္ကန္ တိက်တဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ရရွိဖို႔ လူထုရဲ႕ လိုလားခ်က္ ႀကီးထြားလာတာ၊ သတင္းမွန္ ရရွိေရး အေပၚ ကန္႔သတ္လာတဲ႔ အစိုးရ တခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးသူေတြ ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကတာပါ။ NPR သတင္းအဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ အႀကီးတန္း တာ၀န္ရွိသူ Michael Oreskes ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဒီမိုကေရစီ ႏုိင္ငံေတြလို႔ ရႈျမင္ထားတဲ႔ တခ်ိဳ႕ ႏုိင္ငံေတြမွာ သတင္း အခ်က္အလက္ စီးဆင္းမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္မႈက သူတို႔ အစိုးရရဲ႕ အဓိက လက္နက္လို ျဖစ္လာတဲ႔ အခါက်ေတာ့ တကယ့္ အာဏာရွင္ေတြလို က်င့္သံုး ေဆာင္ရြက္လာပါတယ္။ ဆိုေတာ့ သတင္းစုေဆာင္းရယူဖို႔ အတြက္ သိပ္ကို အခက္အခဲ ျဖစ္ေစၿပီး တခ်ိဳ႕ အေျခအေနေတြမွာ ဆိုရင္ အႏၱရာယ္ရွိေစပါတယ္။"

သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို လက္နက္ေတြ သဖြယ္ အသံုးျပဳလာေနတယ္လို႔ အေမရိကန္ အသံလႊင့္လုပ္ငန္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားဘုတ္အဖြဲ႔ BBG ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး John Lansing က သံုးႏႈန္း ေျပာဆိုမႈ ဒီအေျခအေနက တိုးလာေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

"ရုရွားအစိုးရက ဘာေတြ ေဆာင္ရြက္ ျဖစ္ပ်က္ေနတယ္ဆိုတာကို ၾကည့္ပါ။ ေျပာဆိုေနတာေတြကိုက အမွားေတြပါဘဲ။ မွန္ကန္ တိက်တဲ႔ အခ်က္အလက္ မဟုတ္တာေတြကို မဟာဗ်ဴဟာ က်က်ကို ေဆာင္ရြက္လာေနတာပါ။ ဒီအစိုးရေတြ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ႔ ကမၻာတလႊားမွာ အခ်က္အလက္မွန္ ရေရးက စိန္ေခၚခ်က္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ တူရကီမွာလည္း အလားတူ ျဖစ္ေနတာပါ။

ၿပီးခဲ႔တဲ႔ သတင္းပတ္တုန္းကဘဲ နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ား အဖြဲ႔ RSF က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ အတြက္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အစီရင္ခံစာ အညႊန္းကိန္းကို ထုတ္ျပန္တာမွာ ရုရွားႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၈၀ ထဲမွာ အဆင့္ ၁၄၈ မွာ ရပ္တည္ေနပါတယ္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က စလို႔ လြတ္လပ္တဲ႔ ဦးေဆာင္ သတင္းဌာနေတြကို အစိုးရ လက္ေအာက္ သြတ္သြင္းလိုက္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း တားျမစ္ပိတ္ပင္တာေတြ လုပ္ခဲ႔တယ္လို႔လည္း RSF က ေထာက္ျပပါတယ္။ တူရကီ ႏုိင္ငံလည္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အညြန္းကိန္းမွာ အဆင့္ ၁၅၅ မွာ ရပ္တည္ေနၿပီး အဆင့္ ၄ ဆင့္ ျပဳတ္က်တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လႈပ္ရွားမႈ အဖြဲ႔ Freedom House ကလည္း ကမၻာတလႊား သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္က ၁၃ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း အနိမ့္ဆံုး အဆင့္ကို ေရာက္ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုထားတာပါ။ အေရးပါတဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ႏုိင္ငံႀကီးေတြက သတင္းေထာက္ေတြ၊ မီဒီယာေတြ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ အသစ္ေတြ ရွိလာတာကို အေၾကာင္းရင္း တခုအေနနဲ႔ Freedom House က ေထာက္ျပတာပါ။ CNN ရုပ္သံရဲ႕ ကမၻာ့ေရးရာ သတင္းေထာက္ Elise Labott ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါတယ္။

"ကမၻာ့အေျခအေနေတြကို အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ တင္ျပခြင့္ ရဖို႔ ခက္ခဲလာတာတင္ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အခုလက္ရွိ အခင္းအက်င္းအရအေမရိကန္ အေျခအေနကို ကမၻာကို တင္ျပဖို႔မွာပါ ပိုၿပီး ခက္ခဲလာပါတယ္။ ဥပေဒေတြ၊ အႏၱရာယ္ေတြေၾကာင့္တင္ မဟုတ္ပါဘူး။ မီဒီယာ အေပၚမွာ ေလးစားမႈ ျဖစ္ပါတယ္။"

အေမရိကန္ သမၼတ Donald Trump က မီဒီယာက အေမရိကန္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ရန္သူ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ႔ၿပီး အေမရိကန္ သတင္းဌာန တခ်ိဳ႕ကိုလည္း မမွန္မကန္ သတင္းေတြ ျဖန္႔ေနတယ္လို႔ စြပ္စြဲခဲ႔တာပါ။ အေမရိကန္ သမၼတ Trump ရဲ႕ မီဒီယာ အေပၚ ပုတ္ခတ္ေျပာဆိုမႈက တျခား ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သူတို႔ႏုိင္ငံတြင္းက မီဒီယာေတြ အေပၚ ေစာ္ကားေမာ္ကား ေျပာဆိုဖို႔ ရဲေဆးတင္ေပးသလို ျဖစ္တယ္လို႔လည္း နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ား အဖြဲ႔ RSF က ေျပာပါတယ္။

VOA အေနနဲ႔ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ အာေဘာ္မဟုတ္ဘဲ ဘက္မလိုက္ သတင္းအဖြဲ႔အစည္း တခု အေနနဲ႔ ဆက္ၿပီး ရွိေနမလားဆိုတဲ႔ ေမးခြန္းကိုလည္းVOA ရဲ႕ မိခင္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္တဲ႔ အသံလႊင့္လုပ္ငန္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားဘုတ္အဖြဲ႔ BBG ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး John Lansing က ေျဖၾကားခဲ႔ပါတယ္။ VOA အေနနဲ႔ဒီလို ျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ VOA ရဲ႕ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ပဋိညာဥ္အရ တရားဥပေဒနဲ႔ မညီတဲ႔ လုပ္ရပ္ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ႔ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG