သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေဒသတြင္း ဘက္စံု ေရစီမံခန္႔ခြဲေရး စနစ္သစ္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက
ေရအရင္းအျမစ္ေတြ ေရရွည္ တည္တံ့ေအာင္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ၿပီး သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္ပ်က္စီးမႈ မရွိေအာင္ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ၾကဖို႔ အေရး ေရကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြက တိုက္တြန္း ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရအရင္းအျမစ္ ေကာ္မတီက ဦးစီးၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ က်င္းပတဲ့ (World Water Day) ကမၻာ့ေရေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားမွာ အဲ့ဒီလို ေျပာဆိုလုိက္တာပါ။ ဒီကေန႔ မတ္လ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ ရန္ကုန္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ကမၻာ့ေရေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အျပည့္အစံုကို မဆုမြန္ က တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ က်င္းပတဲ့ ကမၻာ့ေရေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ကမၻာတဝွမ္း က်င္းပေနတဲ့ ဦးတည္ခ်က္၊ ရည္ရြယ္ခ်က္အတိုင္း က်င္းပခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ေရစြမ္းအင္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ဖို႔ ေရေကာင္း ေရသန္႔ ရရွိေရးနဲ႔ ေရအရင္းအျမစ္ေတြ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရး အပါအဝင္ ဘက္စံု ေရစီမံခန္႔ခြဲျခင္း နည္းစနစ္သစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္သြားဖို႔ ျမန္မာ့ေရ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လို႔ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔ အတြင္းေရးမွဴးလည္းျဖစ္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရအရင္းအျမစ္ ေကာ္မတီဝင္ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္နီနီသိန္း က ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းကို ေျပာပါတယ္။

“ကမၻာ့ေရေန႔ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကမၻာက ထုတ္ထားတဲ့ ဦးတည္ခ်က္အတုိင္းပဲ လုပ္ရပါတယ္။ ေနာက္တခုက အဲ့ဒီ ကမၻာက ထုတ္တဲ့ ဦးတည္ခ်က္ကလည္း အေရးႀကီးဆံုး ဦးတည္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒါက Water and Energy ေပါ့ေနာ္။ သူက ေရနဲ႔စြမ္းအင္ကိစၥ၊ သူက ေရကိုထုတ္ဖို႔ စြမ္းအင္လုိတယ္။ စြမ္းအင္ထုတ္ဖို႔ ေရလုိတယ္။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဆုိတာက ေရကေန စြမ္းအင္ထုတ္တာ၊ ဒါေပမဲ့ ေရတြင္းတူးတယ္၊ ေရတင္တယ္၊ ေရကို တေနရာကေန တေနရာကိုေျပာင္းတယ္၊ အဲ့ဒါမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ သူက စြမ္းအင္ရွိမွ ေရရတယ္။ ဆုိေတာ့ အဲ့ဒီႏွစ္ခုက ဆက္သြယ္တယ္၊ ပတ္သက္တယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းကို ေျပာျပတာရယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ေရအရင္းအျမစ္ေတြအားလံုး အၿမဲ အရွည္ အစဥ္ ေရရွည္တည္တံ့မႈ အဲ့ဒါက ဦးတည္ခ်က္ပါ။ အဲေတာ့ တစ္က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ေရအရင္းအျမစ္ေတြ အကုန္လံုး ေရရွည္တည္တံ့ရမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ အဲ့ဒီ ေရအရင္းအျမစ္ေတြကို ထုတ္ေဖာ္သံုးစြဲရတဲ့အခါမွာလည္း အားလံုး ပါ၀င္ၿပီးေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာနဲ႔ မွ်မွ်တတနဲ႔ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စီးပြားေရး တြက္ေခ်ကိုက္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈ နည္းႏုိင္သမွ် နည္းရမယ္။ ၿပီးေတာ့မွ အားလံုး ပါ၀င္ႏုိင္မႈ ရွိရမယ္။ အဲ့လိုမ်ိဳး စနစ္ေတြနဲ႔ သြားမယ္ဆုိၿပီးေတာ့ လုပ္တာျဖစ္ပါတယ္။”

ကမာၻ႔ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ အေထြေထြညီလာခံကေန ၁၉၉၃ခုႏွစ္ကစလို႔ မတ္လ ၂၂ေန႔ကို ကမာၻ႔ေရေန႔ ( World Water Day) ေန႔အျဖစ္ စတင္သတ္မွတ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္က်င္းပလာခဲ့ၾကပါတယ္။ ကမာၻလံုးဆုိင္ရာေရေန႔ကိုဂ်ပန္ႏုိင္ငံတိုက်ိဳၿမိဳ႕မွာမတ္လ ၂၁ရက္ေန႔မွာ က်င္းပဖို႔ရွိၿပီးအာရွပစိဖိတ္ဆိုင္ရာကမာၻ႔ေရေန႔ကိုေတာ့ ထုိင္းႏုိင္ငံဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွာက်င္းပမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ၂၀၁၄အတြက္ ကမာၻ႔ေရေန႔ အထိမ္းအမွတ္ကိုပထမဆံုးအႀကိမ္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြကဦးစီးၿပီးမတ္လ ၁၉ရက္ေန႔မွာ ႀကိဳတင္ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ေဒါက္တာေဒၚခင္နီနီသိန္းကရွင္းျပပါတယ္။

“ဒီဟာကေတာ့ျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ အျမင့္ဆံုးေပါ့ APEC Body လို႔ေခၚတာေပါ့ သမီးရယ္၊ အျမင့္ဆံုး အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရအရင္းအျမစ္ ေကာ္မတီကေန ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ ေစာေစာကေျပာတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ေတြပါၿပီးေတာ့ တက္ေရာက္တဲ့သူေတြကလည္း အရမ္းမ်ား၊ စိတ္၀င္စားဆုိေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳးဟာကေတာ့ ဒါ ပထမဆံုးအႀကိမ္ေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒီေတာ့ ဘယ္ကို ေျခလွမ္းတာလဲလို႔ ေမးလို႔ရွိရင္ေတာ့ Integrative Water Resources Management လို႔ေခၚတဲ့ ဘက္စံု ေရစီမံခန္႔ခြဲေရး စနစ္သစ္ကို ေျခလွမ္းတာ။ အဲ့ဒီစနစ္သစ္ကို သမၼႀကီးရဲ႕႐ံုးကလည္း ေထာက္ခံတယ္။ ၿပီးေတာ့ လုပ္ၾကပါလို႔ အားေပးတယ္။ ညႊန္ၾကားတယ္။ IWRM သာ လုပ္မယ္ဆုိရင္ေပါ့ေလ ဘက္စံု ေရစီမံခန္႔ခြဲေရးသာ လုပ္မယ္ဆုိရင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိစြာနဲ႔ လုပ္မယ္ဆုိရင္ အားလံုးက ပါ၀င္မွာပဲဆုိတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကေတာ့ ဒီေန႔ ျပည့္တယ္လို႔ ေျပာရမွာပဲ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက ေရအရင္းအျမစ္ေတြ မပ်က္စီးရေအာင္ စနစ္တက် ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရအရင္းအျမစ္ ေကာ္မတီကို ဒုတိယသမၼတ ဦးၪာဏ္ထြန္း က ဥကၠ႒အျဖစ္ တာဝန္ယူ ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး ေကာ္မတီရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ပံ့ပိုးေပးဖို႔ ကၽြမ္းက်င္ ပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔ကိုလည္း ေရကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ ၃၀ ေက်ာ္နဲ႔ ပါဝင္ဖြဲ႔စည္းလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ေတြဟာ ေဒသတြင္း ေသာက္ေရ၊ သံုးေရ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရနဲ႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး အပါအဝင္ ေရစြမ္းအင္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ တႏုိင္ငံလံုး အတုိင္းအတာနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနၾကတယ္လို႔ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္နီနီသိန္း က ေျပာပါတယ္။

“အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရအရင္းအျမစ္ ေကာ္မတီက မႏွစ္က ဇူလိုင္လ ၂၅ ရက္မွာ သမၼတႀကီး႐ံုးကေန သမၼတအမိန္႔နဲ႔ ထုတ္ထားတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ေတြပါတဲ့ ေကာ္မတီေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒီအဖြဲ႔ႀကီးကို အေထာက္အပံ့ေပးဖို႔ ဆုိၿပီးေတာ့ ကၽြမ္းက်င္သူ ပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔ဆုိတာ ဖြဲ႔တယ္။ အဲေတာ့ အဲ့ဒီ ကၽြမ္းက်င္သူ ပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔မွာ ေရပညာရွင္ ၃၃ ေယာက္ပါပါတယ္။”

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ လႈိင္တကၠသိုလ္ဝင္းအတြင္း ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာအသင္း႐ံုးခ်ဳပ္ Functions Hall မွာက်င္းပတဲ့ ကမၻာ့ေရေန႔ အခမ္းအနားကို အစိုးရ တာဝန္ရွိသူေတြ၊ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အစိုးရ တာဝန္ရွိသူေတြ၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း INGO/NGO ေတြ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ေရအရင္းအျမစ္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရး အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ေရပညာရွင္ေတြ၊ ေရအရင္းအျမစ္ဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းကုမၸဏီေတြ၊ ျမစ္ေခ်ာင္း ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရးဆုိင္ရာ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ စိတ္ဝင္စားသူ ျပည္သူေတြ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။
XS
SM
MD
LG